فیلترهای جستجو:
فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۱٬۰۶۱ تا ۱۱٬۰۸۰ مورد از کل ۱۵٬۲۸۷ مورد.
معنا و ماهیت سود در نظر سودگرایان(مقاله پژوهشی حوزه)
حوزههای تخصصی:
اصل عدم قطعیت
حوزههای تخصصی:
مبانی کلامی حق و تکلیف
حوزههای تخصصی:
حق و تکلیف از مباحثی است که فقیهان و اندیشمندان مسلمان، بیشتر آن را در حوزه فقه و آثار فقهی مورد بحث قرار میدادند، امّا در چند دهه اخیر برخی محققان به آن صبغه کلامی داده و در این عرصه نیز آن را مورد مداقه قرار دادهاند. این موضوع به سبب عدم طرح یا کم رنگ بودنش در آثار کلامی متکلمان سلف، در زمان معاصر مورد چالش جدی قرار گرفته است؛ به اندازهای که شماری ادعا کردهاند دین رویکردی تکلیفمحور داشته، در حالی که انسان معاصر حقمدار است نه تکلیفگرا، و یا مفهوم حق در گذشته و امروز تفاوت کرده است؛ زیرا حق در گذشته مفهوم اخلاقی داشته، ولی امروز مراد از حق، مفاد حقوق بشر امروزی است. و نیز گفته شد که ادیان الاهی سعی کردهاند جهت بندهپروری انسانها را پرورش داده، روحیه تعبد و تسلیمپذیری او را احیا نمایند، نه آزادیخواهی و کمالجویی او را. انسان سنتی و انسان مدرن نمیتوانند تعریف واحدی در حق داشته باشند. دین شاید نیازهای انسان سنتی را برآورده میساخت. امّا پاسخگوی همه حقوق انسان مدرن نخواهد بود.این مقاله، پاسخ به شبهاتی است که در آثار و مقالات برخی محققان و نویسندگان در این زمینه مطرح شده است.
تقلیل علمی؛ دشمنی یا دوستی
Man as Microcosm and the Universe as Macrocosm in Mulla Sadra's Transcendent Philosophy
منبع:
فصلنامه حکمت و فلسفه ۱۳۸۴ شماره ۴
15 - 36
حوزههای تخصصی:
The foundation and corner stone ef Mulla Sadra's attitude toiuards man depends on his whole philosophical system of Transcendent PhilosopfD, tuhich is plunged deep!J into his metapysical vieiv efman as a microcosm in whom creation returns to its source and multiplidty to its uniry; The prindples of his stttcfy provide, therefore, the last link in the rycle of his cosmology and a kry for the understanding ef the macrocosm in a ivqy that it stands between all things, and all things have appan'tions and signs uitbin it and in a wqy that the elements are best mixed and all the faculties ef the Soul assembled and potentia!!J it can adopt every attribute and quality in existence. It is in the same spirit that Mui/a Sadra tells us that God has placed everything that is in the Universe in man and he is considered to be Divine vicegerent, epiphatry of divine name, and macrocosm that extends its relevanry toiuard its source, the Divine, on the one hand, and toiuard the immeasurable cosmos, on the other. Also he insists thatpotential!J every man is Universal Man but in actuality on!J the prophets and the saints can be called l?J such a title and can be foll02ved as prototypes ef the spiritual life and guides on the path ef realization. This article intend to represent a fe1.v ef Mtt!la Sadra 's teachings on man as one small example with Knmvledge and nnsdo»: as the highest attributes that caused the superiority of him 'to the others. The soul is a part andparcel ofhim that accompanies him from the highest station to the lowest level of being. Nian cannot know all that is in the Universe ry going around and stucfying because life is too short and the world too large; on!J ry stucfying himse!f can he come to the knoivledge of all things which already exist within him. This article also treats various dimensions of the knowledge of the soul and its role in the knowledge of God and the divine act (macrocosm).
اعتباری بودن ماهیت، چرا و چگونه؟
حوزههای تخصصی:
مدعای اصلی این مقاله رد قول به اعتباریت ماهیت است. از همین روی، نویسنده تلاش نموده تا ادلّه اعتباریت ماهیت را نقد و بررسی کند. نکته مهمی که در این مقاله بر آن تأکید شده این است که بسیاری از ادلّه ای که در این زمینه ارائه شده، در حقیقت ناظر به اصالت وجود است نه اعتباریت ماهیت; در حالی که میان این دو ملازمه ای در کار نیست.
پذیرش اصالت وجود به معنای تن دادن به اعتباریت ماهیت نیست. بنابراین دَوَرانی که در کلمات برخی بزرگان مشاهده میشود، که یا باید اصالت وجودی شد و یا اصالت ماهوی، از نظر منطقی موجه نیست.
شیلر و آثار او در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
فرهنگ ۱۳۸۴ شماره ۵۵
حوزههای تخصصی:
سال 2005 میلادی برابر است با دویستمین سالگرد مرگ شیلر؛ از اینرو، این سال را در کشور آلمان سال شیلر نام نهادهاند و آثار و اندیشههای این نویسنده را بررسی میکنند. بدیهی است که پس از گذشت این دو سده، بررسی سیر تحول ترجمة آثار شیلر در ایران نیز بسیار پرارزش است؛ زیرا شیلر، نخستین نویسندة آلمانیزبان است که آثارش به فارسی ترجمه میشود.
نخستین مترجم در این راه، یوسف اعتصامالملک است که درسال 1285 شمسی، خدعة عشق را به فارسی برمیگرداند. در فاصلة این 99 سال، مترجمان و نویسندگان نوگرای ایرانی، همچون بزرگ علوی و سیدمحمدعلی جمالزاده نیز به ترجمة این آثار پرداختند. بهرغم این ترجمهها هنوز جنبههایی از شخصیت و اندیشة شیلر در ایران ناشناخته مانده است.
در مقالة حاضر، تلاش شده است ضمن بررسی سیر تحول این ترجمهها و معرفی مترجمان آثار شیلر، به جنبههای ناشناختة آثار او در ایران نیز اشاره شود.
فطری بودن گرایش به دین(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
قبسات ۱۳۸۴ شماره ۳۶
حوزههای تخصصی:
یکی از اساسیترین مباحث معارف دینی، آن است که آیا دین و اعتقاد به ماورای طبیعت به ویژه ایمان به خدا چگونه و تحت تأثیر چه عواملی برای انسانها پدید آمده است. آیا شریعت و تشریع با تکوین و آفرینش هماهنگی و همسنگی دارند یا آنها دو جریان متفاوت هستند؟
این مقاله به دنبال آن است که اثبات کند بینشها و گرایشهای دینی به چگونگی آفرینش انسان و نهاد او برمیگردد و این ندای فطرت است که انسان را به سوی ایمان و گرایش به مبدأ و معاد و برنامهای متناسب با آن فرا میخواند و به دنبال آن، عوامل پشت کردن برخی انسانها از اقتضاهای ذاتی و زمینههای ناتوانی و یا انحراف فطرت را توضیح داده وسرانجام، نقش انبیا و رهبران دینی در هدایت و شکوفا سازی فطرت به اختصار بیان شده است.امید است مفید و مقبول اهل تحقیق و دانش قرار گیرد؛ انشاء الله.
فوکو و تاریخ جنون
بررسی و نقد نظریه هیوم در باب علیت
منبع:
فلسفه دین ۱۳۸۴ شماره ۴
حوزههای تخصصی:
بحث از «علیت»ازمهمترین مباحثی است که زیربنای بسیاری از دیگر مباحث فلسفه اسلامی را تشکیل میدهد، تا آنجا که انکار آن در حقیقت نفی همة علوم اسلامی است. از سوی دیگر پذیرفتن اصل علیت هم، اختلافات و کشمکشها را در ابعاد و زوایای این قانون در پی داشتهاست، امّا به ندرت موجب انکار اصل علیت شدهاست. یکی از کسانی که در مغرب زمین اصل علیت را به چالش کشیده و در صدد انکار آن برآمدهاست«دیوید هیوم» است. در این نوشتار پس از اشاره به برخی مباحث مهم فلسفی در باب علیت، با استدلالها و نقطه نظرات این فیلسوف آشنا شده ، سپس آنها را مورد بررسی قرار دادهایم.
مقایسه سبکهای لیپمن و برنی فیر در فلسفه برای کودکان
حوزههای تخصصی:
لیپمن را سرآغاز فلسفه برای کودکان می دانند. نوآوری وی در اساس، تحولی در شیوه آموزش و پرورش بوده است. فلسفه برای کودکان در مفهوم سازی لیپمن برنامه ای برای افزایش مهارت تفکر نقاد و خلاق در درک مسایل فلسفی نزد کودکان است. این برنامه سه مقوم اساسی دارد: خود اصلاحگری، حساسیت معقول نسبت به زمینه و داوری بر پایه اعتماد بر ملاک های عینی. برنی فیر نیز با همان رهیافت و تلقی لیپمن اما با سبکی متفاوت به فلسفه برای کودکان پرداخت. بررسی مقایسه ای این دو سبک پرتوی در شناخت کاملتر و تحلیل ژرفتر روی آورد لیپمن است. این مقایسه در تدوین الگوی متناسب با فرهنگ ایرانی اسلامی در فلسفه برای کودکان نکته آموز است. هر دو سبک یاد شده در سنت باختری فلسفه بر فلسفه تحلیلی روئیده است.
منحنی تحول زبان و فهم در فلسفه معاصر
حوزههای تخصصی:
اسطوره و ادبیات پسامدرن(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
تاثیر فلسفه بر ادبیات، انکارناپذیر است. از این میان می توان به فلسفه ای اشاره کرد که مارتین هایدگر در قرن بیستم مطرح می کند و ادبیات عصر پسامدرن را تحت تاثیر خود قرار می دهد. تاکید بر پیوند انسان و جهان تلاش در جهت شناخت آنها و نیز کوشش برای بازگشت به اصلها و سرچشمه ها سه ویژگی بنیادی فلسفه هایدگر است که در ادبیات پسامدرن رسوخ یافته است. از طرفی این سه اصل بنیادی در رگ و ریشه اسطوره نیز هست. بدین ترتیب به واسطه فلسفه هایدگر سه شباهت بنیادین میان اسطوره و ادبیات پسامدرن پدید می آید. گذشته از این ویژگیهای بنیادین مشترک، شباهتهای بسیاری یز در سطح این دو هست که در اسطوره «ناآگاهانه» و بیشتر به دلیل مبتنی بودن آن بر فرهنگ شفاهی رخ می دهد و در ادبیات پسامدرن «آگاهانه» و البته در پی به کارگیری تمهیداتی خاص. در این مقاله با نظر به فلسفه هایدگر، ویژگیهای مشترک اسطوره و ادبیات پسامدرن مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
علم اصول و فلسفه تحلیلى(مقاله پژوهشی حوزه)
حوزههای تخصصی: