درخت حوزه‌های تخصصی

مفهوم توریه که به عنوان یکی از حیل شرعی در تألیفات متعدد فقهی مورد توجه فقیهان قرار گرفته است، در سیاست جایگاه مشخصی نداشته و روشن نیست که در چه موارد و مصادیقی می توان از این راهکار شرعی استفاده نمود. از آنجا که ساحت سیاست دارای اهمیت ویژه ای می باشد، لذا به کارگیری توریه در آن، منوط به تحقق شرایطی است که نیازمند دقت فقهی عمیقی خواهد بود. برای استعمال توریه در سیاست داخلی و خارجی، شرایطی وجود دارد که مهم ترین آن ها عبارت است از این که آن کلام، قابلیت توریه نمودن و برداشت معنای ظاهری از آن را داشته باشد، استعمال توریه در آن مورد خاص از نظر عرف مفید کذب نباشد و موجب لطمه به اعتماد عمومی نگردد و این که استعمال توریه در سیاست به جهت مراعات مصلحت عموم مردم کشور باشد و نه به جهت رعایت مصلحت شخصی. از تتبّع در آثار فقیهان و اندیشمندان شیعه، این چنین به دست می آید که استعمال توریه در وقت اضطرار مطرح می گردد. بنابراین، استفاده از توریه در سیاست در مواقع غیر اضطراری، نه تنها وجهی نخواهد داشت، بلکه باعث لطمه به اعتماد عمومی نیز می گردد؛ علاوه بر این، جامعه توریه محور، جامعه مطلوب از نظر اسلام نبوده و از نظر دین مبین، اجتماع مطلوب بر محور صداقت دایر می باشد؛ صداقت مردم با یکدیگر و صداقت مسؤولین با مردم.

حوزه های علمیه در منظومه فکری استاد شهید مطهری، از مهم ترین مؤلفه های تحقق بخش امنیت فرهنگی هستند. با وجود ارتباط وثیق بین امنیت فرهنگی و حوزه های علمیه، این پژوهش به بررسی نقش حوزه های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی در اندیشه استاد شهید مطهری می پردازد. برای این منظور، در این نوشتار تلاش شد با تبیین مشتقات امنیت و مؤلفه های کلان امنیت در اندیشه استاد شهید و از طریق روش تحلیل سیستمی، شرایط علّی، شرایط زمینه ای و راهبردهای استفاده از نقش حوزه های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی بررسی شود و سپس پیامدهای تحقق امنیت فرهنگی توسط حوزه های علمیه تبیین گردد. بر این اساس، شرایط علّی نقش حوزه های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی، تلاش برای رفع تهدید در حوزه های باورها، گرایش های اخلاقی و رفتارها است؛ شرایط زمینه ای نقش حوزه های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی، تشکیل و سازماندهی گروه های ایده پردازِ (گفتمان ساز) امنیت فرهنگی است؛ راهبرد استحکام امنیت فرهنگی به واسطه نقش حوزه های علمیه، تحول در نقشه جامع حوزه های علمیه در امنیت فرهنگی است و در نهایت، پیامد استحکام امنیت فرهنگی به واسطه نقش حوزه های علمیه، تحقق عملی جامعیت دین و حرکت به سوی انسان کامل است.

امروزه در ساحت نبردهای تمدنی و بین المللی، ابعاد جنگ نرم نقش پر رنگ تری نسبت به ابعاد سخت آن پیدا کرده است. سطح گسترده رویارویی جامعه اسلامی در این سنخ از نبردها که با عنوان جنگ اراده ها نیز از آن تعبیر می شود، پژوهش گر را بر این وا می دارد که در این عرصه نوین به بررسی تعریف قرآن کریم از جنگ اراده ها بپردازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، جایگاه جنگ اراده ها و راهبردهای قرآنی آن مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته و سپس روابط مفهومی این واژه در محور هم نشینی و جانشینی که در بستر منازعات جبهه اسلام و کفر به کار رفته اند، معرفی و مؤلفه یابی شده اند. در این مسیر، واژگانی چون ایمان، توکل، صبر، ارتقاب، اعداد، به عنوان راهبردهای قرآنی در جنگ اراده ها و به عنوان نقطه کانونی قوت و قدرت مؤمنین در این زمینه مورد تأکید قرار گرفته اند و در محور جانشینی، واژگان عزم و همت در تکمیل نگاه راهبردی قرآن کریم به ابعاد جنگ نرم در منازعات استنباط شده است.

تعهّد به دادن اطّلاعات، تکلیف یک طرف یا طرفین قرارداد به اطلاع رسانی به یکدیگر در موضوعی خاصّ است به گونه ای که امکان اتّخاذ تصمیم یا تدبیر لازم را در زمان مقتضی فراهم اتّخاذ کند. طبعاً با گذر زمان و پیچیده تر شدن روابط حقوقی، نقش مهم اطّلاعات ابرازی طرفین قرارداد در مراحل انعقاد و اجرای آن، بیشتر شده به این ترتیب که به منظور اخذ تصمیم مقتضی راجع به انعقاد پاره ای از قراردادها یا تأمین شرایط اجرای کامل آنها، طرفین، نوعاً به داده هایی نیاز دارند تا ضمن تضمین آزادی اراده و تصمیم گیری آگاهانه، عدالت قراردادی نیز میان آنها برقرار شود. قرارداد حمل دریایی کالا، از جمله قراردادهایی است که ارائه پاره ای اطّلاعات فنّی و حقوقی از سوی فرستنده و متصدّی حمل در آن، از اهمیت زیادی برخوردار است به ویژه این که بیش از %90 حجم حمل و نقل و تجارت بین المللی از این طریق انجام می شود و طبعاً انعقاد و اجرای چنین قراردادهایی، مستلزم دقّت بسزایی است. با وجود این، قانون دریایی ایران مصوب 1343، چندان به این موضوع نپرداخته و از جهات مختلف، آن را  به اجمال برگزار کرده است. بنابراین بررسی جوانب مختلف آن در قالب تحقیق حاضر ضروری به نظر می رسد.

این مقاله به تحلیل چگونگی تکوین، گسترش و افول گفتمان تجددخواهی در افغانستان از اوایل قرن بیستم تا دهه ۱۳۵۰ می پردازد. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری ترکیبی شامل تحلیل گفتمان، برنامه های پژوهشی، انقلاب های علمی و تحلیل هژمونیک، به بررسی دلایل ناکامی این پروژه در ایجاد یک نظم ملی ارگانیک می پردازد. گفتمان تجدد که در صورت های مختلفی از مشروطه خواهی تا ناسیونالیسم قومی و حاکمیت قانون ظاهر شد و از طریق کارگزارانی چون نهادهای حاکمیتی، رسانه ها و احزاب سیاسی برای نهادینه سازی خود تلاش کرد، نهایتاً با طرد و فروپاشی مواجه شد. این مقاله استدلال می کند که این ناکامی ریشه در مشکلات ساختاری و ضعف عاملیت داشت که عبارت اند از: ناترازی فرهنگی اجتماعی و سطحی نگری در اجرای اصلاحات، ماهیت وارداتی و دستوری بودن آن، وابستگی نخبگان و ضعف عاملیت و عملکرد آنان، فقدان زیرساخت های اقتصادی و فنی، عجز از ایجاد یک پیوند گفتمانی میان دیانت و الزامات دنیای جدید و نوآوری بشری و مصادره ابزاری آن توسط پروژه هژمونیک قومی مسلط. یافته ها نشان می دهد که گفتمان تجدد در برابر ضدگفتمان منسجم دینی و پارادایم های رقیب (چپ و اسلام گرا) که در مفصل بندی نارضایتی ها موفق تر بودند، نتوانست یک زنجیره هم ارزی ملی ایجاد کند و این امر نهایتاً به فروپاشی پارادایمی آن انجامید.

این مقاله، با هدف معرفی روشی برای آموزش ترجمه متون حقوقی میان فارسی و عربی به بررسی قابلیت های «متون حقوقیِ موازی» می پردازد؛ یعنی متونی حقوقی که در ژانر و موضوعاتِ مشابه به دو زبان فارسی و عربی نوشته شده اند. مطالعه با بهره گیری از روش تحلیلی- توصیفی و با تکیه بر تحلیل مقایسه ایِ متون حقوقیِ موازی به دنبال ارائه یک چارچوب آموزشی است که در آن دانشجویان در فرآیند یادگیریِ ترجمه نقش فعال تری بیایند. در ابتدا، متون حقوقی از منظر ترجمه بررسی و در چهار دسته «قانون گذار، قضایی، خصوصی و علمی» دسته بندی می شوند. سپس با تحلیل و مقایسه نمونه هایی از این متون به فارسی و عربی، مزایای استفاده از آنها در آموزش ترجمه تشریح می گردد. یافته های این مطالعه نشان می دهد که متون حقوقی موازی میان فارسی و عربی بر اساس میزان شباهت به سه دسته تقسیم می شوند: متونی با مطابقت حداکثری، متونی با ساختار اطلاعاتی مشابه و متونی با تشابه محتوایی. این مطالعه همچنین مجموعه تمرین های متنوعی را متناسب با هر یک از این دسته ها پیشنهاد می کند که موجب می شوند دانشجویان با مقایسه و تحلیل این متون، مهارت های ترجمه خود را به طور فعالانه ارتقا دهند. این رویکرد، با محوریت قرار دادن دانشجویان و تأکید بر یادگیری از طریق عمل، می تواند گامی مؤثر در جهت بهبود آموزش ترجمه حقوقی میان فارسی و عربی باشد.

آیت الله میلانی یکی از شخصیت های برجسته و اثرگذار در تاریخ تشیع و ایران است. فعالیت های مهم ایشان در آن عصر، امروز یکی از مسایل مهم در تبیین و تحلیل تاریخ معاصر و به ویژه تاریخ معاصر حوزه علمیه خراسان شده است. علت این امر آن است که از یک سو در زمان ایشان دگرگونی محسوس و مشهودی در سازمان حوزه و روحانیت اتفاق افتاد و نظام آموزشی و تربیتی حوزه در مشهد متحول شد. تبلیغ دینی، سازمان و جایگاهی ویژه در برنامه های حوزه به دست آورد و سرمایه های انسانی حوزه، بازسازی شدند و نهاد مرجعیت در عرصه مبارزات سیاسی، ورودی جدی و سازمانی داشت. از سوی دیگر در اواخر دهه چهل، ایشان بنا به روایتی سکوت کرد یا از حوزه فعالیت های انقلابی دست کشید و بنابر روایتی، به مبارزه مخفیانه روی آورد. این در حالی بود که مبارزات مردم ایران در اواخر دهه چهل، به موقعیتی حساس رسیده بود که کوچکترین اشتباه یا سکوت و عدم همراهی، می توانست مسیر تحولات را تغییر دهد و انقلاب مردم ایران به ثمر نمی نشست. در این نوشتار، می کوشیم این موضوع را به دقت بررسی کنیم.

واقعه کربلا، نه تنها فاجعه ای تاریخی، بلکه نقطه عطفی در تبیین عقلانیت دینی، مسئولیت اجتماعی و بازسازی تربیت ایمانی در جهان اسلام است. حضرت زینب(س) پس از شهادت امام حسین(ع) با ایراد خطبه هایی بلیغ، رفتار خردمندانه و کنشگری فعال در برابر ظلم، الگویی بی بدیل از عقلانیت عملی، تربیتی، سیاسی و تفسیری ارائه داد. پژوهش حاضر با تکیه بر منابع قرآنی، روایات معتبر و تحلیل تطبیقی شخصیت حضرت زینب(س) با زنان برجسته اهل بیت(س)، به بررسی مراتب عقلانیت ایشان می پردازد. این پژوهش، با رویکرد میان رشته ای و استفاده از روش های تفسیری، فلسفی و گفتمان شناختی، عقلانیت حضرت زینب(س) را در سه بُعد گفتاری احتجاجی، رفتاری تدبیری و گرایشی ایمانی طبقه بندی کرده است. نتایج نشان داد که این الگو می تواند در تربیت نسل دختران مسلمان و ارتقای عقل دینی در نظام آموزشی حوزه های علمیه به کار رود.

هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی نسبت تربیت یافتگی سیاسی با تربیت یافتگی دینی و اخلاقی در اندیشه و منش زمامداری قاسم سلیمانی - به مثابه یک حاکم و زمامدار الگو - با نظر به شاخصه های زمامدار تربیت یافته مبتنی بر آموزه های قرآنی با تأکید بر دیدگاه امام علی (ع) است؛ بدین منظور، ابتدا ابعاد تربیت یافتگی سیاسی، دینی و اخلاقی شخصیت مورد پژوهش از منابع معتبر درباره وی با روش تحلیل مضمون، استخراج، کدگذاری و تبیین گردیده اند؛ سپس در یک نگاه جامع، الگوی نسبت تربیت یافتگی سیاسی قاسم سلیمانی با تربیت یافتگی دینی و اخلاقی ایشان، با مفهوم بنیادین کنش ورزی سیاسی و زمامداری در پرتو دین داری و اخلاق گرایی بیان شده است. نتایج تفکیکی پژوهش نشان می دهد که بُعد سیاسی زمامداری شخصیّت مورد پژوهش، مشتمل بر شاخصه هایی اساسی چون بیداری و حضور در صحنه و میدان اجتماع، عملکرد فراجناحی، ظلم ستیزی، عدالت ورزی، و ... با بستر زیستِ پاک سیاسی است. بُعد دینی زمامداری ایشان، دربردارنده مؤلّفه هایی مانند برخورداری از اعتق ادات و باورهای اصیل معنوی و زیست ایمانی در پرتو آنهاست. بُعد اخلاقی زمامداری او، حاوی شاخصه هایی چون تقیّد به اعمال صالح و فضایل اخلاقی؛ متأثر از دیدگاه امام علی (ع) که مبتنی بر آموزه های قرآنی است. نتایج با هم نگری ابعاد تربیت یافتگی زمامداری قاسم سلیمانی نشان می دهد که در الگوی تربیت یافتگی وی، زیست ایمانی و اخلاقی عمیق و اصیل ایشان، بنیاد و اساس زیست سیاسی و زمامداری او بوده است؛ چنانچه گویی حضور و کنش در میدان و اجتماع برای او، منطبق با باورهای عمیق دینی و اخلاقی بوده است.

در باب مسئولیت ها، یکی از حرفه هایی که، قانون به طور مستقل، در مورد مسئولیت عاملان ورود ضرر و زیان سخن گفته است، پزشکی است. یک پزشک برای کسب علم و دانش در این حرفه دوره های مختلفی از جمله کارآموزی پزشکی، کارورزی پزشکی و غیره را می گذراند و یکی از دوره هایی که پزشک متخصص ملزم به گذراندن آن است دوره دستیاری یا رزیدنتی است. یکی از مسائل حقوقی که درخصوص دستیاران چالش برانگیز است، بررسی مسئولیت آنها در قبال ضرر و زیانی است که در نتیجه اقدامات درمانی به بیماران وارد می کنند؛ چون از یک سو آنها دوره آموزشی خود را سپری می کنند و از سویی دیگر به طور مستقیم نسبت به تشخیص بیماری و یا درمان بیمار اقدام می کنند؛ که در نتیجه این اقدامات ممکن است، موجب ورود خسارت شوند. رویکرد این مقاله تحلیلی- کاربردی است، و برای دست یابی یافته ها از منابع کتابخانه ایی و مقالات مرتبط استفاده شده است. رهیافت مقاله بر این امر استوار است، اگر رزیدنت در اعمالی که از نظر عرف پزشکی به طور مستقل توانایی انجام آن را داشته است موجب ورود ضرر شود؛ شخصا مسئول جبران خسارت است، اما اگر در اعمالی که بدون نظارت استاد، قادر به انجام آن نباشد، موجب ورود ضرر شود، استاد به همراه رزیدنت، مطابق قواعد ملازمه ی نفع و ضرر و تسبیب به استناد عرفی مسئول شناخته می شود.

نهج البلاغه در کنار آموزه های توحیدی و اخلاقی، ساختاری منسجم از مدح و ذم را برای هدایت فردی و اصلاح اجتماعی ارائه می کند. مجموعه ستایش ها و نکوهش های ذکر شده در نهج البلاغه به عنوان یک سازوکار گفتمانی است که برای شکل دهی به الگوهای رفتاری، ترسیم نظام ارزشی جامعه و ارائه الگوهای هنجاری و ناهنجاری اجتماعی و فرهنگی به کار رفته است. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به دنبال این است که ستایش ها و نکوهش های نهج البلاغه را از منظر الگوی تحلیل گفتمانی فرکلاف مورد بررسی و   واکاوی قرار دهد. نتایج حاصل از بررسی ها نشان داد که ستایش شدگان و نکوهش شدگان از منظر امام (ع) محدوده گسترده ای از افراد، اعم از شخصیت های سیاسی، اجتماعی، پدیده های مادی و معنوی همچون اهل بیت (ع) و دنیا و آخرت و غیره را شامل می گردد. از این رو در سطح توصیفی، ستایش ها و نکوهش های نهج البلاغه با بهره گیری از واژگان ارزشی، ساخت های نحوی متعادل، استعاره ها، تقابل های معنایی و ایجاز بلاغی به ترسیم شفاف فضایل و رذائل می پردازد. در سطح تفسیری، این گفتمان در پیوند با شرایط تاریخی و اجتماعی عصر امام علی (ع) تولید شده و از طریق هدایت مخاطب، به هنجارسازی ارزش ها و افشای انحرافات دینی و رفتاری می انجامد. در سطح تبیینی نیز، مدح و ذم های نهج البلاغه به عنوان ابزارهایی گفتمان ساز، در نقد روابط قدرت، مقابله با ایدیولوژی های مسلط و بازسازی نظم اجتماعی مبتنی بر عدالت و تقوا و آگاهی جمعی ایفای نقش می کند.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل کارکردهای کلامی عبارت «صلوات الرسول» در فرآیند قبول عمل، به بررسی آیه ۹۹ سوره توبه با رویکرد تفسیر کلامی و روش تحلیل محتوای کیفی می پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که این عبارت، فراتر از معنای لغوی «دعا»، چه نقشی در ساختار الهیاتی مقبولیت عمل ایفا می کند. یافته ها نشان می دهد که «صلوات الرسول» دارای دو بُعد بنیادین است: در بُعد معرفت شناختی، این دعا به عنوان نشانه ای بیرونی موجب تمایز مؤمن از منافق شده و در سطحی درونی، با ایجاد سکینه و یقین قلبی، اضطراب ناشی از عدم قطعیت در پذیرش عمل را کاهش می دهد؛ و در بُعد نجات شناختی، نقش تکوینی آن به عنوان «سبب» و «وسیله» مؤثر، عمل انسانی را برای دریافت رحمت الهی تکمیل و تعالی می بخشد. نوآوری پژوهش در ارائه مدل کلامی «تعامل سه گانه در قبول عمل» است که مقبولیت عمل را حاصل تعامل میان سه مقام عبودیت، رسالت و ربوبیت دانسته و «صلوات الرسول» را حلقه واسط ضروری در اتصال فعل انسانی به فیض الهی معرفی می کند. این مدل، زمینه ساز بازخوانی مفاهیم مشابهی چون شفاعت و توسل با رویکردی کارکردشناسانه است.

زندگی اخروی و نحوه آن از چالشیترین مباحث در حوزه دین است؛ ازجمله مسئله خلود در عذاب، که یکی از مهمترین مسائل مربوط به معاد و کیفر الهی است و هر یک از اندیشمندان بمقتضای مبانی فکری خود، در پی تبیین آن برآمده اند. عده یی معتقدند خلود در دوزخ، مساوی خلود در عذاب نیست و مخلدین در دوزخ، پس از اینکه مدتی عذاب کشیدن، عذاب با طبع آنها سازگار شده و به عذب تبدیل میشود. در مقابل، برخی معتقدند عذاب هیچگاه برای مخلدین در دوزخ گوارا نخواهد شد. این مقاله که بروش توصیفی تحلیلی نگاشته شده، به تبیین نظر علامه طباطبایی و دیدگاه استاد جوادی آملی پرداخته و شبهات مطرح درباره این مسئله را با توجه به نظر این دو اندیشمند، بررسی و نقد نموده و اثبات میکند که خلود در عذاب، امری قطعی است و کفار، منافقان و مشرکان معاند، تا ابد در عذاب خواهند بود. خلود در عذاب با عدل، حکمت و رحمت الهی و آیات قرآن کریم ، سازگار است.

این پژوهش با هدف تبیین مفهوم «وطن اصلی» از منظر عرفان اسلامی و بررسی کاربردهای آن در مواجهه با بحران معنویت در جهان معاصر، به روش تحلیلی توصیفی و با استناد به متون قرآنی، حدیثی و آرای عارفانی چون ابن عربی، کاشانی، نجم الدین رازی و آیت الله جوادی آملی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که «وطن اصلی» نه یک مکان جغرافیایی، بلکه حقیقتی وجودی و هم تبار با «فطرت الهی» است که در لایه قلب انسان و در قالب «وجه خاص» جای گرفته است. این موطن، میراث عوالم پیشین انسان (مانند عالم ذر و میثاق) است که در قوس نزول و با عبور از حجاب های نورانی و ظلمانی، مورد غفلت قرار می گیرد. غفلت از این حقیقت، منشأ بحران های معنوی معاصر از قبیل بی هویتی، بی تعلقی و اضطراب وجودی شناسایی شده است. راه بازگشت به وطن اصلی، از طریق «تذکر» و «تزکیه نفس» میسر می شود که زمینه ساز شکوفایی «عقل منور» به مثابه معیار و راهنمای سلوک و بازیابی حافظه معنوی فطرت می گردد. این چارچوب عرفانی می تواند با ارائه راهکارهای عملی در عرصه های فردی و اجتماعی، پاسخی بنیادین به چالش های معنوی انسان معاصر ارائه دهد.

سیدابوالفضل برقعی یکی از روحانیون شیعی بود که از عقاید شیعی فاصله زیادی گرفت او به انکار امامت و الهی بودن آن که از اصول اساسی اعتقادی شیعه است؛ می پردازد علاوه بر امامت بسیاری دیگری از اعتقادات شیعه را نقد و انکار می کند او از برخی آیات تفسیرهای ناروایی ارائه می دهد. در این نگارش به بررسی دیدگاه های اعتقادی تفسیری برقعی درباره شفاعت و صحت وسقم آن ها می پردازیم. روش جمع آوری مطالب در این تحقیق کتابخانه ای بوده و روش پردازش به آن ها توصیفی_تحلیلی است. برقعی درباره شفاعت معنا و مفهوم غلطی ارائه می دهد او برای اثبات عقاید از پیش تعیین شده اش به برخی آیات توجه می کند و برخی آیات دیگر را نادیده می گیرد او برداشت های شخصی و یا تفسیرهای شخصی از آیات مرتبط با شفاعت مانند آیات استغفار حضرت یعقوب برای فرزندان ارائه می دهد و برای این آیه و برداشت شفاعت از آن، اشکالاتی را مطرح می کند؛ اما اشکالات او مردود است برقعی منکر این است که یک انسان شفاعت یک انسان دیگر را در قیامت بکند درحالی که آیات زیادی در تایید این مسئله وجود دارد و مفسران زیادی آن را تایید کرده و مخالف برقعی نظر داده اند. او دیگر آیات را نیز به دلخواه و متناسب با دیدگاه های خویش تفسیر می کند که مورد تأیید پژوهشگران و مفسران شیعه نمی باشد.

از آنجا که جامعه و فعل اجتماعی در دامان فرهنگ شکل می گیرد، سیاستگذاری با هدف هدایت فعل اجتماعی به سمت و سوی خیر و منفعت عمومی نیز در واقع سیاستگذاری فرهنگی و محتاج رهنمودهای یک نظریه فرهنگی است. آنگاه اگر جامعه ایرانی نخواهد کنش و واکنش خود در جهان پیرامون را در چارچوب افکار، الگوها و مفاهیمی که نظریه های فرهنگی معاصر صورتبندی می کنند، سامان دهد، نیازمند زبان مشترکی برای فهم فرهنگ و دلالت های اجتماعی آن در چارچوب سنت حکمی و فلسفی خودش خواهد بود. به همین منظور در این مقاله نظریه اعتباریات علامه طباطبایی با در نظر گرفتن مضامین مشترک نظریه های ف رهنگی مورد بازخوانی قرار گرفته است. گردآوری اطلاعات در این راستا به روش اسنادی انجام شده و تحلیل محتوا در چارچوب روش شناسی بنیادین صورت پذیرفته است و نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نظریه اعتباریات علامه علاوه بر فراهم نمودن امکان توصیف ماهیت فرهنگ و دلالت های اجتماعی آن برای کنش انسانی، چارچوبی برای صورت بندی یک نظریه فرهنگی متمایز ارائه می کند.

استفاده از تصویر وتصویرآفرینی، یکی از ابزارهای بیانی قرآن کریم است که زمینه را برای درک بهتر مفاهیم قرآنی آماده می کند.در میان تصویرسازی های گوناگون قرآن، صنعت تقابل، جایگاه ویژه ای دارد.تقابل های تصویری در قرآن به عنوان یکی از عناصر کلیدی در ایجاد هماهنگی هنری و بیان عمیق مفاهیم، نقش مهمی ایفا می کنند. این پژوهش می کوشد تا با روشی توصیفی -تحلیلی به بررسی تقابل های تصویری هدایت یافتگان و گمراهان در آیات مربوط به هدایت و ضلالت بپردازد.نمونه های مورد بررسی در این پژوهش با تمرکز بر چگونگی تصویرسازی قرآن کریم ، به دو دسته اصلی تقابل های تصویری صریح(دوسویه) و ضمنی(یک سویه) تقسیم شده است ، تحلیل هر نمونه، با در نظر گرفتن ساختار بلاغی آیه، واژگان کلیدی، زمینه تفسیری و ویژگی های کلیدی تصویرسازی (مانند موسیقی، تخیل، تحرک و پویایی) صورت پذیرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که قرآن کریم با مهارت تمام، برجستگی های تصویری میان هدایت یافتگان و گمراهان را بر پایه ی اسلوب های بیانی همچون استعاره، تشبیه وتمثیل به تصویر کشیده است. تصاویر گمراهان نشانگر تاریکی، بن بست و تباهی است، در حالی که تصاویر هدایت یافتگان سرشار از روشنایی، آگاهی و سعادت ابدی است.ریتم موسیقایی آیات نیز با تصاویر هماهنگ شده و حس حرکت و پویایی به آن ها بخشیده است.

شهدت البشریه تحوّلات جذریه بعد الحربین العالمیتین الأولى والثانیه، لم تقتصر على مظاهر الدمار المادی بل کانت لها أبعادٌ معنویه ونفسیه جسیمه. ازداد الیأس المریر الذی تغلب على الذات البشریه، أدّت مظاهر التوتر إلى اغلاق الوعی الجماعی، ظهرت وجهه نظر عبثیه نحو الحیاه، أصبح الوجود بلاغایه. أثیر أسئله مرکزیه حول غایه الحیاه والمسؤولیه الفردیه فی عالم متغیر وحدود الحریه الفردیه. لم ینأی الأدب عن هذه التغیرات، إذ ترکت بصمتها الواضحه على المشهد الأدبی، فأدى ذلک إلى تکوین مدرسه جدیده فی الکتابه الأدبیه تعکس هذه الأزمه وتعکس حاله التمزق النفسی للإنسان، فی عالم یکتظّ بالتناقض. وقد أطلق على هذا الاتجاه اسم "التیار العبثی" أو "العبثیه"، وهی حرکه فکریه وجمالیه أساسها فلسفه الوجود والاتجاهات الفلسفیه التی نشرها المفکرون کألبیر کامو وجان بول سارتر و... هذا وقد برز هذا التیار بوضوح فی الأدب السردی، لاسیما فی فن الروایه، حیث وظّفَ الکتّاب عناصر العبثیه کوسیله جمالیه عمیقه للتعبیر عن مأساه الإنسان المعاصر وصراعه مع عالمٍ یطغی علیه. یدرس البحث الحالی تجلیات الفکر العبثی فی روایه «دفاتر الورّاق» للکاتب الأردنی جلال برجس، حیث نالت جائزه البوکر العالمیه للروایه العربیه عام 2021م. لما اشتملت علیه من انسجام متماسک فی بناء الروایه ومعالجه فکریه وفنیه لقضایا وجودیه محوریه. تعتمد هذه الورقه البحثیه علی المنهجَ الوصفیّ-التحلیلی ووظّفت أدوات التحلیل البنیوی فی تفکیک الخطاب السردی، سعیًا إلى فهم الکیفیه التی تعکس بها الروایه التوتراتِ الوجودیهَ والبُعدَ العبثیّ فی بناء الشخصیّه الرئیسه. وتشیر نتائج الدراسه إلى أن العبثیه تتجلى بوضوح فی فقدان الشخصیه المحوریه لهویتها، ولجوئها إلى تقمّص هویات خیالیه متعدّده بوصفها آلیه دفاعیه فی مواجهه واقع مفکک یفتقر إلى المعنى والقیم الإنسانیه. هذه البنیه السردیه تعکس عمق الأزمه الوجودیه التی یعیشها الشخصیات: إبراهیم، جادالله، ناردا و...، وتظهر کیف یوظف الأدب أدواته الفنیه لتناول قضایا فلسفیه معقده فی قالب جمالی مؤثر، یعبر عن هموم الفرد العربی وهواجسه فی مواجهه واقع ملیء باللایقین والاغتراب.

یکی از موضوعات مهم در حوزه درمان ناباروری با استفاده از اسپرم حاصل از سلول های بنیادین، جایگاه ولایت پدر با همه آثار آن، بر فرزندی است که از این روش به دنیا می آید. این پژوهش با روش تحلیلی و انتقادی و با مراجعه به منابع کتابخانه ای، مشروعیت ولایت پدر را بر نوزاد حاصل از سلول های بنیادی مورد بررسی قرار داده است. با توجه به این مطلب که از نظر علمی ثابت شده منشأ ایجاد طفل از ناحیه مرد، اسپرم موجود در منی فرد بوده و عرف و لغت نیز ملاک را انتسابِ عرفی ولد به صاحب نطفه می داند و همو به عنوان ولی طفل تلقی می شود. البته، در این مقاله، دو فرض رابطه زوجیت بین صاحب سلول بنیادی که از آن اسپرم به دست آمده با صاحب تخمک و نیز عدم وجود رابطه زوجیت قابل تصویر است. در صورت اول، بر فرض پذیرش انتساب اسپرم به صاحب سلول بنیادی، الحاق نوزاد به وی از نظر شرعی فى حدّذاته، دارای اشکال نیست، و لذا ولایت او نیز بر نوزاد ثابت می شود. در صورت دوم نیز بر فرض پذیرش انتساب اسپرم به صاحب سلول بنیادی، عرفاً نوزاد ملحق به پدر تکوینی خود خواهد بود ولذا ولایت او بر طفل حاصل از سلول بنیادی نیز شرعاً ثابت خواهد بود.