کارآفرینی در سایه بحران: راهکارها و تجارب کنش های غیرِ مترقبه در شرکت های کوچک و متوسط(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
آموزش و مدیریت کارآفرینی دوره ۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳
55 - 78
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارها و تجارب برتر کنش های کارآفرینانه در رویارویی با بحران در بنگاه های کوچک و متوسط استان مازندران انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث شیوه گردآوری داده ها، به صورت آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 20 نفر از کارآفرینان موفق و باتجربه که سابقه مدیریت در شرایط بحران را داشته اند، جمع آوری و با استفاده از تحلیل تماتیک بر اساس مدل براون و کلارک تحلیل شد. نمونه گیری به روش هدفمند و گلوله برفی تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. جامعه آماری این پژوهش شامل کارآفرینان بنگاه های کوچک و متوسط استان مازندران است که حجم نمونه 10 برابر تعداد سؤالات پرسش نامه انتخاب شد؛ بنابراین در بخش کمی، 320 نفر از کارآفرینان کسب وکارهای کوچک و متوسط به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب و پرسش نامه ای محقق ساخته را تکمیل کردند. روایی و پایایی ابزار پژوهش با نظر خبرگان و آلفای کرونباخ تأیید شد و داده های کمّی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تأییدی) در نرم افزار Smart PLS 4 تجزیه و تحلیل گردید. یافته های پژوهش نشان داد که پنج راهبرد اصلی شامل تغییر سریع مدل کسب وکار، نوآوری در محصول یا خدمت، اتخاذ تصمیمات جسورانه و ریسک پذیر، بهره گیری از شبکه ها و حمایت های اجتماعی و رهبری و مدیریت منابع انسانی بیشترین نقش را در تداوم و موفقیت بنگاه های مورد مطالعه طی بحران ها داشته اند. نتایج همه مسیرها معنادار و شاخص های برازش مدل قوی ارزیابی شد. همچنین مشخص شد که مدل کسب وکار منعطف و بهره گیری از شبکه های حمایتی، تأثیرگذارترین عوامل در عبور موفقیت آمیز از بحران هستند. پژوهش حاضر ضمن تأکید بر نوآوری و تصمیم های شجاعانه، اهمیت رهبری منابع انسانی و اتکا به حمایت های شبکه ای را در شرایط بحرانی تبیین می کند و پیشنهاد هایی برای ارتقای تاب آوری کارآفرینان منطقه ارائه می دهد.