درخت حوزه‌های تخصصی

هدف و پیشینه پژوهش: پژوهش حاضر با هدف تبیین ظرفیت های آموزشی بازی های رایانه ای در پرورش مهارت های شهروندی و مؤلفه های مسئولیت اجتماعی انجام شد. با توجه به گسترش نقش بازی های رایانه ای به عنوان رسانه ای فرهنگی و تربیتی، بررسی نظام مند نحوه بازنمایی مفاهیم اخلاقی و اجتماعی در ساختارهای روایی و تعاملی آن ها ضرورت دارد. مسئله اصلی پژوهش این است که بازی های دارای روایت تعاملی چگونه می توانند به آموزش غیررسمی مؤلفه هایی چون همدلی، مشارکت اجتماعی، پاسخگویی، احترام به حقوق دیگران و حفاظت از محیط زیست کمک کنند. روش: پژوهش حاضر با استفاده از تحلیل محتوای تماتیک انجام شده است. جامعه مورد مطالعه شامل بازی های رایانه ای با سازوکارهای تصمیم گیری اخلاقی و پیامدهای اجتماعی بود. از میان آن ها، ۲۴ عنوان در بازه ی ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۲ با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. تحلیل داده ها در سه مرحله ی کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و برای افزایش دقت و اعتبار، از مثلث سازی داده ها و بازبینی مکرر پژوهشگر استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان می دهد بازی های دارای روایت تعاملی از طریق تصمیم گیری اخلاقی، پیامدهای رفتاری و تعامل با شخصیت های متنوع، بستر مؤثری برای درک و درونی سازی ارزش های اجتماعی فراهم می کنند. این بازی ها با شبیه سازی موقعیت های واقعی، موجب تقویت همدلی، مسئولیت پذیری، پاسخگویی و احترام به حقوق فردی و جمعی می شوند. نتیجه گیری: بر اساس تحلیل انجام شده، بازی های رایانه ای را می توان رسانه ای تربیتی و مکمل نظام های آموزشی دانست. بهره گیری هدفمند از ظرفیت روایت های تعاملی می تواند به ارتقای سواد اجتماعی، تقویت کنش مسئولانه و پرورش شهروندان آگاه و مشارکت جو در بستر آموزش رسمی و غیررسمی منجر شود.

دانشگاه های اسلامی به عنوان نهادهای کلیدی در جوامع اسلامی، نقشی محوری در تربیت نخبگان، ارتقای دانش علمی و تقویت ارزش های اخلاقی و فرهنگی ایفا می کنند. باوجود اهمیت این نهادها، فقدان چارچوبی جامع برای شناسایی مؤلفه های سازنده دانشگاه اسلامی وجود دارد. این پژوهش با هدف تدوین مدلی جامع و نظام مند برای شناسایی مؤلفه ها و مقوله های تشکیل دهنده دانشگاه اسلامی انجام شده است. مطالعه حاضر در دو مرحله اجرا شد: در مرحله نخست، با استفاده از روش فراترکیب، 63 مؤلفه کلیدی از مطالعات پیشین استخراج، و در 9 مقوله اصلی طبقه بندی شد. در مرحله دوم، با بهره گیری از تکنیک دلفی و مشارکت خبرگان دانشگاهی، مؤلفه ها اعتبارسنجی، اصلاح، و با افزودن 11 مؤلفه جدید تکمیل شدند. یافته ها نشان دادند مقوله های مدیریت و ساختار سازمانی، آموزش و پژوهش، اخلاق و عدالت، اجتماعی و فرهنگی، نظام های مالی و پاداش، توسعه و بهبود مداوم، ارتباطات و تعاملات بین المللی، دانشجویان و اساتید و فضای دانشگاه و محیط در شکل گیری دانشگاه اسلامی نقش مهمی دارند. یافته های پژوهش چارچوبی منسجم، مبتنی بر شواهد علمی و اجماع خبرگان ایرانی ارائه می دهد که می تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست گذاری، مدیریت و ارزیابی دانشگاه های اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. این چارچوب می تواند به برنامه ریزی راهبردی، توسعه دینی در دانشگاه ها و بهبود عملکرد دانشگاه های اسلامی کمک کند.  

هدف مطالعه حاضر پیش بینی سواد خواندن دانش آموزان ایرانی دارای عملکرد بالا و پایین با استفاده از عوامل شناسایی شده از پرسشنامه دانش آموز در مطالعه پرلز 2021 و روش پژوهش از نوع همبستگی بود . جامعه آماری 1348842 دانش آموز پایه چهارم بودند که از میان آنها، با نمونه گیری طرح دومرحله ای خوشه ای طبقه ای با احتمال متناسب با حجم نمونه، 5962 دانش آموز انتخاب شدند. داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه برای شناسایی نقش عوامل منابع یادگیری در خانه، خودکارامدی فناورانه، احساس تعلق، در معرض قلدری، درگیرشدن، رفتار مختل کننده، علاقه به خواندن و خودپنداره در خواندن، در پیش بینی سواد خواندن بررسی شدند. نتایج نشان داد در دو گروه بالا و پایین میزان معدل عوامل یادشده در حد بالا یا متوسط بود. همچنین، با توجه به مقادیر اندازه اثر کوهن، فقط در میانگین منابع یادگیری در خانه و خودپنداره در خواندن تفاوتی جالب توجه بین دو گروه بالا و پایین بود. میزان همبستگی با سواد خواندن فقط برای دو عامل در گروه بالا و شش عامل در گروه پایین قابل ارزیابی بود. در گروه بالا، فقط منابع یادگیری در خانه و رفتارهای مختل کننده نقش پیش بینی کننده های معنادار در تبیین واریانس سواد خواندن داشتند، در حالی که درگروه پایین، به ترتیب عوامل خودکارآمدی فناورانه، در معرض قلدری، منابع یادگیری در خانه، علاقه به خواندن و خودپنداره در خواندن پیش بینی کننده های معنادار بودند. میزان واریانس تبیینی در گروه بالا و پایین به ترتیب 3 و 19 درصد بود. در مجموع، نتایج حاکی از نقش جالب توجه عوامل یادشده در پیش بینی سواد خواندن در گروه پایین در مقایسه با گروه بالا بود.    

هدف این پژوهش تحلیل محتوای کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی در موقعیت های مبتنی بر تقریب و تخمین به روش تحلیل محتوای کمی-کیفی است. تحلیل محتوا به روش کریپوندرف و با جامعه آماری محتوای کتاب های درسی ریاضی پایه اول تا ششم ابتدایی چاپ سال 1401 انجام شده است. مطالب کتاب ها بر حسب مولفه های تخمین ( اندازه گیری، کمیت، محاسبات و محوراعداد) دسته بندی و مورد مطالعه قرارگرفته است. بر اساس یافته های این پژوهش با مقایسه بین تعداد موقعیت های مربوط به تقریب و تخمین در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی می توان گفت که مولفان کتاب های درسی ریاضی ابتدایی به این مبحث که یکی از اهداف برنامه درسی حوزه یادگیری ریاضی است، توجه داشته اند. اما موقعیت های ذکر شده، بیشتر در راستای تخمین محاسبات و محوراعداد بوده و به تخمین اندازه گیری و کمیت، کمتر پرداخته اند. به علاوه در بین پایه های مختلف میزان موقعیت های تخمین موجود در پایه اول و سوم کم رنگ تر است. همچنین به تخمین برخی مفاهیم مانند طول، مساحت، حجم، جرم، زمان، شمارش و تقریب اعداد ( طبیعی، کسری، اعشاری) اشاره شده است، ولی به تخمین مفاهیمی مانند دما (درجه حرارت)، زاویه و محورهای مختصات پرداخته نشده است که با توجه به اهمیت آن ها در ریاضیات و زندگی روزمره، آموزش این موارد نیز توصیه می شود.

هدف از پژوهش پیش بینی صلاحیت حرفه ای بر اساس خود باوری، خلاقیت و سواد رسانه ای در بین معلمان شهر یزد بود. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان ابتدایی شاغل در آموزش و پرورش شهر یزد در سال تحصیلی 1400-1401 به تعداد 2322 نفر بود، که بر اساس حجم جامعه ,و جدول مورگان تعداد 331 نفر از طریق روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. از بین نواحی آموزش و پرورش ناحیه 2 و از بین مدارس این ناحیه 20 دبستان دخترانه و20 دبستان پسرانه به صورت تصادفی انتخاب و معلمان بر اساس ملاک های ورود و خروج پاسخ دادند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته دموگرافیک، پرسشنامه های صلاحیت حرفه ای ملائی نژاد(1391)، خودباوری آزادی(1389)، خلاقیت رندسیپ (1979) و سواد رسانه ای فلسفی (1393) استفاده شد. داده های گرد آوری از طریق شاخص های آماری توصیفی و استنباطی ( ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون هم زمان) و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه26 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج نشان داد بین مؤلفه های خود باوری، خلاقیت و سواد رسانه ای با صلاحیت حرفه ای رابطه ی مثبت و معناداری وجود دارد ( p <0/01). متغیرهای پژوهش قادر به پیش بینی73/8 درصد از واریانس صلاحیت حرفه ای بودند. بر اساس یافته ها خودباوری، خلاقیت و سواد رسانه ای سهم قابل توجهی در پیش بینی صلاحیت حرفه ای معلمان دارند. لزوم توجه به شناسایی و تقویت متغیر های پیش بین صلاحیت حرفه ای معلمان منجر به پویایی کلاس های درس و توسعه و اعتلای سیستم آموزشی کشور می شود

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه نگرش به ماهیت علم در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. روش پژوهش: تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل 21801 دانشجوی دانشگاه تبریز و 5200 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، نمونه ای به حجم ۳۷۷ نفر از دانشگاه تبریز و ۳۵۷ نفر از دانشگاه علوم پزشکی تبریز به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه نگرش به ماهیت علم کایا و همکاران (۲۰۱۹) بود که روایی آن توسط متخصصان تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 0/838 محاسبه شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تحلیل واریانس آنوا) در نرم افزار SPSS27 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش حاکی از برتری معنادار نگرش دانشجویان علوم انسانی نسبت به سایر رشته ها در اکثر ابعاد است: در بعد شناختی-معرفتی، نسبت به علوم پزشکی و کشاورزی؛ در بعد اجتماعی-نهادی، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ در بعد تربیتی-آموزشی، نسبت به علوم پایه، فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی؛ و در کل نگرش، نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی. همچنین، دانشجویان علوم پایه در بعد اجتماعی-نهادی نسبت به فنی-مهندسی، کشاورزی و پزشکی، و در کل نگرش نسبت به کشاورزی، نگرش بالاتری داشتند. در همین بعد، کشاورزی نیز نسبت به علوم پزشکی برتری نشان داد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده، برتری نسبی نگرش در رشته های علوم انسانی مشهود است که این ناهمسویی عمدتاً به تفاوت های ساختاری در برنامه های درسی و روش های آموزشی بازمی گردد.

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه مولفه های آموزش چندفرهنگی با رویکرد کنش اجتماعی در کتاب های درسی دوره ابتدایی انجام شد. روش: این پژوهش توصیفی، با تحلیل محتوای کمی و تکنیک آنتروپی شانون، ۱۵ جلد کتاب درسی دوره ابتدایی (مطالعات اجتماعی، فارسی و هدیه های آسمان) سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ را مورد بررسی قرار داد. واحدهای تحلیل شامل متن، تصاویر و فعالیت ها بودند. ابزار پژوهش، چک لیست مؤلفه های آموزش چندفرهنگی با رویکرد کنش اجتماعی بود که روایی آن با CVR تأیید و پایایی آن با ضریب توافق ۸۷ درصد حاصل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که “روش های تدریس با رویکرد کنش اجتماعی” بیشترین توجه را به خود اختصاص داده است. پس از آن، “مواد، وسایل و محیط آموزشی”، “اهداف و محتوا”، “ارتباطات انسانی و فرهنگی”، “زبان/ملت”، “پذیرش تفاوت ها” و “دین/مذهب” به ترتیب دارای بالاترین ضرایب اهمیت بودند. در مقابل، مفاهیمی همچون “عدالت، برابری و ضدتبعیض”، “کرامت و حقوق انسانی”، “جنسیت”، “معلولیت/ناتوانی”، “ارزشیابی”، “احترام به عقاید مختلف” و “زندگی مسالمت آمیز” با رویکرد کنش اجتماعی، هیچ انعکاسی در کتاب های درسی نداشتند و ضریب اهمیت آن ها صفر بود. نتیجه گیری: با توجه به توزیع نامتوازن مولفه های آموزش چندفرهنگی با رویکرد کنش اجتماعی در کتاب های درسی، جهت پرهیز از آموزش تک فرهنگی، کتب درسی نیازمند بازنگری و طراحی مجدد می باشند.   

مقدمه: دوره های تحصیلات تکمیلی فصل مشترک آموزش و پژوهش در عالی ترین سطوح خود است که در آن برجسته ترین دانش پژوهان جامعه به عالی ترین مباحث علمی می پردازند. ارتقای کیفیت و پویایی برنامه های آموزش عالی مستلزم ارزشیابی و بررسی های کمی و کیفی مستمر است به ویژه برنامه های درسی که در محقق ساختن اهداف آموزشی نقش مؤثری داشته و قلب مراکز دانشگاهی محسوب می شوند؛ بنابراین این مطالعه باهدف آسیب شناسی دروس نظری در مقاطع تحصیلات تکمیلی رشته پرستاری با محوریت تبیین دیدگاه ها و ادراکات اساتید و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای پرستاری انجام شد. روش کار: این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قرار دادی انجام شد. روش نمونه گیری هدفمند با بررسی تجارب و دیدگاه های 21 نفر (8 عضو هیئت علمی و 13 دانشجوی مقطع تحصیلات تکمیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا) درباره برنامه درسی دوره و چالش های موجود انجام گردید. مصاحبه ها نیمه ساختاریافته و فردی بود و پس از کسب نظرات افراد و مکتوب نمودن آن ها، کدگذاری عبارات مهم و مرتبط انجام شد. یافته ها: پس از تجزیه وتحلیل داده ها تعداد 503 کد و 27 زیر طبقه استخراج شد که در چهار مضمون اصلی چالش های مدیریتی شامل مشکلاتی مرتبط با مدیریت و رهبری، چالش های ساختاری در ارتباط با موانع سازمانی و هماهنگی ها، چالش های روان شناختی در ارتباط با مشکلات ذهنی و ارتباطی کارکنان و چالش های اجرایی مرتبط با موانع در اجرای وظایف و فرآیندهای کاری قرار گرفتند. نتیجه گیری: توجه به این چالش ها و فراهم ساختن بستری برای پاسخگویی به نیازها و غلبه بر چالش ها می تواند در محقق ساختن اهداف آموزشی نقش داشته باشد و سیاستگزاران برنامه های آموزشی در این مقاطع و همچنین مدیران آموزشی باید این موضوع را مدنظر قرار دهند.

این مقاله به معرفی Scholar-Chat، یک پلتفرم هوش مصنوعی طراحی شده برای حمایت از پژوهشگران و نویسندگان در فرآیندهای تحقیق و نوشتن علمی می پردازد. هدف اصلی این پلتفرم تسهیل دسترسی به منابع علمی و بهبود کیفیت نوشتار از طریق ارائه خدمات متنوعی از جمله نوشتن، ویرایش و بازبینی متون علمی است. برای بررسی کارایی Scholar-Chat، از روش های کیفی و کمی استفاده شده است. در این راستا، داده های مرتبط با نظرات کاربران و تحلیل بازخوردها جمع آوری و مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های این تحقیق نشان می دهد که Scholar-Chat قادر است با ارائه پاسخ های سریع و دقیق به سوالات پژوهشگران، روند تحقیق را تسهیل کند و کیفیت نوشتارهای علمی را بهبود بخشد. نتیجه گیری این مقاله به اهمیت استفاده از فناوری های نوین در پشتیبانی از روندهای علمی و آموزشی اشاره دارد و نشان می دهد که Scholar-Chat می تواند به عنوان یک ابزار ارزشمند در دست پژوهشگران و نویسندگان عمل کند و به ارتقاء استانداردهای علمی کمک نماید.

  زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هیجان های تحصیلی مثبت و منفی و کیفیت زندگی در مدرسه در پیش بینی شایستگی تحصیلی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر تبریز انجام شده است. روش ها: این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ شیوه اجرا توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری تحقیق حاضر را تمامی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهر تبریز تشکیل دادند که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند که از این جامعه، بر اساس فرمول کوکران و به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای تعداد 324 نفر انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گرد آوری داده های پژوهش مقیاس هیجان های تحصیلی پکران و همکاران (2002)، پرسشنامه کیفیت زندگی در مدرسه اینلی و بورک (1999) و شایستگی تحصیلی دیپرنا و الیوت (1999) بودند. تجزیه و تحلیل داده ها با روش آماری تحلیل رگرسیون انجام گرفت. یافته ها:  هیجان های تحصیلی مثبت و منفی و مؤلفه های رضایت عمومی، فرصت، پیشرفت و ماجراجویی کیفیت زندگی قادرند تغییرات شایستگی تحصیلی را به طور معناداری در دانش آموزان تبیین کنند.  نتیجه گیری: بدین ترتیب می توان نتیجه گرفت که توجه به هیجان های تحصیلی و بالا بودن کیفیت زندگی مدرسه ای و افزایش شایستگی تحصیلی از اهمیت بالایی برخوردار است.  

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، اثربخشی شن بازی درمانی بر بهبود روحیه علمی دانش آموزان پایه دوّم ابتداییِ شهرِ کرمان بود.روش : این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نوع پژوهش های نیمه آزمایشی است. جامعه این پژوهش، کلیه دانش آموزان دختر پایه دوّم کرمان در سال تحصیلی 1403_1402 بود. برای انتخاب نمونه آماری، از نمونه گیری تصادفی استفاده شده است. به این منظور، 50 نفر از دانش آموزان دختر پایه دوّم ابتدایی، به طور تصادفی انتخاب شده و به دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند(25 دانش آموز گروه آزمایش و 25 دانش آموز گروه کنترل). ابزار اندازه گیری برنامه گام به گام بازی درمانی و پرسشنامه روحیه علمی دانش آموزان محقّق ساخته بود. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی و آمار استنباطی(تحلیل کواریانس) استفاده شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که بر اساس سطح معنی داری بین شن بازی درمانی و روحیه علمی دانش آموزان، رابطه خطی برقرار است. از سوی دیگر، مقدار اثر برای هر یک از این متغیّرها نیز، در ستون اندازه اثر در مدل تحلیل کوواریانس دیده شد. هر چه مقدار این ستون برای هر یک از سطرها بیشتر باشد، تأثیر آن روی متغیّر وابسته بیشتر است. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده، عرض از مبدأ برای مدل رگرسیونی با افزایش هر واحد شن بازی درمانی مقدار 167/11 واحد روحیه علمی دانش آموزان افزایش و مثبت و معنادار شد. نتیجه گیری: با توجّه به این نتایج، می توان گفت که بهبود روحیه علمی از طریق شن بازی به صورت دیداری و کلامی، به کودکان در درک این مفاهیم کمک می کند. حمایت دیداری، آن ها را قادر می سازد تا تصویری ذهنی از اشیا، اطّلاعات و نگرش های اطراف خود ایجاد کند و درک دیداری و کلامی را برای آن ها آسان سازد و به تقویّت مهارت های ارتباطی بین آن ها، دوستان و معلّمانشان کمک کند. همچنین تفکّر عینی و تجارب بیرونی در زمینه احساسات به دلیل محدودیّت در تجسّم و خیال پردازی و تمرکز بر امور ساده بیرونی رخ می دهد که از طریق شن بازی تخیّلات کودک تقویّت شده و تفکّر عینی کاهش می یابد؛ بنابراین شن بازی نقش پررنگ و با اهمّیّتی در روحیه علمی (خلّاقیّت، تلاش مستمر، اعتماد به نفس، توانایی کار گروهی و تفکّر انتقادی) دانش آموزان دارد.

تعلیم وتربیت نقش مهمی در افزایش مهارت ها ازجمله مهارت های اجتماعی دارد. در همین راستا هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه سواد رسانه ای و مهارت های اجتماعی با میانجی گری تفکر انتقادی دانش آموزان بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را تمامی دانش آموزان دوره اول متوسطه شهرستان ایرانشهر در سال تحصیلی 1402-1401 تشکیل داد که از بین آن ها تعداد 200 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه های مهارت های اجتماعی گرشام و الیوت (1990)، سواد رسانه ای فلسفی (1393) و تفکر انتقادی ریکتس (2003) استفاده شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری انجام گرفت.  نتایج تحلیل داده ها نشان داد که رابطه مثبت و معنی داری بین سواد رسانه ای و تفکر انتقادی با نمره کل مهارت های اجتماعی و مؤلفه های آن وجود داشت (05/0P<). نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نیز نشان داد که مدل برازش مناسبی داشت و تفکر انتقادی نقش میانجی در رابطه بین سواد رسانه ای و مهارت های اجتماعی دانش آموزان داشت )05/0P<). براساس نتایج پژوهش حاضر می توان دریافت که سواد رسانه ای و تفکر انتقادی نقش اثرات مستقیم و غیرمستقیم معنی داری بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان دارد و در برنامه های آموزشی باید مورد توجه قرار گیرد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش بازی وارسازی در بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان مهندسی در محیط یادگیری ترکیبی (برخط-حضوری) مبتنی بر حل مسئله است. در این پژوهش روش نیمه-آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و آزمایش استفاده شد. جامعه آماری دانشجویان مهندسی دانشگاه شیراز بود. در این پژوهش، از روش نمونه گیری تصادفی برای تقسیم دانشجویان به دو گروه آزمایش و کنترل استفاده شد و گروه ها در دو گروه آزمایش و گروه کنترل (گواه) قرار گرفتند. گروه آزمایش شامل 18 نفر )یک کلاس 18 نفره( و گروه دیگر به عنوان گروه کنترل شامل 20 نفر )یک کلاس20 نفره( در این مطالعه تعیین شد. داده ها با استفاده از آزمون عملکردی محقق ساخته در دو سری آزمون جمع آوری شد. روایی صوری آزمون توسط متخصصان تأیید شد و پایایی آن با آلفای کرونباخ (92/0) بررسی گردید. طی خروجی آزمون کوواریانس، یافته ها نشان داد بین میانگین نمره دانشجویان گروه آزمایش و کنترل در آزمون عملکرد تحصیلی، تفاوت معنی دار وجود دارد و گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، از میانگین بالاتری برخوردار است؛ در واقع روش بازی وار سازی در محیط ترکیبی یادگیری مسئله محور در توسعه عملکرد تحصیلی دانشجویان مهندسی تاثیر مثبت دارد. یافته ها نشان داد که بازی وارسازی در محیط ترکیبی یادگیری مسئله محور می تواند بهبود عملکرد تحصیلی دانشجویان مهندسی را ایجاد کند. این نتایج می تواند در سیاست گذاری های آموزشی برای ارتقای یادگیری و اشتغال پذیری فارغ التحصیلان مورد توجه قرار گیرد.

هدف کلی از انجام این پژوهش، امکان سنجی سوادآموزی در قالب یادگیری الکترونیکی با تأکید بر آموزش چندرسانه ای؛ رویکرد آمیخته (کیفی – کمی) می باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع آوری داده ها اسنادی- میدانی از نوع توصیفی محسوب می شود. در بخش کیفی از نظریه بنیانی و در بخش کمی از روش توصیفی- همبستگی استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه در بخش کیفی شامل کلیه خبرگان و در بخش کمی شامل مدرسان نهضت سوادآموزی استان کرمانشاه در سال 1404 بود. نمونه گیری در بخش کیفی به صورت هدفمند بود و تا حصول اشباع نظری ادامه یافت (22 نفر). نمونه گیری در بخش کمی به صورت در دسترس (384 نفر) انجام شد. داده های کیفی با تکنیک کدگذاری سه مرحله ای و داده های کمی در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزارهای SPSS 21 و Amos 23 تحلیل شدند. نتایج نشان داد ابعاد مدل پژوهش شامل شرایط علی (عوامل توسعه زیرساخت فناوری های اطلاعات، عوامل انگیزشی و برنامه ریزی آموزشی)، شرایط زمینه ای (عوامل فرهنگی، سازگاری محتوای آموزشی در بستر آموزش چندرسانه ای و کاربرپسند بودن پلتفرم ها و سایت ها) و شرایط مداخله گر (عوامل سیاست گذاری – حمایتی، پشتیبانی – آموزشی و عوامل اقتصادی)، استراتژی ها (از قبیل اقدام به آموزش مجازی در پلتفرم ها و شبکه های اجتماعی، توسعه پلتفرم ها و نرم ابزارها در آموزش الکترونیکی، بهبود روش ها و رویکردهای آموزشی، توانمندسازی منابع انسانی و مهارت آموزی دیجیتال و توسعه زیرساخت های ارتباطی و فنی) و پیامدها (از قبیل بهبود عملکرد آموزشی، افزایش راندمان در آموزش، توسعه و بهبود ارتباطات آموزشی، توسعه اجتماعی و محرومیت زدایی، مبارزه قوی تر با بی سوادی، توسعه مشارکت و ارتقای زیرساخت ها و تکنولوژی های آموزشی) بود. در بخش کمی مدل پارادایمیک پژوهش با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفت. براساس نتایج  تقویت سرعت اینترنت، پشتیبانی فنی قوی، بهبود امنیت سایت، ارائه آموزش و بهبود مهارت های مدرسان و سوادآموزان برای استفاده از تجهیزات الکترونیکی پیشنهاد می گردد.

مقایسه محتوای دروس آموزشی نقش بسزایی در بهبود کیفیت محتوا و اثربخشی آن در یادگیری دارد. هدف: مسئله پژوهش حاضر، مقایسه محتوای آموزشی درس اندیشه اسلامی 2 در آموزش عالی با کتب آموزش و پرورش بود. روش: این پژوهش به روش تحلیلی توصیفی و به صورت مقایسه ای و کیفی، میزان تطابق موضوعات و محتوای آموزشی درس مذکور را با مفاهیم مشابه در مقاطع ابتدایی و متوسطه اول و دوم بررسی کرده است. بررسی داده ها از کتابهای هدیه و پیامهای آسمانی، دین و زندگی و اندیشه اسلامی 2، صفحه به صفحه به صورت مشاهده مستقیم بود. تطبیق در سه حوزه پیامبر، امام و ولایت؛ و تکرار محتوا بر سه مبنای اجمال و تفصیل، تغییرات و نوآوری، تکرار در مفاهیم و واژه ها بود. یافته ها: در حوزه نبوت، تکرار بر اساس قاعده اجمال و تفصیل است؛ در اعجاز قرآن، تکرار در مفاهیم است و نیازمند بازنگری؛ در امام شناسی، اجمال و تفصیل است، اما بالعکس و در حوزه ولایت، تکرار در مفاهیم است و نیازمند بازنگری. نتیجه: نتایج پژوهش زمینه ساز رشد محتوای آموزشی در مقاطع مختلف به منظور تأثیرگذاری بیشتر و عاملی برای سهولت و کمک به مؤلفان درتولید محتوای آموزشی با هدف کشف لایه های جدید در تکرار محتواست.

با ظهور نسل زد در محیط های آموزشی و شغلی، شناخت فرایند یاددهی-یادگیری نسل زد و عوامل تأثیرگذار برای بهبود کیفیت آموزش آن ها اهمیت زیادی دارد. بنابراین، این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر فرایند یاددهی-یادگیری دانشجویان نسل زد انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش شناسی، کیفی و از نوع پدیدارشناسی تجربی است. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران است. داده های به دست آمده، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از دانشجویان جمع آوری و تحلیل شده است. تحلیل داده ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای و تحلیل مضمون انجام شد. با توجه به یافته های به دست آمده از مصاحبه با دانشجویان، پنج مؤلفه کلیدی به عنوان عوامل مؤثر بر یادگیری نسل زد تأثیرگذار هستند: ۱. ویژگی های فردی یادگیرنده که شامل مواردی همچون خودآموزی، علاقه شخصی و هیجانات یادگیری است. ۲. نقش معلم که مؤلفه های شایستگی حرفه ای، روش تدریس، حمایت گری و موارد دیگر را شامل می شود. ۳. محیط یادگیری که امکانات، جوّ سازمانی و فرهنگ سازمانی را در بر می گیرد. ۴. محتوای یادگیری که شامل مواردی همچون به روزبودن، کاربردی بودن و بهره گیری از فناوری است. ۵. تعاملات اجتماعی به عنوان عامل نهایی شامل حمایت خانواده و همراهی همتایان است. نتایج این پژوهش نشان داد دانشجویان نسل زد با فناوری آمیخته هستند، سبک یادگیری انعطاف پذیر و تعاملی را ترجیح می دهند و تمایل بیشتری به یادگیری مبتنی بر تجربه دارند. همچنین، نقش معلم در ایجاد فضای مشارکتی و انگیزه بخش بسیار حائز اهمیت است. با اشاره به عوامل مؤثر بر فرایند یاددهی-یادگیری دانشجویان نسل زد به عنوان یافته های این پژوهش، به منظور ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری نسل زد و تضمین موفقیت نظام های آموزشی، ضروری است تا نهاد های آموزشی، سیاست گذاران و اساتید دانشگاه ها با بازنگری در راهبردهای آموزشی، طراحی برنامه های درسی کاربردی و مبتنی بر تجربه و ایجاد فضاهای یادگیری تعاملی و مشارکتی، سهمی اثرگذار در بهبود کیفیت یادگیری این نسل از دانشجویان داشته باشند.  

هدف از این مقاله بررسی تأثیر روش های تدریس حل مسئله و روش تدریس سنتی بر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه است. جامعه آماری همه دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان میانه در سال تحصیلی 1400-1399 در نظر گرفته شده است (486 نفر)، که از میان آنان، 60 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و بصورت تصادفی در دو گروه 30 نفره روش آموزش سنتی (کنترل) و حل مسئله (آزمایش) جای داده شدند، سپس طی دو ماه گروه اول به روش سنتی و گروه دوم به روش حل مسئله مورد آموزش قرار گرفتند. دانش آموزان هر دو گروه قبل و بعد از اعمال مداخله و همچنین یک ماه بعد از مداخله از لحاظ متغیر پیشرفت یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی ارزیابی شدند. از آزمون تی مستقل برای بررسی تفاوت بین گروهی و همچنین از آزمون تی زوجی برای بررسی تفاوت درون گروهی استفاده شد. یافته های حاصل از مقاله نشان می دهد که روش تدریس سنتی بر میزان یادگیری مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم تأثیر معناداری ندارد اما روش تدریس حل مسئله بر میزان یادگیری آنان تأثیر معناداری دارد. همچنین تفاوت بین دو گروه در مرحله پس آزمون و پیگیری معنادار بود. همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که روش حل مسئله نسبت به روش سنتی موجب یادگیری بیشتر و پایدارتر مفهوم خط و معادله های خطی در دانش آموزان دختر پایه نهم می شود.

هدف : نابرابری آموزشی یکی از چالش های اساسی جوامع مدرن است که تأثیرات عمیقی بر فرصت های یادگیری و توسعه اجتماعی دارد. این پژوهش با رویکرد علم سنجی به بررسی روند تولیدات علمی، نشریات برتر، پژوهشگران پرکار، همکاری های بین المللی و روند موضوعی پژوهش های نابرابری آموزشی می پردازد. روش شناسی: این مطالعه از روش کتاب سنجی و تحلیل شبکه استفاده کرده است. داده های مربوط به مقالات علمی حوزه نابرابری آموزشی از پایگاه های داده معتبر استخراج و از ابزارهای تحلیل هم واژگانی و همکاری علمی برای تحلیل ساختار پژوهش های این حوزه استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان داد که تعداد مقالات منتشر شده در حوزه نابرابری آموزشی به طور مداوم افزایش یافته است. نشریات معتبر مانند British Journal of Sociology of Education  و PLOS ONE بیشترین تأثیر را در این زمینه دارند. پژوهشگران کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بیشترین میزان تولید و همکاری علمی را داشته اند. تحلیل موضوعی نشان داد که نابرابری اقتصادی، نابرابری دیجیتال و عدالت اجتماعی از موضوعات پررنگ این حوزه هستند. نتیجه گیری و پیشنهادها:  نتایج پژوهش نشان می دهد که توجه به سیاست های آموزشی عادلانه و توسعه فناوری های آموزشی برای کاهش شکاف دیجیتال از اهمیت بالایی برخوردار است. پیشنهاد می شود که مطالعات آینده بر بررسی تأثیر سیاست های کلان آموزشی بر کاهش نابرابری تمرکز کنند. نوآوری و اصالت :  این مطالعه با بهره گیری از روش های کتاب سنجی و تحلیل شبکه، تصویری جامع از روند پژوهش های نابرابری آموزشی ارائه می دهد و به سیاست گذاران و محققان در تدوین راهبردهای مؤثر کمک می کند.

این پژوهش به طراحی و اعتبارسنجی الگویی برای زیبایی شناسی یادگیری الکترونیکی با تمرکز بر تجربه کاربری و حس حضور پرداخته است. روش تحقیق از نوع آمیخته (کمی-کیفی) بود. بخش کیفی، بر اساس روش داده بنیاد، ابتدا منابع و متن های استخراج شده از مصاحبه با صاحب نظران که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند مبتنی بر تبیین مؤلفه های زیبایی شناسی یادگیری الکترونیکی پس از کدگذاری باز، محوری و گزینشی در قالب کدهای محوری علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردی و پیامدها تحلیل شد. سپس مؤلفه های اصلی استخراج شده و در قالب الگوی مفهومی ارائه گردید. یافته ها نشان داد که مؤلفه های زیبایی شناسی در قالب چهار بُعد حضور شناختی، اجتماعی، تدریس و عاطفی قابل دسته بندی است. حضور شناختی شامل درک زیبایی شناسی ویژگی های شخصی، یادگیری مبتنی بر تجربه زیبایی شناسی و گفتگوی تأملی است. حضور اجتماعی شامل: زیبایی شناسی یادگیری اجتماع محور و حمایت از یادگیری گروهی اشاره دارد. حضور عاطفی به تحریک احساسات مثبت و تقویت حس شادی مربوط می شود. درنهایت، زیبایی شناسی تدریس شامل تحلیل، طراحی و سنجش پیامدهای زیبایی شناختی است. در بخش کمی برای تعیین اعتبار الگو، مؤلفه های آن در قالب پرسشنامه تهیه و برای افراد ارسال شد تا اعتبار و پایایی مدل سنجیده شود. برای تعیین اعتبار الگو CVR و CVI و برای پایایی از آلفای کرونباخ سنجیده شد. نمونه پژوهش در این بخش شامل ۲۰ نفر از متخصصان حوزه فن آوری آموزشی بوده است. نتایج نشان داد که الگوی طراحی شده از اعتبار لازم برخوردار است و می تواند به بهبود کیفیت یادگیری الکترونیکی کمک کند.