درخت حوزه‌های تخصصی

اینستاگرام به عنوان یکی از شبکه های پرطرفدار آنلاین اجتماعی، با ایجاد زمینه لازم برای کاربران فعال به ویژه قشر زنان، امکان خود ابرازی و دیده شدن را به وجود آورده است. پژوهش حاضر به منظور فهم فرصت ها و چالش های زنان بلاگر در شبکه اینستاگرام، به صورت کیفی و با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی (به روش کولایزی) انجام شده است. به منظور گردآوری اطلاعات با 20 نفر از زنان بلاگر، مصاحبه نیمه ساختار یافته صورت گرفته است. مشارکت کنندگان با روش نمونه گیری هدفمند از میان بلاگران فعال در چهار حوزه (سرگرمی و اوقات فراغت، تبلیغات، آموزش و مشاوره، خدمات) انتخاب شدند. بر اساس نتایج، فرصت های به دست آمده زنان بلاگر در فضای اینستاگرام در 7 مضمون (گفتمان تبادل ایده، درآمدزایی، کشف توانمندی ها، ارضاء حس خاص بودن، استفاده رایگان از امکانات فضای مجازی، کنشگری اجتماعی، بازتعریف مطالبات زنانه) و مهم ترین چالش های آنان در مضامینی از جمله (طراحی محتوای پربازدید، افزایش فالوور، تعارض در زندگی آنلاین و واقعی، به مخاطره افتادن سلامت شخص) شناسایی شدند. می توان گفت ارتقاء ظرفیت شبکه های آنلاین، هم زمان فرصت ها و چالش های متعددی را برای عرصه فعالیت بلاگران به همراه داشته است. لذا مدیریت و نظارت صحیح بر محتواهای تولید شده می تواند در بهبود عملکرد زنان بلاگر در جهت پیشبرد فرصت های مطلوب مؤثر تلقی شود.

خانواده های نظامی با خانواده های غیرنظامی متفاوت اند و نسبت به خانواده های غیرنظامی بیشتر در معرض خطر مسائل مربوط به سلامت فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه فرایندهای خانواده و مرزهای ارتباطی خانواده های نظامی و غیرنظامی انجام گرفت. پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت پس رویدادی و از نظر روش جمع آوری داده ها پیمایشی بود. جامعه ی آماری پژوهش حاضر تمامی خانواده های نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد شهر اراک در سال 1399 بودند. نمونه شامل 450 نفر از مردان متأهل نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد شهر اراک بودند (در هر گروه 150 نمونه) که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و مقیاس فرآیند خانواده سامانی و پرسشنامه مرزهای ارتباطی کیانی و را تکمیل کردند. داده های جمع آوری شده با استفاده تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی بونفرنی در نرم افزار SPSS نسخه 25 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج نشان داد که بین تصمیم گیری و حل مسئله، مهارت مقابله و انسجام و احترام متقابل در سه گروه خانواده های نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<P)، اما بین مهارت های ارتباطی و باورهای مذهبی در سه گروه خانواده های نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p). بین مرز بهنجار در سه گروه خانواده های نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<P)، اما بین مرز به هم تنیده و گسسته در سه گروه خانواده های نظامی، کارمندان بانک و مشاغل آزاد تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p). مشاوران خانواده از نتایج پژوهش حاضر می توانند برای ترمیم مرزهای در هم تنیده در خانواده های نظامی، بهبود بخشی ارتباط در خانواده های کارمندان بانک و مشاغل آزاد و ارتقاء والدگری در خانواده ها تلاش نمایند.

این مقاله، به تحلیل گفتمان سازی هویت زن در قرآن از طریق به کارگیری رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی (CDA) می پردازد. مسئله اصلی این پژوهش، با تمرکز بر مفاهیم میان رشته ای و بهره گیری از نظریه های گفتمان پژوهانی نظیر نورمن فرکلاف، به بررسی نقش گفتمان قرآنی در بازتعریف و اصلاح نگرش های جاهلی نسبت به زنان اختصاص دارد. در این مطالعه، از روش سه مرحله ای فرکلاف (توصیف، تفسیر و تبیین) برای تحلیل متون قرآنی بهره گرفته شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که قرآن با تأکید بر اصولی همچون عدالت جنسیتی و کرامت انسانی، گفتمان نابرابر و تبعیض آمیز پیشااسلامی را مردود شمرده و با برجسته سازی مفاهیمی نظیر برابری زن و مرد در خلقت، حقوق و مسئولیت ها، گفتمانی نوین ارائه کرده است. علاوه بر این، در گفتمان قرآنی، نقش زنان در تشکیل خانواده، استقلال اقتصادی و مشارکت اجتماعی، به طور ویژه مورد تأکید قرار گرفته است. این گفتمان قرآنی، نه تنها ساختارهای قدرت مردسالارانه را نقد می کند، بلکه نظام ارزشی جدیدی مبتنی بر عدالت و برابری میان زن و مرد ارائه می دهد که همواره در تضاد و تقابل با گفتمان های جاهلی و پیشااسلامی بوده است. به عنوان نتیجه ، قرآن با خلق نظام معنایی منحصربه فرد خود، به طور مستقیم زمینه ساز تغییرات عمیق اجتماعی در نگرش های فرهنگی و هویتی زنان در جامعه اسلامی شده است.

این پژوهش به مطالعه وضعیت زنان شاغلی که به صورت غیررسمی مشغول به فعالیت هستند پرداخته است. پرسش پژوهش این است که چرا زنان به این عرصه از اقتصاد وارد می شوند و چه چیز هایی را تجربه می کنند. این پدیده از منظر خود زنان مطالعه شده و نگاهی از درون به پدیده اشتغال غیررسمی زنان است که به روش کیفی تحلیل تماتیک انجام شده است و سعی نموده نتایج مصاحبه هایی را که با 30 نفر از زنان انجام شده را تحلیل نماید. نتایج مطالعه نشان می دهند که زنان به دو دلیل عمده «میل به حضور در اجتماع» و «نیازهای مالی» وارد بازار کار غیررسمی می شوند. در این عرصه «رابطه نابرابر»، «حس استثمارشدگی» و «حس ناتوانی در حق ستانی» را تجربه می کنند. این مطالعه نتیجه می گیرد که روابط حاکم بر فضای کسب و کار زنان، به ویژه در حالت غیررسمی آن، وضعیتی اسفبار و مملو از پایمال شدن حقوق شغلی و اجتماعی است.

گیلان با کمترین نرخ موالید از جمله پیرترین استان های کشور است. لذا مسئله کاهش جمعیت و نرخ موالید در استان یکی از مهم ترین مسائل استان گیلان به شمار می رود. یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار در تحقق عملی اهداف سیاست های جمعیتی و افزایش میزان موالید، اقبال و پذیرش عمومی مردم و جامعه نسبت به این سیاست های جمعیتی است. بر این اساس در این پژوهش تلاش شد تا نگرش مردم گیلان از ابعاد شناختی عاطفی و عملی نسبت به سیاست های جمعیتی کشور مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. برای گردآوری داده ها ضمن اتخاذ رویکردی توصیفی و پیمایشی تلاش شد تا با ابزار پرسشنامه نگرش مردم گیلان در خصوص سیاست های جمعیتی مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان 18 تا 50 ساله متأهل استان گیلان است و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر محاسبه گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نگرش مردم نسبت به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در وضعیت بینابین (نه خیلی منفی نه خیلی مثبت) قرار دارد. 70 درصد پاسخ دهندگان از محتوای قانون اطلاع زیادی ندارند. بر اساس نتایج پیمایش، رابطه معناداری میان جنسیت، مذهب، تحصیلات و محل سکونت افراد و شغل با نگرش آنان نسبت به سیاست های جمعیتی وجود ندارد؛ اما بین نگرش رفتاری و سن رابطه معنادار معکوس وجود دارد. همچنین میان برخی از ابعاد نگرشی افراد و مدت تأهل و تعداد فرزند، نوع سکونت (مالک- مستأجر) و میزان هزینه کرد ماهانه و درآمد فعلی افراد و نیز تعداد مطلوب فرزند رابطه معنادار وجود دارد. اگر چه از جنبه عاطفی همسویی نسبتاً زیادی با مقوله فرزندآوری و قانون حمایت از خانواده دیده می شود اما با توجه به نمره پایین نگرش شناختی و رفتاری عموم زوج های گیلانی می توان گفت نسبت به قانون و اهداف آن و مقوله فرزندآوری از حیث عملی و رفتاری همراهی وجود ندارد.

پژوهش حاضر با استفاده از راهبرد بینارشته ای و از طریق بارگذاری اسنادیِ داده های تاریخی در نظریه ماکس وبر، کنش های عقلانی زنان عصرصفوی را به مثابه عنصر کلیدیِ خانواده، مورد بررسی قرار داده و نسبت های احتمالی این کنش با پیشران های حکمرانی وقت را به صورت توصیفی-تحلیلی مطرح نموده است. فرضیه اصلی، وجود نسبت هایی میان کنش های زنان با پیشران های حکمرانی صفویه است. سؤال اصلی پژوهش آن است که آیا کنش های زنان عصرصفوی یکدست بوده است یا متنوع؟ و آیا نسبتی احتمالی میان این کنش ها با پیشران های حکمرانی صفویه وجود داشته است؟ نتایج پژوهش گویای وجود کنش زنانِ عصرصفوی به رغم برخی کلیشه های محدودکننده خانواده است. کنش عقلانی معطوف به ارزش شامل وقف، علم آموزی و برخی از مهارت ها همانند تألیف کتاب و جنگ آوری بوده است. این کنش ها متأثر از پیشران هایی چون تعیین مناصبی جهت اداره امور مربوط به وقف، چرخش از تشیع صوفیانه به تشیع فقاهتی و عدم تفکیک جنسیتی درباره کنش های عقلانی یادشده می باشد. کنش های عقلانی معطوف به هدف در میان زنان عصرصفوی نیز شامل مبادله کالا، سفر، طلاق و دریافت مهریه و تدبیر در اداره کشور توسط برخی زنان دربار بوده اند که خود، پیامدی از پیشران هایی چون نظام حقوقیِ فقه مبنای صفویه، چرخش صفویه از غالیه به امامیه، گسست صفویه از پایگاه قومی سلطنت و عدم اعمال محدودیت های حکومتی درباره برخی کنش های عقلانی بوده است.

هدف از این تحقیق، طراحی و اعتباریابی الگوی امیدآفرینی در دانشجویان دختر از طریق مشارکت در فعالیت های فوق برنامه ورزشی بود. مشارکت کنندگان بخش کیفی پژوهش شامل مدیران ورزشی در دانشگاه ها، اساتید مدیریت ورزشی و کارشناسان فوق برنامه ورزشی دانشگاه ها و جامعه آماری در بخش کمی ﺷﺎﻣﻞ دانشجویان دختر شرکت کننده در فعالیت های ورزشی فوق برنامه دانشگاه می باشد. نمونه آماری بخش کیفی 15 نفر (نمونه گیری هدفمند) و در بخش کمی 400 نفر (نمونه گیری خوشه ای) انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده ها در پژوهش حاضر مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسش نامه محقق ساخته بود. به منظور تجزیه وتحلیل داده های پژوهش حاضر از نظریه داده بنیاد رویکرد استراوس و کوربین در بخش کیفی و از روش معادلات ساختاری در بخش کمی با استفاده از نرم افزار اسمارت پی. ال. اس نسخه 4 استفاده گردید. در بخش کیفی پژوهش 11 مقوله استخراج شد و در قالب ابعاد شش گانه الگوی پارادایمی جای گرفتند. در بخش کمی نیز مشخص گردید که هر شش مؤلفه اصلی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است، بنابراین مدل پژوهش از برازش کافی برخوردار می باشد. همچنین روابط موجود در مدل پژوهش تأیید شدند (مقدار تی بیشتر از 96/1). به دلیل اینکه مشارکت در فعالیت های ورزشی فوق برنامه پیامدهای مثبت فراوانی در زمینه امیدآفرینی در دانشجویان به عنوان آینده سازان ایران دارد، توصیه می شود که تدابیر لازم باتوجه به مدل ارائه شده برای افزایش مشارکت دانشجویان دختر در فعالیت های ورزشی فوق برنامه دانشگاه با ارتقا کیفی و کیفی آن اتخاذ گردد.

کسب وکارهای خانگی علاوه بر اینکه نقش قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی کشورها دارند، پیوندی میان فضای خانه و فعالیت اقتصادی ایجاد کرده اند. این کسب وکارها در کشورهای درحال توسعه برای زنان و به ویژه زنان سرپرست خانوار می توانند ابزار مهمی برای توانمندسازی و کسب استقلال اقتصادی باشند. این پژوهش با هدف بررسی تجارب زیسته زنان سرپرست خانوار در راه اندازی و اداره کسب وکارهای خانگی انجام گرفت. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی است. روش نمونه گیری، غیراحتمالی از نوع قضاوتی بود که طی آن، ۱۹ زن سرپرست خانوار در شهرستان اسلام آباد غرب انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته به دست آمد. تحلیل داده های کیفی با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی صورت گرفت. تحلیل داده ها نشان داد تجارب مشارکت کنندگان در سه دسته اصلی شامل شناخت الزامات کسب وکار خانگی، مهارت در مدیریت فروش، و مواجهه با چالش های فردی، محیطی و جنسیتی قابل طبقه بندی است. یافته ها بیانگر آن است که ورود به عرصه کارآفرینی فرصت های ارزشمندی برای این زنان و خانواده هایشان فراهم کرده است، اما هم زمان با موانع متعددی همراه است. این امر ضرورت تدوین سیاست ها و برنامه های حمایتی مؤثر و متناسب با نیازهای این گروه از زنان را برجسته می سازد. همچنین ارائه آموزش های تخصصی و حمایت های مالی می تواند مسیر پایدارتری برای توسعه این نوع کسب وکارها توسط این زنان فراهم آورد.

در شهرهای کم جمعیت، عرف نقش برجسته ای در امور زندگی ایفا می کند؛ زیرا همبستگی مکانیکی در این گونه مکان ها به وفور مشاهده می شود و هنجارها، ارزش ها و ارتباطات اجتماعی بین دو جنس را تحت تأثیر قرار می دهد. هدف پژوهش حاضر واکاوی سازوکارهای مشروعیت بخشی به قدرت جنسیتی از منظر زنان شهر ایوان در چارچوب خانواده است. این پژوهش براساس پارادایم تفسیری و رویکرد کیفی و با استفاده از مدل اشتراوس و کربن انجام شده است. میدان مطالعه شامل زنان شهر ایوان است. نمونه یابی به روش نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انجام گرفت و نمونه گیری تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت. با 20 نفر مصاحبه به عمل آمد و از مصاحبه نیمه ساختاریافته برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. فرمت داده ها در قالب متن بود و در تحلیل داده ها کدگذاری سه مرحله ای باز، محوری و گزینشی به کار گرفته شد. از عبارت های معنایی 233 مفهوم، 30 زیرمقوله و 13 مقوله اصلی به دست آمد. مقوله هسته «هم کناری گفتمان عرف و دین» نام گذاری شد. این مقوله به معنای همجواری دو نوع گفتمان عرف و دین است که وقتی در جامعه به عنوان مرجع تلقی می شوند می توانند مشروعیت بخشی قدرت جنسیتی را تحکیم و تقویت کنند. گرچه در همه جوامع این هم کناری به طور نسبی دیده می شود، با توجه به ایدئولوژیک شدن گفتمان دین در جامعه ایران (به مثابه ایدئولوژی سیاسی) این مشروعیت بخشی به قدرت جنسیتی دوچندان شده است.

یکی از مهم ترین ساحت های وجودی انسان، کرامت و ارزشمندی اوست؛ انسان دارای دو نوع کرامت ذاتی و اکتسابی است؛ آنچه می تواند زمینه سعادت و رستگاری او را فراهم کند، کرامت اکتسابی و ارزشی است که در پرتو ایمان و اعمال صالح به دست می آید. بی گمان برخورداری زنان از کرامت انسانی، بر مبانی و پایه های مهمی ازجمله بُعد معنوی شخصیت زنان و نقش آنان در انسان سازی، ظرفیت تحصیل علم و دستیابی به کمالات انسانی، برخورداری از نیروی تعقّل و اندیشه و هدف غایی در خلقت آنان استوار است. در این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی انجام شده، این نتایج حاصل شده است که: اگرچه میل به زیبایی و تنوّع طلبی، از جمله امیان فطری در وجود انسان است که در زنان به عنوان یکی از مظاهر زیبایی و جمال به هنگام خلقت قرار داده شده است؛ لیکن چنانچه از این میل در راه صحیح استفاده نشود و موجب توجّه افراطی زنان به مصادیق آرایش های نوپدید و در نهایت تبرّج و خودنمایی شود؛ ازآنجایی که نتیجه ای جز ابتذال شخصیت زن، غفلت از فلسفه آفرینش و بازماندن از سیر تکامل اخلاقی و معنوی به دنبال ندارد، در منافات با کرامت و منزلت جایگاه زن قرار می گیرد که به حکم قاعده عقلی «دفع ضرر احتمالی واجب است»، باید ترک شود.

با افزایش میزان زندانی شدن زنان در سال های اخیر، مطالعه تجربه زیسته آنان به عنوان موضوعی اساسی در حوزه جرم شناسی و جامعه شناسی مطرح شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و روش نظریه زمینه ای به دنبال درک تجربه زیسته زنان زندانی است. جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه عمیق و نیمه ساختاریافته انجام شده است. نمونه مورد بررسی ۲۱ زن زندانی گروه سنی 19-65 سال هستند. نمونه حاضر از میان زنان زندانی شهر یزد به صورت هدفمند و دردسترس انتخاب شدند و داده ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد زیست در چرخه انحراف ساختاری به منزله پدیده اصلی حضور یافته است. این پدیده تحت تأثیر عواملی مانند خرده فرهنگ بزه آفرین، بحران عاطفی و انحراف ثانویه در زنان و نیز با مداخله شرایطی مانند حاشیه نشینی اقتصادی و فرهنگی، کودکی سرکوب شده و پاره ای عوامل زمینه ای مانند عواطف مخاطره آمیز، انسداد مهارتی و فقر قابلیتی به ورود زنان به فضای بزه و جرم و زیستن در چرخه انحراف ساختاری منجر می شود. مطابق نتایج، زنان زندانی پیامدهای انزوا تدافعی، فرسایش روانی و هویت تعلیقی را به دوش کشیده اند و درنهایت کنش زنان زندانی در مقابل مشکلات، به صورت بازآفرینی هویت، احیای معنوی و پالایش روانی رخ داده است.

علیرغم اینکه در سال های اخیر سهم مشارکت زنان در سطوح مختلف مدیریتی و تصمیم گیری بخش دولتی افزایش یافته است، زنان همچنان در پست های پست های مدیریتی چالش هایی مواجهند. هدف این پژوهش شناسایی چالش های زنان در پست های مدیریتی است. پژوهش حاضر کاربردی و با استراتژی تحلیل مضمون انجام گرفت. جامعه پژوهش زنان شاغل در پست های مدیریتی سازمان های دولتی استان تهران بودند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری داده ها، 17 مصاحبه انجام گرفت. بر اساس یافته ها، 16 چالش زنان در پست های مدیریتی شناسایی شد؛ که در قالب دو مضمون اصلی و پنج مضمون فرعی دسته بندی شد. با توجه به یافته ها، چالش های سازمانی عبارت اند از چالش های مربوط به منابع انسانی، چالش های فرهنگی، و محدودیت استفاده از تسهیلات قانونی؛ همچنین، در چالش های فردی، دو مضمون فرعی به دست آمد که عبارت اند از عدم تناسب ویژگی های فردی با پست های مدیریتی، و ترجیحات زنان. در نهایت، با توجه به لزوم فعالیت زنان در برخی پست های مدیریتی و وجود چالش های مختلف، کاهش اثرات این چالش ها توسط خود مدیران زن و سازمان ها و دست اندرکاران در سازمان های دولتی ضروری است.

هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع اشتغال زنان دارای معلولیت در شهرستان خرم آباد است. روش پژوهش حاضر از نوع کیفی و پدیدارشناسی است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل زنان دارای معلولیت شهرستان خرم آباد بوده است. در بخش نمونه گیری، با استفاده از نمونه گیری هدفمند، داده های پژوهش با 28 مصاحبه با زنان دارای معلولیت به اشباع نظری رسید. به منظور جمع آوری اطلاعات از مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شده است، همچنین برای تحلیل یافته ها از نرم افزار مکس کیودی اِی و تحلیل تِماتیک و کدگذاری استفاده شده است. در نهایت یافته های پدیدارشناختی مبتنی بر تجربه زیسته زنان دارای معلولیت شهرستان خرم آباد نشان داد که یازده ریشه و بٌن مایه اساسی به عنوان موانع اشتغال زنان دارای معلولیت این شهرستان وجود دارد که عبارتند از: بٌن مایه های مسائل روانی و فردی، ناکارآمدی سازمانی، آموزش نامناسب، فضاسازی اجتماعی نامناسب، تبعیض و نابرابری، داغ ننگ، اقلیت شدگی و اِنزوای اجتماعی، ناکارآمدی نهاد خانواده، فقدان امنیت اجتماعی، ضعف انجمن های حمایت کننده و فرسایش سرمایه اجتماعی. هر کدام از عوامل یاد شده به صورت مستقیم و غیرمستقیم اشتغال زنان دارای معلولیت را تحت تأثیر قرار داده و زیست زنان دارای معلولیت شهرستان خرم آباد را با چالش اساسی مواجه کرده اند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی تجارب زیسته افرادی بود که تجربه ازدواج مجدد پایدار داشتند. رویکرد مورد مطالعه در این پژوهش کیفی و از نوع داده بنیاد بود. جمعیت مورد مطالعه شامل کلیه افرادی بود که تجربه ازدواج مجدد داشتند. با استفاده از شیوه نمونه گیری نظری 12 نفر انتخاب و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته موردبررسی قرار گرفتند. داده ها به شیوه استراوس و کوربین تحلیل شد. در مجموع 81 مفهوم، 24 مقوله اولیه و 10 مقوله ثانویه، استخراج شد. این مقوله ها عبارت اند از: شرایط علی (حل وفصل مشکلات ازدواج قبلی، طرح ریزی برای ازدواج مجدد، سست شدن موقعیت بیگانه و خودی)، راهبردها (به رسمیت شناختن اختلاف نظرها، حل مشکل در سطح واحد زوجی، راهبردهای مقابله ای مناسب)، شرایط مداخله گر (تائید خانواده اصلی و توجه به ارزش های اخلاقی و مذهبی)، شرایط زمینه ای (درک چالش های زندگی و انعطاف پذیری در مواجه با آن ها، مدیریت اوقات دو نفره، به اشتراک گذاری صمیمیت و بیان احساسات) و پیامدها (تعهد به ازدواج مجدد)، این عوامل را می توان در سه طبقه مسائل قبل، حین و بعد از ازدواج مجدد طبقه بندی کرد. بر اساس نتایج پژوهش حاضر طرح ریزی و آمادگی برای ازدواج و اتخاذ راهبردهای مقابله ای مناسب در مواجهه با چالش های زندگی، پایداری ازدواج مجدد را باعث می شود.

بینش قرآن به نمادهای هویتی زنان در بعد درونی و بیرونی، عملکرد و رفتاری ایشان را با ارزش، احترام، حرمت و صیانت او در جامعه ایمانی همراه است. این نمادها نه تنها ارتباطی عمیق با فرهنگ و آموزه های اسلامی دارند، بلکه تجلی ارزش ها و باورهای دینی آنان و کرامت و منزلت بانوان مسلمان به شمار می آید. پژوهش پیش رو درصدد پاسخگویی به این سؤال است که بر اساس خاستگاه قرآنی، هویت بیرونی زنان در جامعه ایمانی چه نمادهایی را در بر دارد. بررسی توصیفی تحلیلی این مسئله نشان می دهد رفتار نمادین زن با ریشه در فطرت و درون او به صورت نمادهای کنشی زنان به خصوص زن مسلمان مورد توجه است. بروز رفتارهای بیرونی انسان، نتیجه گرایشی درونی آنان است و هر گرایش درونی نتیجه بینش عقلی و عملی است که پرداختن و تعدیل این ویژگی درونی و هماهنگی با وظایف خاص زنان در نظام اجتماعی انسانی موجب بروز و ظهور صفاتی نیکو در او می گردد. تجلی این امور در زنان به منظور نوع آفرینششان بیشتر از مردان خواهد بود. کارکرد مهم نمادانگاری های قرآن در ارائه و تبیین هویت بیرونی زن مسلمان بیان معنا و ایجاد حس هویت به زنان، با نمادهایی چون نماد عفت و حیاء حیات، رحامت و قانت بودن است. زنان مؤمن با دربرداشتن نمادهای هویت بیرونی خویش در جامعه ایمانی، به خوبی می تواند برای تمام بشریت الگو معرفی می شوند.

ادبیات سورئال به عنوان یکی از جریان های تأثیرگذار قرن بیستم، تلاشی برای نفوذ به لایه های ناخودآگاه و آشکارسازی منطق پنهان ذهن انسان است. این مکتب با پیوند رؤیا و واقعیت، مرز میان ذهن و عین را درهم می ریزد و فضایی خلق می کند که در آن تجربه زیسته، خیال و حافظه در هم می آمیزند. در چنین بستری، مفهوم فضا از حدود کالبدی فراتر می رود و به نمود روان، جنسیت و درونیات انسان بدل می شود. این رویکرد، نه تنها در ادبیات بلکه در سایر هنرها ازجمله معماری، بستری برای بازاندیشی در تجربه فضایی فراهم می سازد. رمان بوف کور صادق هدایت، به عنوان نمونه ای برجسته از ادبیات سورئال در ایران، با خلق فضاهایی رازآلود و ذهنی، امکان تحلیل مفاهیمی چون زمان، ادراک و جنسیت را مهیا می کند. در این اثر، بازنمایی زن نقشی محوری در شکل گیری فضاهای روانی و ناخودآگاه دارد و به گونه ای نمادین ساختار فضایی روایت را سامان می دهد. این پژوهش با رویکردی بین رشته ای و با بهره گیری از روش تحلیل نشانه شناسی کیفی، به واکاوی فضاهای ذهنی و بازنمایی زن در بوف کور و بازتاب مفاهیم سورئالیستی آن در زبان معماری می پردازد. از طریق تحلیل لایه های تصویری و نمادین متن، الگوهای فضایی حاصل از پیوند واقعیت و رؤیا استخراج و به مفاهیم طراحی فضایی ترجمه شده اند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری مفاهیم سورئالیستی در فرآیند طراحی، می تواند زمینه ساز خلق فضاهایی چندلایه، درون نگر و تجربه محور در معماری معاصر باشد؛ فضاهایی که نه صرفاً عملکردی، بلکه بازتابی از جهان ذهنی و روان انسان اند.

جشنواره بین المللی فیلم فجر مهم ترین رویداد سالانه کشور در عرصه سینما به شمار می رود. در چهل وسومین دوره جشنواره بین المللی فیلم فجر، 33 فیلم در بخش سودای سیمرغ روایت خود را از زیست جهان جامعه ایرانی و به ویژه موضوع زنان و خانواده ارائه کردند و در معرض ارزیابی و قضاوت مخاطب قرار دادند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل این روایت ها در حوزه خانواده و جنسیت صورت گرفته است. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. از آنجا که مسئله پژوهش فهم و تحلیل موضع و رویکرد فیلم ها به مقوله ها و سنجه ها است، ابتدا تمامی شاخص ها به صورت مقوله های مثبت و مبتنی بر گفتمان انقلاب اسلامی ارائه و سپس همگرایی یا واگرایی فیلم ها نسبت به شاخص ها توسط بیست پژوهشگر حوزه های علوم اجتماعی، رسانه، مطالعات زنان و خانواده ارزیابی می شود. در یک ارزیابی کلان نگر و اجمالی می توان گفت آثار سینمایی این دوره از جشنواره فیلم فجر موضع نسبتاً همگرا با رویکرد انقلاب اسلامی به موضوع جنسیت و خانواده اتخاذ کرده اند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که در بیشتر شاخص های چهارده گانه ناظر به موضوع مورد مطالعه، سهم آثار و فیلم های همگرا نسبتاً بیشتر از آثار واگرا است.

نوجوانی، دوره بازیابی خویشتن در بافت زندگی و شناخت هویت است. این برهه فرصت تجربه باورها، نقش ها، وظایف و تعهدات مختلف را برای نوجوان فراهم می کند. به نظر می رسد در دوران اخیر فضای مجازی نقشی پر رنگ در شکل گیری هویت نوجوانان داشته است. هدف پژوهش حاضر، با رویکردی روان شناختی به بررسی تجربه زیسته دختران نوجوان از هویت فردی و خانوادگی متأثر از حضور در فضای مجازی در شهر کرج پرداخته است. در این راستا، با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی، با 19 نفر از دختران نوجوان در سنین 13 تا 16 سال مصاحبه صورت پذیرفت. از تحلیل محتوای مصاحبه ها، 3 مقوله اصلی «مناسبات هویت»، «سکوی هویت» و «سیالیت هویت» استخراج گردید. درون مایه استخراج شده از این مقولات تحت عنوان «ارزش های فردی و خانوادگی متأثر از دوگانه زیست جهان واقعی و مجازی» بود؛ چرا که اشخاصی که دارای پراکندگی هویت بودند، میزان استفاده از فضای مجازی آن ها، کمتر از 4 ساعت بود و اشخاصی که در مرحله وقفه و ضبط هویت قرار داشتند، بیشتر از 4 ساعت در شبانه روز از فضای مجازی استفاده می کردند. هم چنین، افراد دارای پراکندگی هویت، از فضای مجازی به مثابه ابزاری جهت پیشرفت، افزایش آگاهی و به روز کردن اطلاعات عمومی استفاده می کردند؛ اما افرادی که وقفه هویتی داشتند، فضای مجازی را جهت درونی کردن عقاید دیگران به کار می بردند. هم چنین بیشترین برنامه مورد استفاده دختران نوجوان، اپلیکیشن شاد و کمترین آن، اسنپ چت و پینترست است.

آموزه های قرآن به همراه احادیث اهل بیت ((ع))، دو رکن اساسی و مهم دین اسلام را تشکیل می دهند. قرآن، کلام پروردگار و مصون از هرگونه تحریف است، اما روایات بر اثر عوامل مختلف، دستخوش تغییراتی شده اند که این امر، ضرورت ارزیابی و پالایش آنها را دوچندان می نماید. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی حدیث «عُقُولُ النِّسَاءِ فِی جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ الرِّجَالِ فِی عُقُولِهِمْ» به عنوان سخنی منقول از امام علی(ع) در جوامع روایی است که خِرد زن را وابسته به زیبایی وی و زیبایی مرد را در گرو خِرد او معرفی نموده است. تبیین چرایی و علت این تقابل و نیز پیامد برداشت های ناصحیحی که ممکن است از روایت فوق صورت پذیرد، بر اهمیت بررسی و اعتبارسنجی آن می افزاید. نوشتار پیش رو به روش توصیفی- تحلیلی و با هدف پرده برداری از مراد اصلی گوینده کلام نگارش یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد سند این روایت، به دلیل حضور راوی مجهول، ضعیف و همچنین به دلیل وجود طریقی واحد در نقل آن (تفرّد) غیرقابل اعتماد است. محتوای روایت نیز می تواند اشاره به طرز فکری از نگاه عموم مردم؛ یا تفاوت های طبیعی در خلقت زن و مرد و تمایلات هر کدام؛ و یا غلبه خارجی در صدر اسلام به دلیل کم توجهی به امر تعلیم وتربیت زنان داشته باشد. همچنین باید گفت تفاوت ادراکی زن و مرد در عقل «نظری» است (نه عقل «عملی») که تاثیری بر سعادت یا کمالات انسانی نخواهد داشت؛ و واژه جمال نیز به طور مطلق بر هرگونه زیبایی ظاهری و باطنی (نه فقط «زیبارویی») دلالت دارد. نتیجه آنکه، سخن امام(ع) در مقام ارزش گذاری یکی بر دیگری نیست؛ بلکه درصدد گزارش از یک واقعیت تکوینی در کیفیت خلقت زن و مرد بوده و ناظر به حالات طبیعیِ انسانی بیان شده است. 

نقش زنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی جامعه بسیار حیاتی است. حضور آن ها نه تنها به بهبود وضعیت مالی خانواده ها کمک می کند، بلکه موجب افزایش تنوع و نوآوری در بازار کار و جامعه می شود. بااین حال، بسیاری از مادران دارای فرزند زیر سه سال با چالش های فراوانی برای بازگشت به فعالیت های اجتماعی و حرفه ای روبه رو هستند. پژوهش حاضر به بررسی تأثیر مربیگری با رویکرد «به خودت اعتماد کن» بر کنش اجتماعی و کارآفرینی مادران می پردازد. این مطالعه شبه آزمایشی با دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد. گروه آزمایش شامل مادرانی بود که در هشت جلسه مربیگری مجازی شرکت کردند و گروه کنترل فقط یک جلسه مقدماتی داشتند. داده ها به وسیله پرسشنامه های آنلاین قبل و بعد از مداخله جمع آوری شد. نتایج نشان داد مربیگری سبب کاهش باورهای محدودکننده و افزایش مشارکت مادران در فعالیت های اجتماعی و کارآفرینی می شود. یافته های این پژوهش با پژوهش های پیشین در زمینه مربیگری و تغییر الگوهای ذهنی منفی همخوانی دارد. مداخله مربیگری به نومادران کمک کرد تا با تغییر باورهای محدودکننده و تقویت خودکارآمدی، به فعالیت های اجتماعی و کارآفرینی دوباره روی آورند. به طورکلی این رویکرد می تواند به عنوان ابزاری مؤثر برای توانمندسازی مادران و بازگشت آن ها به جامعه، بازار کار و عرصه کارآفرینی و نقش آفرینی بیشتر در جامعه استفاده شود.