غلامعلی اورنگیان

تحولات سریع در حوزه های هوش مصنوعی، رباتیک، داده های عظیم و عملیات سایبری، معماری سازمانی نیروهای مسلح را با چالش های بنیادین مواجه کرده است. این پژوهش با هدف تدوین الگوی مفهومی بومی برای معماری آینده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۱۰، به تحلیل راهبردی الزامات، فرصت ها و موانع این تحول می پردازد. رویکرد تحقیق آمیخته (کیفی–کمی) به کار گرفته شد؛ داده های کیفی از طریق تحلیل مضمون اسناد راهبردی معتبر بین المللی (RAND، CSIS، ناتو؛ ۲۰۲۱–۲۰۲۴) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ خبره نظامی و دانشگاهی گردآوری گردید. در بخش کمی، پرسشنامه ای میان ۲۱۰ خبره توزیع شد (نرخ بازگشت ۹۳.۳٪) و تحلیل داده ها با روش های AHP و SEM انجام گرفت. یافته ها نشان می دهد معماری مطلوب آینده بر پنج پایه اصلی استوار است: ۱) ساختارهای شبکه ای و چابک، ۲) داده محوری مبتنی بر هوش مصنوعی، ۳) ادغام تمام ساحتی عملیات در حوزه های زمینی، دریایی، هوایی، فضایی و سایبری، ۴) نیروی انسانی متخصص، یادگیرنده و تاب آور، و ۵) تاب آوری زیرساختی و فناورانه. الگوی پیشنهادی با ایجاد هم راستایی میان نیازهای عملیاتی نوین و ساختارهای سنتی، به عنوان مدلی بومی برای تحول سازمانی ارائه می شود. با این حال، عواملی چون تحریم های بین المللی، مقاومت در برابر تغییر و تهدیدات پیچیده سایبری، روند تحول را با چالش هایی مواجه می سازند. نتایج بر ضرورت تحول راهبردی در معماری سازمانی جهت حفظ برتری عملیاتی جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات منطقه ای و جهانی تأکید دارد. در پایان، توصیه های راهبردی شامل تدوین «سند تحول معماری نیروهای مسلح»، ایجاد «مرکز فرماندهی دیجیتال» و بازطراحی نظام آموزش و توسعه نیروی انسانی ارائه می شود. این مطالعه راهنمایی برای سیاست گذاران و فرماندهان در جهت تضمین امنیت ملی در عصر دیجیتال است.

هدفاین مقاله شناخت نقش فرماندهان و مدیران ناجا در پیشگیری از تخلفات و جرائم کارکنان ناجا با دستیابی به یک الگوی مناسب است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و روش آن آمیخته کمی و کیفی است که با بهره گیری از روش های توصیفی- تحلیلی از طریق مصاحبه با 25 نفر از نخبگان و صاحبنظران در حوزه پیشگیری از تخلفات و جرائم و هم چنین مراجعه به مراجع دینی و اسلامی از دیدگاه های ارزشی و انقلابی، توانمندی فردی، رفتاری و عملکردی انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که فرماندهان و مدیران باید نسبت به گزینش در آغاز استخدام، آموزش در هنگام خدمت، توجه به اعتقاد و ایمان کارکنان به خداوند متعال و فرضیه امر به معروف و نهی از منکر را جدی بر اساس شاخص های مدیریت اسلامی از نگاه قرآن، معصومین و فرماندهان برتر، سر لوحه کار قرار دهند و نظارت و کنترل مسمتر بر آن داشته باشند.نتایج تحقیق نشان داد که فرماندهان و مدیران در پیشگیری از تخلفات و جرائم کارکنان با توجه به منابع معتبر اسلامی و دینی و هم چنین مصاحبه با صاحب نظران پیشگیری، نقش بسیار مهم و کلیدی دارند.

نگرش واقع بینانه ایجاب می کند به موضوع سالم سازی فردی و جمعی که ضرورت و اهمیت والایی دارد، توجه بیشتری نموده و این امر نهادینه گردد. لذا برای محقق شدن این هدف، علاوه بر بکارگیری روش های صحیح مدیریتی متناسب با موضوع کاری، پرداختن به روش های علمی و پیشگیرانه مربوطه در مدیریت منابع انسانی و نیز حفظ و صیانت کارکنان از خطاهای احتمالی و تهدیدات و آسیب های مبتلا به شغلی از گام های اصلی و اولویت دار می باشد پیشگیری، مؤثرترین و بهترین راه مبارزه با تخلفات وجرائم و دیگر ناهنجاری های اجتماعی است و همه عقلاء و اندیشمندان جرمشناسی بر این موضوع اتفاق نظر دارند اما در عمل و شیوه اجرا این اتفاق نظر وجود ندارد و دیدگاه های مختلف و احیاناً متضادی در این مقوله ابراز شده است همین امر موجب شده که نظریه ها و ایده های پیشگیرانه سلبی و ایجابی که مطرح گردیده یا می شود نتواند به نحو مطلوبی به منصه ظهور برسد. یکی از مهمترین دلایل آن عدم توجه به الگوسازی در این حوزه است که از آن به عنوان معماری دانش یاد کرده اند. در این پژوهش با توجه به اهمیت حیثیت ناجا در افکار عمومی، اهمیت نیروی انسانی و تبعات منفی مضاعف تخلفات و جرائم ناجا و کارکنان آن در بخشهای مختلف، اقدامات صیانتی در دو حوزه سلبی و ایجابی برای پیشگیری از وقوع تخلفات وجرائم در ناجا ارائه می گردد.