۱.
اعجاز، دلیل صدق ادعای حقانیت هر پیامبر و مدعی رسالت الهی است. قرآن، معجزه پیامبر(ص) و اعجاز بیانی قرآن از برجسته ترین وجوه اعجاز قرآنی است که باوجود پیشرفت روزبه روز سطح سخنوری و فن بیان، عجز بشری از آوردن همانند آن نمایان است و جاودانگی آن به قوت خویش باقی است. یکی از وجوه اعجاز بیانی قرآن، گزینش الفاظ و انتخاب آنهاست. چینش کلمات در عبارت هاى قرآنى بسیار دقیق و جایگزین ناپذیر هستند به گونه ای که نمی توان کلمه اى را به جاى مترادف خود گذاشت. این دقت و ظرافت در کاربرد الفاظ قرآن فقط منحصر در قدرت الهى است و توان علم انسان در این زمینه محدود است و این نشانه اعجاز قرآن است که با گذر زمان فرسوده نمی شود. مقاله حاضر باشیوه توصیفی-تحلیلی، اعجاز بیانی قرآن در گزینش الفاظ را بررسی می کند و نمونه های متعددی از فرآیندهایی که در اتخاب واژگان قرآنی به کار گرفته شده را ارائه می دهد. استواری واژه ها، مأنوس بودن واژگان، خوش آهنگی، رعایت عفت، نکته سنجی، تناسب لفظی و معنایی، سهولت ادای کلمات و نوع تقابل واژه ها از مهمترین موارد است.
۲.
مقاله حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و باهدف بررسی حقوق زنان در سوره نساء با تأکید بر تفسیر علامه طباطبایی (ره) در تفسیر المیزان تدوین شده است و تلاش دارد جایگاه زنان در نظام حقوقی اسلام و نقش آنها در خانواده و جامعه را براساس مفاهیم قرآنی تحلیل کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که حقوق زنان در سوره نساء برپایه عدالت و کرامت انسانی تنظیم شده و با در نظر گرفتن مسئولیت های خانوادگی و اجتماعی آنها حقوق و تکالیف به صورت متوازن ارائه شده است. تفسیر علامه طباطبایی تأکید دارد که این حقوق نه تنها برای حفظ کرامت انسانی زنان است، بلکه به تقویت بنیان خانواده و ایجاد تعادل در روابط اجتماعی نیز کمک می کند. یافته ها حاکی از نگاه جامع و انسان محور نظام حقوقی اسلام به جایگاه زنان است که رعایت آنها ضامن استحکام خانواده و سلامت جامعه خواهد بود.
۳.
عفاف، یکی از ارزش های اخلاقی کلیدی است که به ویژه در آیات و روایات اسلامی به آن تأکید شده است. برای درک عمیق این مفهوم، مطالعه الگوهای عملی ضروری است. حضرت زهرا (س) نمونه ای ممتاز در زمینه عفاف و حجاب هست که می تواند درقالب الگوی جامع بررسی شود. نوشتار حاضر باروش تحلیلی-توصیفی به جمع آوری و تحلیل روایات و رفتارهای ایشان پرداخته و سعی دارد الگوی مناسبی برای عفاف و حجاب ارائه دهد. نتایج تحقیق نشان می دهد که عدم رعایت اصول عفاف در جامعه اسلامی باعث بروز چالش های جدی می شود. به همین دلیل، لازم است سیره معصومین (ع) به خوبی در جامعه معرفی شود. سیره حضرت زهرا (س) الگوی الهام بخش برای زنان است که می تواند آنها را از آسیب ها دور نگه دارد و به سلامت روحی و پاداش های معنوی برساند. نوشتار حاضر، جنبه های مختلف عفاف در سیره ایشان را تشریح و تحلیل می کند تا الگویی واقعی و عملی برای زنان مسلمان ارائه دهد.
۴.
قوه تفکر و تعقل، بزرگ ترین نعمت الهی ویژه انسان هاست و نقش و جایگاه ویژه ای در زندگی بشری دارد. قدرت تفکر برای انسان، شناخت و آگاهی به ارمغان می آورد و فرد را به انجام کارهای عاقلانه و آگاهانه وامی دارد. بااین حال، گاهی قوه تفکر با عوامل مزاحمی مواجه می شود که مانع شناخت صحیح این نیرو در زندگی می شود. هر کس از قوه تفکر و تعقل خدادادی خود در راستای رشد، هدف گذاری صحیح و تلاش برای بهبود شرایط زندگی فردی و اجتماعی استفاده نکند یا به دلایلی قادر به استفاده از آن نباشد دچار فقر فکری خواهد شد. نوشتار حاضر باروش توصیفی-تحلیلی و استناد به آیات قرآن کریم و روایات درصدد تبیین عوامل و موانع فقر فکری است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جهل، اعتماد به ظن و گمان و بی توجهی به قوه عاقله از عوامل فقر فکری هستند. همچنین، تبیین جایگاه تعقل و توجه به علم و یقین، مبارزه با جهل و نادانی، موانع فقر فکری در عرصه شناخت است.
۵.
قرآن، کلام الهی است که از شیوه های گوناگون برای انتقال مفاهیم و پیام های خود بهره برده است. یکی از بارزترین این شیوه ها استفاده از تشبیه است که با ایجاد ارتباط بین دو یا چند مفهوم به درک عمیق تر و تأثیرگذارتر مفاهیم کمک می کند. مقاله حاضر به روش توصیفی-تحلیلی، انواع تشبیهات به کار رفته در آیات جزء ۲۸ قرآن را بررسی می کند. خداوند در آیات ۱۵ و ۱۶ سوره حشر برای بیان عاقبت یهودیان بنی نضیر از تشبیه تمثیلی استفاده کرده است. همچنین در آیه ۴ سوره صف، خداوند با تشبیه مجاهدان به بنیان مرصوص تأکید می کند که او استحکام، ثبات قدم و اتحاد و انسجام کامل را دوست دارد. در آیه ۱۴ همین سوره با یک تشبیه ضمنی، اصحاب پیامبر (ص) را به پاسخ سریع به دعوت ایشان و اجابت رنگ خدایی فراخوانده است. در آیه ۵ سوره جمعه، یهودیان به چارپایی که بار کتاب را حمل می کند، تشبیه شده اند تا آنها را توبیخ کند. در آیه ۴ سوره منافقون، آنها به چوب خشکی که به دیوار تکیه داده شده اند، تشبیه شده اند تا حقیقت وجودی ایشان را معرفی و مذمت کند. تحلیل دقیق این تشبیهات به درک بهتری از اهداف و پیام های الهی در این آیات منجر می شود.
۶.
گام های نهادینه سازی قرآن در جامعه انسانی براساس اندیشه قرآنی امام خامنه ای(مدظله العالی) به معنای ترسیم مسیر قرآنی و ارائه نقشه جامع راهنما از بیانات امام خامنه ای برای احیای معارف قرآن درمیان عام و خاص جامعه انسانی است. مقاله حاضر با گردآوری مطالب از بیانات امام خامنه ای به روش توصیفی-تحلیلی و کتابخانه ای درصدد بیان برخی از گام های نهادینه سازی قرآن در جامعه است. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که اقدامات و گام ها در سه سطح عموم مردم، مبلغین و مروجین و پژوهشگران قرآنی تبیین شده است. امام خامنه ای پیمودن گام های استماع، تلاوت، انس، حفظ آیات قرآن، توجه به ترجمه و فهم و تدبر عمیق در معارف قرآن، برپایی جلسات قرآن و بهره برداری و عملی کردن درس های این کتاب مقدس به منظور نیل به کمال و سعادت نهایی توصیه می کند. سازندگی قرآنی در چهارچوب نظام اسلامی از اهداف موردنظر ایشان است.
