درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه و هدف: ملت سازی فرایند ساختن یک هویت ملی با استفاده از قدرت حکومت است که اهمیت آن در مواجه با ابرروندهای محیطی و رسیدن به توسعه پایدار دو چندان خواهد شد. هدف از از پژوهش حاضر، الویت بندی عوامل موثر بر ملت سازی در راستای توسعه پایدار با تاکید بر ابرروندها می باشد. روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف و نتایج کاربردی است و به لحاظ ماهیت اجرا توصیفی و پیمایشی می باشد. از نظر زمان مقطعی است و متغیرهای پژوهش کیفی می باشد. به منظور اولویت بندی و تعیین اهمیت نسبی تم ها و زیرتم ها، از روش SWARA استفاده شد. یافته ها: یافته ها شان داد که همه عوامل شناسایی شده از اهمیت یکسان برخوردار نیستند و برخی ابعاد نقش محوری تری در ملت سازی ایفا می کنند. اعتماد عمومی و مشروعیت حاکمیت (173/0)، انسجام هویتی و فرهنگی (0.165)، عدالت اجتماعی و فضایی (0.150)، مشارکت سیاسی و اجتماعی (0.136)، امنیت و ثبات ملی (0.118)، توسعه فرهنگی و پاسخگویی به نیازهای روز (0.103)، نقش دین و بازتعریف آن در ملت سازی (0.086)، چالش های ساختاری و بیرونی ملت سازی (0.069) در رتبه اول تا هشتم قرار گرفتند. این رتبه بندی امکان تمرکز سیاستی و تصمیم گیری هدفمند را فراهم می کند. نتیجه گیری: ملت سازی در ایران فرایندی چندسطحی، پویا و وابسته به تعامل ساختارهای حکمرانی، عدالت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و تحولات کلان محیطی است. بدون اصلاحات ساختاری در حکمرانی، تقویت عدالت و بازسازی اعتماد اجتماعی، سیاست های فرهنگی یا نمادین به تنهایی قادر به تحقق ملت سازی پایدار نخواهند بود.

زمینه و هدف: توانایی سازمان ها برای به اشتراک گذاری و استفاده از دانش برای بهبود عملکرد شغلی افراد و افزایش رقابت پذیری حیاتی است. هدف این پژوهش شناسایی و رتبه بندی ابعاد اشتراک دانش در سازمان های آموزشی در مدارس شهر اهواز می باشد. روش تحقیق: پژوهش حاضر براساس هدف، کاربردی و براساس نوع داده ها، آمیخته( کیفی – کمی) اکتشافی می باشد که در بخش کیفی از تحلیل محتوا استفاده شد. جامعه کیفی پژوهش 15 نفر از خبرگان آموزش و پرورش و مدیران مدارس شهر اهواز بودند تا سطح اشباع نظری بودند. در بخش کمی از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. یافته ها : نتایج حاصل از تحلیل محتوا، استخراج پنج مقوله اصلی(عوامل فردی ؛ عوامل سازمانی؛ عوامل فرهنگی؛ عوامل زیرساختی؛ عوامل مدیریتی) و 31 مقوله فرعی بود. نتایج روش AHP نشان داد که بیشترین وزن مربوط به جهت گیری های عوامل فردی (207/4) است، که بر اهمیت نقش انگیزش فردی در شکل گیری رفتارهای اشتراک دانش تأکید دارد. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که عوامل شناسایی شده نقش قابل توجهی در شکل گیری رفتارهای اشتراک دانش در بین مدیران مدارس دارند.

هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه راهبردی روابط عمومی صنعت نفت در افق 1407 است که با رویکرد AFI انجام شده است. در این برنامه با الهام از مدل برنامه ریزی راهبردی هانگر ویلن (AFI)، ابتدا کنکاش محیط داخلی (قوت ها و ضعف ها) و محیط خارجی (فرصت ها و تهدیدها)، ثانیاً تدوین ارکان جهت ساز (چشم انداز، مأموریت و ارزش)، هدف های بلندمدت روابط عمومی صنعت نفت انجام شده است؛ سپس با استفاده از ابزارهای ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی (IE) ، ماتریس عوامل داخلی و خارجی (SWOT)و همچنین هم ترازی ماتریس های (IE) و (SWOT)، موقعیت راهبردی روابط عمومی صنعت نفت مشخص گردید. با توجه به موقعیت راهبردی به دست آمده، استراتژی های روابط عمومی صنعت استخراج و راهبرد قابل اجرا به روش ماتریس تصمیم استراتژیک SDM اولویت بندی گردید. در پایان رهنمودهایی برای اجرا و تدوین برنامه عملیاتی ارائه شد. قلمرو این تحقیق، روابط عمومی صنعت نفت است.

پیشینه و اهداف: یکی از چالش های بزرگ در صنعت بیمه، مقابله با تقلب در فرایند اعلام خسارت هاست که به ویژه در روش های دیجیتالی، از جمله ارسال عکس های خسارت از طریق اپلیکیشن ها، به چشم می خورد و به نظر می رسد صنعت بیمه بیش از هر زمان دیگری به بررسی روش های کشف تقلب نوین و نیز ایمن سازی اطلاعات نیاز دارد. همچنین امنیت و اصالت اطلاعات مکانی و زمانی تصاویر ارسالی از طریق اپلیکیشن نقش مهمی در کاهش تقلب دارد. در این پژوهش، روشی نوین ارائه شده است که با استفاده از تکنیک پنهان نگاری ، اطلاعات مکانی و زمانی عکس های ارسالی ازسوی بیمه گذاران رمزنگاری و مستقیماً در فایل تصویر جاسازی شده، سپس در مقصد رمزگشایی می شود. این رویکرد نه تنها امکان احراز اصالت اطلاعات ارائه شده را افزایش می دهد، بلکه امنیت داده ها را نیز تضمین می کند و خطر تقلب را کاهش می دهد. پیاده سازی این روش می تواند به بهبود اعتماد بین بیمه گر و بیمه گذار و کاهش هزینه های ناشی از تخلفات کمک کند. روش شناسی: در این پژوهش، از رویکرد استگانوگرافی مبتنی بر شبکه های مولد متخاصم (GAN) برای جاسازی اطلاعات مکانی و زمانی تصاویر خسارت استفاده شده است ابتدا اطلاعات مربوط به زمان و مکان عکس با استفاده از الگوریتم رمزنگاری AES-GCM رمزنگاری شده تا امنیت داده های حساس تضمین شود. برای ارزیابی سیستم، داده های پنهان شده از تصاویر استخراج و با داده های اصلی مقایسه شدند. سیستم روی یک مجموعه داده 100تایی از تصاویر خسارت بیمه ای خودرو آزمایش و سه روش مقایسه ای بررسی شد. روش پایه (LSB)، استگانوگرافی مبتنی بر شبکه های مولد متخاصم، و ترکیب شبکه های مولد متخاصم با رمزنگاری AES-GCM. معیارهای ارزیابی شامل کیفیت تصویر (PSNR)، ظرفیت پنهان سازی (SSIM)، میانگین خطای بیت تحت حملات استاندارد و نرخ تشخیص دستکاری در فراداده ها محاسبه شد. یافته ها : در این پژوهش مشخص شد تصاویر حاوی داده های پنهان میانگین PSNR برابر با 41 dB داشتند که نشان دهنده حفظ کیفیت بصری بالای تصاویر است. روش شبکه های مولد متخاصم، میانگین PSNR ≈ 40.6 ± 0.8 dB (در مقابل 36.7 ± 1.1 dB برای روش پایه) و SSIM بالاتری نشان داد؛ میانگین BER در برابر فشرده سازی و نویز برای شبکه های مولد متخاصم تقریباً نصف روش پایه بود (به ترتیب ≈19–12% در برابر ≈34–29%). افزودن AES-GCM تأثیری بر کیفیت تصویری نداشت، اما امنیت انتها –   به –  انتها را افزایش داد. آزمون t زوجی نشان داد این تفاوت از نظر آماری در سطح اطمینان ۹۵٪ معنادار است (p < 0.001). در آزمون های دستکاری فراداده در آزمایش حاضر، در مجموعه داده آزمایشی 100 تصویری، تمامی موارد دستکاری فراداده (meta data) با موفقیت شناسایی شد. زمان پردازش میانگین پیاده سازی موبایلی برای کل زنجیره رمزنگاری+جاسازی تقریباً 2 ثانیه در هر تصویر بود. نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که استفاده از استگانوگرافی مبتنی بر یادگیری عمیق می تواند چالش های امنیتی در فرایند اعلام خسارت آنلاین را برطرف کند. روش پیشنهادی ضمن تضمین کیفیت و امنیت تصاویر، امکان تأیید صحت اطلاعات مکانی و زمانی را فراهم می کند و می تواند به کاهش تقلب در بیمه کمک شایان توجهی کند. نتایج نشان می دهد که ترکیب استگانوگرافی مبتنی بر روش پیشنهادی با AES-GCM بهترین تعادل بین کیفیت تصویری، پایداری در برابر حملات و قابلیت تشخیص دستکاری فراداده را فراهم می آورد.

این پژوهش با هدف اعتبارسنجی مدل صادرات فرآورده های نفتی به کشورهای همسایه با تأکید بر افغانستان انجام شد. مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته اکتشافی در دو بخش کیفی و کمی اجرا گردید. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 13 نفر از خبرگان حوزه نفت، گمرک و اتاق مشترک ایران و افغانستان جمع آوری و با روش نظریه داده بنیاد تحلیل شد که منجر به استخراج مقوله ها و طراحی مدل مفهومی اولیه گردید. در بخش کمی، جامعه آماری شامل صادرکنندگان فرآورده های نفتی، تجار ایرانی و افغانستانی بود که با روش نمونه گیری در دسترس، داده های حاصل از 214 پرسشنامه معتبر گردآوری شد. برای اعتبارسنجی مدل از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس و نرم افزار Smart PLS استفاده گردید. یافته ها نشان داد روابط بین سازه ها معنادار و مدل از برازش مطلوبی برخوردار است. در نتیجه، مدل ارائه شده می تواند چارچوبی کارآمد برای صادرات و تصمیم سازی سیاست گذاران حوزه انرژی فراهم آورد.

پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی فرایند قصد جابجایی کارکنان از نواحی گازرسانی (واحد صف) به واحدهای ستادی شرکت گاز استان چهارمحال و بختیاری و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن انجام شده است. مشارکت کنندگان پژوهش حاضر، کارکنان نواحی گازرسانی با سابقه کار بالای 5 سال که جابجایی آن ها انجام شده یا در حال انجام است و یا قصد این کار را دارند، هستند. داده ها از طریق مصاحبه های گردآوری و تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل موقعیت کلارک انجام و مجموعه ای از گفتمان ها و مقوله ها که بر قصد جابجایی تأثیرگذارند، شناسایی شدند. یافته ها نشان می دهند که عدم وجود مسیر شغلی مشخص، احساس بی عدالتی در جابجایی و انتصابات، تأثیر عوامل سیاسی، محدودیت های ارتقای شغلی و شرایط سخت کاری در نواحی گازرسانی، از جمله دلایل اصلی افزایش درخواست جابجایی هستند. نتایج این پژوهش بر اهمیت طراحی اقدامات مدیریت منابع انسانی، نظیر تعیین دوره تصدی شغل، شفاف سازی فرآیندهای جابجایی و انتصاب و کاهش نفوذ عوامل سیاسی، تأکید دارد. درنهایت، یافته های پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع تأکید دارد که علاوه بر اصلاح سیاست های منابع انسانی، به بازتعریف نقش ساختارهای مدیریتی و کاهش تأثیر مداخلات بیرونی در تصمیم گیری های سازمانی بپردازد

رشد سریع فناوری های مالی و افزایش دسترسی سرمایه گذاران خرد به بازارهای مالی، زمینه را برای توسعه سیستم های مشاور روباتیک فراهم کرده است. این سیستم ها با بهره گیری از الگوریتم های هوش مصنوعی و تحلیل داده های مالی، خدمات مدیریت سبد سرمایه گذاری را با هزینه ای کمتر و سرعتی بیشتر نسبت به مشاوران انسانی ارائه می کنند. با وجود پیشرفت های قابل توجه در حوزه مشاوران روباتیک، اغلب سیستم های موجود بر مبنای نظریه های کلاسیک مالی طراحی شده اند و فرض می کنند سرمایه گذاران رفتار کاملاً عقلایی دارند. در حالی که مطالعات مالی رفتاری نشان داده اند تصمیمات سرمایه گذاران تحت تأثیر سوگیری های شناختی و احساسی متعددی قرار دارد که می تواند منجر به انحراف از رفتار عقلایی شود.هدف این پژوهش توسعه یک چارچوب نوین برای طراحی مشاور روباتیک شخصی سازی شده است که علاوه بر ویژگی های مالی و ریسک پذیری سرمایه گذار، سوگیری های رفتاری وی را نیز در فرآیند تصمیم گیری لحاظ می کند. در این چارچوب، از یادگیری تقویتی عمیق به عنوان هسته تصمیم گیری استفاده می شود تا عامل هوشمند بتواند از طریق تعامل مستمر با محیط بازار و تحلیل رفتار کاربران، استراتژی های بهینه تخصیص دارایی را فراگیرد. مدل پیشنهادی با ترکیب داده های بازار، مشخصات فردی سرمایه گذار و شاخص های رفتاری، قادر است توصیه های سرمایه گذاری متناسب با ویژگی های هر فرد ارائه نماید.نتایج مطالعات نظری نشان می دهد ادغام مفاهیم مالی رفتاری با الگوریتم های یادگیری تقویتی عمیق می تواند عملکرد مشاوران روباتیک را در مدیریت سبد، کنترل ریسک و افزایش رضایت سرمایه گذاران بهبود بخشد. همچنین انتظار می رود سیستم پیشنهادی بتواند اثرات منفی سوگیری هایی نظیر اعتماد بیش از حد، زیان گریزی، رفتار گله ای و لنگراندازی را کاهش داده و تصمیمات سرمایه گذاری منطقی تری ایجاد کند.

هدف: اطلاعات حسابداری نقش اساسی در جهت تخصیص بهینه منابع اقتصادی دارد. ازاین رو کیفیت اطلاعات اخیراً به دلیل فسادهای رخ داده در سیستم های گزارشگری مالی این امر بیش ازپیش موردتوجه است. در نتیجه پیاده سازی سیستم کنترل های داخلی در شرکت ها و ساختار کنترل داخلی با کیفیت موجب دقت عمل، اثربخشی و کارایی سیستم های اطلاعاتی حسابداری خواهد شد. بر اساس دستورالعمل کنترل های داخلی منتشر شده توسط سازمان بورس، هیئت مدیره شرکت ها ملزم به پیاده سازی و بهره برداری از کنترل های داخلی مناسب و اثربخش به منظور نیل به سودآوری و بهبود عملکرد مالی شرکت ها هستند؛ پژوهش حاضر قصد دارد تأثیر کیفیت ساختار کنترل داخلی بر کیفیت سود و عملکرد شرکت های بورس اوراق بهادار تهران بررسی نماید. روش:  پژوهش حاضر از نظر طبقه بندی بر مبنای هدف، پژوهشی کاربردی است و از لحاظ طبقه بندی بر مبنای روش، پژوهشی توصیفی محسوب می شود. به این منظور اطلاعات 119 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1398 تا 1402 به عنوان نمونه آماری استفاده شد داده های پژوهش بر اساس رگرسیون و روش پنل تجزیه وتحلیل شدند، در این راستا متغیر کیفیت سنجش ساختار کنترل های داخلی به عنوان متغیر مستقل پژوهش بوده است که شامل سه بعد محیطی، ساختاری و اجرایی و بعد نتایج است. بعد محیطی شامل مؤلفه هایی از قبیل نظام فرهنگی،  اجتماعی و اقتصادی محل فعالیت شرکت، ساختار قانونی، سیاسی و اقتصادی حاکم بر شرکت و ساختار عمومی شرکت می باشد، بعد ساختاری و اجرایی به مؤلفه های ساختار هیئت مدیره، کمیته های تخصصی هیئت مدیره، ساختار مدیریت ارشد شرکت و ساختار نظارتی درون شرکتی می پردازد و بعد نتایج شامل مؤلفه های گزارش ارزیابی کنترل های داخلی، گزارش حسابرس مستقل، رعایت قوانین و مقررات توسط شرکت، ساختار مالیاتی و بیمه ای شرکت و شفافیت و کیفیت گزارشگری - رعایت عدالت و انصاف در شرکت می شود و متغیرهای کیفیت سود (مدل دیچو دیچو، مک نیکولز، کازینگ و پنمن) و عملکرد مالی (جریان نقد عملیاتی، سود خالص، سود عملیاتی و درآمد فروش) در نقش متغیرهای وابسته پژوهش بودند. یافته ها : نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول نشان داد که تمرکز مالکیت اثر منفی و معناداری بر رشد شرکت دارد. به عبارت دیگر، هرچه میزان تمرکز مالکیت بیشتر باشد – یعنی درصد بیشتری از سهام در اختیار یک یا چند سهامدار عمده قرار گیرد نتیجه گیری: بر اساس رابطه مثبت مدل سنجش کیفیت ساختار کنترل های داخلی با متغیرهای کیفیت سود و عملکرد مالی،  هر چه شرکت ها از ساختار بهتری دررابطه با ابعاد محیطی، ساختاری و اجرایی و بعد نتایج بهره مند باشند و به نحوی کیفیت ساختار کنترل های داخلی مطلوب تری داشته باشند از کیفیت سود بهتر و عملکرد مالی بالاتری برخوردار هستند. نوآوری: نوآوری پژوهش حاضر در چارچوب توسعه ادبیات کنترل های داخلی و گزارشگری مالی، از چند منظر قابل تبیین است: نخست، در حالی که بخش قابل توجهی از مطالعات پیشین، سنجش کیفیت ساختار کنترل های داخلی را به شاخص های محدود و عمدتاً برون نگر، نظیر نوع اظهارنظر حسابرس مستقل یا وجود گزارش کنترل داخلی، تقلیل داده اند، پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی نظام مند، از یک مدل بومی سازی شده و چندبعدی بهره می گیرد که متناسب با ویژگی های نهادی، اقتصادی و قانونی ایران طراحی شده است. این مدل با تفکیک ساختار کنترل های داخلی به سه بعد محیطی، ساختاری-اجرایی و نتایج، و عملیاتی سازی آن در قالب مجموعه ای جامع از شاخص ها، امکان سنجشی دقیق تر و واقع بینانه تر از کیفیت این سازوکار حاکمیتی را فراهم می آورد. دوم، این پژوهش با فاصله گرفتن از رویکردهای تک معیاره در سنجش کیفیت سود، از چارچوبی چندمعیاره مبتنی بر مدل های معتبر استفاده می کند.

زمینه و هدف: سازمان حریص به ساختاری اشاره دارد که در آن، نهادها یا مدیران به دنبال گسترش دائمی حوزه قدرت خود هستند، بدون آنکه ظرفیت واقعی سازمان یا نیاز محیطی را در نظر بگیرند. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت بندی پیش آیندها و ره آوردهای مدل سازمان حریص در شرکت آب منطقه ای کرمان می باشد. روش تحقیق: این پژوهش آمیخته، از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، پیمایشی می باشد. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه با خبرگان و پرسشنامه بود. جامعه آماری خبرگان شامل اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان ارشد شاغل در ستاد شرکت آب منطقه ای استان کرمان بودند که حجم نمونه 18 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزارهای NVIVO و Excel 2019 استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که مفاهیم مربوط به مدل پیشایندها و ره آوردهای سازمان حریص در شرکت آب منطقه ای شامل 157 کد اولیه، 56 مضمون پایه و 9 مضمون سازمان دهنده عقلانیت ابزاری و نتیجه گرایی کوتاه مدت، شبکه قدرت و رهبری خودمحور/اقتدارگرا، نظام پاداش و انتصاب رانت محور، تمرکزگرایی و ابهام فرایندها، ضعف شفافیت و پاسخگویی، فرهنگ سکوت/عادی سازی بی اخلاقی، فرسودگی و بدبینی کارکنان، افت بهره وری و کیفیت خدمات و تضعیف اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی می باشد. نتایج معادلات ساختاری تفسیری نشان داد ساختار متمرکز و ضعف شفافیت تاثیرگذارترین و تضعیف اعتماد عمومی تاثیرپذیرترین ابعاد مدل پژوهش هستند. نتیجه گیری: اجرای مدل سازمان حریص می تواند موجب اتلاف منابع، کاهش بهره وری و آسیب به مأموریت خدماتی سازمان شود. بنابراین، توازن میان توسعه و پاسخ گویی اجتماعی شرط اساسی برای حفظ پایداری عملکرد سازمان است.

زمینه و هدف: سازمان های دولتی در مواجهه با تحولات محیطی، پیچیدگی های نهادی و افزایش انتظارات شهروندان نیازمند ارتقای هم زمان کارایی و انعطاف پذیری هستند. رویکرد ناب چابک به عنوان چارچوبی تلفیقی، امکان هم افزایی میان حذف اتلاف و افزایش چابکی سازمانی را فراهم می کند. از این رو، هدف این پژوهش ارائه الگوی یکپارچه ناب چابک در سازمان های دولتی با استفاده از رویکرد فراترکیب می باشد. روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف، توسعه ای و از نظر ماهیت، کیفی بود و به صورت مطالعه فراترکیب انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه مطالعات منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر بین المللی در بازه زمانی 1998 تا 2025 بود که از میان 171 مطالعه شناسایی شده، تعداد 23 پژوهش بر اساس معیارهای پذیرش و به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. داده ها از طریق تحلیل اسنادی گردآوری و با بهره گیری از کدگذاری باز تحلیل شدند؛ در این فرآیند 124 کد استخراج و سپس بر اساس تشابه مفهومی دسته بندی و ترکیب گردیدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که الگوی ناب چابک در سازمان های دولتی در قالب 5 بعد و 15 مؤلفه قابل تبیین بود. ابعاد شناسایی شده شامل تکنولوژی اطلاعات، ارتباطات درون سازمانی، منابع مالی سازمان، منابع انسانی متخصص و مدیریت دانش بودند که هر یک مشتمل بر مؤلفه های مشخصی در راستای تحقق کارایی و چابکی سازمانی بودند. بحث و نتیجه گیری: به کارگیری هم زمان ابعاد و مؤلفه های شناسایی شده موجب تقویت ظرفیت تحول، افزایش پاسخگویی و ارتقای عملکرد سازمان های دولتی خواهد شد. استقرار این الگو زمینه شکل گیری حکمرانی کارآمد، منعطف و دانش بنیان را در بخش عمومی فراهم خواهد ساخت.

هدف: شفافیت اطلاعات حسابداری، به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام حاکمیت شرکتی، در افزایش اعتماد سرمایه گذاران، بهبود کارایی بازارهای مالی و ارتقای کارکرد نظام اقتصادی نقشی کلیدی دارد. شفافیت در گزارشگری مالی، به معنای ارائه اطلاعات قابل اتکا، جامع، به موقع و فهمیدنی است که امکان ارزیابی دقیق عملکرد و ریسک های واحدهای تجاری را فراهم می کند و زمینه را برای اتخاذ تصمیم های صحیح توسط ذی نفعان مهیا می سازد. در سال های اخیر و همگام با گسترش فعالیت های اقتصادی و پیچیده تر شدن فضای رقابت جهانی، مسئله نشت اطلاعات محرمانه و اختصاصی، به ویژه در حوزه تحقیق وتوسعه، به یکی از چالش های جدی در فرایند گزارشگری مالی بدل شده است. نشت این نوع اطلاعات، می تواند مزیت رقابتی شرکت ها را تضعیف کند، موجب از دست رفتن موقعیت های راهبردی شود و انگیزه مدیران را برای افشای داوطلبانه و شفاف اطلاعات کاهش دهد. در این میان، بررسی اثر نشت اطلاعات تحقیق وتوسعه بر شفافیت حسابداری و تحلیل نقش احتمالی حمایت از مالکیت معنوی در تعدیل این رابطه، ضرورتی علمی و عملی دارد؛ به ویژه در محیط اقتصادی ایران که با محدودیت هایی همچون تحریم های بین المللی، ضعف در سازوکارهای اجرایی و ناکارآمدی نهادی در حمایت از حقوق مالکیت فکری مواجه است. این پژوهش در چارچوب نظریه های هزینه مبادله، نمایندگی و محافظه کاری شرطی اجرا شده است. بر اساس نظریه هزینه مبادله، نشت اطلاعات محرمانه به منزله نوعی هزینه اضافی برای شرکت ها محسوب می شود که می تواند مدیران را به کاهش سطح افشا و شفافیت سوق دهد. همچنین از منظر نظریه نمایندگی، تضاد منافع میان مدیران و سهام داران در شرایط ضعف حاکمیت شرکتی تشدید می شود و این امر کاهش شفافیت اطلاعاتی را محتمل تر می سازد. روش: در این پژوهش از داده های ۱۰۷ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال های ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۱ استفاده شد. این شرکت ها بر اساس معیارهای خاصی از جمله ثبات فعالیت در دوره بررسی، انطباق سال مالی با پایان اسفندماه وعدم تعلق به گروه های سرمایه گذاری یا واسطه گری مالی انتخاب شدند. داده های مورد نیاز از صورت های مالی حسابرسی شده و شاخص های مربوط به حمایت از مالکیت معنوی که توسط سازمان جهانی مالکیت فکری منتشر می شود، گردآوری شد. در این پژوهش، شفافیت اطلاعات حسابداری، از طریق ترکیب دو شاخص سود متهورانه و هموارسازی سود سنجیده شد و نشت اطلاعات تحقیق وتوسعه نیز با استفاده از تابع تولید کاب داگلاس اندازه گیری شد. شاخص ژینارته و پارک نیز به منزله معیار حمایت از مالکیت معنوی در نظر گرفته شد و سایر متغیرهای کنترلی همچون بازده دارایی ها، اهرم مالی، نرخ رشد دارایی ها، استقلال هیئت مدیره، اندازه شرکت و تمرکز صنعت لحاظ شدند. تحلیل داده ها با استفاده از رگرسیون خطی و چندمتغیره در نرم افزار ایویوز ۱۱ انجام گرفت. یافته ها: نتایج به روشنی نشان داد که نشت اطلاعات تحقیق وتوسعه، بر شفافیت گزارشگری مالی اثری منفی و معنادار دارد؛ به گونه ای که ضریب برآوردشده، بیانگر کاهش ملموس شفافیت در اثر افزایش نشت اطلاعات است. این یافته هم سو با نتایج پژوهش های بین المللی است که نشان دادند شرکت ها در صورت افزایش خطر انتقال اطلاعات محرمانه به رقبا، به افشای شفاف اطلاعات تمایل کمتری دارند. از سوی دیگر، نقش تعدیل کننده حمایت از مالکیت معنوی در این رابطه تأیید نشد و مشخص شد که حتی با وجود قوانین حمایت از حقوق مالکیت فکری، ضعف نظام اجرایی و نظارتی در ایران مانع تأثیرگذاری این قوانین بر بهبود شفافیت اطلاعاتی می شود. نتیجه گیری: این یافته ها بیانگر آن است که وجود چارچوب های قانونی کافی نیست و کارآمدی و ضمانت اجرای قوانین در کاهش پیامدهای منفی نشت اطلاعات نقشی اساسی دارد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که نشت اطلاعات تحقیق وتوسعه، یکی از عوامل تهدیدکننده مهم برای شفافیت اطلاعات حسابداری در شرکت های ایرانی است و در شرایطی که حمایت قانونی از مالکیت معنوی ضعیف و ناکارآمد است، مدیران و سرمایه گذاران هر دو در معرض ریسک کاهش کیفیت اطلاعات مالی قرار می گیرند. بر این اساس، تقویت نهادهای نظارتی، افزایش ضمانت های اجرایی قوانین و ارتقای فرهنگ حاکمیت شرکتی، از مهم ترین اقداماتی است که سیاست گذاران باید مدنظر قرار دهند. از سوی دیگر، مدیران شرکت ها نیز باید با به کارگیری راه کارهای داخلی همچون ایجاد سازوکارهای کنترل داخلی قوی تر و استفاده از ابزارهای نوین حفاظت از داده ها، ریسک نشت اطلاعات محرمانه را کاهش دهند. همچنین پژوهش های آینده می توانند به بررسی ابعاد دیگر نشت اطلاعات اختصاصی در حوزه هایی همچون تولید، بازاریابی و فناوری اطلاعات بپردازند و به نقش سایر متغیرهای نهادی و محیطی را در این رابطه توجه کنند. به طور کلی، این مطالعه با ارائه شواهدی تجربی، نشان داد که نشت اطلاعات تحقیق وتوسعه، نه تنها از جنبه رقابت پذیری شرکت ها، بلکه از دیدگاه کیفیت گزارشگری مالی نیز اهمیت دارد و بی توجهی به آن، می تواند به کاهش اعتماد سرمایه گذاران و تضعیف بازار سرمایه منجر شود.

قیمت گذاری صحیح دارایی ها یکی از مهم ترین چالش های حوزه مالی و سرمایه گذاری محسوب می شود. مدل های سنتی قیمت گذاری دارایی، نظیر مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای و مدل های عاملی، عمدتاً بر فرضیات خطی و روابط ایستا میان متغیرها استوار هستند و در تبیین پیچیدگی ها و وابستگی های ساختاری موجود در بازارهای مالی با محدودیت هایی مواجه اند. در سال های اخیر، پیشرفت های حاصل در حوزه یادگیری عمیق و به ویژه شبکه های عصبی گراف، امکان مدل سازی روابط پیچیده و غیرخطی میان اجزای یک سیستم را فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف توسعه یک مدل نوین قیمت گذاری دارایی ها مبتنی بر شبکه های عصبی گراف انجام شده است. در این پژوهش، دارایی ها و ارتباطات میان آن ها در قالب یک گراف مالی مدل سازی شده و با بهره گیری از سازوکار انتشار اطلاعات در شبکه های عصبی گراف، اثرات متقابل میان دارایی ها در فرآیند پیش بینی بازده مورد انتظار لحاظ می شود. مدل پیشنهادی با استفاده از داده های بازار سرمایه آموزش داده شده و عملکرد آن از طریق معیارهای متداول پیش بینی و قیمت گذاری با مدل های کلاسیک و سایر روش های یادگیری ماشین مقایسه می شود. نوآوری اصلی این پژوهش در بهره گیری از ساختار شبکه ای بازار مالی و استخراج روابط پنهان میان دارایی ها برای بهبود فرآیند قیمت گذاری است. همچنین، امکان تلفیق اطلاعات بنیادی، معاملاتی و ارتباطات بین شرکتی در قالب یک چارچوب گرافی فراهم می شود که می تواند درک جامع تری از رفتار بازار ارائه دهد. برای ارزیابی مدل، از شاخص هایی نظیر خطای پیش بینی، توان تبیین بازده و معیارهای سنجش ریسک استفاده خواهد شد. انتظار می رود نتایج پژوهش نشان دهد که بهره گیری از ساختارهای گرافی موجب بهبود دقت پیش بینی بازده، شناسایی بهتر عوامل ریسک و افزایش توان تبیینی مدل های قیمت گذاری دارایی خواهد شد. علاوه بر این، مدل پیشنهادی می تواند در مدیریت پرتفوی، تخصیص بهینه دارایی ها و طراحی راهبردهای سرمایه گذاری هوشمند مورد استفاده قرار گیرد. یافته های این پژوهش افق های جدیدی را در توسعه مدل های مالی مبتنی بر هوش مصنوعی و تحلیل شبکه های مالی فراهم خواهد ساخت.

پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان استفاده از روش های علوم اعصاب، به طور خاص EEG و یادگیری ماشین، در شناسایی استعدادها با قابلیت رهبری تحول آفرین بالا انجام شده است. در این پژوهش، 61 نفر از مدیران و سرپرستان صنعت نفت شاغل در شهر تهران شرکت کردند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه چندعاملی رهبری تحول آفرین (MLQ) و دستگاه الکتروانسفالوگراف (EEG) استفاده شد. پس از ثبت سیگنال های مغزی و انجام پیش پردازش های لازم، ویژگی های مربوط به توان در باندهای فرکانسی مختلف محاسبه گردید. سپس با استفاده از روش های یادگیری ماشین، به ویژه الگوریتم ماشین بردار پشتیبان (SVM)، سعی در شناسایی الگوهای مرتبط با رهبری تحول آفرین بالا انجام شد. نتایج نشان داد که می توان با استفاده از این روش ها، افراد با قابلیت رهبری تحول آفرین بالا را با دقت 36/96 درصد از سایرین تمییز داد. این یافته ها حاکی از آن است که روش های علوم اعصاب و یادگیری ماشین می توانند ابزارهای قدرتمندی برای شناسایی و جذب استعدادهای رهبری تحول آفرین باشند. با توجه به اهمیت رهبری تحول آفرین در موفقیت سازمان ها، استفاده از این روش ها می تواند به بهبود عملکرد و افزایش کارایی سازمان ها کمک کند. پیشنهاد می شود که از این ابزار در کنار سایر ابزارهای ارزیابی به صورت آزمایشی در فرایند شناسایی و جذب استعدادها در سیستم مدیریت استعدادها مورد استفاده قرار گیرد