درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی رویکرد راه حل محور و رویکرد شناختی رفتاری بر خودکارآمدی در نوجوانان دختر انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری 3 ماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر پایه ی هفتم شهر تهران در سال تحصیلی 1403 بودند. تعداد 45 دانش آموز از بین مدارس دخترانه به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (هر گروه 15 نفر) و یک گروه کنترل (15 نفر) جایگذاری شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی خودکارآمدی شررو مادوکس (1982، GSE) استفاده شد. گروه های آزمایش تحت 11 جلسه ی 60 دقیقه ای رویکرد راه حل محور گرانت و 8 جلسه ی 90 دقیقه ای رویکرد شناختی رفتاری هازلت-استیونز، قرار گرفتند. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. یافته ها نشان داد که بین میانگین پیش آزمون و پس آزمون سه گروه در خودکارآمدی تفاوت معناداری وجود دارد (01/0>p). علاوه بر این بین پس آزمون و پیگیری گروه ها تفاوت معنادار مشاهده نشد (01/0>p). همچنین بین میانگین پس آزمون دو گروه آزمایش در خودکارآمدی تفاوت معناداری وجود نداشت (01/0>p). از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که بین اثربخشی این دو مداخله بر خودکارامدی دختران تفاوتی وجود نداشت.

هدف این پژوهش درک جامعی از چالش ها و فرصت های ایجاد و توسعه نظام آموزش از راه دور بود. روش انجام این تحقیق برحسب هدف کاربردی و برحسب گردآوری اطلاعات کیفی_ترکیب پژوهی است. منابع مورد مطالعه این تحقیق کلیه مطالعات انجام شده در این زمینه بود و بر این اساس از مجموع 42 مقاله به دست آمده، پس از بررسی دقیق و میزان مرتبط بودن چکیده آنها و بررسی میزان قرابت متن کامل آنها به موضوع پژوهش در نهایت 29 پژوهش به عنوان نمونه هدفمند و در دسترس برای استخراج چالش ها و فرصت ها در این نوع نظام آموزشی در نظر گرفته شد. برای تجزیه و تحلیل داده های به دست آمده از رویکرد ترکیب پژوهی استقرایی که فرایندی تفسیری است استفاده گردید. برای اعتبار داده های پژوهشی از چک لیست کاسپ استفاده شد و کدهای به دست آمده با استفاده از آزمون پایایی کدگذاران، یکدست و هماهنگ شدند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها منجر به شناسایی 47 چالش و 29 فرصت به عنوان چالش ها و فرصت های ایجاد و توسعه نظام آموزش از راه دور هر کدام در 5 مقوله محوری فرهنگی- اجتماعی، توسعه آموزشی، توسعه فردی، توسعه ساختاری_ مالی و سازمانی، توسعه فناوری گردید؛ لذا پیشنهاد می شود مدیران و سیاست گذاران نظام آموزش عالی، بسترها و تدابیر و تصمیم های لازم و مقتضی، قوانین و آیین نامه های مورد نیاز و احصاشده از نتایج این تحقیق را جهت ایجاد و توسعه نظام آموزشی از راه دور را مهیا، تدوین و اجرا نمایند.

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی درمان گروهی شناختی رفتاری و درمان تلفیقی راه حل های روایتی بر اضطراب اجتماعی دانش آموزان پسر دوره متوسطه اول انجام شده است. روش : پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ اجرا نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری دانش آموزان پسر متوسطه اول شهر لاهیجان بودند که از میان افراد ثبت نامی به روش نمونه گیری هدفمند بعد از غربالگری و کنترل ملاک های ورود و خروج، 45 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری قرار گرفتند. گروههای آزمایشی در 10 جلسه تحت درمان گروهی شناختی رفتاری و راه حل های روایتی قرار گرفتند و گروه کنترل در طول این مدت آموزشی ندید. ابزار سنجش پژوهش پرسش نامه اضطراب اجتماعی لاجرسا بود. در پایان داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و تک متغیره بر نمرات تفاضل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: علاوه بر معنادار شدن آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره و تک متغیره، نتایج مقایسه های جفتی نشان داد که تفاوت گروه شناختی رفتاری با کنترل در اضطراب اجتماعی کل و تمامی مولفه های آن معنادار است. در مقایسه گروه راه حل های روایتی با گروه کنترل نیز مشخص شد که راه حل های روایتی نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری در اضطراب اجتماعی کل و مولفه اجتناب اجتماعی و اندوه عمومی دارد و در دو مولفه دیگر دو گروه تفاوتی ندارند. در مقایسه دو آزمایشی نیز مشخص شد گروه شناختی رفتاری در اضطراب اجتماعی کل و مولفه ترس از ارزیابی منفی دیگران تاثیر معنادار روان شناختیی از گروه راه حل های روایتی داشته است و در دو مولفه دیگر تفاوت ها معنادار نبود. نتیجه گیری: هر دو درمان شناختی رفتاری گروهی و راه حل های روایتی می توانند اضطراب اجتماعی دانش آموزان پسر متوسطه اول را بهبود بخشند و در این میان درمان شناختی رفتاری تاثیر روان شناختی و قوی تری دارد، لذا می توان از این درمان جهت بهبود دانش آموزان در معرض این اضطراب استفاده کرد.

تعلل ورزی یکی از چالش های مهم در زندگی روزمره و تحصیلی نوجوانان است که موجب نگرانی های روان شناختی و کاهش عملکرد آنها می شود. این پژوهش به ارزیابی مدل مفهومی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد جهت کاهش تعلل ورزی در نوجوانان ایرانی پرداخته بود. روش پژوهش از نوع توسعه ای با طرح آمیخته اکتشافی متوالی انجام شد. بخش کیفی با مصاحبه های نیمه ساختاریافته از ۱۷ نفر از استادان دانشگاه و مشاوران و بخش کمّی با توزیع پرسشنامه محقق ساخته ۳۵ سؤالی به ۴۰ نفر از خبرگان انجام شد. داده ها با استفاده از تحلیل مضمون و تحلیل عامل تأییدی در نرم افزار PLS تحلیل شد. مدل مفهومی شامل 5 بعد (مهارت های خودیاری، بستر اجرایی گروه درمانی، ذهن آگاهی، تعهد و ارزش گذاری، حمایت گروهی) و 35 مضمون پایه بود. مقادیر روایی همگرا برای تمامی ابعاد بالاتر از حد قابل قبول بوده و صرفاً نیاز به حذف دو گویه وجود داشت. یافته ها نشان می دهد که گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند به عنوان یک رویکرد مؤثر در کاهش تعلل ورزی نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می شود که این رویکرد در مدارس و مراکز مشاوره به منظور افزایش مسئولیت پذیری و خودکنترلی نوجوانان به کار گرفته شود.

زمینه و هدف: بیماری مزمن انسدادی ریه از شایع ترین بیماری های دوران سالمندی است که با کاهش عملکرد و افت کیفیت زندگی همراه است. سالمندان مبتلا به این بیماری، به دلیل مواجهه با مشکلات جسمی و روانی، نیازمند تقویت تاب آوری و ارتقای مهارت های خودمراقبتی هستند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه توانمندسازی مبتنی بر خودمراقبتی بر تاب آوری سالمندان مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه انجام شد. روش: این مطالعه تجربی بر روی ۶۰ سالمند مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه در بیمارستان های وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی تهران انجام گرفت. شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار داده شدند. برنامه توانمندسازی مبتنی بر خودمراقبتی برای گروه مداخله اجرا شد و داده ها با استفاده از پرسش نامه ویژگی های دموگرافیک و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳)، پیش و پس از مداخله گردآوری و با نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: میانگین نمره تاب آوری در گروه مداخله پس از اجرای برنامه به طور معناداری افزایش یافت (p>0/001)، در حالی که در گروه کنترل تغییر معناداری مشاهده نشد. همچنین، پس از مداخله، تفاوت آماری معناداری در سطح تاب آوری بین دو گروه وجود داشت. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که برنامه توانمندسازی مبتنی بر خودمراقبتی می تواند موجب افزایش تاب آوری سالمندان مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه شود. اجرای این گونه برنامه ها با ارتقای آگاهی، خودکارآمدی و احساس کنترل در بیماران، نقش مؤثری در بهبود سازگاری روانی و کیفیت زندگی آنان ایفا می کند.

شناسایی سازوکارهایی که بهزیستی روان شناختی را تضعیف می کنند، از اهداف مهم پژوهش در حیطه روان شناسی مثبت نگر است. این مطالعه با هدف بررسی نقش واسطه ای استرس خودتولیدشده و افسردگی در رابطه بین کمال گرایی و بهزیستی روان شناختی در دانشجویان دانشگاه های دولتی تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انجام شد. طرح پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان دختر و پسر همه مقاطع دانشگاه های سراسری تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بودند که ۴۱۲ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت کنندگان به مقیاس های استاندارد کمال گرایی، بهزیستی روان شناختی، استرس خودتولیدشده و افسردگی پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها نشان داد افسردگی به صورت کامل رابطه منفی بین کمال گرایی و بهزیستی روان شناختی را میانجی گری می کند، درحالی که استرس خودتولیدشده نقش واسطه ای معناداری نداشت. همچنین تمامی مسیرهای مستقیم به جز رابطه استرس خودتولیدشده با بهزیستی روان شناختی از نظر آماری معنادار بودند. این نتایج نقش محوری افسردگی را به عنوان سازوکار کلیدی ارتباط بین کمال گرایی و کاهش بهزیستی برجسته می سازد؛ بنابراین، طراحی مداخلات روان شناختی هدفمند برای کاهش افسردگی، به منظور بهبود بهزیستی روان شناختی دانشجویان و به ویژه آنان که دارای ویژگی کمال گرایی هستند، پیشنهاد می شود. یافته ها نشان داد که افسردگی به صورت کامل رابطه منفی بین کمال گرایی و بهزیستی روان شناختی را میانجی گری می کند، درحالی که استرس خود تولیدشده نقش واسطه ای معناداری نداشت. همچنین تمامی مسیرهای مستقیم به جز رابطه استرس خود تولیدشده با بهزیستی روان شناختی ازنظر آماری معنادار بودند. این نتایج نقش محوری افسردگی را به عنوان مکانیسم کلیدی ارتباط بین کمال گرایی و کاهش بهزیستی برجسته می سازد. بنابراین، طراحی مداخلات روان شناختی هدفمند برای کاهش افسردگی، به منظور بهبود بهزیستی روانشناختی دانشجویان و به ویژه آنان که دارای ویژگی کمال گرایی هستند، پیشنهاد می شود.

هدف این مطالعه بررسی اثربخشی آموزش مدیریت والدین - مدل اورگان - بر رفتارهای برون نمود، تنظیم هیجان و تاب آوری کودکان با مشکلات برون نمود بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی، با پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری تمامی کودکان ۷ تا ۱۰ سال دارای مشکل رفتاری برون نمود در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ شهرستان زرین شهر بودند که از این تعداد ۳۳ نفر از مادران دارای کودک با مشکلات برون نمود با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. داده ها با کمک مقیاس مشکلات رفتاری کودک آخنباخ، پرسشنامه تنظیم هیجانی گروس وجان و پرسشنامه تاب آوری کونور _ دیویدسون جمع آوری شد. گروه آزمایش مداخله آموزش مدیریت والدین - مدل اورگان - به مدت ۱۰ جلسه ۱۲۰ دقیقه ای به صورت هفتگی دریافت کردند. داده ها با تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شد. نتایج نشان داد که مداخله بر متغیرهای رفتارهای برون نمود، تنظیم هیجان و تاب آوری کودکان با مشکلات برون نمود تأثیر معناداری داشته است؛ بنابراین باتوجه به نتایج، اقدام به موقع در راستای آموزش مادران این کودکان، توسط مشاوران مدّ نظر قرار گیرد.

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی برنامه روان درمانی تحلیل رفتار متقابل بر استرس تحصیلی و صمیمیت اجتماعی دانش آموزان پسر ناسازگار مقطع متوسطه اول در شهرستان مبارکه انجام شد. روش: از میان 21 نفر جامعه دانش آموزان ناسازگار در سال تحصیلی 1402-1401 نمونه ای به حجم ۱۲ نفر در دو گروه 6 نفره بر اساس مقیاس سازگاری دانش آموزان دبیرستانی سینها و سینگ (۱۹۹۳) به روش تصادفی انتخاب گردید. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه در معرض برنامه آموزشی تحلیل رفتار متقابل به شیوه گروهی بر اساس مطالعات عطادخت و همکاران(۱۳۹۵)، قرار گرفت. گروه های موردنظر طی دو نوبت بر اساس متغیرهای وابسته در معرض آزمون قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل داده ها به کمک نرم افزار آماریspss22 و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که؛ رویکرد درمانی تحلیل رفتار متقابل بر استرس تحصیلی اثر معنی داری داشته و این تاثیر در سطح کمتر از 05/0 معنی دار است. برای متغیر صمیمیت اجتماعی اثر معنی داری مشاهده نشد. نتیجه گیری: پیشنهاد می گردد این برنامه آموزشی جهت کنترل استرس دانش آموزان ناسازگار توسط مشاوران مدارس به کار گرفته شود. در زمینه متغیر صمیمیت اجتماعی، حضور افراد مقابل دانش آموزان ناسازگار مانند اولیای مدرسه و همکلاسی ها در برنامه آموزشی پیشنهاد می گردد.

هدف این پژوهش تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پریشانی روان شناختی و ترس از بازگشت سرطان در مراقبان بیماران مبتلا به سرطان بود. روش پژوهش نیمه تجربی، پیش آزمون - پس آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل مراقبان بیماران مراجعه کننده به موسسه خیریه امدادگران عاشورا یزد در سال های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ بود که ۴۴ نفر هدفمند انتخاب و تصادفی در دو گروه ۲۲ نفره آزمایش و کنترل گمارده شدند. پس از ریزش نمونه، ۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۱۹ نفر در گروه کنترل باقی ماندند. ابزار پژوهش پرسشنامه های افسردگی، اضطراب و استرس لاویبوند و لاویبوند و ترس از بازگشت سرطان لین و همکاران بود. گروه آزمایش، ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد (هفته ای دو بار) دریافت کردند؛ اما گروه کنترل مداخله ای نداشت. داده ها با تحلیل کوواریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی تحلیل شدند. نتایج نشان داد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تأثیر معناداری بر کاهش پریشانی روان شناختی و ترس از بازگشت سرطان مراقبان دارد. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می تواند مداخله ای کارآمد در کاهش پریشانی روان شناختی و ترس از بازگشت سرطان مراقبان باشد.

هدف: رشد و تکامل مشاوران فرآیندی پیوسته و مادام العمر است. از این رو هدف پژوهش تبیین فرآیند رشد و تعالی مشاوران خانواده بود. روش: این پژوهش کیفی، از نوع فراتحلیل کیفی و جمعیت مورد مطالعه مقالات فارسی و لاتین حوزه رشد و تعالی مشاوران خانواده بود. در این پژوهش، 107 مقاله کیفی فارسی و انگلیسی بررسی شد که از میان آن ها، 18 مقاله به طور کامل مرتبط شناسایی شدند. مقالات مرتبط از طریق جست وجوی گسترده در پایگاه های اطلاعاتی PubMed، Google Scholar، Scopus، Web of Science، سید، نورمگز و مگیران انتخاب شدند. تحلیل داده ها به روش مرور نظام مند و با استفاده از فرآیند تحلیل مضمون بر اساس روش توماس و هاردن، شامل سه مرحله کدگذاری آزاد، سازماندهی کدها به مضامین توصیفی و در نهایت ایجاد مفاهیم تحلیلی انجام گرفت. یافته ها: تحلیل مضامین موجود در پژوهش های کیفی منجر به شناسایی 4 مضمون اصلی، 13 مقوله فرعی و 230 زیرمقوله شد. مضامین اصلی شامل «آغاز و جهت گیری؛ فعالیت و کاوشگری؛ انتقال و پیگیری؛ ادغام و هم افزایی» بودند و مقولات فرعی شامل این موارد بود: «یاری رسان غیرحرفه ای؛ دانشجوی مبتدی و خودتردیدی؛ درک فلسفه و ارتقاء دانش حرفه ای؛ عملکرد در سطح پایه؛ ورود به مسیر کارآموزی و دریافت نظارت؛ برچسب زنی به خود به عنوان یک متخصص حرفه ای؛ عملکرد در سطح حرفه ای نوپا؛ درک بافتاری از جامعه حرفه ای؛ عملکرد در سطح حرفه ای باتجربه؛ تعمیق مکاشفه شخصی و شغلی؛ یکپارچگی خود فردی و حرفه ای؛ از خودفراروی و خود تعالی بخشی؛ رسالت محوری». نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که حس مسئولیت و اعتماد به نفس در دوران آموزش به مشاوران کمک می کند تا صدای منحصر به فرد خود را در حرفه پیدا کنند و به یکپارچگی بین خودِ شخصی و حرفه ای دست یابند.

پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش میانجی مقایسه اجتماعی مجازی در رابطه بین سبک های دلبستگی و قلدری و قربانی شدن سایبری انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از این میان 321 نفر به شیوه خوشه ای چند مرحله ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه تجربه قلدری-قربانی سایبری (CBVEQ؛ آنتیادو و همکاران، 2016)، مقیاس تجدید نظر شده دلبستگی بزرگسالان (RAAS؛ کولینز، 1996) و مقیاس جهت گیری مقایسه اجتماعی (SCOS؛ گیبونز و بونک، 1999) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد، مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخوردار بود. مشخص شد، ارتباط میان دلبستگی ایمن و قلدری و قربانی شدن به صورت منفی معنادار و ارتباط میان دلبستگی اضطرابی با قربانی شدن سایبری به صورت مثبت معنادار بود (001/0>p). ارتباط میان دلبستگی اضطرابی و قلدری سایبری معنادار نبود (05/0<P). مقایسه اجتماعی با قلدری و قربانی شدن سایبری رابطه مثبت معناداری داشت (001/0>p). میان دلبستگی اضطرابی و اجتنابی با مقایسه مجازی نیز ارتباط مثبت معناداری وجود داشت (001/0>p). در نهایت نتایج تحلیل بوت استرپ نشان داد، مقایسه مجازی در رابطه میان سبک های دلبستگی و قلدری و قربانی شدن سایبری به طور معنادار (001/0>p) نقش میانجی داشت. این نشان می دهد که سبک های دلبستگی با توجه به نقش مهم مقایسه مجازی می توانند تبیین کننده قلدری و قربانی شدن سایبری باشند و لزوم توجه به این عوامل در برنامه های کاهش قلدری و قربانی شدن سایبری ضروری است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل و کیفیت زندگی با میانجیگری قلدری سایبری و بی موبایل هراسی در دانشجویان انجام شد. روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه آزاد استان مازندران در سال تحصیلی 1402- 1401 بودند که از بین آنها 340 نفر به صورت در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه های کیفیت زندگی (WHOQOL-SF36؛ وارور شربون، 1992)، اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل (AMQBSN ؛ خواجه احمدی و همکاران، 2017)، قلدری سایبری (CBS ؛ مینه سینی و همکاران، 2011) و بی موبایل هراسی (NMP-Q.؛ ییلدریم و کوریا، 2015) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر استفاده شد. یافته ها نشان داد مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین یافته ها نشان داد که اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل، نوموفوبیا و قلدری سایبری بر کیفیت زندگی اثر معکوس و معنادار داشتند (05/0˂p). نتیجه آزمون بوت استراپ نشان داد که نوموفوبیا و قلدری سایبری در رابطه بین اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل و کیفیت زندگی نقش میانجی داشت (05/0˂p). در نهایت می توان نتیجه گرفت اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل به صورت مستقیم و با واسطه گری نوموفوبیا و قلدری سایبری بر کیفیت زندگی اثر دارد.

مقدمه: رهبری اخلاقی به عنوان یک سبک حمایتی و ارتقاء دهنده سلامت روانی-اجتماعی در نظر گرفته شده که می تواند به مشارکت پایدار دانش آموزان در فعالیت های بدنی کمک کند. هدف: هدف اصلی این مطالعه، بررسی نقش میانجی گرانه اشتیاق ورزشی در رابطه بین رهبری اخلاقی معلمان و پیامدهای مثبت روان شناختی دانش آموزان بود. روش: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که ۴۰۳ پرسشنامه از طریق نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای جمع آوری و تحلیل شد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه های استاندارد رهبری اخلاقی، هویت ورزشی، ادراک منبع علیت در تربیت بدنی (PLOC-PE) و اشتیاق ورزشی بود. روایی و پایایی ابزارها نیز با تحلیل عاملی تأییدی و آلفای کرونباخ تأیید گردید. تحلیل داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری و نرم افزار Smart PLS نسخه 4 انجام شد. یافته ها: نتایج کلیدی این پژوهش نشان داد که رهبری اخلاقی معلمان با انگیزش درونی، اشتیاق ورزشی و هویت ورزشی رابطه مثبت و معناداری دارد(05/0 ≥ P). اشتیاق ورزشی نیز با انگیزش درونی و هویت ورزشی رابطه مثبت و معناداری دارد(05/0 ≥ P). تحلیل بوت استرپ نشان داد که اشتیاق ورزشی به عنوان یک متغیر میانجی گر، به طور معناداری در رابطه بین رهبری اخلاقی با انگیزش درونی و هویت ورزشی نقش ایفا می کند. نتیجه گیری: این یافته ها تأیید می کنند که رهبری اخلاقی معلمان، از طریق افزایش اشتیاق دانش آموزان به ورزش، می تواند به تقویت انگیزش درونی و شکل گیری هویت ورزشی پایدار در آن ها منجر شود. بنابراین، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی برای معلمان تربیت بدنی بر توسعه مهارت های رهبری اخلاقی و حمایت هیجانی-اجتماعی متمرکز شود تا سلامت روانی- اجتماعی و مشارکت پایدار نسل جوان در فعالیت های بدنی ارتقاء یابد.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش تعامل مادر – کودک بر مشکلات هیجانی-رفتاری و کنش های اجرایی کودکان 7 تا 10 سال دارای اختلالات یادگیری بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل مادران دارای کودک 7 تا 10 سال دارای اختلالات یادگیری مراجعه کننده به مراکز اختلال یادگیری شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود که از بین آنان تعداد 30 نفر از طریق روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه (15 نفر در گروه گواه و 15 در گروه آزمایش) جایگذاری شدند. جهت جمع آوری داده ها از چک لیست رفتاری کودک آخن باخ و رسکورلا (2001، CBCL) و آزمون عصب شناختی کولیج (2002، CPNI) بود. گروه آزمایش تحت آموزش تعامل مادر-کودک طی 12 جلسه ۹۰ دقیقه ای هفته ای یک بار به صورت گروهی قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته ها نشان داد با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون مشکلات هیجانی-رفتاری و کنش های اجرایی گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح ۰۰۱/0>P وجود داشت. درنتیجه آموزش تعامل مادر-کودک می تواند به عنوان روش آموزشی مؤثر در جهت کاهش مشکلات هیجانی-رفتاری و افزایش کنش های اجرایی کودکان 7 تا 10 سال دارای اختلالات یادگیری مورد استفاده قرار گیرد.

مقدمه: اختلال های اضطرابی در کودکان بر عملکرد اجرایی و مهارت های اجتماعی این کودکان تأثیر گذار است. در این زمینه کمتر پژوهشی به بررسی اثر بخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر بهبود این عوامل در کودکان دارای اختلالات اضطرابی به طور هم زمان مبادرت داشته اند. هدف: هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی بازی درمانی شناختی-رفتاری بر کاهش نشانگان اضطراب، عملکرد اجرایی و مهارت های اجتماعی در کودکان دارای اختلالات اضطرابی بود. روش: روش این پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری را کودکان دارای اختلالات اضطرابی در منطقه شال استان قزوین در سال 1402 تشکیل می دادند، از میان این کودکان30 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب، و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. در این پژوهش از پرسشنامه های اضطراب رینولدز (1978)، عملکرد اجرایی کولیج (2002) و مهارت های اجتماعی کودکان ماتسون (1983) استفاده شد. بازی درمانی شناختی رفتاری در 8 جلسه یک ساعته اجرا شد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیری تحلیل شدند. یافته ها: نتایج بیانگر اثر معنادار بازی درمانی شناختی-رفتاری بر کاهش علائم اضطرابی کودکان گروه آزمایش بود (01/0≥ P)، همچنین بازی درمانی شناختی-رفتاری اثر معناداری بر بهبود کارکردهای اجرایی و مهارت های اجتماعی در گروه آزمایش داشت (01/0≥ P). نتیجه گیری: بازی درمانی شناختی رفتاری بر کاهش علائم اختلال های اضطرابی و بهبود مهارت های اجتماعی و عملکردهای اجرایی در کودکان تأثیر گذار است. بنابراین پیشنهاد می شود در طراحی مداخلات مؤثر در افزایش توانمندی های روان شناختی کودکان از آموزش بازی درمانی شناختی رفتاری بهره برد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه صفات بنیادین شخصیت بر اساس نظریه آیزنک در پدران نوجوانان با آسیب پذیری بالا و پایین به اعتیاد انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان نوجوان پسر دوره دوم متوسطه شهر تبریز و پدران آنان در سال 1043 بود. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و از بین 250 نفر از نوجوانان پسر، 40 نفر با نمرات بالا و 40 نفر با نمرات پایین بر روی مقیاس ایرانی آمادگی برای اعتیاد بر اساس دو انحراف معیار بالاتر و پایین تر از میانگین انتخاب شدند. پرسش نامه شخصیتی آیزنگ نیز توسط پدران نوجوانان انتخابی به عنوان نمونه تکمیل شد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری در نرم افزار اس پی اس اس نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: بین صفات شخصیتی پدران نوجوانان با نمرات بالا و پایین در مقیاس آمادگی به اعتیاد تفاوت معنی داری وجود داشت. بطور خاص، پدران نوجوانانی که آمادگی بیشتری برای اعتیاد داشتند، در ویژگی های روان آزرده گرایی، برون گرایی و روان گسسته گرایی نمرات بالاتری داشتند. نتیجه گیری: الگوی تفاوت ها حاکی از آن است که ویژگی های شخصیتی خاص پدران می تواند با آسیب پذیری بیشتر نوجوانان در برابر اعتیاد مرتبط باشد. بنابراین، مداخلات آموزشی و درمانی می توانند با تمرکز بر اصلاح و تعدیل ویژگی های شخصیتی پدران در کاهش گرایش به اعتیاد احتمالی در پسران نوجوان این پدران نقش داشته باشند.

مقدمه: یکی از اختلالات رایج در نوجوانی اختلال اضطراب اجتماعی است. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی مداخله شناختی ذهن آگاهی بر ترس از ارزیابی منفی اجتماعی، نشخوار فکری و تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انجام گرفت. روش : این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون بود. جامعه آماری شامل نوجوانان پسر 16-14 ساله دارای اختلال اضطراب اجتماعی بودند که به مراکز مشاوره و خانه های سلامت منطقه 1، 2 و 3 شهر اصفهان در سال 1402 مراجعه کرده بودند. تعداد شرکت کنندگان در گروه نمونه به روش هدفمند و با استفاده از روش جی پاور 30 نفر تخمین زده شد و شرکت کنندگان در گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی ساده جایگزین شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه اضطراب اجتماعی واتسون و فرند، مقیاس ترس از ارزیابی منفی اجتماعی لری، مقیاس پاسخ نشخواری نولن – هوکسما و مارو، و تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی و همکاران استفاده شد. جهت بررسی اثربخشی مداخله شناختی ذهن آگاهی بر متغیرهای وابسته اختلال اضطراب اجتماعی از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته ها: اثربخشی مداخله شناختی ذهن آگاهی بر تمامی متغیرهای وابسته شامل ترس از ارزیابی منفی، نشخوار فکری و راهبردهای سازش یافته و سازش نایافته تنظیم شناختی هیجان تایید شد (0.05>P). مقادیر اندازه اثر با شاخص مجذور جزئی اتا نشان داد که مداخله شناختی ذهن آگاهی بیش ترین اثربخشی را بر نشخوار فکری با ضریب 0.592 داشت. نتیجه گیری: مداخله شناختی ذهن آگاهی موجب کاهش ترس از ارزیابی منفی، نشخوار فکری و راهبردهای سازش نایافته و موجب افزایش راهبردهای سازش یافته در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی می شود.

هدف از این پژوهش، تعیین نقش میانجی دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین عدم تحمل بلاتکلیفی و علائم وسواس فکری_جبری بود. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی (مدل ساختاری) بود. از میان جمعیت عمومی 350 نفر از طریق فراخوان اینترنتی در سال 1401، با توجه به ملاک های ورود به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه تجدیدنظرشده وسواس فکری_عملی فوا و همکاران، پرسشنامه عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و پرسشنامه دشواری در تنظیم هیجان گراتز و روئمر بود. برای تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و مدل ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که عدم تحمل بلاتکلیفی با علائم وسواسی_جبری رابطه مستقیم و معناداری دارد و دشواری در تنظیم هیجان در رابطه با عدم تحمل بلاتکلیفی و علائم وسواسی_جبری نقش میانجی دارد. درمجموع نتایج نشان داد که مدل از برازش مطلوبی برخوردار است. طبق نتایج به دست آمده می توان گفت که عدم تحمل بلاتکلیفی و دشواری در تنظیم هیجان نقش مهمی در شکل گیری علائم وسواسی_جبری دارند. بنابراین برنامه ریزی در راستای کاهش عدم تحمل بلاتکلیفی و دشواری در تنظیم هیجان نقش مؤثری در کاهش نشانگان وسواسی_جبری دارد و امری ضروری است.

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روان رنجورخویی، احساس انسجام و مدیریت استرس در افراد مبتلا به فشارخون بالا در شهرستان گمیشان 1401 انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون_پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی بیماران مبتلا به پرفشاری خون مراجعه کننده به مراکز خدمات بهداشتی و درمانی گمیشان در سال 1401 بودند که از میان آنها تعداد 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) جای دهی شدند. گروه آزمایش تحت 8 جلسه 60 دقیقه ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفت و گروه گواه تا پایان پژوهش مداخله ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های احساس انسجام آنتونووسکی (1991)، پرسشنامه ی ویژگی های شخصیتی نئو (1985) و مقیاس استرس درک شده (1983) بود. داده های پژوهش با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و استفاده از نرم افزار spss نسخه 22 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روان رنجورخویی، احساس انسجام و مدیریت استرس در افراد مبتلا به فشارخون بالا اثربخش است (05/0>P). نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به بهبود روان رنجورخویی، احساس انسجام و مدیریت استرس در افراد مبتلا به فشارخون بالا کمک می کند.

پاسخگویی ادراک شده همسر (PPR) می تواند صمیمیت افراد را با شریکان شان افزایش داده و به زیستی آن ها را تقویت کند. ازآنجا که مقیاس معتبر و پایایی جهت اندازه گیری این سازه در ایران وجود نداشت، هدف پژوهش حاضر، ارزیابی ویژگی های روان سنجی مقیاس پاسخگویی ادراک شده همسر در بین پرستاران بود. پژوهش حاضر از لحاظ گردآوری داده، توصیفی-پیمایشی و از نظر تحلیل داده، همبستگی از نوع اعتباریابی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه پرستاران متأهل زنِ شهر زنجان در سال 1399 بود، که با استفاده از نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. بر اساس رویکرد کیم، حجم نمونه به 312 نفر رسید. نتایج حاکی از این بود که PPRS در بین نمونه موردمطالعه از پایایی مطلوبی برخوردار بود. هرچند، وابستگی موضعی گویه ها محتمل است. خروجی تحلیل شبکه اکتشافی ساختار سه عاملی را در این مقیاس نشان داد. تحلیل بوت استرپ در حالت پارامتریک و ناپارامتریک نیز از ساختار عاملی مستخرج از تحلیل شبکه، حمایت کرد. با این وجود، در تحلیل عاملی تأییدی، مدل های دوگانه و سه عاملی برازش مناسبی در مقایسه با مدل های دیگر داشتند. اما با توجه به مطلوب نبودن امگای عامل های مرتبه اول و بارهای عاملی در عوامل اختصاصیِ مدل دوگانه و غلبه عامل کلی در این مدل، نیاز به عامل مرتبه (دوم) یا بالاتر تأیید شد. با توجه به بسندگی شاخص میانگین واریانس مستخرج در تمامی مدل ها، روایی همگرای مقیاس تأیید شد. از سوی دیگر، با توجه به کفایت ریشه دوم شاخص AVE در مدل های مختلفِ پژوهش حاضر، روایی تشخیصی در سطح سازه برقرار بود. روایی همگرا و واگرای PPRS با توجه به ضرایب همبستگی معنادار آن با دیگر متغیرهای موردمطالعه، نیز تأیید شد. تحلیل های روان سنجی مطالعه حاضر نشان داد که PPRS یک مقیاس کاملاً پایا و معتبر در بین نمونه موردمطالعه بود. پیشنهاد می شود پژوهش های آتی بعدیّت این مقیاس را در جوامع و نمونه های دیگر با خصایص فرهنگی و جمعیت شناختی متفاوت ارزیابی کنند.