ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۲۴۱ تا ۸۲٬۲۶۰ مورد از کل ۸۳٬۴۴۶ مورد.
۸۲۲۴۱.

تحلیل تفسیری تشبیهات در جزء 28 قرآن کریم با تأکید بر تفسیر المیزان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۴۵
قرآن، کلام الهی است که از شیوه های گوناگون برای انتقال مفاهیم و پیام های خود بهره برده است. یکی از بارزترین این شیوه ها استفاده از تشبیه است که با ایجاد ارتباط بین دو یا چند مفهوم به درک عمیق تر و تأثیرگذارتر مفاهیم کمک می کند. مقاله حاضر به روش توصیفی-تحلیلی، انواع تشبیهات به کار رفته در آیات جزء ۲۸ قرآن را بررسی می کند. خداوند در آیات ۱۵ و ۱۶ سوره حشر برای بیان عاقبت یهودیان بنی نضیر از تشبیه تمثیلی استفاده کرده است. همچنین در آیه ۴ سوره صف، خداوند با تشبیه مجاهدان به بنیان مرصوص تأکید می کند که او استحکام، ثبات قدم و اتحاد و انسجام کامل را دوست دارد. در آیه ۱۴ همین سوره با یک تشبیه ضمنی، اصحاب پیامبر (ص) را به پاسخ سریع به دعوت ایشان و اجابت رنگ خدایی فراخوانده است. در آیه ۵ سوره جمعه، یهودیان به چارپایی که بار کتاب را حمل می کند، تشبیه شده اند تا آنها را توبیخ کند. در آیه ۴ سوره منافقون، آنها به چوب خشکی که به دیوار تکیه داده شده اند، تشبیه شده اند تا حقیقت وجودی ایشان را معرفی و مذمت کند. تحلیل دقیق این تشبیهات به درک بهتری از اهداف و پیام های الهی در این آیات منجر می شود.
۸۲۲۴۲.

Analyse du rôle du peuple dans la réalisation de l’autorité religieuse à la lumière des pensées coraniques de l’Ayatollah Sayyed Ali Khamenei

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۴۲
L’objectif de la présente étude est d’analyser la place du peuple dans la réalisation de la gouvernance religieuse, en mettant l’accent sur les pensées coraniques de Son Éminence l’Ayatollah Sayyed Ali Khamenei. Dans la philosophie de tout système politique, la légitimité du pouvoir en place, ainsi que le rôle et le statut du peuple, revêtent une importance particulière. Étant donné que, dans le système politique islamique, le droit à la souveraineté est de nature divine, la manière de conceptualiser le rôle et la position du peuple dans ce processus constitue une problématique complexe. En s’appuyant sur une méthode descriptive et analytique, cette recherche s’efforce de clarifier la place du peuple dans le système de la wilaya religieuse à la lumière des conceptions coraniques de l’Ayatollah Khamenei. Les résultats de l’étude révèlent que l’élément fondamental dans l’explication de la nature de la démocratie religieuse, selon cette pensée, est structuré autour du principe de la wilaya et repose sur les fondements coraniques de l’égalité, de la Khalifa (vicariat), de la dignité conférée par Dieu à l’être humain, de la consultation (shūrā), de l’allégeance (bay‘a), du droit, de la liberté et de la souveraineté du peuple sur son destin. Ainsi, la légitimité du pouvoir islamique est à la fois divine et fondée sur le peuple. Ce dernier joue un rôle déterminant dans la légitimation du système de la wilaya religieuse et intervient activement dans les étapes de sa formation, de son instauration et de sa continuité durant la période de l’occultation. En définitive, la démocratie religieuse constitue un pilier essentiel à la réalisation du système de la wilaya, et en l’absence de la participation populaire, l’établissement effectif de la gouvernance religieuse demeure irréalisable.
۸۲۲۴۳.

بیان نمادین علم اجمالی بر پایه گزاره فصلی و عملگر معرفتی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۵۱
موضوع این نوشتار چگونگی تبیین نمادین علم اجمالی در دانش اصول می باشد. برای این منظور می باید بیان نمادین ما بتواند به خوبی خصوصیاتی از علم اجمالی را که در اصول فقه پیرامون آن ها بحث شده است، بازنمایی کند. ازاین رو پس از مقدمه و معرفی علم اجمالی به مبحث منجزیت و انحلال علم اجمالی اشاره می کنیم. در ادامه با مطرح کردن دیدگاهی که توسط برخی از پژوهشگران معاصر (محمود مروارید) در مسئله ماهیت علم اجمالی مطرح شده، خواهیم دید که براساس آن، متعلق علم اجمالی برحسب گزاره ای فصلی تبیین پذیر است. اما با توجه به پیش فرض مهم دیگری که در این دیدگاه مورد تایید ایشان قرار گرفته، ماهیت علم اجمالی و تفصیلی را یکی دانسته و تفاوت آن ها را صرفا در تفاوت متعلقشان می داند، نشان می دهیم که این دیدگاه نمی تواند مبنایی برای بیان نمادین علم اجمالی تلقی گردد و تمامی خصوصیات مورد انتظار از آن را در دانش اصول بازنمایی کند. به همین جهت با استناد به برخی از دانش وران اصول که علم اجمالی را ترکیبی از یک علم و دو جهل می دانند، صوری سازی مطرح در دیدگاه یادشده را تکمیل نموده و علم اجمالی را به صورت یک اطلاع (از گزاره ای فصلی) و دو عدم اطلاع (نسبت به مولفه های آن) نمادین می سازیم: همچنین نشان می دهیم که این بیان نمادین از علم اجمالی به خوبی ویژگی های موردنظر دانش وران اصول را در این مورد بازنمایی می کند.
۸۲۲۴۴.

کتابی با عنوان حاصل الترجمان؟

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۵۴
موضوع مقاله حاضر بررسی عنوانِ منسوب به ترجمه محمّدمهدی رضوی در دوره صفوی از کتاب اعتقادات شیخ صدوق است. مقاله نشان می دهد تعبیر «حاصل الترجمان» عنوان کتاب نیست، بلکه نشان دهنده آغاز ترجمه در متن است. با تحلیل کاربردهای مکررِ عبارات مشابه نظیر «ماحصل ترجمه» و «حاصل معنی»، نشان داده ایم که این عبارات نشان دهنده آغاز ترجمه و هم زمان نماینده روش ترجمه معنامحورِ مترجم است.
۸۲۲۴۵.

بازخوانی طواف در طبقات از منظر آیات و روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۵۵
فریضه حجّ یکی از مهم ترین فروع دین است و این مهم دقت در اتیان آن را طلب می کند. یکی از اهمّ ارکان حجّ طواف است که صحت آن، علاوه بر شروط عامه و خاصه عبادات، منوط به مکان یابی آن است. با توجه به اینکه به دلیل ازدحام جمعیت به خصوص در موسم حجّ چهار طبقه در اطراف کعبه ساخته شده است، برخی فقها طواف در طبقات پایین تر از ارتفاع کعبه را جایز دانسته اند. اهمیت این فرع فقهی اقتضا می کند این مسئله با بهره گیری از تحلیل اسناد کتابخانه ای و بررسی ادله نقلی از آیات و روایات و انظار فقیهان بر مبنای قواعد اصولی و شیوه فقه جواهری مورد بررسی قرار گیرد. محقق در این زمینه واژه های به کاررفته در احادیث، مانند «مکان البیت» به جای «بیت» و «محازات با عرش»، و همچنین امکان جریان اصل برائت در شک تکلیفی بین اقل و اکثر و نیز مستندات تاریخی تغییرات بنای بیت و ارتفاع آن را مورد توجه قرار داده است. یافته این پژوهش حاکی از آن است که ظهور طواف بیت چه در قرآن کریم چه در روایات محدود به فاصله خاصی از بیت یا طبقه ای خاص نیست و صدق عرفی طواف در هر جا و هر طبقه ای حاکم باشد کفایت می کند.
۸۲۲۴۶.

بررسی مسائل اخلاقی تریاژ با تکیه بر نظریه قانون طبیعی در برابر فایده گرایی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۲
تریاژ در پزشکی به عنوان فرایند اولویت بندی بیماران در شرایط کمبود منابع تعریف می شود؛ فرایندی که معمولاً با رویکردی مبتنی بر بیشینه سازی پیامدها تفسیر می شود. این مقاله، با رویکرد تحلیلی فلسفی، این فرض متداول را مورد پرسش قرار می دهد و نشان می دهد که منطق هنجاری تریاژ الزاماً به فایده گرایی تقلیل پذیر نیست. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی، واکاوی اصول اخلاق زیستی، و تفسیر هنجاری نمونه های استاندارد تصمیم گیری در شرایط بحرانی است. یافته ها نشان می دهد که ساختار درونی تریاژ با اصول قانون طبیعی هم خوانی بیشتری دارد؛ زیرا این نظام نه تنها به پیامدهای درمان (مانند احتمال بقا) توجه می کند، بلکه نیت بالینی پزشک، محدودیت های عمل، و ارزش ذاتی حیات را جزء مؤلفه های تصمیم گیری می داند. تحلیل موردیِ تصمیمات دشوار در تریاژ آشکار می سازد که بسیاری از این تصمیمات تنها با اتکا بر اصل اثر مضاعف قابل تبیین اند، اصلی که تمایز میان عمد و پیامد ناگزیر را برای ارزیابی اخلاقی ضروری می سازد. نتیجهٔ پژوهش آن است که تریاژ را می توان به نحوی منسجم در چارچوب قانون طبیعی تفسیر کرد؛ تفسیری که لزوم بازنگری در سیاست گذاری ها و آموزش اخلاق بالینی را برای ارتقای انسجام نظری و عملی تصمیم گیری در شرایط اضطراری برجسته می کند.
۸۲۲۴۷.

What is it Really Like to be a Human? A Holistic-Subjective Response(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۶۴
What does it really mean to be human? In this context, “real” refers to the most precise comprehension of human experience from a subjective and phenomenological perspective. When exploring human nature in the realm of philosophy of mind, we confront not only the mind-body problem (a fundamental challenge in substance dualism) and the hard problem of consciousness (a hurdle for eliminativism) but also the explanatory gaps that stem from an objective and partitive interpretation of human nature. What if we were to shift this perspective to one that is the aspective-holistic and subjective viewpoint? The principal aim of this paper is to argue that subjectivism requires a holistic perspective to effectively confront eliminativism. The authors propose a shift in perspective, labeling it “Subjective Holism,” which is not a definitive solution to the issues at hand; rather, it serves as a framework for understanding human nature. This approach aligns with our intuition–considering oneself subjectively as a whole–and possesses enhanced explanatory power by treating humans as integrated complex systems. It clarifies how mental and physical states emerge as properties within this system. Through a holistic-subjective approach, the query about human nature evolves into: How do I, as a unified whole with various aspects, possess qualia such as insideness and uniqueness, which are exclusive to the subject’s conscious experiences? As a human being, I exist as a complex system (whole) with real conscious experience as my high-level and emergent property.
۸۲۲۴۸.

مناسبات علمی دارالعلم طرابلس با مدرسه بغداد در قرن پنجم هجری (با تأکید بر دانش فقه)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۲۰۷
مدرسه بغداد در قرن چهارم و نیمه اول قرن پنجم، مرکزی مهم برای مناظره و اجتهاد بود که اندیشه های فقهی امامیه را با مکاتب اهل سنت و معتزله درآمیخت. شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی، سه چهره برجسته این مدرسه، با به کارگیری روش های نوین اصول فقه، فقه امامیه را از سطح نقلی به مرحله عقلانی و اجتهادی ارتقا دادند. دارالعلم طرابلس، که در نیمه اول قرن پنجم توسط بنی عمار در شام تأسیس شد، با حضور و مهاجرت دانش آموختگان مدرسه بغداد به این مرکز علمی، تحت تأثیر عمیق آن قرار گرفت. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مدرسه بغداد بر دارالعلم طرابلس، می کوشد پاسخ دهد چگونه این مدرسه زمینه رشد فقه امامیه در طرابلس را فراهم کرد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است که ابعاد تاریخی و تمدنی موضوع را بررسی می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد دارالعلم طرابلس از نظر روش شناسی عقلانی و اجتهادی و همچنین در محتوای علمی، به ویژه در تدریس، تفسیر و تألیف، متأثر از مدرسه بغداد بوده است. سبک فکری و آثار شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی، به عنوان منابع آموزشی اصلی، نقش کلیدی در شکل گیری تفکر فقهی این مرکز داشته اند، و این تأثیر در آثار و مناظرات فقهای برجسته ای چون کراجکی، ابن براج و اسعد بن ابی روح به وضوح قابل مشاهده است.
۸۲۲۴۹.

شکاکیت، ضد ذات گرایی و ذات گرایی جدید(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۸۴
شکاکیت سه مقطع قدیم، میانه، و جدید، را سپری کرده و به ضدّواقع گرایی رهنمون شده است. در مقطع جدید، به یاری ذات گرایی جدید، به این تفطّن راه یافته ایم که ضدّواقع گرایی آن ها در ضدّذات گرایی آن ها ریشه دارد. ضدّذات گرایی با گریز از پذیرش اینکه اشیا دارای ذات و خواص ذاتی اند، تأثیر آن ها به ذات و خواص ذاتی آن ها است، و آن ها منشأ علّیت و ضرورت اشیا هستند، به ضدّواقع گرایی گرایش یافته است و از این روی قوانین طبیعت را نه قوانینی علّی و قائم به واقع، بلکه قوانینی توافقی و قراردادی و قائم به اعتبار می داند. ذات گرایی و ذات گرایی جدید با پذیرش اینکه اشیا دارای ذات و خواص ذاتی اند، تأثیر آن ها به ذات و خواص ذاتی آن ها است، و آن ها منشأ علّیت و ضرورت اشیا هستند، به واقع گرایی گرایش دارند و از این روی قوانین طبیعت را قوانینی علّی و قائم به واقع می دانند. این دو جریان به تبع اینکه در هستی شناسی واقع گرا یا ضدّواقع گرا باشند در معرفت شناسی نیز واقع گرا یا ضدّواقع گرا خواهند بود.
۸۲۲۵۰.

رباعیات شهرآشوب حسن دهلوی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۵۷
امیر نجم الدین حسن دهلوی (د. 738 ق) از پارسی سرایان نامدار هند به شمار می رود. دیوان او که شامل قصاید، غزلیات، قطعات و رباعیات است، چند نوبت در هند و ایران چاپ شده است. در دیوان او بنا به آنچه ما جُسته ایم، 166 رباعی وجود دارد که در میان آنها تعدادی رباعی شهرآشوب دیده می شود. شهرآشوب شعری است که موضوع آن وصف مشاغل و صاحبان حرفه باشد و در قالب شعر عاشقانه سروده شده باشد. شادروان احمد گلچین معانی در کتاب شهرآشوب در شعر فارسی که به همین نوع اشعار اختصاص دارد، متذکر رباعیات حسن دهلوی نشده و جای رباعیات این شاعر در آن تحقیق و پژوهش های دیگر خالی است. در نوشتار حاضر، هفده رباعی شهرآشوب حسن دهلوی بر اساس منابع چاپی و خطی اشعار او عرضه شده است. نسخه های چاپی فاقد نیم بیشترِ رباعیات مورد استناد ماست.  
۸۲۲۵۱.

صحو و سُکر عرفانی در رشح الزُّلال(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۷۲
کتاب رشح الزّلال را عبدالرزاق کاشانی (متوفی حدود 730ق.) در شرح رساله «إصطلاح الصوفیه» ابن عربی (متوفی 638ق.) نوشته است و این دو کتاب عربی از نخسیتن پژوهش ها در اصطلاحات عرفانی به شمارمی آیند. ازآنجاکه دو مکتب اصلی عرفانی با نام سُکر خراسانی و صحو بغدادی مهم ترین نقش را در پیدایش عرفان و تصوف اسلامی داشته اند دو اصطلاح صحو و سُکر اهمیت خاصی دارند و برای ورود به مباحث عرفانی و بررسی مکتب های آن ابتدا بایستی این دو اصطلاح مطالعه گردند. در این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با استناد به روش کتابخانه ای و مراجعه به منابع دست اول، ابتدا این دو اصطلاح را از دیدگاه های متفاوت بررسی و سپس به سراغ کتاب رشح الزّلال رفته و دیدگاه خاص شیخ عبدالرزاق کاشانی را در این مورد نقد و تحلیل می کند. بایزید بسطامی با مکتب سُکر عاشقانه و جنید بغدادی با مکتب صحو زاهدانه از این دو اصطلاح آغازمی کنند اما این کاشانی است که در رشح الزّلال برای اولین بار لذت های طبیعی و عقلی و الهی را به رسمیت می شناسد.
۸۲۲۵۲.

فلسفه ریاضیات نصیرالدین طوسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۴۰
فلسفه ریاضیات در سنت اسلامی بسیار غنی است. همچون سلف خود ابن سینا، که به بیشتر مسائل فلسفه ریاضیات پرداخته است، نصیرالدین طوسی با برخی از این مسائل درگیر بوده است و حتی مسائل نویی را پیش کشیده است. هدف من در این مقاله اثبات همین مدّعا است. با رویکرد تحلیلی نشان می دهم که نصیرالدین طوسی، به معنای واقعی کلمه، فلسفه ریاضیات دارد. مساهمت های عمده او در وجودشناسی ریاضیات دو چیز است. نخستین ردّ استدلا ل های بر تناهی گروی، یعنی دو برهان عمده مسامته و تطبیق، می باشد. و دومین سخن از ویژگی های بی نهایت است، از جمله اینکه اقلّ و اکثر در آن متصوّر می شود. و مساهمت های اصلی او در معرفت شناسی ریاضیات دو امر زیر است. نخست، او، برخلاف ابن سینا و به سان ابن هیثم، از تجربه گرایی در باب تصدیقات دفاع می کند درست همانگونه که از تجربه گرایی در باب مفاهیم پشتیبانی می کند، در اینجا البته همسو با ابن سینا. دوم، او پرسش از صدق را پیش می کشد و از این جویا می شود که گزاره های ریاضیاتی چگونه صادق اند درحالی که از معقولات ثانیه ساخته شده اند که در جهان خارج چیز دست پرکنی نیستند و درحالی که کلّی و حقیقیه اند و تمام افراد محقّق و مقدّر را دربرمی گیرند. در پاسخ به این پرسش او هم تعریف دیگری از صدق را پیش می نهد هم نظریه مبتکرانه نفس الأمر را مطرح می کند.
۸۲۲۵۳.

واکاوی کلامی و حکمی روایت ابن قیاما در مسئله استمرار حجت و حضور دو امام ناطق در زمان واحد(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۵۷
وجود حجت الهی در هر زمان و استمرار آن تا قیام قیامت از مسلمات اعتقادی شیعیان حتی نزد فرقه‌های منشعب شده است؛ از این رو، حتی واقفیّه و مخالفان امامت امام رضاg در ردّ ایشان از طریق همین اصل وارد شده و امامت حضرتش را انکار کرده‌اند؛ اما طی روایتی که در مقاله پیش رو تحلیل شده است، حضرت رضاg به منکران امامت خویش پاسخ داده‌اند. امامت امام رضاg یک بار پس از شهادت پدر بزرگوارشان مورد تردید قرار گرفت و به شکل‌گیری واقفیّه انجامید و بار دیگر فرزنددار نشدن آن حضرت در سنین بالا موجب بروز شک و تردید در برخی پیروان ایشان شد؛ به طوری که عده‌ای از آن‌ها به واقفیّه گرویدند؛ با وجود این،‌ عقیده قطعی به استمرار حجج الهی در باورهای شیعیان، به حدی بود که حتی واقفیّه نیز برای رسیدن به مقاصد خود چاره‌ای جز تطبیق اعتقاد انحرافی خود بر این باور اصیل نداشتند. این نوشتار ضمن بازخوانی روایت ابن بشار در بیان گفت‌وگوی ابن قیاما از گروه واقفیّه با امامg با رویکرد کلامی و حکمی به تبیین امامت بعد از ایشان پرداخته است. مسئله خالی نبودن زمین از امام از دیدگاه کلامی از سویی و مسئله نبود دو امام ناطق در زمان واحد از منظر حکمی از سوی دیگر، دو نکته مهم و اساسی در این مقاله است که ابن قیامای واقفی در گفت‌وگوی خود با امام رضاg به هر دو مسئله مذکور اذعان دارد. با توجه به نبود پیشینه معین در این زمینه، نوآوری این مقاله در آن است که به صورت میان رشته‌ای با دیدگاه کلامی و حکمی، به روش توصیفی تحلیلی، ضمن بررسی و تحلیل محتوایی حدیث مذکور و تحلیل شئون مختلف امامت، روشن می‌سازد که شأن ولایت تنها شأنی است که به‌عنوان حجت، به معنای واسطه در فیض الهی، استمرار داشته و در هر زمان تنها در یک فرد از اولیای الهی تجلی می‌کند و قابل تفویض به دو فرد در زمان واحد نیست.
۸۲۲۵۴.

خط روز گردان و چالش فقهی تعیین روزهای هفته در قاره آمریکا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۵۸
روزهای هفته یکی از واحدهای زمانی میباشند که در فقه دارای احکام خاصی میباشند، مثلا روز جمعه در فقه موضوع احکام واجب و مستحب متعددی قرار گرفته است. تعیین روزهای هفته در مناطق مسکونی در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام به واسطه تقریر ایشان واضح و روشن است، ولی در قاره آمریکا که در زمان ایشان مسکونی نبوده است دارای چالش جدی میباشد. توجه به جغرافیای کروی زمین ثابت میکند که تعیین روزهای هفته در قاره آمریکا قراردادی و اعتباری بوده و برای حجیت شرعی نیاز به امضای شارع دارد. مقاله حاضر با توجه به اهمیت مسئله نسبت به تعیین روزهای هفته در نزدیک خط روزگردان مطالعه کرده، ضمن توضیح شبهه و بیان آثار فقهی آن ثابت میکند که اولا با توجه به روایات متواتر روزهای هفته از دیدگاه شرعی فقط یک اعتبار محض نیست بلکه ریشه در واقعیت و حقیقت دارد و ثانیا تعیین روزهای هفته در قاره آمریکا که تابع قرار دادهای بین المللی است نیاز به امضای شارع دارد که موجود نمیباشد.
۸۲۲۵۵.

دور النساء في تقوية وإضعاف الأنظمة الديمقراطية

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۴۹
فی الفقه الإسلامی، ولا سیما فقه الأسره، حظیت مکانه المرأه فی الأسره والمجتمع باهتمام کبیر باعتبارها عنصرًا محوریًا فی تقویه أو إضعاف النظم الاجتماعیه والسیاسیه. فالأنظمه الدیمقراطیه، القائمه على مبادئ المشارکه العامه واحترام حقوق الأفراد، تحتاج إلى تفاعل دینامیکی وفعّال من جمیع فئات المجتمع، بما فی ذلک النساء، فی مختلف المیادین. وتشیر نتائج البحث الحالی إلى أنّه من منظور فقه الأسره، تستطیع النساء من خلال تربیه الأبناء وفق التعالیم الدینیه والأخلاقیه، ونشر القیم الإسلامیه، الإسهام فی تعزیز ثقافه احترام الحقوق، والعداله، والمشارکه فی المجتمع. وفی المجال العام، یقرّ فقه الأسره بمشارکه النساء ضمن الأطر المشروعه للشرع. وتهدف هذه المقاله، بالاستناد إلى مبادئ وأسس فقه الأسره، إلى دراسه أثر حضور ومشارکه النساء فی جانبی تقویه وإضعاف الأنظمه الدیمقراطیه، مع التطرق إلى التحدیات والفرص القائمه فی هذا المجال، وعلیه، فقد اعتمد هذا البحث المنهج الوصفی–التحلیلی، وتوصل إلى أهدافه من خلال دراسه النصوص الفقهیه.
۸۲۲۵۶.

واکاوی نفوذ شکلگرایی در ایقاعات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۸۰
از حوزه های نفوذ شکل گرایی در قالب ابزار هدایتی و حمایتی و کنترل کننده اعضای جامعه حقوقی، عرصه ایقاعات است. دولت ها لازم می دانند تنها اراده سازنده در ایقاعات را مورد بازرسی قرار داده و شکل گرایی، ابزار کمکی نظام های حقوقی در این زمینه می باشد؛ لذا در این راستا مقنّن اقدام به درج اَشکال گوناگون در ایقاعات نموده است. به هنگام طرح بحث شکل گرایی در اعمال حقوقی، آن چه به ذهن متبادر می شود، نفوذ شکل گرایی در عرصه عقود است، زیرا تنوّع اثرگذاری انواع اَشکال در عقود، بیشتر از اشکال به کار گرفته شده در حوزه ایقاعات می باشد. همین امر موجب گردیده است شکل گرایی در عرصه ایقاعات محجور مانده و تشخیص این که این اشکال چه تأثیری در ایجاد ایقاعات و در اراده سازنده آن دارند در جامعه حقوقی به درستی مورد تدقیق و واکاوی قرار نگیرد. مقاله پیش رو با زدودن این باور اشتباه که نفوذ شکل گرایی صرفاً در عرصه عقود است و همچنین نفوذ شکل گرایی در عرصه ایقاعات، محدود به ایقاع طلاق می شود از طریق استقرا در قوانین، به بررسی انواع مصادیق شکل گرایی به کار رفته در ایقاعات پرداخته و با روش توصیفی - تحلیلی انواع تشریفات و اَشکال را در عرصه ایقاعات در حقوق ایران دسته بندی و تأثیر اثباتی، ثبوتی یا حمایتی و هدایتی هر یک را در ایقاع مورد بحث شناسایی نموده است.
۸۲۲۵۷.

بازپژوهی مجازات جرم بغی در پرتو اختیار مطلق رهبری در عفو باغی در فرض عدم وجود سازمان مرکزی با رویکردی نقادانه به ماده 114 و 287 قانون مجازات اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۳۵
قانون گذار در ماده ۲۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مجازات اعدام را به صورت مطلق برای مرتکبان جرم بغی پیش بینی کرده و بین وجود یا فقدان سازمان مرکزی باغیان تفکیکی قائل نشده است. در مقابل، ماده ۱۱۴ همین قانون اعمال حق عفو از سوی مقام رهبری را منوط به تحقق اقرار و توبه مرتکب دانسته است. این دو ماده با نظر مشهور فقیهان امامیه، مبنی بر عدم جواز اعدام و یا دست کم جواز عفو بدون قید و شرط باغیانی که از سازمان دهی و مرکزیت خود محروم شده اند، در تضاد آشکار قرار دارد. ضرورت این پژوهش از همین تعارض میان مقررات قانونی و فتاوای فقهی قابل درک است. یافته های تحقیق، با استفاده از منابع معتبر کتابخانه ای و روش توصیفی تحلیلی و با تأمل در ادله شرعی جرم بغی، به ویژه سیره قطعی امیرالمؤمنین علیه السلام در عفو باغیان جنگ جمل، نشان می دهد که الزام به اعدام باغیان فاقد سازمان، مستند شرعی قابل قبولی ندارد و مقام رهبری در چنین مواردی در صورت وجود مصلحت اختیار تام در اعمال عفو حتی بدون اقرار یا توبه مرتکب را دارد. بنابراین، محدودسازی اختیارات رهبری در قانون مجازات اسلامی با اصول فقهی و سیره عملی امام علی علیه السلام ناسازگار است. پیشنهاد می شود در ذیل ماده ۱۱۴ قانون مجازات اسلامی، تبصره ای افزوده شود تا عفو رهبر در جرم بغی در صورت فقدان سازمان مرکزی مطلق باشد؛ همچنین پیشنهاد می شود ذیل ماده 287 تبصره ای افزوده گردد که دادگاه بتواند با اذن مقام رهبری، مجازات خفیف تری برای چنین باغیانی تعیین کند.
۸۲۲۵۸.

بازخوانی تحلیلی یادکرد ده گانه پیامبر(ص) از امامت امیرالمؤمنین(ع) (بر پایه روایت امام جواد(ع) در ذیل آیه «أَوْفُوا بِالْعُقُودِ»)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۷
امام جواد(ع) در قالب روایت تفسیری آیه ( یا أَیها الَّذِینَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ) (مائده:۱) یادآور می شود که رسول خدا(ص) در ده موضع بر امامت امیرالمؤمنین علی(ع) تصریح فرموده است. این مقاله که با رویکرد تحلیلی روایی و با بهره گیری از منابع معتبر حدیثی و تفسیری، تدوین یافته؛ در پی پاسخ به این پرسش است که روایت امام جواد(ع) در تفسیر آیه ( أَوْفُوا بِالْعُقُودِ )، چگونه ناظر به ده موضع از یادکرد پیامبر اسلام(ص) نسبت به امامت امام علی(ع) است، و چه تحلیل مفهومی و محتوایی می توان از این مواضع ارائه داد؟ برآیند تحقیق این است: این مواضع که شامل توصیف با عناوین و القاب خاص، قرائن لفظی و مفهومی، اعلان های علنی، بیعت گیری و اخذ پیمان است، گویای عمق اهتمام پیامبر اکرم(ص) در تثبیت اصل امامت پس از خود است. این بازخوانی ضمن تبیین ارتباط معنایی روایت امام جواد(ع) با آیه مذکور، نشان می دهد که حماسه غدیر تنها یک رخداد مقطعی نیست، بلکه نقطه اوج راهبرد های پیوسته رسول خدا(ص) در تبلیغ و تثبیت ولایت الهی علی بن ابی طالب(ع) است.
۸۲۲۵۹.

نقد شبهات العنف من سيرة النبي ص في حادثة بني قريظة(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۵۵
العنف الذی نقل فی التراث الإسلامی فی خصوص سیره النبی الأعظمa صار محلاً لطعن المستشرقین علی الإسلام وتعتبر حادثه بنی قریظه من أهم المستمسکات التی یستند الیها الطاعنون فی سیره النبیa؛ مستفیدین من التراث الروائی بکل نقاط ضعفه واشکالاته وهذا البحث یتکفل بعرض و نقد منهج المستشرقین و مستنداتهم التاریخیه و الروائیه بالمنهج التحلیلی الانتقادی للمتون المنقوله فی الکتب الروائیه و استنتج البحث الی أنّ مجموعه التهم الموجهه الى شخص النبیa لتکوین صوره سلبیه عنه نابعه من الروایات المنقوله فی کتب الحدیث والسیره ویمکن نقد هذه الروایات عن طریق شذوذها و مخالفتها لما اشتهر بین المسلمین فی التاریخ و السیره فضلا عن ضعفها و مخالفتها للواقائع التاریخیه و نصوص القرآن الکریم
۸۲۲۶۰.

بررسی فقهی نقش مصلحت در افشای اسرار بیماران(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۳۷
نقش محوری مصلحت در فقه استدلالی شیعه بر کسی پوشیده نیست تا جایی که بسیاری از فقیهان، احکام را تابع مصالح و مفاسد می دانند. یکی از ساحت های مهم تأثیرگذاری اندیشه فقه مصلحت محور، حوزه موضوعات نوپیدای فقه پزشکی است که می توان بر چالش های فراروی این عرصه فایق آمد. کارکرد مصلحت در تزاحم بین حفظ اسرار بیمار و رعایت مصالح مهم و مورد تأکید شریعت، از جمله مسائلی است که نیازمند تأمّل و تحقیق شایسته در این حوزه می باشد. مسأله ای که تاکنون به صورت جدی در حوزه فقه پزشکی بدان پرداخته نشده است. در نوشتار حاضر با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و ابزار گردآوری کتابخانه ای، تزاحم بین مصالح مورد تحلیل واقع شده تا مواردی که دارای ملاک های مهمتری از حفظ حریم خصوصی بیمار هستند، شناسایی شوند؛ مواردی، مانند جلوگیری از سرایت بیماری، مشورت دادن درباره ویژگی های افراد، آزمایش های قبل از ازدواج، شهادت در محاکم، جلوگیری از ارتکاب جرم، دفاع پزشک از عملکرد خویش، اهداف آموزشی و تحقیقاتی.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان