ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲٬۸۲۱ تا ۲٬۸۴۰ مورد از کل ۸۳٬۴۴۶ مورد.
۲۸۲۱.

بررسی ولایت بر ممنوع در نظریه انتخاب و انتخاب(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۴
دو دیدگاه ولایت انتخاب و انتخاب فقیه، قائلین به ولایت فقیه را به دو دسته تقسیم می کنند: غالب فقهایی که حکومت ولی فقیه در زمان غیبت را قبول دارند، قائل به نظریه انتخاب هستند و مشروعیت ولی فقیه و حکومت را ناشی از نصب او توسط امام معصوم علیه السلام می دانند. در مقابل، بعضی مشروعیت حکومت ولی فقیه را منوط به انتخاب مردم می دانند. از آن جایی که تشکیل حکومت اسلامی توسط فقیه جامع الشرائط مستلزم وضع قوانین و احکام است که برای اداره جامعه و با توجه به ابراز اختیارات و با لحاظ مصلحت جامعه وضع می کند، لذا با توجه به دو نظریه موجود و وجود مخالف و منکر ولی فقیه، این سؤال مطرح می شود که آیا از لحاظ فقهی احکام مجعول حاکم بر این که برای موافق او لازم الاجراء و نافذ است، برای ممنوع یا منکر حاکم نیز نافذ و لازم الاجراء است؟ آیا لازم الاجراء حاکم، طبق نظریه ای که قائل به انتخاب بنی بودن منصب ولایت برای فقیه است، یا نظریه ای که قائل به انتخاب بنی بودن منصوب ولایت است، تفاوت دارد؟ در نوشته پیش رو که به روش مراجعه به منابع کتابخانه ای است و در جمع آوری رایانه ای اطلاعات پیرامون اهداف مورد نظر انجام گرفته است، از طریق ذکر لوازم دیدگاه انتخاب، نظریه انتخاب را به عنوان دیدگاه صحیح معرفی می کند و با استفاده از ادله قرآنی و روایی و عقلی ثابت می کند. احکام ولی فقیه، حتی برای قائلین به ولایت انتخاب، لازم الاجراء خواهد بود و عمومیت وجوب تبعیت را برای موافق و ممنوع ولی فقیه ثابت می کند.
۲۸۲۲.

جایگاه امنیت روانی جامعه در قواعد فقهی(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۴
در کنار انتظار امنیت در همه زمینه ها، امنیت روانی جامعه و جلوگیری از اخلال در آن، اهمیت مضاعف دارد. فقه در تأمین امنیت روانی دارای دو رویکرد ایجابی و سلبی است و از سوی دیگر، دارای اخلاق و مؤلفه های پیشینی و پسینی می باشد. فقه که نظام بایدها و نبایدها است، در جهت ایجاد امنیت روانی، تکالیفی را بر عهده حکومت و کارگزاران دولت و وظایفی را نیز بر عهده افراد اجتماع قرار داده و از این حیث تأمین امنیت روانی جامعه، تکلیفی فراگیر است و همه اجزای جامعه در حفظ آن دارای مسؤولیت هستند. در این مقاله که به صورت توصیفی و تحلیلی نوشته شده، با بررسی برخی قواعد فقهی مرتبط با امنیت روانی جامعه، نقش قواعد فقهی در ایجاد، تأمین، حفظ و توسعه امنیت روانی جامعه مورد موافقت بیشتر قرار می گیرد. قواعد فقهی متعددی از جمله اصاله الصحه، بد، سوق مسلمین، الضرر، وجوب حفظ نظام، حرمت اختلال نظام، نفی سبیل و سایر قواعد فقهی قابلیت استناد در این موضوع را دارند.
۲۸۲۳.

جمهوری خواهی رضاخان، نقشه انگلستان برای ایران(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۳۲
در خصوص علل و عوامل جمهوری خواهی رضاخان مطالب زیادی گفته شده و در تمام آنها تلاش شده است این مسئله را به بلندپروازی شخص رضاخان در رسیدن به سلطنت نسبت دهند. با این حال، کمتر کسی به نقش انگلستان در این موضوع پرداخته است. این تحقیق کوشیده است از زاویه ای جدید به این مسئله بنگرد. بنابراین، هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش انگلستان در جمهوری خواهی رضاشاه و واکاوی علل، عوامل و شیوه های این سیاست است. روش تحقیق «اسنادی» است و بر یافته ها و شواهد تاریخی و استاد بایگانی تکیه دارد. نتایج تحقیق نشان می دهد که انگلستان با بسیج کردن نشریات، دولتمردان، بسیاری از نمایندگان مجلس و استفاده از ظرفیت های نظامی، با هدف نابودی قانون اساسی مشروطه و جایگزین کردن نظامی مشابه قانون اساسی ترکیه، کوشید نظام جمهوری را جایگزین نظام مشروطه کند. برای تحقق این هدف و به منظور اجتناب از تحریک احساسات عمومی و کاهش هزینه های سیاسی، رضاخان را به عنوان پوشش و مجری اصلی این سیاست به کار گرفت و چنین وانمود شد که او شخصاً این تصمیم را گرفته است.
۲۸۲۴.

از تلاوت تا تمرد؛ سیر تحولی تفکر جریان قرّاء به سمت خارجی گری (خوارج)(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۸
پیدایش خوارج در عصر حکومت امیرالمؤمنین(ع) این پرسش را مطرح می کند که کدام جریان فکری بیشترین تأثیر را در شکل گیری خوارج داشته است. نگاه این پژوهش به موضوع خوارج، بیان تاریخ خوارج نیست، بلکه به دنبال اثبات این فرضیه است که تفکر و بینش قرّاء در گذر زمان، به سمت خارجی گری پیش رفت و بخش قابل توجهی از قرّاء در سیری تحولی به سوی اندیشه خارجی گری متمایل شدند و موجب شکل گیری و پیدایش خوارج گشتند. این پژوهش به دنبال کشف مشابهات و نشانه های مشترک میان تفکر قرّاء و خوارج است. روندی که طی آن اندیشه های جریان قرّاء به تدریج به سمت گرایش های خارجی گری و تأثیرگذاری بر افکار جامعه حرکت کرد و در این فرایند، انگاره ها و باورهای جریان قرّاء به تدریج به سمت اندیشه هایی با خاستگاه خارجی متمایل شد و در نهایت به خوارج تبدیل گردید. برای تحلیل این روند، به مقایسه تطبیقی تفکر قرّاء و خوارج توجه شده و به تبیین مشابهت ها و نشانه های ظهور تفکر خوارج در میان قرّاء اشاره شده است. مهم ترین هدف این تحقیق در کنار سایر اهداف تببینی مد نظر دستیابی به سیر تحولی قرّاء به سمت خارجی گری است که با تکیه بر روش تحقیق کتابخانه ای و تحلیلی انجام شده است.
۲۸۲۵.

کتابشناسی توصیفی تحلیلی «أخبار الدوله العباسیه»(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۶
کتاب «أخبار الدوله العباسیه» اثری مهم از مؤلفی ناشناخته است که درباره عباسیان نگاشته شده است. ذکر فضایل عبدالله بن عباس، علی بن عبدالله، محمد بن علی و ابراهیم امام موضوعات اصلی این کتاب را تشکیل می دهد. این پژوهش درصدد است تا از محتویات کتاب، زمینه، فضا و شرایطی را که انگیزه و هدف مؤلف در تألیف این اثر بوده، بررسی کند. این تحقیق بر این فرضیه استوار است که نفوذ ترکان در دستگاه خلافت عباسی، موجب کاهش اقتدار سیاسی و کاهش حرمت خلفای عباسی در نگاه مردم، به ویژه دیوانیان شد. مؤلف این اثر به احتمال قریب به یقین، اثر خود را با انگیزه مشروعیت بخشی به خلافت عباسی در اذهان عمومی و به ویژه نزد دولت های مستقل و نیمه مستقل و دیوانیان نگاشته است. او برای دستیابی به این هدف، به نقل و ثبت روایاتی درباره فضایل رهبران و امامان عباسی در دوره دعوت پرداخته است. دلیل اثبات این مدعا نقل روایات منقبتی درباره رهبران عباسی دوره دعوت و خودداری مؤلف از بیان مناقشات درونی داعیان در این دوره است.
۲۸۲۶.

واکاوی سندی و دلالی «احادیث آموزش نماز» برای استنباط «سن دینداری کودک»(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۳۱
با توجه به ضرورت مطالعات بومی در «روان شناسی رشد دینی»، مسئله نوشتار حاضر درصدد است که ضمن مطالعه ای نقلی حدیثی به واکاوی سندی و دلالی روایاتی بپردازد که از تربیت عبادی و آموزش نماز به فرزندان سخن می گویند؛ با این هدف که بتوان دلالت هایی از «سن دینداری کودک» را کشف و «ادراک، احساس و اقدام دینی» را در سنین کودکان بررسی کند. روش تحقیق، روش توصیفی و استنباطی است که با شیوه رجالی و تفسیری به بررسی سند و دلالت روایات یادشده می پردازد. برخی از دستارودهای پژوهش به قرار زیر است: 1. بر اساس احادیث صحیح السند، از حدود پنج تا هفت سالگی باید به «امر به نماز و آشناسازی کودک با نماز بدون الزام» اقدام کرد و از هفت تا ده سالگی باید به «آموزش جدی نماز؛ مؤاخذه کلامی» اقدام نمود و از ده سالگی به بعد، «آموزش بسیار جدی؛ تنبیه بدنی (در صورت لزوم)؛ عادت دهی» را در برنامه تربیت عبادی جای دارد. 2. سن دینداری کودک طبق احادیث صحیح السند، از سن تقریبی پنج سالگی آغاز می شود و کودک در وضعیتی است که از سطحی از توانایی «ادارک، احساس و تجربه دینی» برخوردار است.
۲۸۲۷.

معناشناسی «أنداد» در کانون گفتمانی توحید (خوانش شبکه معنایی و مرزبندیِ تقابلی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۱
این پژوهش به بررسی معناشناسی و گفتمانیِ واژه قرآنی «أنداد» در چارچوب توحید و شرک می پردازد و نشان می دهد که این واژه صرفاً معادل لغویِ «شریک» نیست، بلکه مفهومی هدفمند و متمایز در نظام معنایی قرآن کریم به شمار می آید. مسئله اصلی مقاله، تبیین دلالت خاص «أنداد» و تمایز آن از دیگر واژگان هم حوزه در نقد شرک، از جمله «شُرَکاء»، «کُفْؤ»، و «أوثان» است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی با رویکرد معناشناسی شبکه ای است؛ بدین منظور، تمامی موارد کاربرد «أنداد» در قرآن استخراج شده و بر پایه تحلیل سیاق آیات، هم نشینی های واژگانی و تقابل های معنایی بررسی گردیده و سپس با آیات منتخبِ حاوی واژگان یادشده، مقایسه شده است. یافته ها نشان می دهد که «أنداد» بیش از آنکه ناظر به اثبات شریک واقعی در ربوبیت یا تشریع باشد، به «همتاسازیِ برساخته» در حوزه های محبت، ولایت، اطاعت و اعتماد دلالت دارد؛ این همتاسازی که محصول افعال ارادی انسان و جابه جایی تدریجی کانون اتکا از خداوند به غیر اوست. براین اساس، شرک در منطق قرآنی صرفاً یک گزاره اعتقادی نیست، بلکه شبکه ای از دلبستگی ها، پیروی ها و سبک زیست را در برمی گیرد و از حیث روانی، اجتماعی و تربیتی قابل تحلیل است. این نتیجه، دقت انتخاب واژگانی قرآن و لایه مندیِ مفهومیِ شرک را به روشنی آشکار می سازد .
۲۸۲۸.

کاربست الگوی مبتنی بر روان شناسی تاریخی در نفی مضامین موهِم خودشیفتگی در نهج البلاغه (مطالعه موردی جنگ ها)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵ تعداد دانلود : ۳۴
خودشیفتگی-خودبینی، یکی از موضوعات مهم روانی مطرح شده در مورد افراد مشهور است. با توجه به وجود برخی کنایه ها، زخم زبان ها و نسبت ها به امام علی (ع)، واکاوی این موضوع طبق نوین ترین شیوه های تحلیلی روان شناسی، ضروری به نظر می رسد تا میزان و کیفیت مؤلفه های تشکیل دهنده این ویژگی اخلاقی، در رهبر معنوی- سیاسی مسلمانان تبیین شود. در پژوهش های گذشته درباره متنِ مرجع نهج البلاغه که منعکس کننده نسبتاً جامعی برای حالات روحی امام علی (ع) است، بررسی این مسئله به صورت کلامی و با تفسیرهای سنتی صورت گرفته است. اما این مقاله سعی دارد تا با تکیه بر امکانات جدید و با رویکرد روان شناسی تاریخی، مسئله را مورد واکاوی قرار دهد. پژوهش حاضر با روش جدید «بازنمایی های ساختاری متنی» ( CCR ) و با هدف پیوند آن با مقیاس های روان سنجی، به بررسی نهج البلاغه و همگرایی میان آن و پرسشنامه شخصیت خودشیفته (40- NPI ) می پردازد. هرچند امام در موارد زیادی فضائل خویش را بازگو کرده است و در سخنان او تعابیر، دالّ بر خودشناسی، معرفی و تحسین خویشتن وجود دارد- که در نظر برخی در نگاه ابتدایی، موهِم خودشیفتگی است-؛ ولی مطابق آمار پژوهش و بررسی زیرمقیاس های هفت گانه، امام مطابق متن نهج البلاغه- علاوه بر اندیشه درون مذهبی-، از منظر زبان شناختی نیز مبرّای از شخصیت خودشیفته است. همچنین نتایج حاکی از آن است که در جنگ ها، جنگ جمل میانگین بیشتری را از کل نهج البلاغه دارد که به نظر می رسد رابطه مستقیمی با آغازین بودن این جنگ دارد. همچنین آمار زیرمقیاس های پرسشنامه تا حد قابل توجهی در گفتمان صلح طلبانه پایین می آید.
۲۸۲۹.

تحلیل داستان حضرت مریم (س) در قرآن کریم از دیدگاه روایی سیمپسون(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۵
«دیدگاه روایی» سیمپسون از شیوه های تحلیل ساختاری داستان های قرآنی است. این دیدگاه به معنای میزان دخالت راوی، در عمل روایت کردن است و بر اساس سه معیار مکانی، زمانی و روان شناختی آن را مورد ارزیابی قرار می دهد. اهمیت این دیدگاه از آن جهت است که زوایای مختلف روایی، نکته های پنهان تأویل و تحلیل متن را آشکار ساخته و درک مفاهیم را آسان تر می نماید. یکی از داستان های قرآنی که در این خصوص می تواند حائز اهمیت باشد، داستان حضرت مریم (س) است. از این رو، پژوهش حاضر به منظور کشف زوایای پنهان داستان حضرت مریم (س)، با بکارگیری روش توصیفی- تحلیلی، به تحلیل روایت شناختی این داستان قرآنی پرداخته است. از جمله نتایج پژوهش این است که راوی، احاطه کامل بر عناصر زمان، مکان و چینش عناصر متنِ داستان دارد. بازگویی اخبار گذشته که کسی از آن ها اطلاع ندارد و بیان رویدادهایی که در زمان آینده اتفاق می افتد، تنها راوی از آن ها آگاهی دارد. همچنین این داستان، زندگی یک زنِ نمونه را در قرآن بیان می کند که ویژگی های بندگی در برابر خداوند، ایمان به غیب، پرهیزکاری، انفاق و بخشش به نیازمندان، راستی و درستی در گفتار و کردار وی آشکار است و از او یک شخصیت مثبت و قهرمان داستان به جهانیان معرفی می کند. در این داستان، حوادث در کانون توجه قرارگرفته و عناصرِ زمان و مکانِ رویداد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. این حوادث و آزمون ها، مختص اولیاء الهی نیست، بلکه در زمان ها و مکان های مختلف برای تک تک انسان ها رُخ خواهد داد و عکس العمل هر فرد در مقابل آن ها ارزیابی خواهد شد و از آن ها قهرمان یا ضدِ قهرمان خواهد ساخت.
۲۸۳۰.

السلوه في شرایط الخلوه نوشته موفق بن مجد خاصی مترجم رساله الی الهائم الخائف من لومه اللائم نجم الدین کبری

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۷ تعداد دانلود : ۱۰۸
السلوه فی شرایط الخلوه کتابی است که یکی از عارفان سلسله کبرویه در موضوع خلوت نوشته است. خلوت نشینی از مهم ترین اصول آداب پیروان این طریقت بود و تنی چند از آنان رساله هایی با عنوان رساله در خلوت تألیف کرده اند یا کتاب هایی نوشته اند که موضوع اصلی آن عزلت و خلوت بوده است. رساله نجم الدین کبری با عنوان فی الخلوه ، رساله سیف الدین باخرزی با عنوان وقایع الخلوه و رساله مجدالدین بغدادی با عنوان فی الخلوه و العزله نمونه هایی از آن است. در آثار علاء الدوله سمنانی، عبدالرحمن اسفراینی و دیگران نیز رساله هایی با این عناوین یا شبیه آن موجود است. کتاب السلوه فی شرایط الخلوه و برخی دیگر از این رساله ها به زبان عربی نوشته شده اند. در این مقاله نگارنده با استناد به دستنویس های مختلف این اثر، تلاش می کند تصویر روشنی از کتاب و نویسنده آن به دست دهد و برای نخستین بار این اثر را که دربردارنده اطلاعات مهمی در مورد پیران کبرویه و رابطه ایشان با مریدان و آداب خلوت نشینی ایشان است، معرفی کند. همچنین در این پژوهش آشکار می شود که مترجم رساله الی الهائم الخائف من لومه اللائم که پیش از این منتشر شده بود، نویسنده همین کتاب السلوه فی شرایط الخلوه است.
۲۸۳۱.

خودشناسی و نیک زیستی در مثنوی مولانا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۵ تعداد دانلود : ۷۳
مفهوم «خود» و عناصر تشکیل دهنده آن و خودشناسی، از موضوعات مهم دانش هایی چون عرفان و فلسفه و روان شناسی است. از دیدگاه عرفانی، هم صفات و صورت حق، و هم صورت عالم در وجود انسان جمع شده است. شناخت اصل و جایگاه انسان در هستی، ماهیت و حقیقت انسانی، ابعاد وجودی انسان اعم از جسمانی و روحانی و خصوصیات و قابلیت های فردی انسان، از موضوعات خودشناسی است. ازآنجاکه فرایند خودشناسی، به معرفت خدا و شناخت دانش های دیگر می انجامد و شناخت خود و نحوه تعامل با خود، مبنای شکل گیری ارتباط انسان با خدا، جامعه و طبیعت است، خودشناسی اهمیت خاصی می یابد. پژوهش حاضر، به روش توصیفی و تحلیل محتوا، خودشناسی و نقش آن در کیفیت زندگی انسان را در قصه ها و تمثیل های مثنوی، که به عنوان ابزار آموزشی مولانا به شمارمی روند، مطالعه کرده است. بنابه یافته ها انسان اگر به اصل و جایگاه خود در هستی واقف گردد، حقیقت وجودی، ابعاد و نقاط ضعف و قوت خود را بشناسد و زندگی عملی خود را بر مبنای فهم درستی از خود پی ریزی کند، نقشی بنیادی در سطح کیفی زندگی او گذاشته و می تواند نیک زیستی را تجربه کند و از گمراهی و رنج و آشفتگی های فکری، روانی و زیستی مصون بماند. مولانا شناختن اصل خود را مهم ترین اصل عبور از جهالت می شناسد و معتقد است که کسب دانش های دنیایی در صورتی کارساز خواهندبود که در خدمت شناخت اصل انسان و رساندن او به جایگاه شایسته اش در هستی باشند. با وجود این که مولانا پیوسته از جهالت آدمی به عنوان سرمنشأ رنج و عدم کمال انسان شکایت می کند، ولی نقش عوامل مؤثر دیگر را در این زمینه، انکارنمی کند.
۲۸۳۲.

ساختار شناسی و مفهوم شناسی واژگان «معلولیّت» در قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۵
امروزه، تأثیر واژگان بر نگرش، روان و حتی ساختار فیزیکی اشیاء امری ثابت شده است. اصولا واژه معلولیّت بر افرادی اطلاق می گردد که برخی از اعضای ظاهری و یا قوای باطنی آن ها، نسبت به طبیعت اولیه انسان، دارای اختلال و یا تغایری بر پایه ضعف باشد. مفهوم شناسی اقسام واژه معلولیّت با هدف مقدمه ای برای مناسب سازی لفظی و مفهومی واژگان عرفی معلولیّت از طریق بررسی چگونگی کاربست انواع واژه معلولیّت در آیات شریفه قرآن و مقایسه آن با کاربست واژگان عرفی معلولیّت به عنوان یکی از راهکاری اصلاح نگرش آن امری ضروری و بایسته می نماید. در این پژوهش آیات و روایات، منابع لغوی و بالطبع مبانی کلامی و فلسفی به عنوان جامع آماری مورد استناد قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با محوریت چیستی، چگونگی و چرایی اختلالات جسم انسان در نظام آفرینش با هدف پاسخ به شبهات و سؤالات اساسیِ مسئله معلولیّت از منظر اسلام شکل گرفته است. یافته های پژوهش با هدف اصلاح نگرش و نهادینه کردن زیر ساخت ها و ارائه راهکارهای فکری، فرهنگی و گاه تمدنی متناسب با دیدگاه توحیدی اسلام ساماندهی شده است.
۲۸۳۳.

صورت بندی الگوی مطلوب در نسبت اخلاق با هوش مصنوعی با تأکید بر مبانی اخلاقی علامه مصباح یزدی (ره)(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۶ تعداد دانلود : ۱۱۲
با وجود تحولات اساسی در زمینه های مختلف زندگی انسان که محصول پیشرفت های اخیر هوش مصنوعی است، آسیب پذیری جامعه و افراد در برابر تهدیدات این فناوری، به ویژه خودمختاری و استقلال روز افزون آن در تصمیم سازی ها، دغدغه های بسیاری در مورد پیامدهای اخلاقی در دو سطح طراحی و تعامل با آن ایجاد کرده و موضع گیری های متفاوتی در مواجهه با آن شکل گرفته است. در این تحقیق با روش توصیفی۔ تحلیلی با تأکید بر سطح «اخلاق با طراحی» به عنوان یکی از سطوح نسبت اخلاق با هوش مصنوعی که ناظر به مرحله طراحی و پیاده سازی نظریه های اخلاقی در ماشین است، می توان دیدگاه اخلاقی علامه مصباح را با تأکید بر مبانی و تمایزات خاصی که دارد ذیل نظریه «تعادل تأملی» و در سطح «اخلاق با طراحی» ذیل رویکرد «تلفیقی» در میان رویکردهای رایج موجود صورت بندی کرد. مبنای نظام اخلاقی ایشان بر پایه «غایت گرایی قُرب الهی» مستلزم این است که از اخلاق با طراحی برای ارتقای اخلاق انسانی و کسب کمال نهایی به عنوان یک ابزار مصنوع، استفاده کرد و اخلاق هوش مصنوعی را بر مبنای «غایت گرایی زمینه ساز کمال» صورت بندی کرد.  
۲۸۳۴.

یادداشتهای شاهنامه (7)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹ تعداد دانلود : ۱۱۷
موضوع این هفتمین شماره از «یادداشت های شاهنامه » ملاحظاتی است کوتاه درباره کتاب فرهنگواره لغات و ترکیبات عربی در شاهنامه ؛ بحثی درباره صورت به ظاهر بی قاعده فعل نرفتی در مصراع «اگر من نرفتی به مازندران»؛ اشاره ای درباره نام خاص «گرجهان گوش»؛ روشن تر کردن معنای قید همانا در شاهنامه ؛ و دو ملاحظه درباره مصراع «اگر تند بادی برآید ز کنج».
۲۸۳۵.

بررسی تطبیقی دعای سمات با نسخه های مختلف کتاب مقدّس(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۳ تعداد دانلود : ۱۲۹
ارتباط میان دعای سمات با کتاب مقدّس از دیرباز بر اهل نظر آشکار بوده است. این مقاله با فرض گرفتن این ارتباط، می کوشد کشف کند که آیا متن اصلی عبری کتاب مقدّس مورد توجه دعای سمات است، یا یکی از ترجمه های آن. با بررسی پنج عبارت کلیدی از دعای سمات و مقایسه ی آن با متن عبری و پنج ترجمه ی کتاب مقدّس (به زبان های آرامی، سریانی، و عربی) که در قرون اولیه ی اسلامی رواج داشتند، این مقاله نتیجه می گیرد که دعای سمات با ترجمه ی سریانی موسوم به پشیطتا در ارتباط است. در احادیث اسلامی اشارات متعدّدی به سریانی دانی امامان شیعه شده است که تاکنون چندان به آن ها توجه نمی شد. زین پس باید در حدیث پژوهی، به خصوص در مواردی که متون حدیثی به کتاب مقدّس اشاره دارند، به ترجمه ی سریانی کتاب مقدّس توجه ویژه داشت.
۲۸۳۶.

بررسی تطبیقی حدس از دیدگاه ابن سینا و ملاصدرا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۸ تعداد دانلود : ۱۱۰
ابن سینا از جمله فیلسوفان مسلمانی است که به نحو نظام مند در آثار خود به بحث حدس و چیستی آن پرداخته است. در مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیلی- تطبیقی به این سؤال اساسی پاسخ داده می-شود که چه تفاوتی بین دیدگاه ملاصدرا و ابن سینا در باب چیستی حدس و کارکرد آن وجود دارد و ملاصدرا در این بحث تا چه حد وامدار ابن سینا می باشد. دیدگاه ابن سینا درمورد حدس در طول حیات فکریش تغییر یافته است و ما با دو نظریه یکی نظریه استاندارد و دیگری نظریه بازبینی شده در آثار ابن سینا در بحث چیستی حدس مواجهیم. فیلسوفان پس از ابن سینا از جمله ملاصدرا ضمن عدم توجه به این دو رویکرد ابن سینا در تبیین چیستی حدس، خوانشی تلفیقی از آثار وی داشته اند که بر اساس آن فکر عبارت است از حرکت ذهن برای کشف حد وسط. این حرکت در حقیقت نوعی تکاپوی ذهنی در بین معلومات برای کشف حد وسط است. اما حدس کشف آنی حد وسط بدون نیاز به حرکت و تکاپوست و وقتی حدس به اوج قوت خود برسد از آن با نام ذکاء یاد می شود. ملاصدرا نیز همین خوانش تلفیقی از چیستی حدس را در آثار خود دنبال می کند هر چند وی در برخی موارد اختلافاتی با ابن سینا دارد که از جمله آنها می توان به بحث کارکرد حدس در حیطه تصورات یا تصدیقات، حدس و مراتب عقل، نقش عقل فعال در حدس، تفاوت انسانها در دارا بودن حدس، حصولی یا حضوری بودن حدس اشاره کرد.
۲۸۳۷.

نگرشی نو در تعیین ضامن دیه ی قتل و جنایت خطا در فقه و حقوق در پرتو تحلیل فقهی راه های اثبات(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۰ تعداد دانلود : ۱۲۰
فقیهان براساس شریعت، برای قتل و جنایت خطا، قائل به ثبوت دیه هستند و از دیه به عنوان امر مالی یاد کرده اند. از نظر مشهور، ده راه برای اثبات قتل و جنایت خطا وجود دارد: بینه (دو شاهد مرد)، علم قاضی، اقرار، قسامه مدعی، یک شاهد مرد و دو زن، یک شاهد مرد و سوگند مدعی، دو شاهد زن و سوگند مدعی، نکول از قسامه، نکول از سوگند، ورد سوگند به مدعی توسط مدعی علیه؛ البته مشهور علم قاضی، اقرار و بینه را، راه های مستقل اثبات دانسته و سایر راه ها را در حکم بینه یا اقرار می دانند. در مورد مسئولیت پرداخت دیه، دو دیدگاه مطرح است: 1. پرداخت دیه بر عهده عاقله، مگر اینکه جنایت خطا از طریق اقرار یا راهی در حکم اقرار اثبات شود؛ در این حالت دیه بر عهده قاتل است.2. پرداخت دیه بر عهده قاتل، مگر اینکه جنایت خطا از طریق بینه یا راهی در حکم بینه اثبات شود؛ در این صورت دیه بر عهده عاقله است. ماده463 قانون مجازات اسلامی، دیدگاه اول را پذیرفته، منتها مسئولیت پرداخت دیه، شش راه مشخص شده (بینه، علم قاضی، قسامه، اقرار، نکول از سوگند، نکول از قسامه)، اما مسئولیت چهار راه دیگر تعیین نشده است. با تحلیل داده های فقهی، راه های اثبات به طور مستقل معتبر هستند و تنها شهادت «یک مرد و دو زن» از نظر عرفی در حکم بینه است، و براساس آیه و روایات مربوط به دیه، به ضمیمه قاعده استناد جنایت به جانی، مسئولیت پرداخت دیه بر عهده قاتل یا جانی است و فقط در صورت اثبات از طریق بینه یا شهادت یک مرد و دو زن، عاقله مسئولیت دارد.
۲۸۳۸.

«دیباچه» از یاد رفته سیر حکمت در اروپا بازچاپ نوشته ای از محمدعلی فروغی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۵ تعداد دانلود : ۱۴۱
در این نوشته کوشش شده است تا از رهگذر عرضه نسخه ای «آراسته» از دیباچه از یاد رفته سیر حکمت در اروپا مدعایی با گمانه زنی در میان نهاد شود. مدعا این است که سیر حکمت در اروپا تنها گزارشِ تاریخ فلسفه باخترزمین نیست، بلکه افزون بر آن، دربردارنده پیشنهادی نیز برای بیان فلسفه در فارسی نوین است و آن اینکه فروغی با این اثر زبانی را برای نگارش فلسفی در فارسی نوین پیش می نهد که با آن بیانِ گسستگی و تازگی مطلب در عین نگاهداشت پیوستگیِ زبانِ فلسفی فارسی محقق گردد. از این گذشته، چون از یاد رفتن دیباچه تا اندازه ای برخاسته از روند تکوینیِ کمابیش پیچیده سیر حکمت در اروپا است، کوشش شده است تا این روند بر پایه اسناد پیگیری و بازنمایی شود.
۲۸۳۹.

ادبیات رفتاری پیامبر(ص)در اندیشه های مولانا وعطار با تکیه بر مبانی ساختاری قرآن کریم(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۶۳
سخن گفتن پیرامون زندگی پیامبر و ویژگی های رفتاری ایشان دارای روابط ومناسبات گسترده ایست واین امر برخاسته ازشخصیت متمایز ایشان نسبت به سایر افراد است .با عنایت بر این امر ومناسباتی که در جامعه دروان پیامبر حاکم بوده است می توان این گونه اذعان نمود که ضرورت اصلی پژوهش حاضر،شناخت ویژگی های فردی و اخلاقی پیامبر ومناسبات اجتماعی دوران زندگی ایشان با تکیه بر آیات واحادیث وروایات است، زیرا که این امر به شناخت و درک انسان ازجامعه دوران ایشان آگاهی می بخشد.هدف پژوهش حاضر با تاکید بر مبانی فلسفه ی وجودی سیره نبوی ومولفه های ساختاری افکار واندیشه های ناب وعرفانی پیامبر در مثنوی های عطار ومولانا است.از این رو پژوهش حاضر به تمامی مصادیق مشترکی که بیانگرویژگی ها ومناسبات اخلاقی ایشان دراین دو مثنوی باشد، پرداخته است .مساله ی اصلی این پژوهش کشف رهیافت هایی است که مولانا وعطار جهت تبیین مولفه های رفتاری وساختارهای فکری پیامبر مکرم اسلام از آن بهره جسته اند.با تکیه بر این امر پیشینه پژوهش حاضر منابع گسترده ایست که تاکنون پیرامون سیره ی نبوی پیامبر از آن سخن گفته اند.این پژوهش به روش کتابخانه ای ومطالعات کتاب ها وپایان نامه ها صورت پذیرفته است.
۲۸۴۰.

الگوی تدریس اخلاق اسلامی در رشته های علوم پزشکی؛ با تأکید بر مسائل موردنیاز دانشجویان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۴۱
مسئله اصلی این پژوهش آن است که پیشرفت های شتابان علوم پزشکی چالش های اخلاقی جدیدی را برای دانشجویان این رشته ایجاد کرده است. از سوی دیگر، الگوهای آموزشی موجود نتوانسته اند به خوبی ارزش های اسلامی را با چالش های اخلاقی ناشی از نیازهای نوظهور تلفیق کنند. این پژوهش، با درک ضرورت تربیت نیروهای متعهد که هم زمان از تسلط علمی و توانمندی اخلاقی برخوردار باشند، به طراحی الگویی نیازمحور پرداخته است. با روش تحلیل نظام مند منابع اسلامی و علمی، الگویی پنج مرحله ای طراحی شد که شامل تبیین مبانی نظری متناسب با چالش های بالینی، نیازسنجی سه سطحی (نیازهای بنیادین، فضیلت محور و مهارتی)، تولید محتوای تخصصی مبتنی بر نیازهای شناسایی شده، روش های تدریس انعطاف پذیر و ارزشیابی چندبعدی (سنجش دانش، نگرش و عملکرد) است. یافته ها نشان می دهد نوآوری اصلی این الگو تلفیق آموزه های اسلامی با نیازهای بالینی دانشجویان و نظام ارزشیابی جامع در آموزش علوم پزشکی است. درنتیجه این چهارچوب نوین، با رفع کاستی های نظام آموزش اخلاق و تأکید بر ابعاد اخلاقی، الگویی کارآمد برای آموزش اخلاق اسلامی در علوم پزشکی ارائه می دهد که اجرای موفق آن مستلزم بازنگری برنامه های درسی، آموزش مدرسان و هماهنگی نظام مند آموزش و بالین است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان