پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش

پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش

پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش سال سوم تیر 1399شماره 25

مقالات

۱.

نقش عوامل تأثیرگذار بر مدرسه در سند تحول بنیادین در افق چشم انداز

کلید واژه ها: سند تحول آموزش وپرورش توسعه یافتگی تحول بنیادین

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 892 تعداد دانلود : 421
بشر امروزی برای رویارویی مؤثر با چالش های علمی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و اخلاقی نیازمند تربیتی است که بتواند با شناخت توانایی های افراد و هدایت آن ها در جهت توسعه کامل استعداد خود زمینه های توسعه پایدار را فراهم نماید. سند تحول بنیادین آموزش وپرورش مهم ترین خط مشی در نظام آموزش وپرورش کشور ماست که در راستای سند چشم انداز 1404 برای تحقق ایرانی توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بین الملل حرکت می کند. از سویی مدرسه به عنوان کانون تربیت و محیط یادگیری رسمی در سند تحول بنیادین مورد توجه جدی است.مدرسه به عنوان نهادی اجتماعی باید دانش آموزان را با چکیده سرمایه فرهنگی آشنا سازد، به طوری که بتوانند این میراث فرهنگی را بشناسند، در آن سهیم شوند و به سهم خود آن را گسترش دهند. ازاین رو مطالعه حاضر که صرفاً یک مطالعه توصیفی تحلیلی- استنباطی است، با استفاده از منابع موجود (سایت ها، مجلات، کتاب ها و ...) باهدف بررسی نقش عوامل تأثیرگذار بر مدرسه در سند تحول بنیادین در افق چشم انداز انجام شد. پژوهش حاضر به این نکته تأکید دارد که پیاده سازی و توجه متمرکز درست بر عوامل تأثیرگذار بر مدرسه زمینه تحول را ایجاد خواهد نمود.
۲.

بررسی رابطه هوش هیجانی و هوش معنوی با سلامت روانی در دانش آموزان

کلید واژه ها: هوش هیجانی هوش معنوی سلامت روانی تیز هوش

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 250 تعداد دانلود : 468
زمینه: شناسایی عوامل موثر یا مرتبط با سلامت روانی نقش مهمی در تامین بهتر سلامت روانی به خصوص در نوجوانان دارد. هدف این مطالعه بررسی ارتباط هوش هیجانی و هوش معنوی با سلامت روانی، و نیز تعیین مولفه های هوش هیجانی و معنوی بعنوان پیش بینی کننده سلامت روانی در دانش آموزان تیز هوش دبیرستانی پسرانه شهرستان دزفول بود. روش: پژوهش انجام شده از نوع توصیفی همبستگی بود که در سال 95-96 بر روی 204 دانش آموز پسر مشغول به تحصیل در دبیرستانه پسرانه شهرستان دزفول انجام شد و حجم نمونه برابر حجم جامعه مورد مطالعه بود و ازمقیاس هوش بار- ان(1997)، مقیاس هوش معنوی بدیع و همکاران(1389) و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ(1972) برای اندازه گیری متغیرها استفاده شد. نتایج توسط نرم افزار SPSS تجزیه تحلیل شد. نتایج: هوش هیجانی و هوش معنوی با همه مولفه های خود تاثیر مستقیم و معناداری بر میزان سلامت روانی دانش آموزان دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مولفه های هوش هیجانی در مقایسه با مولفه های هوش معنوی تغییرات سلامت روانی را به میزان بیشتری تبیین می کنند. همچنین بعضی از متغیرهای جمعیت شناختی در رابطه با آنها (ساعات مطالعه، ساعات تفریح، نوع مسکن در رابطه با هوش هیجانی و تعداد فرزندان، ساعات مطالعه، ساعات تفریح و تحصیلات مادر در رابطه با هوش معنوی) از عوامل موثر و تاثیر گذار در سلامت روانی دانش آموزان تیزهوش پسر دبیرستانی می باشد. نتیجه گیری: توجه به رابطه محکم بین مولفه های هوش هیجانی و معنوی و نیز برخی متغیرهای دموگرافیک با سلامت روان در برنامه های ارتقای سلامت روان بسیار مهم است.
۳.

تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی به معلم بر کاهش فرسودگی تحصیلی دانش آموزان

نویسنده:

کلید واژه ها: آموزش مهارت های ارتباطی معلم فرسودگی تحصیلی دانش آموزان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 296 تعداد دانلود : 129
هدف پژوهش، ارزیابی تأثیر برنامه آموزش مهات های ارتباطی به معلم بر فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان بود. روش پژوهشی، نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون بود. برای انتخاب نمونه، از بین کلیه دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدائی منطقه یک شهر تهران که در سال تحصیلی ۹٨-١۳۹٧ مشغول به تحصیل بودند، به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای، دو کلاس پایه ششم انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفی یک کلاس (۳۳ نفر) به عنوان گروه آزمایش و کلاس دیگر (۳۳ نفر) به عنوان گروه کنترل گمارده شدند. ابتدا بر روی هر دو گروه پرسشنامه فرسودگی تحصیلی سالملا-آرو و ناتانن (پیش آزمون) اجرا شد، سپس برای معلم گروه آزمایش برنامه آموزش مهات های ارتباطی طی چهار جلسه سه ساعته انجام و معلم گروه کنترل هیچ برنامه آموزشی دریافت نکرد، در پایان مجدداً پرسشنامه فرسودگی تحصیلی (پس آزمون) برای هر دو گروه اجرا شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، کمتر است (٧٧/٨٤, F= ٠٠١/٠ α=). بنابراین، می توان از آموزش مهات های ارتباطی به معلمان به عنوان روشی کارآمد برای کاهش فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان استفاده نمود.
۴.

رابطه سبک های هویت با ابراز وجود و خودتنظیمی

کلید واژه ها: سبک های هویت ابراز وجود خود تنظیمی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 456 تعداد دانلود : 876
تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه سبک های هویت با ابراز وجود و خود تنظیمی از طریق روش کمی و از نوع همبستگی انجام شد، بدین منظور حجم نمونه ای 73 نفری به صورت در دسترس انتخاب شد. جمع آوری اطلاعات نیز به صورت در دسترس انجام گرفت. برای ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های سبک های هویت صلاحی،ابراز وجود گمبریل و ریچی و خود تنظیمی بوفارد مورد استفاده قرار گردید، از روش آماری تحلیل واریانس(ANOVA) برای فرضیه اصلیو روش آماری همبستگی پیرسونبرای فرضیه های فرعیمورد استفاده قرار گرفت،با توجه به نتایج به دست آمده نمره sig های حاصل برای فرضیه اصلی برابر با 282/0 و 704/0 شدند، در نتیجه فرض صفر تایید و فرض خلاف رد؛ لذا با به احتمال 95% رابطه معنادار نیست. اما نمره های sigفرضیه های فرعی برابر با 795/ 0و 001/0 و 006/0 شده بودند که به جز فرضیه فرعی اول، مابقی فرضیه ها به احتمال 95% معنادار است.
۵.

مقایسه کنترل عواطف مادران کودکان عقب مانده با مادران کودکان نابینا و ناشنوا شهرستان رشت

کلید واژه ها: کنترل عواطف کودکان عقب مانده کودکان نابینا کودکان ناشنوا

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 871 تعداد دانلود : 749
هدف مقایسه کنترل عواطف مادران کودکان عقب افتاده با مادران کودکان نابینا و ناشنوای شهرستان رشت انجام شده است جامعه پژوهش حاضر تمامی دانش آموزان مدارس استثنایی رشت که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب گردیده و مورد بررسی قرار گرفتند . در این پژوهش از روش میدانی برای گرد آوری داده ها استفاده شد برای این منظور از پرسشنامه کنترل عواطف برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. مطالعه حاضر از نوع پژوهش های علی مقایسه ای است. در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از هر دو آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است . در بررسی توصیفی داده ها، از جداول توزیع فراوانی و درصد، نما، میانه میانگین، واریانس، انحراف معیار استاندارد و غیره استفاده شده است و از آمار استنباطی؛ بنابر ضرورت به کمک نرم افزارهای آماری(SPSS20) برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از نمونه آماری استفاده شده است نتایج به دست آمده بین میانگین خشم مادران کودکان عقب مانده با خشم مادران کودکان نابینا و ناشنوا تفاوت معنی داری وجود دارد ، بین میانگین خلق افسرده مادران کودکان عقب مانده ، نابینا و ناشنوا تفاوت معنی داری وجود ندارد ؛ بین میانگین اضطراب مادران کودکان عقب مانده با اضطراب مادران کودکان نابینا و ناشنوا تفاوت معنی داری وجود دارد بین میانگین عاطفه مثبت مادران کودکان عقب مانده ، نابینا و ناشنوا تفاوت معنی داری با هم ندارد.
۶.

بررسی و تحلیل محتوای کتاب تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی بر اساس میزان توجه به آموزش مؤلفه های سواد رسانه ای

کلید واژه ها: مؤلفه های سواد رسانه ای تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی آموزش

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 826 تعداد دانلود : 384
پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان توجه کتاب تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی به مقوله آموزش سواد رسانه ای است که به روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است و شامل فراوانی، درصد فراوانی و نمودار است. در این پژوهش که با روش تحلیل محتوا انجام شده، محتوای متنی، تصویر و پرسش ها به روش کیفی بررسی گردیده است، جامعه آماری این تحقیق کتاب تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی 97-98 می باشد یافته های پژوهش استخراج پنج مؤلفه ی 1-وجود محتوایی درباره یک رسانه 2-وجود محتوایی در جهت فهم رسانه ها 3- وجود محتوایی در جهت ارائه توضیحات نسبت به استفاده صحیح از رسانه ها 4- وجود محتوایی در جهت بیان تهدیدات و مضرات رسانه ها 5- وجود محتوایی در جهت مقابله با تهدیدات و چالش ها را برای آموزش سواد رسانه ای نشان دادند. نتایج بیانگر این بود که درمجموع آیتم های مرتبط با آموزش سواد رسانه ای برابر 125 آیتم بوده که بخش محتوای متنی آن 56 آیتم و بخش محتوای تصویری آن 15 آیتم و بخش محتوای پرسشی آن 54 آیتم را به خود اختصاص داده اند. نتیجه فوق بیانگر این است که فراوانی آیتم های متنی بیشتر از تصویری بوده و می توان گفت که در متن کتاب به رسانه، کاربرد و استفاده صحیح از آن اشاره شده اما به تهدیدات و مضرات رسانه ها پرداخته نشده است. در بررسی میزان توجه کتاب به پرسش ها باید گفت که پرسش ها در جهت بیان استفاده از رسانه ها و تحلیل و استفاده درست از آن می باشند اما همانند متن و تصویر به بیان راه مقابله با تهدیدات رسانه ها اختصاص نیافته است.
۷.

مهارت های مدیریتی کلاس درس

کلید واژه ها: مدیریت کلاس انضباط مهارت دانش آموزان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 848 تعداد دانلود : 807
مقاله حاضر از نوع مروری کتابخانه ای است که با توجه به نظر اندیشمندان و صاحبنظران این حوزه نگاشته شده است.هدف از نگارش این مقاله افزایش آگاهی معلمان در کنترل کلاس برای ایجاد یک موقعیت یادگیری مطلوب است. نتیجه این مقاله نشان می دهد که هر چه معلمان با مهارت های مدیریتی کلاس آشنایی بیشتری داشته باشند؛ بهتر می توانند کلاس درس را مدیریت کنند و به اصطلاع یک وضعیت ایده آل برای یادگیری به وجود آورندکه یادگیری بهتر، موثرتر، کاراتر و پایدارتر به وجود آورند و از طرفی نیز دانش آموزان راحت تر می توانند به عمق مطالب دست یابند و رابطه میان موضوعات را بهتر درک خواهند کرد.
۸.

Examination of the Relationship between the Meaning of Life with Death Anxiety and Resilience during Coronavirus (COVID-19) Pandemic

نویسنده:

کلید واژه ها: معنای زندگی اضطراب مرگ تاب آوری ویروس کویید - ۱۹

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 814 تعداد دانلود : 353
شیوع ویروس کویید-۱۹ جهان را در برهه هولناکی قرار داده است که بطور مستقیم و غیر مستقیم میزان اضطراب مرگ و تاب آوری افراد را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر، با هدف بررسی رابطه معنای زندگی با اضطراب مرگ و تاب آوری در دوران پاندمی ویروس کویید- ۱۹ با روش کمی و از نوع همبستگی انجام شد. به همین منظور، نمونه ای به حجم ۱۴۸ نفر (۱۰۷ خانم و ۴۱ آقا)، با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد و متغیر های پژوهش به وسیله پرسشنامه های مقیاس معنا در زندگی استگر و همکاران (۲۰۰۶)، اضطراب مرگ تمپلر (۱۹۷۰) و مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون (۲۰۰۳) سنجیده شد. از روش آماری تحلیل واریانس برای فرضیه اصلی و همبستگی پیرسون برای فرضیه های فرعی استفاده شد و برای تحلیل داده های آماری از نرم افزار آماری spss ورژن ۲۳ استفاده گردید. یافته های پژوهش نشان دادند، که فرضیه اصلی با نمره سطح معناداری کمتر از ۰/۰۱ و فرضیه های فرعی، با نمره سطح معناداری کمتر از ۰/۰۱، با ضریب همبستگی به ترتیب ۰/۳۷- ، ۰/۳۱ و ۰/۴۱- بدست آمده است. در نتیجه، فرضیه اصلی تایید و فرضیه های فرعی تایید و معنادار شده اند. با توجه به یافته ها می توان با تقویت معنا و معنابخشی به زندگی میزان تاب آوری را افزایش و میزان اضطراب مرگ را کاهش داد تا سلامت روانی در برهه زمانی شیوع ویروس کویید-۱۹ حفظ شود.
۹.

انطباق آموزش های مدرسه ای با نیازهای جامعه

کلید واژه ها: نیازهای جامعه روانشناسی پژوهش انطباق آموزش های مدرسه

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 358 تعداد دانلود : 1000
مسئله انطباق آموزش های مدرسه موضوعی است که در رابطه با آن پژوهش های زیادی نگارش می شود. همچنین در رابطه با مسئله نیازهای جامعه و بررسی روابط و تاثیرات آنها بر روی هم نیز جای بسی تامل است. پژوهش گران در رشته روانشناسی همواره بررسی های علمی و پژوهشی خود را در این رابطه در معرض مخاطبین این رشته قرار داده اند. در مقاله حاضر نیز تلاش شده است که این موضوع بیشتر و دقیق تر بسط داده شود،روش پژوهش به صورت کتابخانه ای و فیش برداری و استفاده از منابع نظری و تئوری درباره انطباق آموزش های مدرسه و نیازهای جامعه بوده است. داده ها پس از گرد آوری تنظیم و تجزیه و تحلیل داده ها از طریق روش کوواریانس صورت گرفت، یافته های تحقیق نشان می دهد که فاکتور های مورد بحث ارتباط عمیق و غیر قابل اجتنابی با هم دارند و رابطه معنا داری بین داده های پژوهش وجود دارد. با توجه به نتایج به دست آمده می توان گفت نظرات پژوهشگران رشته روانشناسی پیرامون مقوله های ارائه شده در این رابطه کاملا صحیح و مبتنی بر واقعیت است. از این رو پیشنهاد می شود مباحث انطباق آموزش های مدرسه و نیازهای جامعه در مراکز آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی مطرح گردد. و نتایج تحقیقات به صورت پروپوزال های نظری ارائه گردد.
۱۰.

بررسی اثر بخشی آموزش مهارتهای زندگی بر میزان سلامت روان معلمان خانم دوره ابتدایی

کلید واژه ها: دوره ابتدایی سلامت روان مهارت های زندگی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 539 تعداد دانلود : 910
هدف: از پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی آموزش مهارت های زندگی بر افزایش سطح سلامت روان معلمین خانم دوره ابتدایی است. روش : این پژوهش در زمره پژوهش های نیمه آزمایشی قرار دارد، به همین جهت دو گروه از معلمین خانم دوره ابتدایی به صورت دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دوگروه دوازده نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. شرکت کنندگان در پژوهش در دو مرحله قبل و بعد از اجرای مهارت های زندگی پرسشنامه سلامت روان را تکمیل کردند، گروه آزمایش به مدت 24 ساعت تحت آموزش چهار مهارت ازمهارتهای زندگی شامل( کنترل خشم، مدیریت اضطراب و استرس، کنترل هیجانها، ومها رت جرات ورزی ) قرار گرفتند. برای تحلیل داده ها هم از نرم افزار spss و آزمون آماری کوواریانس استفاده شد. یافته ها : تحلیل داده ها نشان دهنده این بود که آموزش مهارت های زندگی به معلمین می تواند باعث افزایش سطح سلامت روان معلمین شود و میتوان از آموزش مهارت ها برای افزایش سطح سلامت روان افراد استفاده کرد. نتیجه گیری : آموزش مهارت های زندگی بر ارتقاء سطح سلامت روان معلمین موثر است.
۱۱.

رابطه هوش های چندگانه با شادکامی و رضایت از زندگی دانشجویان

کلید واژه ها: هوش چندگانه شادکامی رضایت از زندگی دانشجویان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 421 تعداد دانلود : 585
پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین هوش های چندگانه با شادکامی و رضایت از زندگی در دانشجویان انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش کمی و از نوع همبستگی بوده که جامعه آماری آن شامل دانشجویان روانشناسی دانشگاه های تهران انتخاب شدند. در این تحقیق از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شده است که حجم نمونه 76 نفر بوده است. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های هوش های چندگانه گاردنر، شادکامی آکسفورد و پرسشنامه رضایت از زندگی بود. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی که شامل تحلیل واریانس یک طرفه برای فرضیه اصلی و ضریب همبستگی پیرسون برای فرضیه های فرعی استفاده شده است. نتایج فرضیه اصلی شامل sig 048/0 بود که کوچکتر از 05/0 بوده، در نتیجه فرض صفر رد و فرض خلاف تایید و رابطه به احتمال 95% است. همچنین نتیج فرضیه های فرعی به ترتیب 000/0 ، 001/0 ، 023/0، 017/0، 009/0، 020/0، 006/0، 010/0، 001/0، 005/0 بودند که همگی معنادار شدند.
۱۲.

پژوهشی بر فرضیه های عصب – زیستی، عوامل اجتماعی و روانشناختی افسردگی

کلید واژه ها: فرضیه های عصب زیستی عوامل اجتماعی عوامل روانشناختی افسردگی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 478 تعداد دانلود : 353
افسردگی بیماری شایعی است که اختلال های روانی و جسمانی مختلفی با آن همبود هستند. با توجه به اهمیت، میزان شیوع و پیامدهای بسیار افسردگی طبیعی است که بپرسیم چرا این اختلال رخ می دهد. هیچ عاملی به تنهایی نمی تواند اختلال های خلق را تبیین کند. به همین دلیل در این مقاله مروری، فرضیه های عصب زیستی، عوامل اجتماعی و روانشناختی افسردگی را بررسی نمودیم. فرضیه های عصب زیستی افسردگی مواردی همچون عوامل ژنتیک، انتقال دهنده های عصبی و سیتوکین، کارکرد مغز، دستگاه عصبی درون ریز، بی نظمی کورتیزول، بیماری های التهابی، دستگاه گوارش و نقش سرطان بر افسردگی را مورد توجه قرار می دهد. مشکلات بین فردی، بد رفتاری همسالان و مشکلات خانوادگی از مهم ترین عوامل اجتماعی افسردگی به شمار می آیند. عوامل روان شناختی افسردگی را نیز می توان به دو دسته ی عمده ی عوامل شخصیت و عوامل شناختی تقسیم نمود که مهم ترین آنها شامل دیدگاه های روان رنجوری(نورزگرایی)، دیدگاه شناختی بک، دیدگاه نا امیدی و نشخوار ذهنی هستند.
۱۳.

بررسی رابطه سطح شادکامی با اضطراب اجتماعی دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تنکابن

کلید واژه ها: سطح شادکامی اضطراب اجتماعی دانش آموزان

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 71 تعداد دانلود : 423
پژوهش حاضر با هدف بررسی بررسی رابطه سطح شادکامی با اضطراب اجتماعی دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تنکابن اجرا گردید. این پژوهش از نوع کاربردی است که با طرح پژوهشی همبستگی بوده و جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تنکابن که در مراکز آموزشی شهر تنکابن در سال تحصیلی 1398-1399 مشغول به تحصیل بوده اند. که تعداد آنان 1500 نفرگزارش شده بود نمونه تحقیق به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای تعداد 300 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه های سطح شادکامی و اضطراب اجتماعی پاسخ دادند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش عبارت بودند از : مقیاس شادکامی مونش (2000) و مقیاس اضطراب اجتماعی جرابک(1996). تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون آماری همبستگی پیرسون به کمک نرم افزار spss انجام گردید. نتایج یافته ها نشان داد که بین سطح شادکامی با اضطراب اجتماعی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. همچنین پس از بررسی ، مشخص شد که سطح شادکامی توان پیش بینی اضطراب اجتماعی را دارد.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۵۸