ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۴۴۱ تا ۴۶۰ مورد از کل ۵۶۱٬۶۰۰ مورد.
۴۴۱.

تحلیلی تاریخی پیرامون مراکزِ علمی- آموزشیِ یزد همزمان با حاکمیتِ آل مظفر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۸
حکومت محلّی آل مظفّر، در اوایل قرن هشتم قمری در میبد و یزد تأسیس گردید. با تأملی در تاریخ این حکومت محلّی می توان دریافت که دولتمردان و بزرگان این حکومتِ محلّی علاوه بر نقش تأثیر گذار سیاسی خود و فتوحات نواحی دیگری از جمله کرمان، فارس و اصفهان؛ در امور علمی و فرهنگی نیز حضوری مؤثر داشته اند. در همین راستا پژوهش حاضر بر آن است تا ضمن بیان چگونگی شکل گیری حکومت آل مظفّر و تاریخ سیاسی آنان، نقش و جایگاه حاکمان و دولتمردان این حکومت در ارتقاء سطح علمی- آموزشی یزد و میزان حضور علما و اندیشمندان در این ایالت را مورد واکاوی قرار دهد. پرسشِ اصلی پژوهش عبارت است از اینکه حکومتگران مظفری و بزرگانِ قلمرو آنها چه رویکردی نسبت به ساخت اماکن علمی-آموزشی در یزد و حمایت از عالمان و دانشمندانِ این ایالت داشتند؟ این مقاله به روش تاریخی و با رویکرد توصیفی- تحلیلی نگارش شده است. از جمله نتایج این نوشتار می توان به نقش چشمگیر خاندان رکنیه و سیّد رکن الدّین در ابتدای حکومت آل مظفّر و شاه یحیی مظفّری از آخرین حاکمان مظفّری در ساخت اماکن علمی آموزشی و فراهم کردن مقدماتی جهت ورود و تدریس علما در این اماکن اشاره کرد. البته بیان این نکته نیز ضروری است که مظفریان این فعالیت های فرهنگی را در ادامه اقداماتِ اتابکان یزد به انجام رسانیدند و می توان نتیجه گرفت که اقداماتِ حاکمان و دولتمردانِ مظفری تا حدی متأثر از اتابکان بود.
۴۴۲.

الگوی قانون اخلاقی به مثابه شاکله در کانت و فانتزی در لکان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۹
جایگاه آگاهی نزد کانت بر اساس تکثر و بالضروره نوعی آپارتوس صورت بندی شده است که مستلزم تناسب هر جزء آن با اجزای دیگر آگاهی است؛ قلمرویی که مختصات آگاهی را تعیین و آن را به جریان می اندازد. در عقل نظری که طبیعت و اصل علیت بر آن حاکم است شاکله نقش واسطه میان امور تجربی محض و مفاهیم محض ایفا می کند. اما در عقل عملی که مبتنی بر طبیعت و اصل علیت نیست بلکه مبتنی بر ازادی و بازنمایی غیرعلّی است، به دلیل فقدان سویه تجربی و واقعیت تجربی آن نیاز به الگویی است تا به مثابه شاکله امر نومنال یعنی آزادی را با واقعیت تجربی عمل پیوند دهد و مختصاتی برای بازنمایی امر خیر فراهم آورد. از سویی دیگر همسو با خوانش لکان از کانت و نقش فانتزی در تعیین مختصات و چارچوب رفتار آدمی، میل منشا بازنمایی های سوژه است. شاکله همانند فانتزی مختصات میل ورزی ما را در ساحت عقل نظری و عملی مشخص می کند. الگوی قانون اخلاقی در عقل عملی به مثابه فانتزی نخستین عمل می کند و نامیرایی نفس و وجود خدا به مثابه فانتزی ثانویه این مختصات را فراهم می کند.
۴۴۳.

بازنمایی هیجان در کنش های عاطفی سرل در قرآن کریم بر اساس نظریه پلاچیک (مطالعه موردی: جزء 26 الی 28)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۱۱
پژوهش حاضر به بررسی کنش های عاطفی در آیات قرآن کریم با تمرکز بر پیوند آن ها با هیجان های انسانی می پردازد. با تکیه بر چارچوب نظری کنش های گفتاری و چرخه هیجانات پلاچیک، تلاش شده است تا از طریق تحلیل آیات منتخب(جزء بیست و ششم تا بیست و هشتم قرآن کریم)، نحوه بازنمایی هیجاناتی همچون تحسر، پشیمانی، ستایش، شرم، بیزاری و دوستی در قرآن بررسی شود. کنش های عاطفی مانند نکوهش، جلب توجه، ستایش، نفرین و تحسر، هرکدام با هدف گفتمانی خاصی در آیات به کار رفته اند که از جمله می توان به هشدار، عبرت آموزی، تایید هنجارهای دینی و ایجاد انگیزه و امید اشاره کرد. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر تحلیل کیفی و کمّی، به شناسایی انواع کنش های گفتاری عاطفی و هیجان های مرتبط با آن ها در آیات مورد نظر پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کنش ملامت بیشترین بسامد را دارد و هیجان هایی با بار عاطفی منفی مانند شرم، بیزاری و هشدار غالب هستند، در حالی که هیجان های مثبت نظیر شادی و امیدواری به مهربانی الهی اشاره دارند. همبستگی دوسویه ای بین کنش های عاطفی(مانند ملامت و جلب توجه) و هیجان های مرتبط(مانند شرم و بیزاری) مشاهده شد. کنش های عاطفی موجود در پژوهش با هیجان هایی با شدت های متفاوت همراه هستند، همچنین شدت هیجان در آیات قرآنی با نوع کنش عاطفی رابطه نزدیکی دارد.
۴۴۴.

مدل «ثابت↔ثابت» در تبیین ربط علت ثابت و معلول متغیر: تقریری نو در حکمت متعالیه با سنجش تطبیقی اسپینوزا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۹
مسئله نسبت «علت ثابت و معلول متغیر» از گره های بنیادین در متافیزیک اسلامی است و در صورت بندی های رایج با دشواری هایی روبه رو می شود. این پژوهش با طرح مدل نظری «ثابت ↔ ثابت» در چهارچوب حکمت متعالیه و با سنجش تطبیقی آن با تمایز جوهر و اطوار در فلسفه اسپینوزا در پی ارائه استدلالی نو از این نسبت است. روش پژوهش تحلیلی - استدلالی با رویکرد تطبیقی است و بر اصولی چون فقر وجودی معلول، تشکیک در ظهور، شئون ذاتی حق، قاعده «لا تکرار فی التجلی» و بساطت و احاطه قیّومی استوار است. براساس این مدل، علت در مقام ذات بسیط و نامتغیر باقی می ماند و معلول نیز، به اعتبار عین الربط بودن، در هر «آن وجودی» ثابت و تام است. ازاین رو، دگرگونی نه در بنیاد نسبت علّی، بلکه در سطح تعاقب تجلیات رخ می دهد. یافته ها نشان می دهد که این صورت بندی محذور انقلاب در ذات علت و مسئله ترجیح بی مرجح را برطرف می کند و، در عین پذیرش تجدد امثال، ثبات هویت را در دل کثرت ظهور حفظ می کند. در بخش تطبیقی نیز نشان داده می شود این صورت بندی، در عین هم ساخت بودن با الگوی اسپینوزا، با مبانی الهیاتیِ او (درون ماندگاریِ علت و ضرورت گراییِ فراگیر) تفاوت های معناداری دارد.
۴۴۵.

The Relationship Between Morality and The Afterlife in Shiism and Catholicism, With an Emphasis on The Qur'an and the Bible

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۱
One of the critical topics in the field of theology is the relationship between religion and ethics. Under discussion of the relationship between religion and ethics, the relationship between the hereafter as an essential religious doctrine and ethics is considered one of the most important. If in religions, especially Abrahamic religions, theology is considered their point of difference, then ethics can be considered the common thread of all these religions. Of course, moral teachings in Islam and Christianity are more eminent than in other religions. What a Shia Muslim and a Catholic Christian have in common is, on the one hand, a set of moral teachings and, on the other hand, a belief in other teachings, including the hereafter. Just as there is a significant relationship between religion and morality, such a relationship can also be imagined between morality and the hereafter. When these two categories are placed together, they have a mutually influential relationship. The afterlife affects morality in several ways. The afterlife in Shia is indeed different from Christianity's in many ways. However, some things are shared between them, including the resurrection of the dead, judgment of actions, and reckoning. This leads us to commonalities in these two religions regarding the relationship between morality and the hereafter. Finally, what has been obtained from the research in this regard is that in both religions, the hereafter affects morality in three areas: giving meaning, giving motivation, and giving purpose. This article will investigate various aspects of this effect with an analytical and comparative method. Keywords  
۴۴۶.

Free Will in Transcendent Wisdom and Transcendental Idealism: A Comparison of the Views of Kant and Mulla Sadra

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۲
Freedom, in Kant’s view, is a general concept that encompasses his three Critiques and many of his writings. He introduces freedom as the foundation of ethics and considers it a fundamental characteristic of the subject. In contrast, Mulla Sadra, while accepting the general necessity of causality, clearly explains free will within the scope of causality and as a positive (affirmative) matter, by citing the philosophical foundations of his Transcendent Wisdom. Despite believing in the unity of the identity of the soul and the body—considering them to be of one existence—Mulla Sadra considers the soul to be the true agent of moral behavior among the various causes and influential factors surrounding it, and describes the soul’s mode of agency regarding moral behaviors as a monophonic and radiative (emanationist) agency. From the perspective of Kant’s dual-aspect view, freedom exists in two senses: negative and positive. Of these two, Kant chooses the latter and makes it the basis of his thought. Although Mulla Sadra has a single-aspect anthropological foundation and Kant has a dual-aspect one, they share similarities in the analysis and explanation of free will. The present article has been compiled with the aim of describing and analyzing freedom in the thought of Kant and Mulla Sadra, pointing to some fundamental similarities and differences between these two prominent thinkers, using an analytical method. From the philosophical analysis of freedom in both perspectives, it was concluded that in Kant’s strategy, firstly, freedom is related to the noumenal (trans-phenomenal) realm and not the phenomenal and external realm; in the phenomenal, causal necessity reigns, but the noumenal realm is governed by the rules of pure reason. Secondly, freedom is the independence of the will from being determined by the laws of nature, and it also consists of its determination by unchanging laws of a special kind, the origin of which is within pure reason. Mulla Sadra agrees with Kant on the point that the soul’s agency is independent of the laws of nature for the issuance of moral behavior, as he considers the soul to be the true agent. However, unlike Kant, he does not remove the soul’s sphere of agency from the orbit of the laws of causality.
۴۴۷.

فهم اخلاقی معلمان در مواجهه با دانش آموزان زیست کرده در فقر؛ یک مطالعه کیفی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
هدف پژوهش حاضر، فهم و تفسیر اخلاقی معلمان از دانش آموزان زیسته در فقر در بستر مدرسه است . این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد . مشارکت کنندگان شامل 15 نفر از معلمان مدارس دولتی شهر اصفهان بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند . مشارکت کنندگان دارای حداقل سه سال سابقه تدریس و تجربه تعامل مستقیم با دانش آموزان زیسته در فقر بودند . عدم تمایل به ادامه مشارکت یا ناقص بودن داده ها به عنوان شرایط حذف در نظر گرفته شد . داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و به شیوه تحلیل مضمون تحلیل شدند . یافته ها بر اساس ادراک معلمان در قالب سه مضمون فراگیر شامل «حاشیه رانی اجتماعی و اخلاقی»، «تخریب عدالت توزیعی در دسترسی به فرصت ها» و «چالش های اخلاقی و انتخاب های دشوار» صورت بندی شد . این مضامین نشان می دهد که فقر نه تنها به محدودیت منابع آموزشی و یادگیری منجر می شود، بلکه زمینه ساز کاهش مشارکت فعال دانش آموزان در فعالیت های کلاسی، تضعیف تعاملات اجتماعی در محیط مدرسه و شکل گیری فشارهای اخلاقی و انتخاب های دشوار در زندگی روزمره آنان است . بااین حال، فقر به عنوان پدیده ای چندبعدی در تجربه زیسته دانش آموزان، بر ابعاد آموزشی، اجتماعی و اخلاقی زندگی آنان اثرگذار خواهد بود . 
۴۴۸.

مسئولیت مدنی به کارگیری فناوری غیر قطعی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۳
پیشرفت و گسترش فناوری های نوین، نقشی اساسی در برآورده سازی نیازهای فردی و اجتماعی دارد. با این حال، بهره گیری از این فناوری ها همواره با خطر بروز خسارات ناشی از ماهیت غیرقطعی و پیچیده ی آن ها همراه است. در چنین شرایطی، ممکن و محتمل است که مبانی سنتیِ مسئولیت مدنی توان پاسخ گویی کامل به این نوع خسارات را نداشته باشد. ازاین رو، ضرورت بازنگری در مبانی و قواعد این نظام ها بر اساس تحولات علمی و فناورانه روزافزون احساس می شود. توسعه گرایی صرف نمی تواند توجیهی برای گسترش بی ضابطه ی فناوری های پرریسک باشد، بلکه ایجاد تعادل بین نوآوری و حفظ حقوق اشخاص امری بایسته است. این جُستار با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، به بررسی انتقادی مبانی سنتی مسئولیت مدنی پرداخته و با استناد به نظریه های معاصر همچون «ریسک توسعه»، «اعتماد مشروع» و «قاعده عدالت اجتماعی»، مبانی نوین بایستگی جبران خسارات فناوری های نوپدید را پژوهیده است. این نظریه ها در پرتو قواعد معتبر فقهی مانند غرور، لاضرر، اتلاف به تسبیب و احترام مورد تطبیق و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که استقرار نظامی از نوع مسئولیت محض که مبتنی بر همین مبانی است، می تواند پاسخی کارآمد به چالش های ناشی از فناوری های نوین غیرقطعی باشد. چنین رویکردی با تأکید بر پیشگیری از آسیب ها، ضامن عدالت جبرانی و تخصیص بهینه ی منابع، و همچنین زمینه ساز ایجاد تعادل بین پیشرفت فناورانه و حفظ حقوق افراد در جامعه است و از نظر مبانی فقهی و حقوقی نیز مدلل و موجه است.  
۴۴۹.

واکاوی قرآنی شاخص های رفتاری معنویت سازمانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۴
تحول معنایی و وجودی در سازمان ها که از دهه 1980 به بعد رخ داد موجب شد نظریه پردازی در سازمان و مدیریت نیز دستخوش تحول عظیمی شود و به دنبال آن پژوهش هایی در زمینه مدلسازی و عملیاتی سازی معنویت در محیط سازمان ها صورت گیرد. باتوجه به اینکه اساس نظریه های معنویت سازمانی رایج، مفهوم پردازی معنویتِ فارغ از دین و آموزه های دینی است، ضرورت انجام پژوهش-هایی برآمده از آموزه های دینی در این زمینه احساس می شود. این پژوهش با هدف بررسی نقش فعال آموزه های اسلامی در تبیین مفهوم و شاخص های معنویت سازمانی و پاسخ به خلا نظری و پژوهشی موجود، به استخراج و تبیین شاخص های رفتاری معنویت سازمانی از منظر قرآن کریم پرداخت. روش پژوهش، اسنادی-تحلیلی و شیوه گردآوری و تحلیل داده ها، کتابخانه ای و فیش برداری بود. یافته ها نشان داد قرآن کریم شاخص های رفتاری جامعی را برای تجلی معنویت در محیط سازمانی ارائه می دهد. این شاخص ها در سه سطح کلان دسته بندی شدند: شاخص های فردی، بین فردی و سازمانی. در سطح فردی، توکل (به عنوان منبع انگیزه و تاب آوری)، برپایی مناسک دینی، صبر و استقامت در مواجهه با مشکلات استخراج شد. در سطح بین فردی، خوش خلقی، تقدم گذشت و عفو بر انتقام جویی، وفای به عهد (در تعامل با همکاران و مشتریان) و نصیحت و خیرخواهی نسبت به یکدیگر از قرآن استنباط گردید. در سطح سازمانی نیز می توان به تلاش برای پایدارسازی محیط، جلب اعتماد، تسهیل و برداشتن موانع، اعتدال در گفتار و رفتار، همسویی اهداف، و تعهد و مسئولیت پذیری اشاره کرد.
۴۵۰.

بررسی فقهی تکلیف والدین نسبت به بیدار کردن فرزندان برای نماز

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۷
تربیت دینی و از جمله آموزش و تمرین دادن کودکان بر عبادات، جزو وظایف والدین است. اما آیا والدین وظیفه دارند فرزندان خود را برای ادای فریضه نماز، از خواب بیدار کنند و از حصول این کار، اطمینان حاصل نمایند؟ این تحقیق که به روش کتابخانه ای و شیوه توصیفی - تحلیلی سامان یافته، با اجتهاد در منابع فقه، دلایلی را برای اثبات و رد این تکلیف، گردآوری کرده و به نقد و بررسی آن ها پرداخته است. دلایل و مؤیداتی همچون وظیفه تربیت دینی، روایات دال بر مطلوبیت یا لزوم بیدار کردن برای نماز، اولویت روایات ضرب فرزندان بر نماز، روایات دال بر لزوم تمرین و عادت دادن فرزندان به عبادت، اطلاق ادله نهی از منکر و وجوب بیدار کردن از باب «مقدمه مفوته»، بر وجود چنین تکلیفی دلالت دارد و در مقابل، دلایل و شواهدی وجود دارد همچون رفع تکلیف از نائم، منافات داشتن بیدار کردن از سر اکراه با قصد قربت، ادله نفی اکراه در دین، زمینه ساز بودن دین گریزی فرزندان، و سیره برخی از عالمان دینی، بر نفی آن. یافته های تحقیق نشان می دهد که این مسئله دست کم چهار صورت دارد و حکم تکلیف والدین در این صور، متفاوت است: تکلیف والدین به بیدار کردن در صورت تمایل و سفارش فرزندان به این کار، نیز در صورتی که بدون آن، غالباً یا همیشه خواب بمانند ولی در صورت بیدار کردن توسط والدین، بدون مقاومت و نارضایتی، نماز را اقامه کنند، عدم تکلیف در صورتی که خود بنا بر بیدار شدن داشته اتفاقی خواب بمانند، و نیز در صورتی که بدان ناراضی بوده در برابر آن به لجبازی و نزاع بپردازند.
۴۵۱.

بازجستی تحلیلی در اصول اساسی و مبانی فقه المقاومه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۷
تبیین پایه ها و سازه های فقه مقاومت در شرایط کنونی، با توجه به هجمه های گسترده فرهنگی، از منظر معرفتی ضرورتی فوری به شمار می آید. پرسش اصلی آن است که اصول هویتی فقه مقاومت، مبتنی بر مبانی معرفت شناختی مستند به آیات، روایات و دیدگاه های صاحب نظران، چیست؟ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای، با هدف فراهم سازی زمینه برای گفتمان سازی مقاومت، به پرسش یادشده پاسخ داده است. یافته ها نشان می دهد این سازه بر اصول و بنیان هایی همچون اصل مشروعیت مقاومت، عمومیت و اطلاق مقاومت به صورت وجوب بر همگان، وجوب پشتیبانی از مقاومت، وجوب نصرت امام عادل و شمول احکام مقاومت نسبت به مناهج نظامی و مدنی استوار است. این اصول که برگرفته از آیات و روایات و متجلی در فتاوای فقیهان امامی است، بر مبانی معرفتی هستی شناختی ای همچون حقیقت مقاومت در نظام تکوین و تشریع، نزاع دائمی حق و باطل، کرامت ذاتی و مسئولیت انسان، ولایت مداری و پیوند با اراده الهی، و اقامه عدل و قرب الهی به عنوان غایت مقاومت مبتنی است و هویت فقه مقاومت را شکل می دهد و از فتاوای فقیهان در این حوزه پشتیبانی می کند. بر این اساس، می توان عقلانیت و ابتنای فقه مقاومت بر اصول روشنِ فکری و معرفتی را تبیین و همگان را در گستره ای وسیع بدون در نظر گرفتن نژاد، رنگ و عقیده به حمایت از مظلوم دعوت نمود.
۴۵۲.

تبیینی از علیت در عرفان نظری با تکیه بر ظهور و نکاح اسمائی و تطبیق آن با دستگاه تشکیک خاصی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۵
علیت از مناظرگوناگون و در معانی عام و خاص خود به عنوان یک مسئله بنیادین، در بسیاری از مکاتب فلسفی یا عقلی مطرح است. تاکنون نیز تطبیق هایی میان مکاتب مختلف در این مسئله و وجوه مختلف آن انجام گرفته است. نظام هستی شناختی عرفان نظری نیز به عنوان یک مکتب فکری، درخصوص نحوه تحققِ مدرَکات، طرحی دارد که در بنیان خود و در فراگیرترین شکلش، مبتنی بر «حب ذاتی» است. دراین نوشتار با مبنا قرادادن معنای عام علیت که عبارت است از مطلق مدخلیت در مطلق تحقق یک حقیقت، سعی گردید که به روش تحلیلی و توصیفی، تبیینی از علیت در نظام عرفانی با بهره از دو حقیقت ظهور و نکاح اسمائی که متأثر از آن حب ذاتی هستند ارائه شود. سپس تبینی نو از این مسئله در دستگاه تشکیک خاصی براساس اصالت وجود و ذومراتب بودن آن و همچنین حرکت جوهری ارائه شد، که دارای حداکثر قرابت با تبیین عرفانی مسئله باشد. پس ازآن نیز با ارائه تصویری جدید از این مسئله در نظام مشائی، در قالب تبیینی تازه از علل اربعه براساس سلسله های مفهومی و تناظر تأثر ذهن از خارج با معنای ظهور و نیز ترکیب مفاهیم در ذهن با معنای نکاح اسمائی در عرفان، تلاش گردید که قرابتی در این مسئله بین این دستگاه فلسفی و نظام عرفانی حاصل شود. مراد از تبیین های مذکور در دو دستگاه فلسفی مورداشاره، علاه بر تطبیق بین این دو دستگاه فکری با نظام عرفانی، نشان دادن شمول هستی شناختی نظام عرفانی بر دو دستگاه دیگر در یک مسئله خاص مانند علیت است، بدین صورت که درجریان تبیین های مذکور نشان داده-می شود که دیدگاه دودستگا فلسفی موردنظر دراین مسئله می توانند حالات خاصی از دیدگاه نظام عرفانی باشند. این تلاش درجهت طرح نظریه عام تری است مبنی بر شمول هستی شناختی نظام عرفانی بر علوم یا مکاتب فکری دیگر که خودِ این شمول مبتنی است بر احاطه هستی شناختی موضوع این علم بر موضوعات علوم دیگر
۴۵۳.

زنانگی در نبرد نور و تاریکی: بازنمایی مؤلفه های مونث در کیهان شناسی مانوی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۴
کیهان شناسی مانوی بر دوگانه گرایی نور و تاریکی استوار است، که در آن، مؤلفه های زنانه نقش های متفاوت و گاه متضادی ایفا می کنند. این پژوهش تلاش دارد تا جایگاه زنانگی را در این نظام بررسی کند و نشان دهد که چگونه شخصیت های زنانه در اسطوره های مانوی، مفاهیم خیر و شر را بازنمایی می کنند. پرسش اصلی این است که آیا زنانگی در مانویت صرفاً نیرویی نجات بخش و الهی است، یا آنکه نقش های متضادی در ارتباط با خیر و شر بر عهده دارد. برای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با بررسی متون مانوی و تحلیل نظام نمادشناسی این آیین، نقش شخصیت های زنانه را در ساختار کیهان شناختی آن بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که شخصیت هایی مانند «مادر زندگی» و «دوشیزه روشنی» مظهر نور و رهایی اند، درحالی که «دیو آز» و دیگر چهره های منفی زنانه به تاریکی، شهوت و انحراف پیوند خورده اند. مادر زندگی به عنوان نیرویی پرورش دهنده و محافظ ظاهر می شود که در عین حال، نقشی جنگجویانه در نبرد کیهانی ایفا می کند. در مقابل، دوشیزه روشنی با استفاده از زیبایی و جذابیت خود، نیروهای تاریکی را فریب داده و به آزادسازی نور کمک می کند. از سوی دیگر، دیو آز به عنوان نماد طمع، شهوت و انحراف، نیرویی است که موجب اسارت نور در جهان مادی می شود. مقایسه ی این شخصیت ها نشان می دهد که زنانگی در مانویت نه صرفاً نیرویی خیر یا شر، بلکه عاملی پویا و متضاد است که نقش کلیدی در ساختار جهان بینی مانوی دارد. این دوگانگی نشان دهنده ی پیچیدگی جایگاه زنانگی در این دین و تأثیر آن در تبیین مفاهیم کیهانی است. کلیدواژه: مانویت، کیهان شناسی، نور، تاریکی، مادر زندگی، دوشیزه روشنی، دیو آز
۴۵۴.

واکاوی مفهوم «فضیلت شجاعت» در آثار مولوی از منظر مارتین سلیگمن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۲
فضیلت «شجاعت» به همراه پنج فضیلت دیگر: خردمندی، انسانیت، عدالت، اعتدال و تعالی، توسط مارتین الیاس پیتر سلیگمن (پدر علم روان شناسی مثبت گرا )، برای اولین بار در روان شناسی نوین مثبت گرا به عنوان شش فضیلت منش، برای بهینه سازی کیفیت زندگی انسان مطرح شد. روان شناسی مثبت، جنبش جدیدی است که بر افزایش شادکامی و موفقیت انسان در برابر اختلالات روانی و رفتارهای نابهنجار تأکید می کند. در این جستار که با روشی تحلیلی - توصیفی انجام شده، با بررسی فضیلت «شجاعت» مارتین سلیگمن در آموزه های مولانا، به عنوان یکی از بزرگ ترین عارفان اسلامی و تبیین همسانی ها و نکات افتراق اندیشگی مولانا و سلیگمن مشخص شد مولانا نیز همچون سلیگمن بر ارزش توانمندی های فضیلت شجاعت یعنی: دلاوری، استقامت، یکپارچگی و سرزندگی تأکید دارد؛ اما در این میان، افتراقاتی نیز در میان نظام اندیشگانی آنان مشاهده می شود؛ ازجمله خدامحور بودن مولانا و انسان محور بودن مارتین سلیگمن. این جستار با برداشتن گامی در جهت معرفی اثرگذاری ها و اثرپذیری های دو مقوله روان شناسی مثبت گرا و ادبیات عرفانی فارسی مشخص نمود اندیشه ها و آموزه های مولانا علاوه بر ظرفیت های ادبی و عرفانی، از ظرفیت های روان شناسانه نیز بهره مند است.
۴۵۵.

مقایسه اثربخشی زوج درمانی آدلری و تلفیقی سیستمی بر انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی در زوجین دارای تعارض زناشویی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۰ تعداد دانلود : ۱۷۲
این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی آدلری و تلفیقی سیستمی بر انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی در زوجین دارای تعارض زناشویی انجام گردید. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری، زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره زوج درمانی خانه تجربه شهر تهران در سال 1404 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 30 زوج انتخاب و به صورت تصادفی در 3 گروه 10 زوجی (دو آزمایش و یک گواه) جایگذاری شدند. از پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (CFI، دنیس و واندروال، 2010)، مقیاس سازگاری زناشویی (DAS، اسپاینر، 1976)، مقیاس کیفیت زندگی زناشویی (RDAS، باسبی و همکاران، 1995)، پروتکل 10 جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) برنامه زوج درمانی آدلری و پروتکل 8 جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) برنامه زوج درمانی تلفیقی سیستمی برای جمع آوری داده ها و مداخله استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که نمرات پیش آزمون انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی با نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشتند (001/0p<). همچنین رویکرد تلفیقی سیستمی در ارتقای کیفیت روابط زناشویی اثربخشی بیشتری نسبت به زوج درمانی آدلری داشت (001/0p<). بنابراین می توان نتیجه گرفت هر دو درمان به عنوان مداخلات پایدار در انعطاف پذیری شناختی، سازگاری و کیفیت روابط زناشویی موثر هستند و رویکرد تلفیقی سیستمی در ارتقای کیفیت روابط زناشویی اثربخشی بیشتری دارد.
۴۵۶.

بررسی نقش میانجی حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش والدینی و رضایت والدینی در مادران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۲ تعداد دانلود : ۱۶۱
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش والدینی و رضایت والدینی مادران انجام شد. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش مادران ساکن شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود و نمونه پژوهش شامل ۲۳۳ مادر بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل زیرمقیاس های حمایت از خودمختاری فرزندان (PBDQ، رید و همکاران، ۲۰۱۵)، پذیرش والدینی (PPF، برک و مور، ۲۰۱۵) و رضایت والدینی (PSOC-R، گیلمور و کاسکلی، ۲۰۲۴) بودند. داده های پژوهشی با استفاده از روش معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج پژوهش حاضر حاکی از برازش مدل بود. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که پذیرش والدینی اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی و حمایت از خودمختاری فرزندان دارد و حمایت از خودمختاری فرزندان نیز اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی دارد (۰۰۱/۰P<). همچنین، نتایج پژوهش حاضر نشان داد حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش و رضایت والدینی نقش میانجی گر ایفا می کند (۰۰۱/۰P<). نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت تعامل والدینی مبتنی بر پذیرش و استقلال در بهبود تجربه فرزندپروری تأکید می نماید و می تواند در طراحی مداخلات آموزشی برای والدین مورداستفاده قرار گیرد.
۴۵۷.

Agency, Entanglement, and the Limits of Universalism: toward a situated posthuman ecology(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۹ تعداد دانلود : ۱۴۳
This paper presents a systematic comparative and historical analysis of the concepts of agency and entanglement within ecological thought, arguing that contemporary new materialist approaches articulate a distinctly posthuman ecology. This ecology is fundamentally grounded in ontological entanglement, distributed agency across human and nonhuman entities, and an immanent, relational form of response-ability that emerges from intra-active becoming rather than individual intention. Drawing primarily on Karen Barad’s agential realism, Jane Bennett’s vital materialism, Rosi Braidotti’s zoe-centred posthuman ethics, and Stacy Alaimo’s trans-corporeality—while remaining critically attentive to recent decolonial, feminist, and Indigenous critiques that challenge universalized notions of entanglement—the paper meticulously traces a pivotal epistemic and ontological shift. It charts the movement away from earlier representational and managerial paradigms, such as systems ecology and deep ecology, which often preserved anthropocentric hierarchies despite their holistic rhetoric, toward a performative ontology of material-discursive intra-action. Through this transition, ethical and political responsibility is radically relocated: no longer vested in a sovereign, detached human subject issuing commands to passive Nature, but enacted performatively within the entangled phenomena themselves. The consequences are far-reaching, reshaping environmental theory, political ecology, climate justice frameworks, and praxis-oriented struggles in an era of planetary crisis.
۴۵۸.

بررسی کارآمدی آزمون خواندن جحش در تشخیص نارساخوانی در کودکان فارسی زبان دوره اول دبستان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲۰ تعداد دانلود : ۴۰۲
زمینه: اختلال یادگیری خواندن یکی از شایع ترین اختلالات یادگیری است که می تواند موجب مشکلات بسیاری در زمینه های دیگر یادگیری، اجتماعی، هیجانی و رفتاری شود. بنابراین مداخله زودهنگام در افراد دارای مشکلات خواندن از اولویت های آموزشی و درمانی است. برای مداخله به موقع، ارزیابی و تشخیص افراد دارای اختلال خواندن گام بسیار مهمی است. هدف: این پژوهش با هدف بررسی کارآمدی آزمون خواندن جحش در تشخیص نارساخوانی در کودکان فارسی زبان دوره اول دبستان انجام شد. روش: پژوهش حاضر کاربردی از نوع آزمون سازی بود. جامعه آماری دانش آموزان دوره اول دبستان شهر تهران در سال 1403-1402 بود. نمونه 700 نفر از دانش آموزان دوره اول دبستان به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و با آزمون خواندن جحش مورد ارزیابی قرار گرفتند. روایی محتوا با نظر ده متخصص با استفاده از شاخص روایی محتوا (CVI) ارزیابی شد. جهت روایی تشخیصی با مقایسه بین گروهی آزمون خواندن با استفاده از آزمون t و جهت بررسی روایی سازه تحولی با مقایسه پایه های تحصیلی در آزمون خواندن با استفاده از آزمون F و پایایی با استفاده از ضریب کودر-ریچاردسون و بازآزمایی با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS ارزیابی شد. یافته ها: نتایج مقایسه میانگین نمرات آزمون خواندن دوره اول دبستان بین دو گروه نرمال و دارای اختلال یادگیری نشان دهنده تفاوت های معنادار در تمام خرده آزمون ها است. این نتایج نشان می دهد که کودکان دارای اختلال یادگیری در تمام جنبه های مرتبط با مهارت های خواندن به طور قابل توجهی ضعیف تر از کودکان نرمال عمل کرده اند و آزمون خواندن توانسته است به خوبی این تفاوت ها را شناسایی کند. همچنین نتایج مقایسه میانگین نمرات آزمون خواندن در سه پایه تحصیلی اول، دوم و سوم دبستان نشان دهنده پیشرفت معنادار مهارت های خواندن با افزایش سن و پایه تحصیلی است. به طور کلی، در اکثر خرده آزمون ها، میانگین نمرات دانش آموزان پایه های بالاتر از پایه های پایین تر بیشتر است و تفاوت ها از نظر آماری معنادار هستند (001/0 >p). نتیجه گیری: نتیجه پژوهش نشان می دهد که آزمون خواندن جحش دارای روایی تشخیصی است و می توان برای تشخیص نارساخوانی در کودکان فارسی زبان دوره اول دبستان از این آزمون استفاده کرد.
۴۵۹.

The Role of Ethical and Spiritual Values in the Emergence, Continuity, and Advancement of the Islamic Revolution of Iran within the Intellectual Framework of the Two Leaders of the Revolution(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۹ تعداد دانلود : ۱۹۱
Objective: The aim of this study is to explain the function of ethical and spiritual values across three critical stages of the Islamic Revolution of Iran, emergence, continuity, and advancement, based on the intellectual framework of the two leaders of the Revolution (Imam Khomeini and Ayatollah Khamenei). Accordingly, the research seeks to answer the key question: ‘What role do these values play in guiding the Revolution’s transition from its formative phase toward civilizational development?’ Method: Adopting a qualitative approach and employing a descriptive–analytical method, this study analyzes the content of official documents, writings, and speeches of Imam Khomeini and the Supreme Leader of the Islamic Republic of Iran, aiming to provide a deep, internal, and religion-based understanding of the phenomenon. Results: The findings demonstrate that ethics and spirituality have functioned not merely as initial catalysts for revolutionary mobilization, but as foundational pillars for sustaining the political legitimacy of the Islamic system and as a robust barrier against secularization. Maintaining social equilibrium and enabling the Revolution to move beyond mere survival toward the realm of civilizational and cultural growth in the future is entirely contingent upon the continuity and institutionalization of this epistemic foundation. Conclusion: The final analysis indicates that the identity of the Islamic Revolution is defined through a triadic interconnection of ethics, spirituality, and politics. Consequently, the realization of any future-oriented strategy, the reproduction of soft power, and the achievement of the New Islamic Civilization are existentially dependent on the institutionalization of the same moral–spiritual foundation that constituted the Revolution’s point of departure. Without it, civilizational development would be unattainable.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان