درخت حوزه‌های تخصصی

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی تصویر بدنی منفی در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده با پریشانی روان شناختی در زنان متأهل مبتلا به سرطان پستان بود. روش این مطالعه توصیفی - همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش زنان مبتلا به سرطان پستان شهر کرمان در شهریورماه سال ۱۴۰۳ بود. حجم نمونه با روش نمونه گیری هدفمند ۴۰۰ نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل مقیاس پریشانی روان شناختی کسلر و همکاران، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران و سیاهه تصویر بدنی منفی لیتلتون و همکاران بود. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده بر روی پریشانی روان شناختی معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که تصویر بدنی منفی در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده با پریشانی روان شناختی نقش میانجی و معنادار داشت. همچنین مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود و درصد بالایی از واریانس پریشانی روان شناختی تبیین شد. با توجه به یافته های این پژوهش می توان از نتایج این پژوهش برای کاهش پریشانی روان شناختی در زنان مبتلا به سرطان پستان پیشنهاد می شود.

اهداف: با توجه به لزوم تبیین معیارهای انتخاب همسر با در نظر گرفتن نیاز روز جامعه ایرانی، این پژوهش به مطالعه تجربه زیسته دختران جوان از معیارهای انتخاب همسر مبتنی بر رویکرد سهم گذاری برخاسته از هستی شناسی اسلامی پرداخته است. روش: با روش پدیدارشناسی در فرایند نمونه گیری با 16 نفر از دختران جوان متأهلی که شاخص های سبک زندگی سهم گذارانه شامل احساس آرامش دهندگی و رشددهندگی، عاملیت، روابط تکوین بخش و... در زندگی آن ها وجود داشت، با روش هدفمند، مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. مصاحبه ها تا اشباع نظری ادامه یافت و کدگذاری صورت گرفت. یافته ها: سه معیار اصلی انتخاب همسر، قبل از ازدواج، برای رسیدن به «منِ مطلوب سهم گذار در زندگی زوجی بعد از ازدواج» بدست آمد. معیار اول «شاخص های نگرشی توسعه بخش و آرامش زا در زوج ها»، معیار دوم «آگاهی و آمادگی پیرامون شاخص های شباهت زا و تفاوت زا» و معیار سوم «آگاهی از مسیرهای رشد و بلوغ شخصی» احصا شد. نتیجه گیری: معیارهای انتخاب همسر مبتنی بر رویکرد سهم گذاری می تواند افق فکری دختران را درباره ازدواج گسترش دهد و به انتخاب عاقلانه همسر کمک کند.

هدف پژوهش حاضر ارتباط میان پیوندهای والدینی، خودشفقت ورزی و دلبستگی به خدا با کشمکش های روانی - معنوی بود. روش مطالعه حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. تعداد مشارکت کنندگان 2۵۵ نفر بود که به پرسش نامه های خودشفقت ورزی، پیوندهای والدینی، سبک دلبستگی به خدا و کشمکش های روانی - معنوی پاسخ دادند. از میان سبک های دلبستگی، سبک دلبستگی اضطرابی بیشترین سهم را در پیش بینی کشمکش های روانی - معنوی داشت. در میان خرده مقیاس های کشمکش های روانی - معنوی در همبستگی بنیادی، کشمکش های الهی، معنا و اخلاقی بیشترین سهم را از خود نشان دادند. در معادله رگرسیونی متغیر خودشفقت ورزی و حمایت افراطی ضریب رگرسیونی معناداری را نشان ندادند. طبق یافته های پژوهش از میان متغیرهای سبک دلبستگی به خدا و خودشفقت ورزی و پیوندهای والدینی، متغیر سبک دلبستگی به خدا بیشترین نقش را در تبیین کشمکش های روانی - معنوی داشت. با توجه به یافته ها، بررسی اثربخشی عامل دلبستگی به خدا (به ویژه سبک اضطرابی) در مداخلات درمانی مربوط به کشمکش های روانی - معنوی توصیه می شود.

هدف: تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر شخصیت پویا بر رفتار کاری پویا با تاکید بر نقش واسطه گری رضایت شغلی و خودکارآمدی وسعت نقش کارکنان انجام گرفت. روش: تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی- همبستگی است. جامعه ی آماری پژوهش کلیه کارکنان یکی از شرکت های قطعه ساز گروه صنعتی ایرانخودرو به تعداد 360 نفر بوده اند که از این تعداد 186نفر بعنوان نمونه ی آماری به روش غیراحتمالی در دسترس بدست آمده است. ابزار مورد استفاده پرسشنامه بود که به منظور تعیین روایی از روایی صوری استفاده شد و پایایی پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. برای تحلیل داده های این پژوهش از نرم افزار spss و نرم افزار پی ال اس استفاده شده است. یافته ها: نتایج تحقیق شخصیت پویا را عامل بروز رفتار کاری پویا با تاکید بر رضایت شغلی و خودکارآمدی وسعت نقش در کارکنان تایید نمود. نتیجه گیری: یافته ها بیانگر نقش مهم شخصیت پویا در بروز رفتار کاری پویا با تاکید بر رضایت شغلی و خودکارآمدی وسعت نقش است. بعبارتی شخصیت پویا هم به طور مستقیم و هم از طریق رضایت شغلی و خودکارآمدی وسعت نقش منجر به بروز رفتار کاری پویا می شود.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی پروتکل شفقت به خود ذهن آگاه مبتنی بر تجربه زیسته بر بهبود تصویر بدنی و سلامت معنوی در نوجوانان دارای رفتارهای خودآسیب رسان بود. روش شناسی: این پژوهش از نوع کارآزمایی تصادفی کنترل شده با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری پنج ماهه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان 13 تا 17 ساله مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران بود که دارای رفتارهای خودآسیب رسان بودند. 30 نفر به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه ای تحت مداخله مبتنی بر پروتکل شفقت به خود ذهن آگاه قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه چندبعدی تصویر بدنی و پرسشنامه سلامت معنوی الیسون و پالوتزین بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: تحلیل آماری نشان داد که اثر گروه، زمان و تعامل گروه × زمان برای متغیرهای تصویر بدنی و سلامت معنوی معنادار بود (p < 0.001). نتایج آزمون بونفرونی نیز نشان داد که در گروه آزمایش، تفاوت بین پیش آزمون و پس آزمون و نیز پیش آزمون و پیگیری در هر دو متغیر معنادار بوده است (p < 0.001)، در حالی که در گروه کنترل هیچ تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه گیری: پروتکل شفقت به خود ذهن آگاه مبتنی بر تجربه زیسته می تواند به طور معناداری موجب بهبود تصویر بدنی و ارتقاء سلامت معنوی در نوجوانان دارای رفتارهای خودآسیب رسان شود و اثرات آن تا پنج ماه پس از مداخله نیز پایدار باقی بماند.

فروتنی فکری به عنوان یک سازه روان شناختی چندبعدی، شامل پذیرش محدودیت های دانش خود، پرهیز از تعصب و آمادگی برای بازبینی باورها در پرتو شواهد جدید است. این پژوهش کیفی با هدف تدوین مدلی برای فرایند شکل گیری، موانع و تسهیل گرهای فروتنی فکری در دانشجویان تحصیلات تکمیلی، با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. داده ها از طریق ۳۴ مصاحبه نیمه ساختاریافته با دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری بخش روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز جمع آوری و با الگوی تحلیل اشتراوس و کوربین بررسی شدند. یافته ها نشان داد فروتنی فکری در سه بعد اصلی «گشودگی فکری»، «تعهد به یادگیری مستمر» و «تعادل در باورها» قابل مفهوم پردازی است. موانع اصلی شامل تعصب، ترس از تغییر، فشارهای اجتماعی و محدودیت آزادی آکادمیک بودند؛ در حالی که تسهیل گرهایی نظیر خودآگاهی، حمایت محیطی و تجارب مثبت شناسایی شدند. مدل ارائه شده نشان می دهد فروتنی فکری یک فرایند پویاست که از طریق پردازش انتقادی و تفکر تأملی تقویت می شود و پیامدهایی مانند توسعه یادگیری، تحول هویتی و تقویت روابط علمی دارد. این پژوهش بر ضرورت پرورش فروتنی فکری در محیط های آموزشی به عنوان عاملی کلیدی در مواجهه مثبت با چالش های فکری و اجتماعی تأکید می کند.

پژوهش حاضر با هدف اثربخشی پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی بر فرانگرانی و انعطاف پذیری هیجانی نوجوانان دختر با علائم سندروم روده تحریک پذیر انجام شد. روش پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون _ پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی نوجوانان دختر دارای علائم سندروم روده تحریک پذیر مدارس دولتی مقطع متوسطه دوم شهر زاهدان در سال تحصیلی1403-1402 بود، که تعداد 32 نفر از نوجوانان دختر بر اساس شاخص علائم سندروم روده تحریک پذیر و سیستم نمره گذاری شدت سندروم روده تحریک پذیر به روش تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و به روش همتا کردن در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 14 جلسه، هفته ای یک بار و به مدت یک ساعت ونیم درمان گروهی پروتکل یکپارچه فراتشخیصی را دریافت کردند. پرسشنامه افکار اضطرابی ولز و مقیاس انعطاف پذیری هیجانی رشید و بیات به عنوان ابزار ارزشیابی مورد استفاده قرار گرفتند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی موجب کاهش فرانگرانی و افزایش انعطاف پذیری هیجانی شده است. در نتیجه پیشنهاد می شود درمانگران حوزه سلامت روان از پروتکل یکپارچه درمان فراتشخیصی برای کاهش فرانگرانی و همچنین افزایش انعطاف پذیری هیجانی نوجوانان بهره ببرند.

مقدمه و اهداف: فرایند انتخاب همسر برای هر فرد بالغ و مجرد، مرحله ای بسیارمهم و اغلب دشوار به شمار می رود؛ انتخابی که می توان آن را مهم ترین انتخاب زندگی هر فرد دانست که سرنوشت و آینده وی را تحت تأثیر قرار می دهد. ازجمله عواملی که می تواند در پویایی این رسم پیچیده و ظریف نقش کلیدی داشته باشد باورها و انتظارات افراد در نحوه انتخاب همسر است. برخی باورها و نگرش ها به ناکامی و نارضایتی از فرایند انتخاب همسر می انجامند (کروسبی، 1985). باورهای محدودکننده انتخاب همسر از همین نوع باورها هستند. این باورها زمینه ساز گرایش ها و رفتارهای نادرست است و تأثیر نامطلوب آنها، نه تنها حیطه شناختی بلکه حیطه های گرایشی و رفتاری در انتخاب همسر را نیز تحت تأثیر قرار می دهد (حسین خانی، 1399). اگر افراد باورهای غیرواقعی درباره انتخاب همسر داشته باشند، آنها را در فرایند انتخاب همسر دچار بی تصمیمی و ناکامی خواهد کرد (باگاروزی و ران، 1981). بررسی پژوهش ها و کتب مختلف در مورد ازدواج و انتخاب همسر نشان می دهد که تاکنون مقیاس بومی- ایرانی ، اسلامی - درمورد باورهای غیرمنطقی و محدودکننده انتخاب همسر طراحی و ساخته نشده است. با توجه به اهمیت و تأثیرگذاری این باورها در فرایند وابسته به فرهنگ ازدواج و انتخاب همسر، این پژوهش با هدف طراحی، ساخت و بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس بومی باورهای غیرمنطقی در ازدواج انجام شده است. روش: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری افراد مجرد بالای هفده سالی است که به فضای مجازی دسترسی داشتند. حجم نمونه 339 نفر (91 پسر و 248 دختر) است که از میان جامعه یادشده با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. دامنه سنی مشارکت کنندگان بین 17 تا 40 سال با میانگین 06/27 و انحراف استاندارد 7/6 بود. در این پژوهش از دو مقیاس به عنوان ابزار پژوهش استفاده شده است. فرم اولیه مقیاس باورهای غیرمنطقی در ازدواج: فرم اولیه این مقیاس براساس اصلاح گویه های مقیاس باورهای محدودکننده انتخاب همسر کوب، لارسون و واتسون[1] (2003) از سوی نویسنده مسئول این پژوهش شکل گرفت و خزانه گویه ها به کمک مطالعات اسلامی و تجربیات حاصل از تعامل با مراجعان مشاوره پیش از ازدواج و شرکت کنندگان آموزش های پیش از ازدواج توسعه یافته و به تدوین فرم نهایی انجامیده است. مقیاس باورهای محدودکننده انتخاب همسر را لارسون در سال 1992 در سه مرحله متوالی براساس مقیاس عشق و انتخاب همسر تدوین شده است. فرم اولیه مقیاس باورهای غیرمنطقی در ازدواج شامل 97 گویه به همراه مقیاس باورهای محدودکننده انتخاب همسر، آماده شده و با استفاده از شبکه های اجتماعی در فضای مجازی در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفته است. تعداد 339 پرسشنامه وارد مرحله تحلیل شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها در این پژوهش از نسخه 26 نرم افزار SPSS و روش های آماری همبستگی، دونیمه سازی و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. یافته ها:  جهت بررسی روایی مقیاس از شاخص روایی محتوایی و نسبت روایی محتوایی بهره برده شد. میزان 94/0 برای شاخص روایی محتوایی (معیار قابل قبول: 79/0) و 83/0 برای نسبت روایی محتوایی (معیار قابل قبول: 62/0) به دست آمد که نشان از روایی قوی این مقیاس دارد. به منظور بررسی هماهنگی درونی گویه های مقیاس از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای کل مقیاس 89/0، برای آقایان 89/0 و برای بانوان 88/0 به دست آمد. نتایج آزمون دونیمه سازی نیز نشان داد که آلفای کرونباخ نیمه اول 76/0 و نیمه دوم 82/0 است؛ همچنین ضرایب اسپیرمن برون و گاتمن و همبستگی بین دو نیمه به ترتیب 85/0، 85/0 و 75/0 به دست آمد. به منظور بررسی ساختار عاملی مقیاس از تحلیل عاملی اکتشافی به روش مؤلفه های اصلی و چرخش واریماکس استفاده شد. نتایج شاخص کفایت نمونه برداری نشان داد که نمونه گیری مناسبی جهت تحلیل عاملی صورت گرفته است (72/0=KMO). نتایج آزمون کرویت بارتلت نیز بیانگر همبستگی معنادار کافی بین عبارت مقیاس است. نتایج این آزمون با درجه آزادی 4656 و مجذور فی دو 665/11669 درسطح 01/0>P معنادار است. به منظور تعیین تعداد عامل ها، نخست از ملاک ارزش های ویژه بزرگ تر از یک استفاده شد. برای اجتناب از دقت پایین در نتایج خروجی و نیز با توجه به نمودار اسکری، ارزش ویژه در مرحله دوم نیز بزرگ تر از یک انتخاب شد. جهت بررسی روایی ملاکی همزمان از پرسشنامه باورهای محدودکننده انتخاب همسر (کوب و همکاران، 2003) به کار رفت. نتایج حاصل گویای ارتباط قوی نمره کل دو مقیاس و ارتباط ضعیف تا متوسط زیرمقیاس های باورهای محدودکننده انتخاب همسر (به جز خطای معنوی) با نمره کل باورهای غیرمنطقی در ازدواج است (01/0>P). همبستگی ضعیف زیرمقیاس های باورهای غیرمنطقی در ازدواج نشانگر استقلال عوامل از یکدیگر است. بحث و نتیجه گیری: یافته های پژوهش پیش رو، روایی و اعتبار این مقیاس را تأیید کردند. این مقیاس در قالب سیزده عامل (احساس زدایی، بدبینی، تجربه خودمحورانه، تقدیرگرایی، جادوی عشق، خطای معنوی، خوش بینی افراطی، راه حل ناکارآمد، سختگیری، عشق انحصاری، کامل گرایی، نشانه های ناکارآمد و همسان گزینی) و نود گویه ارائه شده است. این فرم در میان مربیان و مشاوران پیش از ازدواج جهت ارزیابی باورهای غیرمنطقی افراد نسبت به ازدواج به کار می رود. تعارض منافع: تعارض منافعی در این مقاله وجود ندارد.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش هیجانات تحصیلی دانش آموزان و جو عاطفی خانواده در پیش بینی پیوند با مدرسه بود. روش: روش پژوهش حاضر بر اساس هدف (کاربردی)، و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه هشتم شهرستان بجستان در سال تحصیلی 1402-1401 به تعداد 263 نفر که براساس جدول کرجسی مورگان حجم نمونه 152 نفر(79 نفر دانش آموز پسر، 73 نفر دانش آموز دختر) به صورت روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه هیجان تحصیلی(پکران و همکاران، 2005)، پرسشنامه جو عاطفی خانواده(هیل برن، 1964) و پرسشنامه پیوند با مدرسه(رضایی شریف و همکاران، 1393)، بود. روایی پرسشنامه ها از نوع محتوایی و اعتبار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه هیجان تحصیلی 83/0، جو عاطفی خانواده 87/0 و پیوند با مدرسه 91/0 برآورد گردید یافته ها: یافته ها نشان داد بین هیجان تحصیلی و جو عاطفی خانواده(و مؤلفه های آن) با پیوند با مدرسه دانش آموزان رابطه معناداری وجود داشت. نتایج نیز بیانگر این بود که هیجان های مثبت تحصیلی توانست 35 درصد و هیجان های منفی تحصیلی 29 درصد و جو عاطفی خانواده نیز 25 درصد از تغییرات پیوند با مدرسه در دانش آموزان را پیش بینی نمایند. نتیجه گیری: با توجه به یافته ها میتوان نتیجه گرفت که هیجان تحصیلی دانش آموزان و جو عاطفی خانواده میتوانند تغییرات پیوند با مدرسه را پیش بینی کنند.

هدف از این پژوهش پیش بینی هراس اجتماعی بر اساس طرحواره رهاشدگی و نشخوار فکری در دانشجویان دختر بود. در یک طرح همبستگی تعداد 150 نفر از دانشجویان دختر دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. گردآوری داده ها با سیاهه هراس اجتماعی (SPIN)، ف رم کوتاه پرسشنامه طرح واره (SQ-SF) و مقیاس پاسخ های نشخواری (RRS) انجام شد. یافته ها نشان داد بین هراس اجتماعی با طرحواره رهاشدگی و نشخوار فکری رابطه معناداری وجود دارد (0.01 ≥ P). رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که طرحواره رهاشدگی (0.17=β) و نشخوار فکری (0.48 =β) به طور مثبت و معناداری هراس اجتماعی دانشجویان دختر را پیش بینی می کنند. یافته های این پژوهش نشان داد که با افزایش میزان رهاشدگی و نشخوار فکری در دانشجویان دختر، میزان هراس اجتماعی آنان نیز افزایش می یابد. بر این اساس در تبیین هراس اجتماعی باید به نقش طرحواره های ناسازگار اولیه و نیز نشخوار فکری توجه شود.

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر بر نگرانی از تصویر بدن نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی ﺑﺎ ﻃﺮح ﭘیﺶآزﻣﻮن_ﭘﺲآزﻣﻮن و ﮔ ﺮوه کنترل با دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان پسر مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی مراجعه کننده به مراکز مشاوره در منطقه 3 شهر تهران در سال 1402-1401 بود. حجم نمونه شامل 45 نفر (هر گروه 15 نفر) بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه جای گذاری شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه نگرانی از تصویر بدنی (BICI) لیتلتون و همکاران (2005) بود. گروه درمان شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی 8 جلسه 2 ساعته و گروه درمان فراتشخیصی یکپارچه نگر نیز 12 جلسه یک ساعته مداخله دریافت کردند. نتایج تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر نشان داد که تفاوت میانگین پیش آزمون هر دو مولفه نگرانی از تصویر بدن با پس آزمون و پیگیری معنادار است (05/0>P) ولی بین پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0<P). همچنین نتایج نشان داد برای هر دو مولفه تفاوت گروه های آزمایش با گروه گواه معنادار است (05/0>P) ولی بین دو گروه آزمایش تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<P). نتایج بیانگر این بود که هر دو مداخله پژوهش حاضر احتمالا درمان کارآمدی برای بهبود نگرانی از تصویر بدن نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی است.

امروزه سرگرمی ها در کنار خانواده و گروه همسالان با کارکردهای متعدد بر روحیات فردی و اجتماعی نوجوانان اثر می گذارند. به باور کارشناسان تعلیم وتربیت در دوره نوجوانی شخصیت فرد دستخوش تغییرات مهم و سرنوشت ساز است که بحران های هویتی از جمله مهم ترین این تغییرات به شمار می رود. توجه به دیدگاه های اسلامی می تواند در استفاده از تأثیرهای مطلوب و در امان ماندن از تأثیرهای نامطلوب سرگرمی ها در زمینه بحران های هویتی نوجوانان راهگشا باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی در پی روشن کردن این دیدگاه هاست. در این پژوهش مشخص شد با رعایت دیدگاه های اسلامی برخی از تأثیرهای مطلوب سرگرمی بر بحران های هویتی نوجوانان عبارت اند از: ایجاد شادی حلال، آموزش دهی امور مختلف در جهت کنترل افکار عمومی و هیجانات سرنوشت ساز نوجوانان به نفع اهداف دینی، تخلیه هیجانات مزاحم و فروخورده، ایجاد هیجان به منظور تنوع بخشی به زندگی و لذت بردن حلال، فراموشی هدفمند و موقت مشکلات و مسئولیت های فرساینده و سنگین، خودیابی و زمینه سازی برای ارزیابی بهتر از خود، جانشین شدن برای اعمال زشت و ناپسند، جامعه پذیری صحیح و انتقال ارزش های اسلامی، تقویت کار گروهی و حس همکاری در خوبی ها؛ همچنین در صورت عدم رعایت دیدگاه های اسلامی برخی از تأثیرهای نامطلوب سرگرمی بر بحران های هویتی نوجوانان عبارت اند از: ایجاد شادی آنی و تفاخر به این شادی ها، تخلیه هیجانات لازم برای انجام مسئولیت های دینی و سایر مسئولیت ها، هرزه نگاری، هیجان خواهی به شکلی که به مرور واکنش های مثبت عاطفی نوجوان را از بین ببرد و موجب رفتارهای فاقد دوراندیشی شود، ایجاد غفلت از خانواده و گروه های همسال، جانشین رفتارهای پسندیده مانند فعالیت شغلی و یا انقلابی شدن.

زمینه: اهمیت عملکرد تحصیلی کودکان استثنایی در شرایط حاکم بر نظام آموزشی ایران اهمیت زیادی پیدا کرده است. جنبه های روان شناختی مختلفی بر میزان عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری مؤثر است. در ادبیات موجود در این زمینه ارتقای عملکرد تحصیلی مورد توجه بوده ولی متغیرهای تأثیرگذاری مانند مهارت های ارتباطی–کلامی و مهارت های فراشناخت مورد غفلت واقع شده اند. هدف: هدف پژوهش حاضر پیش بینی عملکرد تحصیلی بر اساس مهارت های ارتباطی – کلامی با نقش میانجی مهارت های فراشناخت دانش آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری ریاضی بود. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی که به روش مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان (دختر و پسر) مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی دوره دوم دبستان شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 1401-1402 بود. نمونه پژوهش 200 نفر از دانش آموزان 10 تا 12 مبتلا به اختلال ریاضی شهر کرمانشاه بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای جمع آوری اطلاعات در این پژوهش شامل پرسشنامه های عملکرد تحصیلی (فام وتیلور، 1999)، مهارت های ارتباطی – کلامی (بارتون جی ای، 1990) و پرسشنامه مهارت فراشناخت (والترز، 1993) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون و مدل معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS23 و AMOS. 23 صورت گرفت. یافته ها: نتایج بیانگر این است که بین مهارت های ارتباطی – کلامی با عملکرد تحصیلی و مهارت های فراشناخت را به وجود دارد (05/0 <P). بین مهارت های فراشناخت با عملکرد تحصیلی نیز رابطه وجود دارد. نتایج نشان داد که مهارت های ارتباطی-کلامی از طریق مهارت های فراشناخت با عملکرد تحصیلی رابطه دارد (05/0 <P). نتیجه گیری: استفاده از مهارت های ارتباطی – کلامی و فراشناخت موجب رشد معنادار یادگیری در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی می شود بنابراین می توان با تقویت مهارت های ارتباطی – کلامی و فراشناختی ضمن تقویت عملکرد تحصیلی دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی، زمینه شناخت دقیق ظرفیت ها، توانایی ها و کاستی ها به دست خودشان فراهم شود.

زمینه و هدف: شیوع  افسردگی در بین دانش آموزان مدارس تأثیر منفی شدیدی بر سلامت جسمی و روانی فردی، پیشرفت تحصیلی و ارتباطات بین فردی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای تنظیم هیجان در رابطه بین آگاهی هیجانی با افسردگی در دانش آموزان انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان میان جلگه بود که با استفاده از روش نمونه گیری نسبتی، تعداد ۳۶۰ نفر از دانش آموزان به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های افسردگی ایرون تی بک (1971)، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و کرایج (2006) و آگاهی هیجانی ریفی و همکاران (2007) استفاده شد. داده های گردآوری شده با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS نسخه 22 در دو سطح توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفت. در بخش توصیفی، شاخص های آماری نظیر میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد محاسبه شد و در بخش استنباطی از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد آگاهی هیجانی تاثیر مستقیم و معناداری برتنظیم هیجان دارد. همچنین تنظیم هیجان اثر منفی معناداری بر افسردگی دانش آموزان دارد، لذا بهبود تنظیم هیجان باعث کاهش میزان افسردگی دانش آموزان خواهد شد. نتیجه گیری: به نظر می رسد آگاهی هیجانی از طریق بهبود راهبردهای تنظیم هیجان، می توانند به کاهش سطوح افسردگی در دانش آموزان منجر شوند. توصیه می شود برنامه های آموزشی برای تقویت آگاهی هیجانی و تنظیم هیجان در مدارس اجرا شود. همچنین آگاهی بخشی به معلمان و والدین درباره نشانه های افسردگی و اهمیت حمایت هیجانی می تواند به پیشگیری و مداخله مؤثر کمک کند.

زمینه و هدف: هدف از مطالعه حاضر، تحلیل اهمیت- عملکرد قابلیت های تحول یکپارچه پایه و پیشرفته در طرح واره های ناکارآمد نوجوانان بود. مواد و روش ها: در یک طرح توصیفی- همبستگی، نمونه ای به حجم 211 نفر از دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر مشهد در سال تحصیلی 1402-1403، به روش در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مقیاس تحول یکپارچه پایه نوجوان (ABIDS)، مقیاس تحول یکپارچه پیشرفته نوجوان (AAIDS) و فرم کوتاه مقیاس طرح واره های ناکارآمد اولیه (SF-YSQ) بود. تجزیه وتحلیل داده با استفاده از ماتریس اهمیت- عملکرد انجام شد. یافته ها: درمجموع یافته ها نشان داد که از میان قابلیت های تحول یکپارچه پایه و پیشرفته، به ترتیب مبادله و حل مساله اجتماعی و صمیمیت و جذب شدن به انسان ها بیشترین تأثیر را بر طرح واره های حوزه بریدگی و طرد داشته و نیازمند مداخله جدی تری هستند. همچنین، مولفه های مبادله و حل مساله اجتماعی و تفکر خاکستری، بیشترین نقش را در شکل گیری طرح واره های حوزه خودگردانی و عملکرد مختل ایفا کرده اند. در مورد طرح واره های مربوط به محدودیت های مختل، مؤلفه های تفکر چندعلیتی، تنظیم عواطف و رفتار، مبادله و حل مساله اجتماعی و تفکر خاکستری، بیشترین تأثیر را داشته اند. افزون بر این، مبادله و حل مساله اجتماعی و تفکر مبتنی بر معیار درونی، بیشترین تاثیر را در شکل گیری طرح واره های حوزه دیگر جهت مندی داشته اند. در نهایت، مولفه های مبادله و حل مساله اجتماعی و تفکر خاکستری مهم ترین سازه های تأثیرگذار بر طرح واره های حوزه گوش به زنگی بیش ازحد و بازداری شناخته شدند. نتیجه گیری: درمجموع با نظر به یافته های پژوهش به نظر می رسد که طراحی و اجرای مداخلات درمانی با هدف تقویت قابلیت های تحول هیجانی-کارکردی پایه و پیشرفته می تواند نقش بسزایی در تعدیل طرح واره های ناکارآمد نوجوانان داشته باشد

هدف پژوهش حاضر تعیین نقش میانجی اعتیاد به بازی های آنلاین در رابطه میان خشم و خلاقیت بدخواهانه در نوجوانان با نشانه های اختلال نارسایی توجه -بیش فعالی بود. روش پژوهش توصیفی -همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دارای نشانه های اختلال نارسایی توجه-بیش فعالی مقطع متوسطه دوم ناحیه 1 شهر رشت در سال تحصیلی 1403-1402 بود که به روش هدفمند، 240 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل سیاهه علائم مرضی کودکان (CSI-4) گادو و همکاران (1984)، مقیاس رفتار خلاقیت بدخواهانه (MCBS) هاو و همکاران (2016)، سیاهه خشم و پرخاشگری کودکان (ChIA) نیلسون و فینچ (2000)، و سیاهه اعتیاد به بازی های آنلاین (OGAI) وانگ و چانگ (2002) بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش معادلات ساختاری انجام شد. نتایج بیانگر برازش مطلوب مدل پژوهش بود. نتایج ضرایب اثرات مستقیم نشان داد که خشم اثر مستقیم و معناداری بر خلاقیت بدخواهانه و اعتیاد به بازی های آنلاین داشت و اعتیاد به بازی های آنلاین نیز اثر مستقیم و معناداری بر خلاقیت بدخواهانه داشت (01/0>p). نتایج آزمون بوت استرپ بیانگر اثر غیرمستقیم خشم بر خلاقیت بدخواهانه با میانجی گری اعتیاد به بازی های آنلاین بود (05/0>p). نتایج این پژوهش نشان داد افزایش خشم در افزایش خلاقیت بدخواهانه نقش دارد؛ همچنین این رابطه توسط اعتیاد به بازی های آنلاین میانجی گری می شود. درواقع می توان بیان کرد اعتیاد به بازی های آنلاین و خشم می توانند تبیین کننده خلاقیت بدخواهانه باشند.