درخت حوزه‌های تخصصی

وقتی اهل علم و سیاستمداران ایرانی واژه «حکمرانی» را به کار می برند، کمابیش می توان مطمئن بود که منظورشان همان «Governance» است. اما آیا می توان مدعی شد رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در هنگام کاربست این واژه، همین مفهوم را در نظر دارد؟ با وجود جستجوی دقیق و تفصیلی در پایگاه های علمی مربوط، هیچ رساله دکتری یا مقاله علمی مرتبط با این موضوع یافت نشد که پاسخ گوی این پرسش باشد. بر این اساس، هدف کلی این پژوهش «دستیابی به تعریف مفهوم حکمرانی بر پایه دلالت کاربست های این واژه در ادبیات رهبر معظم انقلاب اسلامی» است. پس از «نمونه گیری هدفمند» از عبارت های دربردارنده واژه «حکمرانی» و هم خانواده های آن در سخنرانی ها و پیام های موجود در پایگاه اینترنتی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنه ای و شناسایی 30 سخنرانی و دو پیام مکتوب به عنوان «نمونه پژوهش»، این داده ها با استفاده از «روش تحلیل مضمون با رویکرد شبکه مضامین» تجزیه وتحلیل شد. در جریان این فرایند تفصیلی و دقیق، 138 شناسه اولیه، 47 مضمون پایه، 15 مضمون سازمان دهنده و 5 مضمون فراگیر شناسایی شد. درنهایت، با استفاده از سه شبکه مضمون های فراگیر «کارکردهای حکمرانی»، «بایسته های حکمرانی» و «نسبت حکمرانی با مفاهیم مرتبط»، حکمرانی این گونه تعریف شد: شیوه های «ایجاد مناسبات گوناگون بشری و نظم های اجتماعی» به منظور «تصمیم سازی» و «تبدیل خواسته های مطلوب به اراده عمومی» و «اطاعت افراد جامعه»، با هدف «در اختیار گرفتن جریان حرکت عمومی جامعه» و «تحقق اهداف نظام سیاسی مدنظر».

زمینه و هدف: با گسترش فناوری‌های هوشمند در منابع انسانی، دغدغه‌هایی در خصوص آثار روان‌شناختی و ادراکی آن بر کارکنان شکل گرفته است. بیشتر مطالعات گذشته با رویکردهای کمی، بر پذیرش فناوری تمرکز داشته‌اند؛ اما ابعاد عمیق‌تری همچون تجربه زیسته و عدالت ادراک‌شده کمتر بررسی شده‌اند. هدف این پژوهش، طراحی مدل مفهومی شکوفایی کارکنان با تمرکز بر بلوغ هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و اکتشافی انجام شده و داده‌ها از طریق ۲۵ مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با کارکنان و خبرگان فناوری، در سازمان‌هایی با سطوح مختلف بلوغ فناوری گردآوری شده است. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله برفی انجام شد و تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که شکوفایی کارکنان تحت تأثیر پنج مؤلفه است: ادراک شناختی ـ عاطفی از هوش مصنوعی، تجربه روان‌شناختی فناورانه، زیرساخت‌ها و حمایت سازمانی، سازوکارهای انطباق فردی و عدالت ادراک‌شده و اعتماد فناورانه. مدل مفهومی طراحی‌شده، تعامل چندلایه میان فناوری، ساختار سازمانی و سرمایه روانی فرد را نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: این پژوهش با تلفیق چارچوب‌های روان‌شناسی مثبت، مدل تقاضا ـ منابع شغلی و سرمایه روانی، مدل بومی‌‏ای را برای شکوفایی کارکنان در بستر هوش مصنوعی ارائه می‌دهد. این مدل می‌تواند مبنای تدوین سیاست‌های منابع انسانی، آموزش‌های دیجیتال و راه‌کارهای پیاده‌سازی مسئولانه هوش مصنوعی در سازمان‌ها باشد.

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر ارز اجتماعی در بازاریابی دیجیتال می پردازد. با تحول مفاهیمی مانند هویت، تعلق و وفاداری توسط فناوری های هوشمند، این مطالعه ابعاد نوظهور ارز اجتماعی را تحلیل کرده و چارچوبی نوآورانه برای بهینه سازی استراتژی های بازاریابی در عصر هوش مصنوعی ارائه می دهد. تمرکز اصلی بر نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی، پیش بینی رفتار و تولید محتوا است که موجب دگرگونی ارزش های ناشی از تعاملات اجتماعی دیجیتال شده است. این پژوهش با روش کیفی و تحلیل تم انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 16 متخصص در حوزه های بازاریابی، مدیریت و هوش مصنوعی جمع آوری و پس از کدگذاری، تحلیل شدند. فرآیند تحلیل منجر به شناسایی 140 کد اولیه، 20 مضمون سازمان دهنده و 5 مضمون اصلی شد که شامل: تحول ارزش های اجتماعی در فضای دیجیتال، نقش هوش مصنوعی در توسعه سرمایه اجتماعی، تأثیر هوش مصنوعی بر رفتار مصرف کننده، استحکام روابط بلندمدت با مشتریان و تسریع تعاملات دیجیتال بودند. یافته ها نشان می دهند که هوش مصنوعی با بازتعریف ابعاد ارز اجتماعی، تعاملات دیجیتال را غنی کرده و ابزارهایی برای پیش بینی رفتار و تقویت وفاداری ارائه می دهد. با این حال، چالش هایی مانند نقض حریم خصوصی، تعصبات الگوریتمی و کاهش لمس انسانی از موانع اصلی هستند. این پژوهش پیشنهاد می کند که شرکت ها با پیاده سازی سامانه های تحلیل داده، برگزاری دوره های آموزشی و تدوین چارچوب های اخلاقی، این چالش ها را مدیریت کنند تا از مزیت های هوش مصنوعی بهره مند شوند.

موضوع و هدف مقاله:امروزه هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های نوظهور، تأثیر بسزایی بر حرفه حسابرسی دارد و می تواند به بهبود کیفیت حسابرسی منجر شود. هدف این پژوهش، طراحی الگوی کیفیت حسابرسی مبتنی بر هوش مصنوعی در محیط حسابرسی ایران است. روش پژوهش: این مطالعه، با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد، ابتدا عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی شناسایی شده و سپس نقش فناوری های هوش مصنوعی در بهبود این عوامل مورد بررسی قرار گرفته است. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های عمیق با خبرگان حوزه حسابرسی و فناوری اطلاعات گردآوری شده و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل گردیده اند. یافته های پژوهش: بر اساس یافته های پژوهش، الگویی مفهومی ارائه شده که به حسابرسان و نهادهای نظارتی در ایران کمک می کند تا با بهره گیری از ظرفیت های هوش مصنوعی، کیفیت حسابرسی را بهبود بخشند، و ضمن شناخت فرصت ها و چالش های فراروی حرفه حسابرسی در محیط ایران و مؤلفه های مؤثر بر آن ضرروت استفاده از هوش مصنوعی را در جهت توسعه کیفیت گزارش حسابرسی های خود مورد توجه قرار دهند. نتیجه گیری، اصالت و افزوده آن به دانش: نتایج تحقیق نشان می دهد که استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای حسابرسی، از طریق افزایش دقت، کاهش ریسک تقلب، بهبود کشف ناهنجاری ها و تسریع تحلیل داده ها، تأثیر مثبتی بر کیفیت حسابرسی دارد. همچنین، چالش هایی مانند هزینه های پیاده سازی، مقاومت در برابر تغییر و نیاز به آموزش متخصصان، به عنوان موانع اصلی شناسایی شدند.

تکثر و تنوع بازیگران صنعت رسانه و مسائل استراتژیک متنوع آن (از جمله ابداعات فناورانه و دیجیتالی شدن) ما را به این نتیجه رسانده است که دیگر رویکرد بالا به پایین در راهبردسازی پاسخ گو نیست و نیازمند الگویی شکل گیرنده برای شناخت شکل گیری استراتژی رقابت در این صنعت هستیم. هدف از انجام این پژوهش، تکمیل الگویی است که در آن مولفه های شناسایی شده ی شکل گیری استراتژی رقابتی در میان بازیگران رسانه های نوین معرفی و اولویت بندی بشوند. پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی و از منظر رویکرد، ترکیبی است. گردآوری داده ها در مرحله اول از طریق تحلیل مضمون منابع کتابخانه ای در صنعت رسانه و مدیریت راهبردی به دست آمده است. پس از حصول اطمینان از انتخاب مولفه ها، مرحله دوم پژوهش شامل اعتبارسنجی کمی یافته های بخش کیفی با استفاده از روش دلفی و سپس اولویت بندی انجام شده است. تحلیل داده ها در این مرحله به روش مدل سازی ساختاری تفسیری انجام شده است. یافته های پژوهش در سه بعد اصلی زمینه، محتوا و فرآیند استراتژی در صنعت رسانه های نوین شناسایی شده اند و چهارده مولفه شکل گیری استراتژی اولویت بندی شده اند. این مولفه ها در چهار سطح اولویتی به شرح زیر در قالب مدل نهایی پیشنهاد شده است: سطح اول: تعامل با مخاطب، رهبری تغییر، انطباق سریع با چالش ها و فرصت ها، فرهنگ نوآوری سازمانی، نحوه به کارگیری فناوری های نوین، استفاده از داده ها و الگوریتم ها، استفاده از قابلیت های پویا. سطح دوم: تفکر شبکه ای، شفافیت در ماموریت و اهداف، اراده سازمانی. سطح سوم: رویکرد پلتفرم محور، قوانین و سیاست های دولتی و سطح چهارم: آگاهی و رضایت کاربران در کنار ترجیحات مخاطبان و الگوی مصرف رسانه.

پژوهش حاضر در قالب مطالعه کیفی با هدف واکاوی ابعاد و موانع سیستم تولید پایدار در صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد فراترکیب نگارش یافته است. با جستجو در پایگاه​های علمی و نمونه​گیری نظری، از 1526 مقاله مرتبط انتشاریافته در سال​های 2015 تا 2024، 29 مقاله مطابق با دستورالعمل پریزما و ابزار اعتبارسنجی برنامه مهارت​های ارزیابی نقادانه، بازیابی شدند؛ سپس تحلیل محتوای کیفی مقالات با الگوی هفت مرحله​ای سندلوسکی و باروسو انجام گرفت. با کدگذاری باز و محوری محتوای مقالات، در مجموع 45 کد و 12 مضمون شناسایی شد. یافته​ها نشان داد که موانع سیستم تولید پایدار در صنایع پتروشیمی حداقل به یکی از ابعاد سازمانی، دولتی، اطلاعاتی، مدیریتی، بازاری، پیچیدگی، خارجی، منابع انسانی، زیست​محیطی، اجتماعی، اقتصادی/ مالی و فناوری مربوط می​شوند. بنابراین علی​رغم قابلیت​های سیستم تولید پایدار، چنانچه دانش و شناخت صحیحی از موانع پذیرش و پیاده​سازی آن صورت نپذیرد، پیامدهای مالی و اعتباری منفی برای این صنعت به همراه خواهد داشت. پژوهش حاضر در قالب مطالعه کیفی با هدف واکاوی ابعاد و موانع سیستم تولید پایدار در صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد فراترکیب نگارش یافته است. با جستجو در پایگاه​های علمی و نمونه​گیری نظری، از 1526 مقاله مرتبط انتشاریافته در سال​های 2015 تا 2024، 29 مقاله مطابق با دستورالعمل پریزما و ابزار اعتبارسنجی برنامه مهارت​های ارزیابی نقادانه، بازیابی شدند؛ سپس تحلیل محتوای کیفی مقالات با الگوی هفت مرحله​ای سندلوسکی و باروسو انجام گرفت. با کدگذاری باز و محوری محتوای مقالات، در مجموع 45 کد و 12 مضمون شناسایی شد. یافته​ها نشان داد که موانع سیستم تولید پایدار در صنایع پتروشیمی حداقل به یکی از ابعاد سازمانی، دولتی، اطلاعاتی، مدیریتی، بازاری، پیچیدگی، خارجی، منابع انسانی، زیست​محیطی، اجتماعی، اقتصادی/ مالی و فناوری مربوط می​شوند. بنابراین علی​رغم قابلیت​های سیستم تولید پایدار، چنانچه دانش و شناخت صحیحی از موانع پذیرش و پیاده​سازی آن صورت نپذیرد، پیامدهای مالی و اعتباری منفی برای این صنعت به همراه خواهد داشت.

مقدمه: نارسایی احتقانی قلب یکی از چالش های اصلی نظام های سلامت در جهان است که با افزایش جمعیت سالمند، شیوع آن رو به افزایش است. پیش بینی دقیق طول مدت بستری بیماران مبتلا می تواند نقش مهمی در مدیریت بهینه منابع بیمارستانی، کاهش هزینه های درمان و ارتقای کیفیت مراقبت های پزشکی ایفا کند. این مطالعه با هدف ارائه مدل پیش بینی مبتنی بر داده کاوی جهت تخمین مدت بستری بیماران مبتلا به نارسایی احتقانی قلب و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آن انجام شد. روش ها: این پژوهش تحلیلی-کاربردی به صورت مقطعی بر روی داده های ۳۴۲۱ بیمار بستری در دو بیمارستان سیدالشهدا و آیت الله طالقانی ارومیه طی سال های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ انجام شد. داده های بیمارستان سیدالشهدا برای آموزش (۸۰٪) و آزمون مدل (۲۰٪)استفاده شد. طول مدت بستری با الگوریتم K-means خوشه بندی و به دو خوشه کوتاه مدت و بلندمدت تفکیک شد. الگوریتم های یادگیری ماشین شامل جنگل تصادفی، درخت تصمیم(C5.0)، شبکه عصبی مصنوعی و سیستم استنتاج عصبی-فازی تطبیقی (ANFIS) برای طبقه بندی مدت بستری استفاده شد. همچنین از روش های بیش نمونه گیری، کم نمونه گیری و و SMOTE برای متعادل سازی کلاس ها، اعتبارسنجی متقاطع 10 تایی برای پایایی مدل ها و الگوریتم اپریوری برای کشف قوانین همبستگی بین متغیرها استفاده شد. یافته ها: جنگل تصادفی با صحت 87/14٪، حساسیت 97/56٪ و AUC معادل 85/40٪ بهترین عملکرد را داشت. متغیرهایی مانند کراتینین بالا، هموگلوبین پایین، جنسیت مرد و بیماری های زمینه ای عوامل مؤثر بر مدت اقامت بودند. نتیجه گیری: مدل پیشنهادی می تواند ابزاری مؤثر برای طبقه بندی مدت بستری بیماران نارسایی احتقانی قلب و پشتیبان تصمیم گیری های مدیریتی و بالینی در بیمارستان ها باشد.

فناوری های سلامت دیجیتال و هوش مصنوعی کیفیت و ایمنی خدمات سلامت را افزایش داده است. بااین حال، این فناوری ها گاهی منجر به کاهش ایمنی بیمار مانند آسیب های جدی و حتی مرگ بیماران شده اند. مطالعات مختلف انواع ریسک ها و مشکلات منجر به این فناوری ها که منجر به آسیب بیمار شده را نشان داده اند. برخی مشکلات مانند مسائل نرم افزاری، ورودی نادرست داده ها، هشدارهای ناکافی، تأخیر در ثبت دستورات، رابط کاربری نامناسب، عدم تطابق سیستم با گردش کار بالینی، ارائه تشخیص های نادرست، نقص الگوریتم ها و سوگیری های جنسیتی، نژادی و جغرافیایی هوش مصنوعی از جمله مسائلی است که می تواند منجر به ریسک ایمنی بیمار شود. بااین حال، در کشور عمدتا به جنبه های مثبت این فناوری ها پرداخته شده است. لازم است پژوهشگران ایرانی به ابعاد مخاطره آمیز این فناوری ها توجه بیشتری نمایند.

بودجه ریزی مناسب بر رشد و توسعه اقتصادی کشورها اثرگذار است. اعتبارات بخش مهم بودجه کل کشور است که به اشخاص حقیقی و حقوقی و به گونه های مختلف توزیع می شود. یکی از آیتم های مهم اعتبارات مرتبط با بحث اشتغالزایی است. هدف از این تحقیق بررسی رابطه خط مشی های توزیع اعتبارات اشتغالزایی بر عملکرد فردی مددجویان بهزیستی استان یزد است. این تحقیق کاربردی و از نوع توصیفی- پیمایشی و همچنین موردی است که در سال 1402 در ادارات بهزیستی استان یزد انجام شد. برای انجام تحقیق یک نمونه 150 نفری از کارکنان ادارات بهزیستی استان یزد انتخاب شدند. در این تحقیق یک فرضیه اصلی تنظیم شد. برای بررسی فرضیه های تحقیق از پرسشنامه طیف 5 گزینه ای لیکرت استفاده شد. بعد از تکمیل تحقیق و انجام آزمون های آماری توصیفی و استنباطی فرضیه های تحقیق تأیید شدند. شواهد آماری مطالعه مربوطه نشان داد که تدوین خط مشی های توزیع اعتبارات اشتغالزایی بر عملکرد فردی مددجویان بهزیستی استان یزد تأثیر معناداری دارد. سازمان برنامه و بودجه باید در خصوص اعتبارات اشتغالزایی برنامه ریزی های دقیق و مناسبی داشته باشد تا در بهبود عملکرد مددجویان اثرگذار باشد.

هدف این پژوهش، بررسی توجه سرمایه گذاران و واکنش های بازار به اعلان های اولیه در فرایند ادغام و اکتساب در شرکت های پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران میباشد. قلمرو زمانی پژوهش حاضر مشتمل بر دوره 8 ساله از 1395 تا 1402 و مکان تحقیق بورس اوراق بهادار تهران و شرکتهای پذیرفته شده در بورس می باشد. به منظور بررسی صحت فرضیههای پژوهش، از رگرسیون چندمتغیره مبتنی بر دادههای ترکیبی با اثراث ثابت و از نرم افزار ایویوز 11 استفاده شده است. نتایج فرضیه اول پژوهش نشان داد که معاملات زود اعلام شده نسبت به معاملات دیر اعلام شده، توجه سرمایه گذاران را بیشتر جلب می کنند. نتایج تحلیلی فرضیه دوم نشان داد که معاملات اعلام شده زودهنگام بر واکنش های کوتاه مدت بازار از منظر بازده غیرعادی بالاتر در کوتاه مدت تاثیرگذاری معنادار و مثبتی دارند. نتایج تحلیلی فرضیه سوم نشان داد که که معاملات اعلام شده زودهنگام بر واکنش های بلندمدت بازار از منظر بازده غیرعادی بالاتر در بلندمدت تاثیرگذاری معنادار و منفی دارند.

حکمرانی مفهومی بنیادین در مطالعات قدرت و سامان دهی اجتماعی است که در نظریات معاصر، به ویژه در اندیشه میشل فوکو، به مثابه فناوری هدایت رفتار از طریق ساختارهای نرم و غیرمستقیم فهم می شود. این الگو از حکمرانی، در عین کارآمدی، نسبت به فاعلان غیر مرئی و سازوکارهای اضلال ناپیدا، فاقد ظرفیت تحلیلی کافی است. این پژوهش با الهام از چارچوب حکومت مندی، به بازخوانی تصویر قرآنی از شیطان به مثابه فاعلی حکومتی می پردازد که با بهره گیری از فناوری های نرم، به تنظیم رفتار و ادراک انسان در مقیاس اجتماعی دست می زند. هدف اصلی پژوهش، کشف و تبیین الگوی حکومت مندی شیطان بر اساس تحلیل موضوعی آیات قرآن کریم است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش پژوهش موضوعی در قرآن انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شیطان در قرآن، معمار نظامی چندلایه از قدرت است که در آن، با استفاده از ابزارهایی چون وسوسه، تزئین، تهدید، اغوا و شراکت در اموال، به مهندسی رفتار، ادراک، و حتی ساختارهای کلان اجتماعی می پردازد. این نظام در چهار بُعد قابل تحلیل است: منطق حکمرانی شیطان، فناوری اضلال، حوزه های اعمال قدرت (اقتصاد، فرهنگ، سیاست، سلامت و امنیت) و فرایند سوژه سازی. بازشناسی این الگو، زمینه را برای طراحی سیاست هایی فراهم می کند که در برابر اشکال پنهان اغوا و استحاله فرهنگی، مقاومت نظری و کاربردی تولید می کنند؛ همچنین این چارچوب می تواند مبنایی برای طراحی الگوهای مقاومت فرهنگی، پالایش سیاست گذاری ها، تحلیل جنگ شناختی دشمن و تولید محتوای تمدنی بر پایه تمایز با نظم شیطانی باشد. 

زمینه و هدف: گرایش به تسهیم و افشاء اطلاعات به افزایش شفافیت، اتخاذ تصمیمات دقیق و چگونگی کسب و مصرف منابع کمک می کند. در همین راستا، کمک به شرکت ها برای افشاء اطلاعات شفاف، دقیق، به موقع و کامل می تواند در بهبود عملکرد آن ها سهم قابل توجهی داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی و ارزیابی عوامل مؤثر بر افشاء اطلاعات غیرمالی به منظور دستیابی به مدلی بهینه در سنجش افشاءگری های غیرمالی انجام شد. روش شناسی/رهیافت: مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیان انجام شد. مشارکت کنندگان این پژوهش مشتمل بر 20 نفر از متخصصان و صاحب نظران مدیریت مالی و اساتید دانشگاهی و کارکنان عالی رتبه سازمان بورس اوراق بهادار تهران بودند. داده ها طی سه گام کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی تحلیل شدند. یافته ها و نتیجه گیری: نتایج نشان داد که منابع مالی، غیرمالی و اندازه شرکت در افشاء اطلاعات غیرمالی شرکت ها نقش قابل توجهی دارند. شرکت هایی که از منابع مالی و غیرمالی بالاتری برخوردارند، قابلیت بهبود عملکرد و رقابت پذیری بیشتری در بازارهای مختلف دارند. یافته ها حاکی از آن است که افشاء اطلاعات غیرمالی منجر به شفافیت و کیفیت اطلاعات می شود. همچنین، افشاء اطلاعات مالی منجر به بهبود بهره گیری از نیروی متخصص می شود. نتایج نشان داد که قوانین و مقررات، قدمت شرکت و نیز نقدینگی بر شفافیت و بهبود کیفیت اطلاعات اثر قابل توجهی دارد. در نهایت، یافته ها حاکی از آن است که افشاء اطلاعات می تواند منجر به پیامدهای مطلوب اقتصادی شود.

مقدمه و اهداف: امامت و رهبری نقشی طبیعی و ضروری در جوامع انسانی است و اسلام به عنوان طرحی جامع، الگویی برای حرکت انسان ها در مسیر تعالی ارائه می دهد. در این میان، رهبران دینی به عنوان انسان هایی هستند که از دل جوامع برمی خیزند و با درکی عمیق از نیازهای واقعی بشر، نقش هدایت و پیشبرد جامعه را برعهده می گیرند. در عصر غیبت، این مسئولیت برعهده عالمان دینی واجد شرایط نهاده شده است. باوجود این، یکی از چالش های پیش روی روحانیت معاصر، فاصله گرفتن از توده های مردم و عدم نقش آفرینی در تراز رهبران اجتماعی است. این درحالی است که تجربیات ارزشمندی از رهبری اسلامی در تاریخ معاصر، به ویژه در آستانه انقلاب اسلامی وجود دارد که می تواند الهام بخش باشد. شهید آیت الله دکتر سیدمحمد حسینی بهشتی از جمله شخصیت هایی است که به اعتراف دوستان و دشمنان، نقش محوری در حرکت جامعه ایران در سال های منتهی به انقلاب و پس از آن داشت. دوره پنج ساله مسئولیت ایشان در مرکز اسلامی هامبورگ آلمان، نمونه ای بارز از کنشگری بین المللی یک عالم دینی در خارج از چهارچوب حکومت اسلامی است. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه های سبک رهبری اسلامی شهید بهشتی در سطح بین المللی، با تمرکز بر دوره حضور ایشان در هامبورگ طراحی شده است. هدف نهایی، تولید ادبیات علمی و ایجاد گفتمان رهبری دینی در سطح بین المللی برای بدنه حوزوی و ارائه الگویی عینی و کاربردی است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر فرایند، کیفی، از نظر هدف، توصیفی-تحلیلی و از نظر منطق اجرا، استقرایی است. روش اصلی مورد استفاده، تحلیل مضمون و ابزار تحلیل داده ها، نرم افزار MAXQDA بوده است. جامعه آماری پژوهش، متون و اسناد برجای مانده از شهید بهشتی (شامل حدود 8 هزار صفحه) بوده که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. فرایند پژوهش در چهار گام اصلی انجام شد: 1. بررسی متون و استخراج داده ها: گردآوری و مطالعه نظام مند منابع و شناسایی داده های مرتبط؛2. کدگذاری و تعیین مضامین پایه: با کدگذاری توصیفی، ابتدا ۴۵۴ مضمون پایه شناسایی و پس از ادغام موارد مشابه، در نهایت ۳۶۵ مضمون پایه به دست آمد؛ 3. شکل دهی به مضامین سازمان دهنده: با بازخوانی مکرر و تشکیل جلسات هم اندیشی، مضامین پایه در قالب ۱۷ مضمون سازمان دهنده دسته بندی شدند؛ 4. شکل دهی به مضامین فراگیر: با جمع بندی نهایی و توجه به مبانی نظری، مضامین سازمان دهنده در سه مضمون فراگیر اصلی ترکیب شدند. برای تأمین روایی پژوهش از معیار اعتمادپذیری و راهبردهایی مانند تکرار کدگذاری، بازبینی، تأیید همکاران و استفاده از منابع معتبر استفاده شد. پایایی نیز از طریق مشورت با استادان و خبرگان حوزه موضوعی تأمین شد. نتایج: تحلیل داده ها به شناسایی یک مدل رهبری متشکل از سه بُعد اصلی (مضامین فراگیر) منجر شد که مؤلفه های سبک رهبری بین المللی شهید بهشتی را تشکیل می دهند: 1. توانمندی ها و ویژگی های فردی: این بعد که پربسامدترین مضامین را به خود اختصاص داد، شامل پنج مضمون سازمان دهنده بود: الف) خداگرایی (با مضامینی مانند تکلیف گرایی، اعتماد به نصرت الهی، اخلاص)؛ ب) فضائل اخلاقی (مانند پرکاری، تحسین کار خوب، همدلی)؛ ج) مهارت ها (مانند برنامه ریزی، سازماندهی، مدیریت زمان، ارتباط مؤثر)؛ د) حل مسئله مبتنی بر دین (توجه به استخراج راهکار از متون دینی)؛ ه ) دانش دینی (مطالعه مستمر و عمیق معارف اسلامی؛ 2. مخاطب شناسی: این بعد نشان دهنده توجه ویژه شهید بهشتی به گروه های مختلف مخاطبان و طراحی اقدامات متناسب با آنان بود. مهم ترین حوزه های مخاطبی شناسایی شده عبارت بودند از: الف) حوزه کار جمعی و تشکیلات (با بیشترین فراوانی، به ویژه تمرکز بر تشکل های دانشجویی)؛ ب) حوزه جوانان؛ ج) حوزه عمومی؛ د) حوزه ملل و مذاهب دیگر؛ ه ) حوزه رسانه و) حوزه مجامع علمی و اساتید؛ 3. محیط شناسی: این بعد بر درک صحیح رهبر از بستر فعالیت و کنشگران محیطی تأکید دارد و شامل سه مضمون سازمان دهنده شد: الف) شناخت ظرفیت های میدانی (پربسامدترین اقدام در این بعد)؛ ب) شناخت جریان های همسو؛ ج) شناخت جریان های رقیب این سه بعد در تعامل با یکدیگر، الگوی منسجمی از رهبری دینی در عرصه بین الملل را ارائه می کنند. بحث و نتیجه گیری : یافته های این پژوهش نشان می دهد که رهبری اسلامی شهید بهشتی در سطح بین المللی، الگویی منحصربه فرد و چندبعدی دارد که فراتر از نقش سنتی فقاهت و صدور فتواست و عرصه اجتماع و هدایت جمعی را نیز پوشش می دهد. الف) مبتنی بودن بر دین: برجسته ترین ویژگی این الگو، ابتنای آن بر مبانی دینی است. شهید بهشتی با دانش دینی عمیق و مراجعه مستمر به منابع اصیل، پدیده ها را تحلیل و برای مسائل، راه حل های «دینی» استخراج می کرد؛ ب) توجه به زمینه و محیط: ایشان با «محیط شناسی» دقیق، شامل شناخت ظرفیت ها، جریان های همسو و رقیب، اقدامات خود را در صحنه پیچیده بین المللی هوشمندانه تنظیم می کرد؛ ج) مخاطب محوری و تشکیلات گرایی: توجه ویژه به «مخاطب شناسی» و سرمایه گذاری بر روی جوانان و تشکل های دانشجویی، از کلیدی ترین استراتژی های ایشان برای تأثیرگذاری پایدار و ایجاد نیروی انسانی متعهد و کارآمد بود؛ د) ترکیب ویژگی های فردی و مهارت ها: این الگو نشان می دهد که رهبری دینی اثرگذار، افزون بر صلاحیت های معنوی و اخلاقی (مانند خداگرایی)، نیازمند برخورداری از مهارت های مدیریتی، ارتباطی و بین فردی است. در نهایت، این پژوهش الگویی عینی و انضمامی از رهبری دینی ارائه می دهد که می تواند به عنوان نقشه راهی برای عالمان و طلاب جوان جهت نقش آفرینی در عرصه های بین المللی و هدایت جوامع در مسیر تعالی استفاده شود. تمرکز بر سیره عملی شخصیتی مانند شهید بهشتی که در بستری بین المللی و خارج از چهارچوب حاکمیت دینی فعالیت می کرد، غنای خاصی به این الگو بخشیده و آن را برای موقعیت های مشابه بسیار کاربردی می کند. تقدیر و تشکر: از تمامی استادان، خبرگان و همکارانی که در مراحل مختلف این پژوهش، از طریق ارائه نظرات ارزشمند و مشارکت در جلسات نقد و بررسی، ما را یاری نمودند، و همچنین، معاونت محترم پژوهش حوزه علمیه مروی و نیز از مدیران وکارشناسان صفی و ستادی فصلنامه دین، معنویت و مدیریت صمیمانه سپاسگزاریم. تعارض منافع: هیچ گونه تعارض منافعی در ارتباط با این مقاله وجود ندارد.

حکمرانی از پایه ای ترین ستون های توسعه پایدار به شمار می رود و کارایی نظام های سیاسی و اجتماعی به شدت تحت تأثیر کیفیت آن قرار دارد. جمهوری اسلامی ایران در رویارویی با شرایط پیچیده و چندبعدی حاضر، با چالش های عمیقاً درهم تنیده و همچنین فرصت های تازه ای روبه رو است، که برای واکاوی آن ها، بهره گیری از نگرشی نظام مند و آینده نگر ضروری است. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل ساختاری مهم ترین چالش ها و فرصت های حکمرانی در افق ۱۴۲۰ است. این پژوهش از نوع توسعه ای کاربردی با رویکرد کیفی آینده پژوهانه است. داده ها از طریق مرور اسناد علمی و انجام پرسشنامه نیمه ساختاریافته با نه نفر از خبرگان حوزه حکمرانی و خط مشی گذاری گردآوری شد. در گام نخست ۸۸ عامل شناسایی، و درنهایت ۱۵ عامل کلیدی به عنوان مهم ترین چالش های حکمرانی انتخاب شد. تحلیل ساختاری این عوامل با استفاده از نرم افزار میک مک نشان داد که چالش هایی مانند «کاهش مشارکت در انتخابات»، «فرسایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی»، «کاهش قدرت خرید» و «تحریم های بین المللی (مسائل موشکی و هسته ای)» در کنار «بی ثباتی نرخ ارز و تورم وارداتی»، ظرفیت تبدیل شدن به موضوعات محوری در آینده حکمرانی کشور را دارد و می توان به آن ها هم به منزله تهدید و هم به منزله فرصتی مناسب برای توسعه و پیشرفت کشور نگاه کرد. در برابر، فرصت هایی همچون «بهره گیری از ظرفیت نسل نو نخبگان»، «توسعه فناوری های نوین» و «بازسازی سرمایه اجتماعی» می تواند زمینه ساز شکل گیری حکمرانی هوشمند و متناسب با الزامات آینده باشد. نتایج پژوهش بر ضرورت بکارگیری رویکردهای آینده پژوهانه در خط مشی گذاری تأکید می کند تا امکان تدوین سیاست های پیش نگرانه و کاهش ناپایداری های احتمالی در نظام حکمرانی کشور فراهم شود.

هدف این مطالعه آن است که دانش موجود در زمینه حکمرانی آینده مبتنی بر عملکرد مطلوب اداری را در قالبی نظام مند ارائه دهد . لذا در این مطالعه، ادبیات حکمرانی آینده مبتنی بر عملکرد مطلوب اداری حکومت در ایران، مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی و از نظر ماهیت، اکتشافی است و جهت دستیابی به هدف پژوهش، روش مرور نظام مند ادبیات پژوهشی بکار گرفته شده است؛ از این رو با استفاده از چارچوب بیانیه پریزما، 422 مقاله انتخاب و با غربالگری مقالات مورد بررسی، در نهایت 33 مقاله برای مرور نظام مند و استخراج داده ها انتخاب شدند. 8 بعد به عنوان عوامل شناسایی شده ناشی از حکمرانی آینده مبتنی بر عملکرد مطلوب اداری حکومت و 41 مولفه شناسایی شدند، که این ابعاد عبارتند از: شایسته سالاری، عوامل برون سازمانی، شفافیت، پاسخگویی، عدالت و برابری، دستیابی به رشد اقتصادی، کنترل فساد و سلامت اداری.

مقدمه: قیمت گذاری داروها نقشی اساسی در ارائه مراقبت های بهداشتی، تأثیرگذاری بر دسترسی بیماران به داروهای ضروری و تعیین پایداری مالی سیستم های بهداشتی درمانی در جهان ایفا می کند. قیمت زیاد دارو منجر به نابرابری در دسترسی به آن و پایین نگاه داشتن دستوری قیمت نیز موجب عدم تمایل به سرمایه گذاری در این صنعت و عدم پیشرفت و نوآوری در داروها می شود. هدف از این تحقیق، بررسی تطبیقی نظام قیمت گذاری دارو در ایران با کشورهای منتخب شامل فرانسه، ترکیه و اسپانیا بود. روش: پژوهش تطبیقی- توصیفی حاضر با مرور کتب چاپی و غیر چاپی و بررسی پایگاه های معتبر علمی-تخصصی انجام شد. داده های گردآوری به صورت تطبیقی مقایسه شد . یافته ها: راهبردهای اصلی قیمت گذاری دارو در ترکیه شامل نظام قیمت گذاری مرجع خارجی و داخلی در کنار مذاکره با تولیدکنندگان می باشد. نظام قیمت گذاری در اسپانیا تلفیقی از اضافه بها، قیمت گذاری مذاکره ای، قیمت گذاری مرجع و قیمت گذاری براساس ارزش است. راهبرد اصلی در فرانسه نظام قیمت گذاری مذاکره ای و مبتنی بر ارزش همراه با قیمت گذاری مرجع است. اساس قیمت گذاری در ایران نظام قیمت گذاری مرجع خارجی (مانند سه کشور دیگر) در کنار پیشنهاد های تولیدکننده است ولی همچنان برای برخی از دسته های دارویی، از قیمت گذاری برمبنای هزینه تمام شده و اضافه بها استفاده می شود. نتیجه گیری: به نظر می رسد در ایران نیز مانند کشورهای پیشگام در این صنعت باید به قیمت گذاری دارو مبتنی بر ارزش توجه بیشتری شود.