پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش

پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش

پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش سال سوم دی 1399شماره 31

مقالات

۱.

نقش واسطه ای کیفیت زندگی کاری دبیران در ارتباط بین تنیدگی تحصیلی ادراک شده با فرسودگی تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر نورآباد

تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۸۵
هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه ای کیفیت زندگی کاری دبیران در ارتباط بین تنیدگی تحصیلی ادراک شده با فرسودگی تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر نورآباد بود. روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه ی آماری پژوهش، شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر نورآباد به تعداد 3246 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و براساس جدول کرسچی و مورگان، 341 نفر از آن ها به عنوان نمونه ی آماری انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون (1973)، پرسشنامه ی تنیدگی تحصیلی آنگ و هوان (2006)، و پرسشنامه ی فرسودگی تحصیلی شائوفلی و همکاران (2002)، بود که روایی آن ها از طریق نظرسنجی و پایایی نیز از طریق آزمون کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزارهای AMOS و SPSS استفاده گردید. نتایج بدست آمده از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که در سطح معناداری 05/0، بین ابعاد کیفیت زندگی کاری معلمان با فرسودگی تحصیلی ارتباط منفی و معنادار و بین ابعاد تنیدگی تحصیلی ادراک شده با فرسودگی تحصیلی ارتباط مثبت و معنادار وجود دارد. طبق یافته های تحلیل رگرسیون، کیفیت زندگی کاری معلمان و تنیدگی تحصیلی دانش آموزان از قدرت پیش بینی فرسودگی تحصیلی برخوردار بودند. نتایج حاصله از فرضیه اصلی پژوهش نیز نشان داد که کیفیت زندگی کاری معلمان، در رابطه بین تنیدگی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی دانش آموزان نقش واسطه ای دارد.
۲.

مروری بر اختلالات روانی، مشکلات رفتاری و انواع درمان های آن در دروان نوجوانی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۹۸۵ تعداد دانلود : ۴۰۲
هدف از این مطالعه به منظور بررسی کلی در زمینه مشکلات روانی نوجوانان انجام گردیده است که به دلیل تاثیرات عمیق و مهمی که دارد، می تواند سراسر زندگی انسان را تحت الشعاع قرار دهد. اختلالات و مشکلات روانی نوجوانان هزینه های زیادی برای افراد، خانواده و جامعه به همراه دارند و با مسائل و معضلات قابل توجهی در آینده ارتباط دارد. نوجوانی یکی از مهم ترین دوره زندگی هر فرد است که ویژگی های رشدی آن می تواند بر اختلالات روانی – رفتاری فرد در آینده اثر بگذارد. از جمله اختلالات روانی ، رفتاری و روانپزشکی که می تواند در این برهه آشکار شوند ؛ اضطراب ، افسردگی ، خودکشی، اختلالات تغذیه ای ، مشکلات سلوک ، بزهکاری ، سوء مصرف مواد ، دزدی ، فرار از خانه یا مدرسه ، افت تحصیلی و... می باشند (1). ازمهم ترین مسائل مربوط به دوران نوجوانی افسردگی بلوغ، سوء مصرف مواد ، الکل و مشکلات سلوک است که می تواند با توجه به محیط خانوادگی نامناسب و سبک فرزندپروری بی ثبات ،شرایط اجتماعی و عوامل جسمانی، مشکلات بارز و عمیقی ایجاد کند که در گستره وسیعی از ابعاد مختلف زندگی انسان اعم از جسمانی، روانی،رفتاری، تحصیلی ، شغلی و روابط اجتماعی تاثیر گذاشته و زمینه را برای ابتلای نوجوان به انواع مشکلات رفتاری و اختلالات روانی ایجاد کند که به مراتب مخرب تر و آسیب زاتر خواهد بود. پژوهش های انجام شده در زمینه میزان تاثیر و کارایی درمان های اختلالات روانی و مشکلات رفتاری دوران نوجوانی از جمله، درمان های دارویی، درمان های شناختی – رفتاری، آموزش والدین و نوجوانان برای کسب مهارت های زندگی و اجتماعی مانند جرات ورزی و مدیریت خشم و بازداری و کنترل تکانشگری ، طرحواره درمانی، رفتاردرمانی و همچنین درمان های جدید برکاهش علائم اختلال سلوک می توان به درمان نوروفیدبک (پسخوراند عصبی) اشاره کرد که هنوز میزان کارایی قطعی درمان مشخص نشده است؛ اما احتمالا در کاهش علائم ویژگی های اختلال سلوک موثراست؛ بنابراین ضروری است تا با تحقیقات بیشتر میزان کارایی این درمان را سنجیده واطمینان حاصل کرد تا بتوان از آن برای درمان این اختلال بهره جست.
۳.

بررسی رابطه بین سلامت اجتماعی با خودکارآمدی تحصیلی، هیجانی و اجتماعی در دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه

تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۶۸
هدف از این تحقیق، تعیین رابطه بین سلامت اجتماعی با خودکارآمدی تحصیلی، هیجانی و اجتماعی و نیز پیش بینی سلامت اجتماعی از روی خودکارآمدی تحصیلی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه شهرستان هشترود بود. روش تحقیق این پژوهش از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش انجام توصیفی و از نوع تحقیقات همبستگی می باشد. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه شهرستان هشترود که در سال تحصیلی 99-98 مشغول به تحصیل بودند و تعداد آنها براساس گزارش آموزش و پرورش 734 نفر بود، براساس جدول نمونه گیری مورگان و کرجسی تعداد نمونه های این تحقیق 254 نفر بود. که به صورت تصادفی و به روش خوشه ای چند مرحله ای که از بین دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه نمونه گیری شدند. ابزارهای پژوهش حاضر عبارت بودند از: پرسشنامه خودکارآمدی کودکان و نوجوانان موریس(2001)(SEQ-C) و پرسشنامه سلامت اجتماعی کییز(2004). برای آزمون فرضیه ها از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون داده ها استفاده شد. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد با افزایش سلامت اجتماعی و نیز مولفه های آن، خودکارآمدی تحصیلی، هیجانی و اجتماعی نیز افزایش می یابد. با استفاده از یافته های پژوهش حاضر می توان عنوان کرد که با آموزش مهارت های اجتماعی برای دانش آموزان در زمینه سلامت اجتماعی به افزایش خودکارآمدی آنان اقدام نمود.
۴.

اثر بخشی یادگیری الکترونیک در آموزش ریاضی دانش آموزان با تاکید بر یادگیری برنامه نویسی کامپیوتر

تعداد بازدید : ۱۶۲ تعداد دانلود : ۲۹۴
با توجه به این که امروزه دنیای کامپیوتر و فناوری اطلاعات ، زندگی بشر را دگرگون ساخته و سیر جدیدی در پیشرفت و توسعه علوم به وجود آورده است مطمئنا این دگرگونی در علوم آموزشی نیز به وجود آمده که مطالعه و بررسی آن معلمان را در بهبود کیفیت تدریسشان یاری می دهد . در پژوهش حاضر ابعاد مختلف یادگیری علوم کامپیوتر در آموزش ، درک مفاهیم ریاضی و همچنین خلاقیت های ریاضی دانش آموزان را بررسی می کنیم . از مباحث یادگیری الکترونیک ریاضیات تا مباحث پیچیده و انتزاعی برنامه نویسی نرم افزار کامپیوتر را در پژوهش حاضر در ارتباط با آموزش ریاضیات به دانش آموزان بررسی می کنیم . یافته های پژوهش حاکی از آن است که یادگیری فناوری اطلاعات به خصوص برنامه نویسی کامپیوتر توسط دانش آموزان ، در ایجاد خلاقیت ، نوآوری و درک و فهم ریاضی دانش آموزان موثر بوده و باعث ایجاد انگیزه و علاقه در آن ها می شود که دستورالعمل های مفید برای معلمان در این حوزه در پژوهش حاضر ارائه شده است . این پژوهش مطالعه ای مروری است که اطلاعات آن از روش کتابخانه ای از طریق بررسی کتاب ها ، مقالات و پژوهش های معتبر این حوزه گردآوری شده است . همچنین این پژوهش حاصل تبادل تجربیات معلمان و دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان مازندران و تجربیات زیسته این جانب در امر تدریس ریاضیات و برنامه نویسی و توسعه نرم افزار می باشد .
۵.

تعیین اثربخشی خانواده درمانی مبتنی بر رفتاردرمانی شناختی بر کاهش نشانه های بیش فعالی / نقص توجه کودکان (یک مطالعه موردی)

تعداد بازدید : ۱۰۴ تعداد دانلود : ۹۸
تعیین اثربخشی خانواده درمانی مبتنی بر رفتاردرمانی شناختی بر کاهش نشانه های بیش فعالی / نقص توجه کودکان هدف این پژوهش بود.این پژوهش از نوع مطالعه موردی بود . آزمودنی های آن چهار کودک 6 ساله دارای اختلالات یادگیری و نقص توجه / بیش فعالی بودند . والدین این کودکان در سال تحصیلی 99-1398 برای بهبود نشانه های اختلال بیش فعالی / نقص توجه آنان به مراکز اختلالات یادگیری آموزش و پرورش ناحیه سه شهر شیراز مراجعه کرده بودند. ابزار اندازه گیری نقص توجه / بیش فعالی مقیاس CSI4 ، مصاحبه بالینی و گزارش های والدین و مربیان این دانش آموزان بود. این کودکان و خانواده های آنان به مدت 16 جلسه تحت تأثیر خانواده درمانی قرار گرفتند. سپس میزان نشانه های اختلال نقص توجه و بیش فعالی دوباره اندازه گیری شد . نتایج نشان داد که پس از اجرای خانواده درمانی، نشانه های اختلال نقص توجه / بیش فعالی در این کودکان کاهش یافته است.
۶.

چالش های برنامه درسی در محیط یادگیری الکترونیکی

تعداد بازدید : ۴۶۲ تعداد دانلود : ۲۴۸
با توجه به نبود مطالعه و پژوهش در ارتباط با چالش ها و بازتاب های فضای مجازی در حوزه برنامه درسی، هدف پژوهش حاضر بررسی مسائل، چالش ها و بازتاب های فضای مجازی در حوزه ی برنامه درسی است. فضای مجازی به عنوان یک ابرمتن کنار برنامه درسی در زندگی روزمره یادگیرندگان نقشی روزافزون و تأثیرگذار پیدا نموده است. از این رو برنامه درسی به عنوان قلب فعالیت های آموزش و پرورش، از مهمترین عناصری است که مستلزم تحول متناسب با شرایط جدید است. برنامه های درسی به عنوان یکی از اجزاء بسیار مهم تعیین کننده ی نظام آموزشی به تبع این تحولات نیز تحت تأثیر قرار می گیرند و از ویژگی های خاص برخوردار می گردند.
۷.

اثر بخشی برنامه تربیت جنسی درپیشگیری از سوء استفاده جنسی ( دانش و نگرش جنسی ) و جرأت ورزی دختران نوجوان مقیم مرکز نگهداری بهزیستی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۱۳۳ تعداد دانلود : ۱۶۵
هدف این پژوهش تعیین \" تأثیر برنامه تربیت جنسی در پیشگیری از سوء استفاده جنسی ( دانش و نگرش جنسی) وجرأت ورزی دختران نوجوان مقیم مرکز نگهداری بهزیستی \" بود . روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و با گروه آزمایش وگواه بود . ﺟﺎﻣﻌه اﯾ ﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﮐﻠﯿه دختران 11-14 ساله ی مرکز نگهداری مؤسسه ی راه فرشتگان آسمانی تحت نظارت سازمان بهزیستی قزوین بود . در این پژوهش تعداد 14 دختر با روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب شدند و 7 نفر به صورت تصادفی به گروه آزمایش و 7 نفر تصادفی به گروه گواه اختصاص یافتند . گروه آزمایش 8 جلسه و در هر جلسه به مدت 45 – 60 دقیقه با در نظر گرفتن اصول اخلاقی پژوهش تحت آموزش تربیت جنسی قرار گرفتند ، ﺿﻤﻨﺎ ﻫﺮ دو ﮔﺮوه در ﭘﯿﺶ آزﻣﻮن و ﭘﺲ آزﻣﻮن در پرسشنامه آگاهی از پیشگیری سوء استفاده جنسی کودکان A-CSA-P و مقیاس قاطعیت در نوجوانان ASA ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ . یافته های حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامه تربیت جنسی بر پیشگیری از سوء استفاده های جنسی مؤثر واقع نشد اما بر جرأت ورزی نوجوانان دختر در مراکز نگهداری در شهر قزوین تأثیر مثبت داشت .
۸.

بررسی وجوه تمایز اخلاق و تربیت و معیار اخلاقی زیستن از منظر شهید مطهری

تعداد بازدید : ۱۲۵ تعداد دانلود : ۱۰۷
در فرهنگ جوامع بشری، یکی از بحث هایی که امروزه خیلی اهمیت دارد بحث تعلیم و تربیت و اخلاقی زیستن مردم جامعه می باشد؛ انسان چه به عنوان اینکه موجودی اجتماعی است و چه به عنوان اینکه در زاویه ای به سر ببرد نیازمند تربیت و اخلاق است.جوامع اگر به دنبال مدینه فاضله ای برای خود باشند به ناچار نیازمند زندگی اخلاقی خواهند بود. این مقاله که با نگرشی توصیفی در باب مباحث تربیتی و اخلاقی نگاشته شده در صدد است تا به بررسی تفاوت های موجود میان تربیت و اخلاق پرداخته و معیار اخلاقی زیستن و فعل اخلاقی را بیان کند. در این مقاله ابتدا به مفهوم شناسی دو واژه اخلاق و تربیت پرداخته شده و بعد به تفاوت میان تربیت و اخلاق و ملاک و معیارهای فعل اخلاقی اشاره شده و در پایان به نظریه نسبیت اخلاق که از قدیم الایام میان فلاسفه مطرح بوده پرداخته ایم.
۹.

بررسی تاثیر آموزش مهارت های اجتماعی بر سازگاری آموزشی دانش آموزان ابتدایی

تعداد بازدید : ۱۷۴ تعداد دانلود : ۱۴۷
هر مقاله حاضر از نوع مروری- کتابخانه ای است که با توجه به نظرات اندیشمندان و صاحبنظران این عرضه به رشته تحریر در آمده است. هدف از نگارش این مقاله بررسی تاثیرآموزش مهارت های اجتماعی بر سازگاری آموزشی دانش آموزان ابتدایی است. نتیجه این مقاله نشان می دهد که آموزش مهارت های اجتماعی تاثیر مثبت و مستقیمی بر سازگاری آموزشی دانش آموزان دارد و همچنین به نظر میرسد مهارت های اجتماعی مختص به یک موقعیت و محیط خاصی نیستند و گستره ی این مهارت ها بسیار وسیع میباشد. زمانی که افراد مهارت های اجتماعی را کسب نمایند در عملکرد بهینه ی خود پیشرفت می کنند . در واقع آموزش مهارت های اجتماعی نقش درمانی دارد.
۱۰.

تسهیل عملکرد تکلیفی کارکنان از طریق عوامل اخلاقی (اعتبار اخلاقی سازمان، اخلاق بیولوژی و سودمند، بهزیستی اخلاقی)

تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۶۲
لازمه موفقیت سازمانها در دنیای امروز که مملو از معضلات اخلاقی سازمانی است برخوداری از کارکنانی که وظایف خود را به نحو احسن انجام می دهند. این مهم تحقق نمی یابد مگر آنکه مدیران عوامل اخلاقی مانند اعتبار اخلاقی، اخلاق بیولوژی، سودمند و بهزیستی اخلاقی) را در سازمان فراهم آورند. هدف از این پژوهش بررسی ارتباط عوامل اخلاقی (اعتبار اخلاقی سازمان، اخلاق بیولوژی، اخلاق سودمند و بهزیستی اخلاقی) بر وظایف کارکنان است. جامعه آماری تمام کارکنان دانشگاه پیام نور و علمی کاربردی همدان است حجم نمونه آماری بر اساس نمونه گیری طبقه ای متناسب و جدول کرجسی و مورگان 214 کارمند انتخاب شدند و به پرسشنامه اعتبار اخلاقی، اخلاق بیولوژی، اخلاق سودمند، عملکرد تکلیفی و بهزیستی اخلاقی پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد بین اعتبار اخلاقی سازمان، اخلاق بیولوژی، سودمند و عملکرد تکلیفی کارکنان همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد (1/0>p). این نتایج نشان می دهد سازمان می تواند با تاکید بر عوامل اخلاقی زمینه انجام وظایف شغلی را برای بهره مندی از همه ظرفیت های کارکنان را فراهم می آورند و سازمان می تواند قابلیت های نیروی انسانی خود به نحو احسن استفاده کند.
۱۱.

تاثیر درمان کوتاه راه حل محور (SFBT) بر کاهش اضطراب و افسردگی زنان سرپرست خانوار

تعداد بازدید : ۱۶۸ تعداد دانلود : ۲۰۲
در کشورهای درحال توسعه، اکثریت خانواده هایی که به وسیله زنان اداره می شوند دارای مشکلات متعدد اقتصادی، اجتماعی و اختلالات روانی هستند. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان کوتاه راه حل محور بر کاهش افسردگی و اضطراب زنان سرپرست خانوار شهر تهران انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی و از نوع طرح های پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی شهر تهران بود. روش نمونه گیری، خوشه-ای چندمرحله ای بود، و 2 کلینیک مددکاری که به زنان سرپرست خانوار، خدمات روانشناختی ارائه می دادند، انتخاب شد، سپس از هر کلینیک 15 نفر (جمعاً 30 نفر) به صورت تصافی انتخاب شدند و به تصادف در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه پرسشنامه اضطراب عمومی (ANQ) و افسردگی بک (BAI) استفاده بود. گروه آزمایش درمان کوتاه راه حل محور را دریافت کردند، در حالی که به گروه گواه هیچ درمانی داده نشد. برای تجزیه تحلیل داده ها در سطح توصیفی از میانگین و انحراف معیار و در سطح استنباطی از تحلیل واریانس استفاده شد. یافته ها حاکی از آن بود که روش درمان کوتاه راه حل محور (SFBT) بر اضطراب و افسردگی زنان سرپرست خانوار مؤثر بود (05/0>p). این نتایج مبین این است که درمان کوتاه راه حل محور منجر به کاهش میزان افسردگی و اضطراب زنان سرپرست خانوار شده است.
۱۲.

ریشه تعارضات اگزیستانسیال و تاثیر منطق در درمانگری

نویسنده:
تعداد بازدید : ۴۱۱ تعداد دانلود : ۱۰۹
مغالطات منطقی و تعارضات هستی شناسانه واگزیستانسیال دو دسته مهم از عوامل و ریشه های بیماری های روانی هستند. آشنایی با این مغالطات در کنار آموزش کنار آمدن با تعارضات هستی شناسانه از دوران کودکی می تواند در ایجاد آرامش و بالا بردن کیفیت زندگی و کاهش مشکلات روحی و روانی افراد موثر باشد. در این مقاله به بررسی این موضوعات و همچنین ریشه یابی اضظراب مرگ پرداخته شده است.
۱۳.

پیش بینی اعتیاد به بازی های آنلاین بر اساس شیوه های فرزندپروری ادراک شده و طرحواره ها

تعداد بازدید : ۱۶۵ تعداد دانلود : ۲۵۰
پژوهش حاضر با هدف، پیش بینی اعتیاد به بازی های آنلاین بر اساس طرحواره ها و سبک های فرزند پروری ادراک شده در نوجوانان پسر دبیرستانی انجام گرفت. تحقیق حاضر از نوع کمی و همبستگی بود.جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه دوازدهم منطقه 1 شهر کرج بود که از جامعه مذکور 130 نفر به روش نمونه گیری در دسترس و با استفاده از فرمول پلنت انتخاب و در تحقیق شرکت داده شدند. پرسشنامه های مورد استفاده در این پژوهش شامل 3 پرسشنامه سبک های فرزند پروری ادراک شده (1973)، پرسشنامه طرحواره های سازش نایافته یانگ (1998)، پرسشنامه اعتیاد به بازی های آنلاین وانگ و چانگ (2002) بود. برای تحلیل نتایج از آمار توصیفی و سپس ضریب هبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره استفاده شد نتایج نشان داد بین اعتیاد به بازی های آنلاین و سبک فرزند پروری آزاد گذار (کنترل کم- محبت زیاد) و سبک فرزندپروری استبدادی (کنترل زیاد- محبت کم) رابطه مثبت و معنادار و بین سبک فرزند پروری مقتدارنه (کنترل زیاد- محبت زیاد) با اعتیاد به بازی های آنلاین رابطه منفی و معنادار وجود داشت. P<0/01)). همچنین بین اعتیاد به بازی های آنلاین و طرحواره های ناسازگار اولیه رابطه منفی و معنادار وجود داشت. P<0/01)). نتایج حاصل از رگرسیون چند متغیری نشان داد که سبک های فرزند پروری ادراک شده و طرحواره ها قادر به پیش بینی اعتیاد به بازی های آنلاین در نوجوانان هستند.از نتایج این پژوهش در تشخیص ها، آموزش ها و برنامه ریزی هایی جهت توجه ویژه و ارایه خدمات به خانواده برای ایجاد جو عاطفی سالم در خانواده استفاده کرد و از این طریق طرحواره های ناسازگار را اصلاح کرد.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۱