درخت حوزه‌های تخصصی

والدین دارای فرزند با نیازهای ویژه تجارب رنج آور و دغدغه های بسیاری را پیرامون مراقبت از فرزند ناتوان خود تجربه می کنند . این پژوهش بر اساس رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد و هدف از اجرای آن، بررسی چالش های والدگری از دیدگاه مادران دارای فرزندان با نیازهای ویژه مشغول به تحصیل در سال 1404-1403 بود. بازه زمانی اجرا پژوهش آذرماه تا دی ماه سال تحصیلی بود. حجم نمونه سیزده نفر بود و ملاک های اصلی برای انتخاب شرکت کنندگان داشتن حداقل یک فرزند با نیازهای ویژه و داوطلب بودن برای شرکت در پژوهش بود. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده و تجربه های زندگی شرکت کنندگان بررسی شد. برای تحلیل مصاحبه ها از روش کلایزی استفاده شد. نتایج مصاحبه ها پس از استخراج موضوعی و طبقه بندی، در 2 مقوله اصلی چالش های والدگری در بدو تولد و چالش های والدگری در طول زندگی و 13 مقوله فرعی طبقه بندی شدند. در مجموع، واکاوی چالش های والدگری در والدین دارای فرزندان با نیازهای ویژه نشان داد آنها در ابعاد مختلفی تحت تاثیر وضعیت فرزند خود قرار می گیرند. بنابراین از این مقوله ها می توان به منظور تدوین برنامه های آموزشی و روانشناختی برای والدین دارای کودکان با نیازهای ویژه استفاده کرد.

زمینه: داشتن فرزند با نیازهای خاص بر عقاید، باورها، افکار و احساسات آن ها تأثیر قابل ملاحظه ای دارد، تا جایی که مادران چنین کودکانی احساسات مختلفی از جمله سردرگمی، تلخ کامی، تکذیب و انکار، افسردگی، ناامیدی و بسیاری از احساسات منفی متفاوت را تجربه می کنند که این خود بر میزان تاب آوری و رفتار سرسختانه آن ها تأثیر منفی می گذارد، بررسی راهبردهای مؤثر برای تقویت سازگاری شناختی و روابط عاطفی، به منظور ارتقای کیفیت زندگی و کاهش تنش های مادران ضروری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهن آگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی و مادران دارای کودکان مبتلابه کم توانی ذهنی خفیف انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و پیگیری پنج ماهه سه گروهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان مبتلا به کم توانی ذهنی خفیف مراجعه کننده به مدارس استثنایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1403 بودند. از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد. شرکت کنندگان 30 نفر بودند که به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. همه آن ها پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (دنیس و وندروال، ۲۰۱۰) و مقیاس رابطه والد-فرزند (پیانتا، 1994) را تکمیل کردند. از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر به کمک نرم افزار آماری SPSS22 استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که تأثیر آموزش تنظیم هیجان و ذهن آگاهی بر بهبود انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزند و مؤلفه های آن ها در پس آزمون و پیگیری معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه برای انعطاف پذیری شناختی (001/0 =p، 635/66 =F)، نزدیکی (001/0 =p، 883/59 =F)، وابستگی (001/0 =p، 756/36 =F)، تعارض (001/0 =p، 428/25 =F)، رابطه مثبت کلی والد فرزند (001/0 =p، 973/39 =F) معنی دار بود. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد هر دو مداخله تنظیم هیجان و ذهن آگاهی در بهبود کلی انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزندمؤثرند، اما این اثربخشی در سطح مؤلفه های خاص محدود است. این یافته ها لزوم ترکیب روش های آموزشی و هدف گذاری مؤلفه های خاص در مطالعات آتی را پررنگ می کند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی طرحواره درمانی بر کمال گرایی و استرس انتظارات تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم انجام شد. روش شناسی: این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسط دوم شهرستان تنکابن در سال تحصیلی 1404-1403 بودند. نمونه پژوهش حاضر 30 نفر از افراد جامعه بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) به صورت تصادفی جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه کمال گرایی مثبت و منفی تری-شورت و همکاران (1995) و پرسشنامه استرس انتظارات تحصیلی انگ و هوان (2006) بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس چند متغیره (مانکووا) و تک متغیره (آنکووا در متن مانکووا) استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تفاوت آماری معنی داری در پس ازمون دو گروه ازمایش و کنترل از نظر میانگین نمرات متغیرهای کمال گرایی مثبت، کمال گرایی منفی و استرس انتظارات تحصیلی دارد (001/0>P). نتیجه گیری: به این صورت که طرحواره درمانی سبب افزایش کمال گرایی مثبت و کاهش کمال گرایی منفی و استرس انتظارات تحصیلی دانش آموزان شد.

این مطالعه، روابط بین دلبستگی والدینی، دلبستگی عاطفی و هویت رابطه ای در میان نوجوانان را بررسی می کند، با تمرکز بر نقش میانجی گری دلبستگی عاطفی و اثر تعدیل کنندگی مدت زمان رابطه. با استفاده از نمونه ای از نوجوانان دو مدرسه در یک منطقه فرهنگی خاص، این پژوهش بر اهمیت دلبستگی والدینی به عنوان بنیادی برای کاوش عاطفی و روابط صمیمانه تأکید دارد. یافته های کلیدی نشان دهنده رابطه مثبت و معنی داری بین دلبستگی والدینی و عاطفی در هر دو جنس پسر و دختر است، در حالی که ارتباط بین دلبستگی عاطفی و هویت رابطه ای در دختران قابل توجه تر از پسران است. علاوه بر این، دلبستگی عاطفی به عنوان یک میانجی جزئی بین دلبستگی والدینی و هویت رابطه ای عمل می کند، که نشان می دهد روابط نوجوانان با همسالان نقش مهمی در شکل گیری هویت دارند. همچنین، تحلیل نشان می دهد که مدت زمان طولانی تر در روابط عاشقانه با سطوح بالاتر دلبستگی عاطفی و تعهد ارتباط دارد. با این حال، این مطالعه به چندین محدودیت، از جمله تمرکز بر نوجوانانی با والدین زنده، همگنی فرهنگی و احتمالات سوگیری در داده های خودگزارش شده اذعان دارد. یافته ها اهمیت روابط والدین و همسالان را در شکل دهی به رشد هویت نوجوانان تأکید می کنند.

امنیت عاطفی خانواده، به حالتی گویند که در آن شخص اطمینان داشته باشد در محیط خانواده نیازهای عاطفی او برآورده می شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین مؤلفه های امنیت عاطفی خانواده در قرآن کریم انجام شده است. روش پژوهش حاضر تحلیل محتوای کیفی به شمار می رود؛ روشی که داده های متنی از طریق تجزیه وتحلیل و با فرایندهای کدبندی طبقه بندی نظام مند و طراحی الگوهای شناخته شده خلاصه و ارائه می شوند. نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل کیفی پژوهش نشان داد که مؤلفه های امنیت عاطفی خانواده از نظر قرآن به دو حیطه مؤلفه های زمینه ساز و آشکارساز تقسیم می شوند. «عوامل زمینه ساز امنیت عاطفی خانواده» بر اساس قرآن عبارت اند از: 1. تفاوت نقش ها و وظایف زن و مرد؛ 2. صلاحیت های جسمی و روانی؛ 3. تنظیم قدرت در خانواده (قوامیت مرد)؛ 4. حفظ مرزهای خانواده؛ 5. سنخیت در ایمان. حیطه دوم عوامل آشکارساز امنیت عاطفی خانواده عبارت اند از: 1. پشتیبانی شناختی (دوری از اتهام و بدگمانی یا حسن ظن، رشدهای عقلی و شناختی متناسب با روابط خانوادگی)؛ 2. پشتیبانی عاطفی (مباشرت به معروف، محبت، آرامش، ارضای جنسی)؛ 3. پشتیبانی رفتاری (محدودیت روابط جنسی به درون خانواده، بخشش و مدارا، حل تعارض و مدیریت نشوز و شقاق).

با توجه به گسترش روزافزون ارائه خدمات روان درمانی از طریق بستر تلفن و اهمیت تضمین کیفیت این خدمات، توجه به عوامل مؤثر بر اثربخشی آن ضروری است. این پژوهش با هدف کشف و تفسیر عمیق تجربیات درمانگران به منظور استخراج بینش های کاربردی برای بهینه سازی کیفیت خدمات روان درمانی تلفنی انجام شد. روش پژوهش حاضر کاربردی و از نوع کیفی پدیدارشناسی تفسیری است. جامعه آماری این پژوهش شامل درمانگران فعال شهر تهران در سال 1403-1404 بود. نمونه گیری به صورت هدفمند از نوع ملاکی بود و تا مرز اشباع داده ها و در نهایت، انتخاب 15 درمانگر ادامه یافت. با شرکت کنندگان به مدت 7 ماه مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام شد. به منظور تحلیل داده ها، از روش هفت مرحله ای کلایزی و نرم افزار MAXQDA.20 برای کدگذاری استفاده شد. تحلیل داده ها به شناسایی 80 مفهوم اولیه، 11 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی منجر شد. برای بررسی اعتبار و صحت داده های پژوهش، از چهار معیار سنجش شامل اعتبار، انتقال پذیری، اطمینان پذیری و تأییدپذیری استفاده شد. مضامین اصلی شامل شایستگی های شخصی درمانگران (مهارت های پایه ای مشاوره، ظرفیت های روان شناختی درمانگر، مدیریت سلامت روان درمانگر و شاخص های عینی بهبود)، بسترهای مؤثر در خدمات مشاوره تلفنی (زیرساختی و روانی-اجتماعی)، راهکارهای فردی درمانگران (خودمراقبتی جسمانی و خودمراقبتی روانی-معنوی) و راهکارهای کلان (حمایت های عملیاتی، حمایت های روان شناختی و به سازی حرفه ای) بودند. شناسایی «نیاز به حمایت روان شناختی سازمانی» برای درمانگران به عنوان یک دستاورد نوین این پژوهش برجسته بود. یافته های حاضر گامی مهم در راستای ارتقای خدمات روان شناختی از راه دور است و با توجه به گسترش این نوع خدمات، توجه و برنامه ریزی سیاست گذاران و مدیران مراکز را به ویژه در زمینه پشتیبانی نظام مند از درمانگران طلب می کند.      

زمینه: فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی در دنیای امروز امکان تبادل اطلاعات و برقراری ارتباط را برای آموزش حضوری به صورت آموزش از راه دور فراهم ساخته اند، این توسعه، نظام های آموزشی را به سوی گرایش به سمتِ «یادگیری ترکیبی» تشویق کرده است. یادگیری ترکیبی یکی از مباحث با اهمیت است که با شدت و توجه زیادی مورد بحث قرار می گیرد. پژوهش های گوناگون در زمینه نقش و تأثیر استفاده از این ابزار در فرآیند یاددهی- یادگیری انجام شده اند که غالباً نشان دهنده کارکرد مثبت راهبردهای آموزشی در ارتقای کیفیت این فرآیندها هستند. هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه های آموزش مبتنی بر یادگیری ترکیبی در نظام آموزش و پرورش در مقطع ابتدایی با استفاده از مطالعه کیفی بوده است. روش: روش پژوهش، تحلیل مضمون بر اساس روش تحلیل مضمون (2001) Attride- Stirling بود. جامعه بخش کیفی پژوهش حاضر شامل پایگاه های داده، مجله های معتبر بین المللی و کلیه پژوهش های معتبر انجام شده در حوزه آموزش مبتنی بر یادگیری ترکیبی در نظام آموزش و پرورش است. بر اساس تدوین راهبرد جستجوی منابع و مبنا قرار دادن معیارهای ورود و خروج مطالعه ها، تعداد 35 منبع بر اساس اشباع نظری و با توجه به معیارهای ورود، به صورت هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شده اند. یافته ها: یافته ها در فرآیند بازبینی به صورت مضامین استخراج شده اند: یک مضمون فراگیر با عنوانِ آموزش مبتنی بر یادگیری ترکیبی و 10 مضمون سازمان دهنده همراه با 63 مضمون پایه نهایی به دست آمد. مؤلفه های آموزش مبتنی بر یادگیری ترکیبی در نظام آموزش و پرورش خراسان شمالی در مقطع ابتدایی، با آستانه پذیرش بالاتر از 7/0 برآورد شده و میزان اختلاف نظر خبرگان در مراحل اول و دوم کمتر از حد آستانه (2/0) بود. نتیجه گیری: به طور کلی می توان گفت که ایجاد هماهنگی، انسجام و همخوانی در مؤلفه های مؤثر بر آموزش مبتنی بر یادگیری ترکیبی و به تبع آن تحقق اهداف نوین آموزشی و تربیتی نظام آموزش و پرورش خراسان شمالی، به ویژه در مدارس به عنوان محل تجلی این اهداف، نیازمند همکاری همه جانبه دانش آموزان، والدین، مدیران و معلمان است. بر این اساس، استفاده از الگوی به دست آمده در این پژوهش می تواند فرآیند یادگیری ترکیبی را در نظام آموزش و پرورش خراسان شمالی، به شکل موفقیت آمیز تسهیل کند و از اعتبار بالایی برخوردار باشد.

پژوهش حاضر با هدف نقش میانجی دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین تکانشگری، نوجویی و رفتارهای پرخطر در نوجوانان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، همبستگی است. جامعه پژوهش حاضر تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر زنجان (18355 نفر) در سال تحصیلی 403-1402 بودندکه تعداد 400 نفر به شیوه نمونه گیری در تصادفی خوشه ای مرحله ای انتخاب شدند و به  مقیاس های پژوهش شامل مقیاس تنظیم هیجان گراتز و رامر (2004)، مقیاس تکانشگری بارت (2004)، مقیاس سرشت و منش کلونینجر (1994) و مقیاس رفتارهای پر خطر زاده محمدی و احمدی (1388) پاسخ دادند. نتایج تحلیل حاکی از آن بود که اثر مستقیم تکانشگری (p<0/05 ،β=0/31)، نوجویی (p<0/05 ،β=0/17)،  و دشواری در تنظیم هیجان(p<0/05 ،β=0/13)، بر رفتارهای پر خطر در نوجوانان و اثر مستقیم تکانشگری بر دشواری در تنظیم هیجان معنادار بود (p<0/05 ،β=0/52). اثر غیر مستقیم تکانشگری بر رفتارهای پرخطر با میانجی گری دشواری در تنظیم هیجان نیز معنادار بود (p<0/05 ،β=0/07). با توجه به نتایج بدست آمده نیاز به مداخلات هدفمند است که هم تکانشگری، نوجویی و هم مهارت های تنظیم هیجان را مورد توجه قرار دهند. دشواری در تنظیم هیجان، میانجی کلیدی رابطه تکانشگری و رفتارهای پرخطر در نوجوانان است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل ساختاری پیش بینی تجربیات شبه روان پریشی بر اساس ترومای کودکی با نقش میانجی انعطاف پذیری روان شناختی در دانشجویان انجام شده است. روش پژوهش حاضر توصیفی - همبستگی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری کل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در زمستان سال 1403 بودند. حجم نمونه بر اساس مدل کلاین (2023) و با روش نمونه گیری در دسترس (به شیوه آنلاین) 200 نفر انتخاب شد. با استفاده از مقیاس پرسشنامه ارزیابی عمومی از تجربه های روان پریشی (CAPE-42؛ استفانیز و همکاران، 2002)، فرم کوتاه پرسشنامه ترومای کودکی (CTQ-SF؛ برنشتاین و همکاران، 2003) و سیاهه چندبعدی انعطاف پذیری روانشناختی (MPFI؛ رولفس و همکاران، 2018) داده ها جمع آوری شد. با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS نسخه 29 داده ها تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم ترومای کودکی (0/65=β و 0/001>p) و انعطاف پذیری روان شناختی (0/29- =β و 0/003>p) بر روی تجربیات شبه روان پریشی معنادار است. همچنین نتایج نشان داد که انعطاف پذیری روان شناختی در رابطه بین ترومای کودکی (0/62- =β و 0/001>p) با تجربیات شبه روان پریشی نقش میانجی و معنادار دارد. همچنین مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (RMSEA=0/06, SRMR=0/03, p<0/5) و 64 درصد از واریانس تجربیات شبه روان پریشی تبیین می شود. این مطالعه درک مکانیسم های احتمالی تجربیات روان پریشی دانشجویان را عمیق تر کرد. برای دانشجویانی که از تروماهای کودکی رنج می برند، انعطاف ناپذیری روان شناختی ممکن است یک راهبرد مقابله ای ناسازگارانه باشد که دانشجویان را به سمت تجربیات روان پریشی سوق می دهد.

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثربخشی مداخله قدردانی بر خودانتقادی مادران و مشکلات هیجانی رفتاری فرزندان شهر اصفهان بود. پژوهش حاضر، به صورت نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با دوره پیگیری بود. جامعه آماری در این پژوهش شامل تمامی مادران دارای دختران با مشکلات هیجانی رفتاری مشغول به تحصیل در مدارس شهر اصفهان بودند که به صورت هدفمند و با توجه به ملاک های ورود، 40 نفر از مادران دارای دختران با علائم مشکلات هیجانی رفتاری شهر اصفهان در دامنه سنی 9 تا 11 سال، به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. والدین گروه آزمایش در 9 جلسه 90 دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) تحت مداخله قدردانی قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مشکلات رفتاری آخنباخ-فرم والد (2001، CBCL)، مقیاس سطوح خود (LOSC) و بسته آموزش قدردانی قمرانی (1389) بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر و با نسخه ی 24 نرم افزار Spss انجام گرفت. نتایج حاکی از آن بود که در مؤلفه های خودانتقادی درونی، خود انتقادی مقایسه ای و نمره کل خودانتقادی، متغیر گروه، متغیر زمان و همچنین تعامل زمان و گروه معنی دار می باشد (0/05≥p). همچنین در مؤلفه های مشکلات درونی شده، مشکلات برونی شده و نمره کل مشکلات هیجانی رفتاری هم متغیر گروه، متغیر زمان و همچنین تعامل زمان و گروه معنی دار می باشد (0/05≥p). نتایج مطالعه نشان می دهد، می توان از مداخله قدردانی به عنوان مداخله ای برای بهبود خودانتقادی مادران و مشکلات هیجانی رفتاری فرزندان استفاده کرد.

مقدمه: قربانیان قلدری ضعف در خودکارآمدی و سبک های حل مسئله را نشان می هند. این درحالی است که گروه درمانی کوتاه مدت راه حل محور می تواند در بهبود این متغیرها اثربخش باشد؛ بنابراین هدف این پژوهش ارزیابی اثربخشی گروه درمانی کوتاه مدت راه حل محور بر خودکارآمدی و سبک های حل مسئله نوجوانان قربانی قلدری بود. روش: روش مطالعه حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه اول  پسر ناحیه یک شهر رشت در سال تحصیلی 1403-1404 بودند که از میان آنها پس از طی دو مرحله به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دوگروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. گروه آزمایش 7 جلسه 90 دقیقه ای گروه درمانی راه حل محور کوتاه مدت را دریافت کرد. ابزار پژوهش شامل مقیاس قلدری ایلی نویز اسپالگه و هولت (2001)، پرسشنامه قلدری/ قربانی الویس (1996)، پرسشنامه خودکارآمدی موریس (2001) و پرسشنامه سبک های حل مسئله کسیدی و لانگ (1996) بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس استفاده شد. یافته ها : نتایج تحلیل داده ها نشان داد، گروه درمانی کوتاه مدت راه حل محور بر همه مؤلفه های خودکارآمدی (به استثنا خودکارآمدی اجتماعی) و بر همه مؤلفه های حل مسئله (به استثنا سبک خلاق) تأثیر معنی داری داشت (01/0 > p ). نتیجه گیری: با توجه به یافته ها،گروه درمانی کوتاه مدت راه حل محور با ایجاد یک فضای گروهی مثبت، زمینه را برای افزایش مهارت های حل مسئله و بهبود احساس خودکارآمدی فراهم نمود که درنتیجه افزایش توانایی مقابله با پدیده قلدری را در نوجوانان قربانی قلدری به همراه داشت.

زمینه: اضطراب بارداری به عنوان یکی از شایع ترین چالش های روان شناختی دوران بارداری، می تواند پیامدهای نامطلوبی بر سلامت مادر، جنین و رشد بلندمدت کودک برجای بگذارد. با توجه به پیچیدگی و چندبُعدی بودن این پدیده، بررسی تجربیات زیسته زنان باردار برای درک عمیق تر ابعاد و عوامل مؤثر بر آن ضروری است. هدف: هدف این پژوهش، واکاوی اضطراب بارداری بر اساس تجربیات زیسته زنان باردار شهر تبریز بود. روش: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. تعداد ۲۰ نفر از زنان باردار ساکن شهر تبریز به روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری (تا زمانی که داده های جدید مضمون جدیدی ایجاد نکردند) انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق (با میانگین زمان ۴۵ تا ۶۰ دقیقه) جمع آوری و با روش تحلیل مضمون کُلایزی در نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. فرآیند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و گزینشی و استخراج مضامین اصلی و فرعی بود. جهت اطمینان از اعتبار پژوهش، معیارهای چهارگانه (Guba & Lincoln) از جمله تأیید مضامین توسط مشارکت کنندگان و تنوع نمونه رعایت شد. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی چهار مضمون اصلی و ۱۲ مضمون فرعی شد: ۱- بُعد فیزیولوژیکی (علائم جسمانی، سابقه بیماری های خاص و عادات غلط)؛ ۲- بُعد روان شناختی (ویژگی های شخصیتی، احساسات، افکار و تجارب استرس زای اخیر)؛ ۳- بُعد فرهنگی (نبود گروه های آموزشی- حمایتی، تفکرات قالبی و باورهای نادرست، و ضرورت تقویت معنویت با کمک متخصصان)؛ ۴- بُعد اجتماعی-اقتصادی (ارتباطات و حمایت های اجتماعی، و مشکلات مالی و عدم رفاه اقتصادی). این مضامین در تعامل با یکدیگر، تجربه منحصربه فرد اضطراب بارداری را شکل می دادند. نتیجه گیری: یافته ها ضرورت مدیریت اضطراب بارداری با رویکردی چندوجهی و کل نگر را تأیید می کنند که ابعاد فیزیولوژیک، روان شناختی، فرهنگی- اجتماعی و اقتصادی را همزمان پوشش دهد. طراحی مداخلات آموزشی- حمایتی جامع و بازنگری سیاست های بهداشتی و اجتماعی مبتنی بر این ابعاد، می تواند گامی اساسی در کاهش اضطراب بارداری، ارتقای سلامت روان مادران و بهبود پیامدهای بارداری باشد.

زمینه: هویت علمی یکی از ارکان کلیدی در تربیت معلمان پژوهشگر و متعهد است، هویتی که در بستر تجربه های زیسته دانشجومعلمان و از خلال تعاملات آموزشی، پژوهشی و اجتماعی در محیط دانشگاه فرهنگیان شکل می گیرد. این هویت، که ابعادی همچون آگاهی تخصصی، تعلق به جامعه علمی و کنشگری پژوهشی را دربرمی گیرد، به شدت متأثر از کیفیت تجربه های دانشگاهی و فرایندهای یادگیری معلمان آینده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف کاوش تجربه های زیسته دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان اردبیل و تبیین نقش محیط دانشگاهی در شکل گیری و تحول هویت علمی آنان انجام شده است. این پژوهش می کوشد با تحلیل روایت های دانشجومعلمان، ابعاد چندلایه و پویای هویت علمی را در بستر تربیت معلم آشکار سازد. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و بر پایه راهبرد روایت پژوهی انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان اردبیل بود. نمونه گیری به شیوه هدفمند و با رعایت تنوع ویژگی های فردی و تحصیلی انجام گرفت. داده ها از طریق انجام ۲۱ مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد و فرآیند جمع آوری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمون (2006) Braun & Clarke در شش مرحله آشنایی با داده ها، تولید کدهای اولیه، جست وجوی مضامین، بازبینی مضامین، نام گذاری و تعریف مضامین و نگارش گزارش نهایی صورت پذبرفت. برای افزایش اعتبار یافته ها نیز بازبینی مکرر داده ها و رعایت اصول اخلاقی شامل رضایت آگاهانه و حفظ محرمانگی اطلاعات مد نظر قرار گرفت. یافته ها: از تحلیل داده ها، در مجموع 156 کد اولیه استخراج شد، که پس از پالایش، به 95 کد نهایی (مضامین پایه)، تقلیل یافت. این کدها در قالب 14 مضمون سازمان دهنده ودر نهایت 5 مضمون اصلی طبقه بندی شد. مضامین اصلی شامل «هویت علمی چندبُعدی»، «گسست میان هدف تربیتی و تجربه زیسته»، «زیست جهان یادگیری معلم»، «شکاف میان واقعیت دانشگاهی و انتظارات تربیتی»، و «تحول گرایی در تربیت معلم با محوریت کیفیت، کاربرد و مشارکت» بودند. یافته ها نشان داد که محیط دانشگاه فرهنگیان، با وجود پتانسیل هایی مانند اساتید دلسوز و فعالیت های پژوهشی، با موانعی چون ضعف محتوای آموزشی و کمبود فرصت های پژوهشی مواجه است؛ عواملی که به طور مستقیم که فرآیند شکل گیری هویت علمی را مختل می کند. نتیجه گیری: پژوهش نشان داد که هویت علمی دانشجو معلمان در تعامل با محیط دانشگاهی شکل می گیرد، اما با چالش هایی مانند ضعف محتوا، کمبود فرصت های پژوهشی و ناهماهنگی اهداف و واقعیت ها روبه روست. تقویت این هویت نیازمند تحول در ساختار، آموزش، نقش استادان و توجه به تجربه های زیسته است.

هدف : تاثیر یادگیری معکوس بر تفکر خلاق دانش آموزان پسر پایه پنجم دوره ابتدایی در درس علوم تجربی منطقه ۴ آموزش و پرورش شهر تهران سال تحصیلی 1403-1402بود. روش کار: این پژوهش از نظرگردآوری از آنجا که در این تحقیق، محقق نمی توانست آزمودنی ها را به شیوه ی تصادفی درگروه های مورد مطالعه قراردهد بنابراین از طرح نیمه آزمایشی و زمینه یابی تاثیر روش تدریس وارونه بر تفکر خلاق، از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده نمود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی منطقه 4 شهر تهران بود.نمونه این پژوهش شامل 30نفردانش آموزان پسر پنجم دوره ابتدایی (15) نفرگروه آزمایش 15نفرگروه گواه بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده اند. ابزار گردآوری داده ها در این تحقیق پرسشنامه استاندارد خلاقیت تورنس(1979) بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش آمار توصیفی و در آمار استنباطی، با توجه به اینکه مقیاس اندازه گیری فاصله ای و با پیش فرض نرمال بودن داده ها از آمار پارامتریک و با توجه به اینکه داده ها پیوسته بوده از آزمون آماری تی وابسته و تحلیل واریانس (آنوای یک راهه) استفاده می گردد. یافته ها: یادگیری معکوس موجب بهبودسیالی تفکر،انعطافپذیری ،ابتکار ،بسط تفکر و تفکر خلاق دانش آموزان می گردد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که یادگیری معکوس از نوع یادگیری فعال می باشد و با روش های متفاوت آموزشی به سیالی تفکر دانش آموزان منجر می شود. دانش آموزان به صورت فعال در فراگیری و ایجاد دانش مشارکت می کنند

هدف پژوهش حاضر ، بررسی تأثیر آموزش به شیوه کلاس درس معکوس بر عملکرد تحصیلی و نگرش نسبت به درس علوم در دانش آموزان پایه ششم می باشد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با (طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل) بوده است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهر ساری می باشد که با استفاده از شیوه نمونه گیری تصادفی جایگزینی و با استفاده از فرمول کوکران تعداد 64 نفر در دو گروه کنترل(32 نفر) و گروه آزمایش(32 نفر) به عنوان نمونه آماری انتخاب شده اند. جهت گردآوری داده ها، از دو پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور(1999) و پرسشنامه نگرش به علوم اکپینر و همکاران(2009) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطّلاعات از تحلیل واریانس چندمتغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش به شیوه کلاس درس معکوس بر عملکرد تحصیلی و مولفه های آن و هم چنین بر نگرش به درس علوم و مؤلفه های آن تأثیر مثبت و معنی داری داشت. بنابراین می توان گفت که با آموزش به شیوه کلاس درس معکوس می توان عملکرد تحصیلی و نگرش دانش آموزان نسبت به درس علوم را افزایش داد.

مقدمه و هدف: با توجه به اهمیت استقرار سلامت و ایمنی در ورزش مدارس که علاوه بر افزایش سطح کیفیت و مهارت ورزشی در حمایت بیشتر از دانش آموزان و شرکت کنندگان در فعالیت های ورزش نقش مهمی ایفا می کند؛ مسئله این پژوهش در جهت دستیابی به پاسخ این پرسش می باشد که؛ چه عوامل مداخله گری در شکل گیری سیستم یکپارچه در بهداشت ورزشی و ایمنی ورزش در مدارس کشور تاثیرگذارند؟ روش کار: در این پژوهش کیفی، داده ها در سه سطح کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل می شوند. مصاحبه با 18 نفر از کارشناسان تربیت بدنی و بهداشت در ادارات ورزش و آموزش و پرورش و دانشگاه ها، اساتید و دبیران تربیت-بدنی، مربیان ورزشی، مدیران مدارس و پزشکان وزارت آموزش و پرورش صورت گرفت که در پایان 29 کد در 5 مقوله از مصاحبه ها استخراج گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که عوامل مداخله گر شامل «عوامل اقتصادی»، «عوامل محیطی»، «عوامل مدیریتی»، «عوامل ارتباطات» و «عوامل سیاسی» می باشد. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که عوامل اقتصادی، محیطی، مدیریتی، ارتباطات و سیاسی به عنوان مؤلفه های کلیدی مداخله گر، نقش مهمی در کارکرد و اثربخشی سیستم بهداشت و ایمنی ورزش در مدارس ایران دارند. بنابراین برای ارتقای ایمنی و سلامت فعالیت های ورزشی دانش آموزان، لازم است این عوامل به طور هماهنگ و جامع مورد توجه قرار گیرند تا سیستم بهداشت و ایمنی مدارس به شکل مؤثر و پایدار عمل کند.

زمینه و هدف: سالمندی با تغییرات نامطلوبی در وضعیت هورمونی همراه است که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش خطر بیماری‌های مزمن شود. تمرینات مقاومتی به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای غیردارویی برای مقابله با پیامدهای سالمندی شناخته می‌شوند. با این حال، اطلاعات محدودی درباره تأثیر الگوهای مختلف زمان‌بندی تمرین مقاومتی بر شاخص‌های هورمونی زنان سالمند وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر دو نوع تمرین مقاومتی با زمان‌بندی خطی و غیرخطی بر هورمون‌های میواستاتین و فولیستاتین زنان سالمند انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و سه گروه (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) بود. جامعه آماری شامل زنان سالمند 65 تا 70 سال شهر تهران بود که تعداد 36 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه تمرین مقاومتی با زمان‌بندی خطی (12 نفر)، تمرین مقاومتی با زمان‌بندی غیرخطی (12 نفر) و گروه کنترل (12 نفر) قرار گرفتند. برنامه تمرینی به مدت 8 هفته، سه جلسه در هفته و هر جلسه به مدت 80 دقیقه اجرا شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو نوع تمرین مقاومتی خطی و غیرخطی موجب کاهش معنادار سطح میواستاتین و افزایش معنادار فولیستاتین نسبت به گروه کنترل شدند. مقایسه دو الگوی تمرینی نشان داد تمرین مقاومتی غیرخطی در کاهش میواستاتین و افزایش فولیستاتین اندکی مؤثرتر بود.نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج پژوهش نشان داد که هر دو نوع تمرین مقاومتی خطی و غیرخطی موجب بهبود معنی‌دار شاخص‌های مرتبط با رشد و بازسازی عضلانی در زنان سالمند 65 تا 70 سال شهر تهران شدند. به‌گونه‌ای که سطح میواستاتین به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل مهارکننده رشد عضلانی به طور معنی‌داری کاهش یافت و در مقابل، سطح فولیستاتین به عنوان عامل تسهیل‌کننده رشد و هایپرتروفی عضلانی افزایش معنی‌داری پیدا کرد.

مقدمه: کیفیت زندگی به اندازه کمیت اهمیت دارد. در این پژوهش رابطه ساختاری کارکرد خانواده و سواد سلامت با کیفیت زندگی بیماران دیابتی با نقش میانجی تنظیم هیجان بررسی شد. روش: طرح پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری تمامی بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 در نیمه اول سال 1403 بود. نمونه شامل تعداد 620 نفر بود که به روش نمونه گیری هدفمند نمونه گیری شدند. ابزار گرد آوری داده ها شامل پرسشنامه های؛ کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، سنجش خانواده اپشتاین و همکاران (1983)، سواد سلامت واهل و همکاران (2021) و تنظیم هیجان گارنفسکی و همکاران (2001) بود. داده های با نرم افزار spss23 و Lisrel8.8 و به روش مدلیابی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته ها: تمامی متغیر های نشانگر بر متغیر های مکنون (در هر چهار متغیر کیفیت زندگی، تنظیم هیجان، کارکرد خانواده و سواد سلامت) به طور معناداری بار شده اند (96/1t>). تنظیم هیجان بر کیفیت زندگی اثر مستقیم و معناداری داشت (0.186 = β)، کارکرد خانواده بر کیفیت زندگی اثر معناداری داشت (0.223 = γ)، سواد سلامت بر کیفیت زندگی (0.511 = γ)، کارکرد خانواده بر تنظیم هیجان اثر معناداری داشت (0.415 = γ)، سواد سلامت بر تنظیم هیجان اثر معناداری نداشت (1.96t>0, 023/0  = γ)، اثر غیر مستقیم کارکرد خانواده بر کیفیت زندگی معنادار بود (1.96t>0 , 077/0=IE)، اثر غیر مستقیم سواد سلامت بر کیفیت زندگی معنادار نبود (1.96t>0, 077/0=IE). نتیجه گیری: بهبود کارکرد خانواده و ارتقای سواد سلامت می تواند به شکل مؤثری کیفیت زندگی بیماران دیابتی را افزایش دهد.