درخت حوزه‌های تخصصی

  هدف از مقاله حاضر، شناسایی محرک های صادراتی تأثیرگذار در مناطق آزاد تجاری با محوریت منطقه آزاد ارس و سطح بندی و تعیین روابط آنها در قالب یک مدل ساختاری- تفسیری ( ISM ) است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات از نوع توصیفی بوده و از روش کتابخانه ای، دلفی و  ISM در آن استفاده شده است. پژوهش حاضر دارای رویکرد کیفی و مبتنی بر نظرات خبرگان بوده و از نظرات ۲۳ خبره حوزه صادرات در منطقه آزاد ارس استفاده شده است. یافته های پژوهش مطابق با گام های ISM در قالب جداول و نمودار کلی نشان داده شده است. نتیجه نهایی و اصلی تحقیق دربرگیرنده مدل یکپارچه محرک های صادراتی در منطقه آزاد تجاری ارس در یک سلسله مراتب با روابط یک طرفه یا دو طرفه است. این مدل یکپارچه از بررسی و تحلیل روابط و سطح بندی محرک های تأثیرگذار در صادرات مناطق آزاد تجاری به دست آمده است؛ و به مدیران و تصمیم گیران حوزه تجارت و صادرات کشور کمک می کند تا دید و نگرش جامعی از ارتباطات پیچیده بین محرک های اثرگذار بر حوزه صادرات مناطق آزاد تجاری کشور داشته باشند. نتایج این مدل نشان می دهد که چهار محرک: 1- تفویض اختیار به استان ها و تمرکز زدایی در برنامه ریزی، 2- توسعه زیرساخت های تجاری و صادراتی، 3- شفافیت قوانین و حذف مقررات زائد در فرآیند صادرات، 4- تشکیل میزهای تخصصی صادرات، جزو عوامل پایه ای و مبنایی در توسعه صادرات مناطق آزاد می باشند.   

بیان مسئله: میدان و مجسمه رضا شاه دزفول، یکی از میادین متعدد رضا شاهی بود که در دوره پهلوی دوم، در مراکز شهری سراسر کشور توسعه یافتند. مسئله پژوهش این است که آیا می توان این میادین را به عنوان بیانیه هایی برای حضور، اقتدار و مشروعیت بخشی به پادشاهی پهلوی در چشم انداز شهری آن زمان محسوب کرد؟ این امر چگونه محقق شده است؟ هدف پژوهش: این پژوهش با خوانشی انتقادی نقش و جایگاه میدان رضا شاه دزفول و چگونگی بهره گیری از آن به عنوان یک یادمان مشروعیت بخش و تثبیت کننده قدرت را بررسی و تحلیل کرده است. روش پژوهش: با رویکردی متنی، میدان رضا شاه بررسی و به پیوندهای بینامتنی آن با فضای پیرامونی اش توجه شده است. سپس این چشم انداز یادبودی با بهره گیری از رویکرد شمایل نگارانه تحلیل شده است. نتیجه گیری: با بررسی تطبیقی می توان گفت میان ویژگی هایی که محمدرضا شاه از پدرش توصیف کرده است با ویژگی های نشانه شناختی میدان رضا شاه، مطابقت زیادی وجود دارد. در واقع تولید یک تصویر مقتدرانه از رضا شاه در دوران پادشاهی محمدرضا شاه، پاسخی به نیازهای شاهِ جوان برای ایجاد اقتدار و مقبولیت عمومی با استفاده از خاطره عمومی پدر و جایگاه نمادین او بوده است. این فرایند را می توان «وام گیری اقتدار» نامید؛ به این معنا که پهلوی دوم در دهه های آغازین حکومت خود برای تثبیت جایگاه متزلزلش، میادین رضا شاهی را تبدیل به کانون اصلی مشروعیت بخشی خود کرده بود تا تصویری منطبق بر نیازهای سیاسی آن دوران را به مردم ارائه کند.

بیان مسئله: ارگ علی شاه تنها بازمانده مجموعه مسجد تاج الدین علی شاه تبریزی است. اگرچه مشاهدات حمدا... مستوفی و نقاشی های مطراقچی و گرلو از مسجد علی شاه بر وجود طاق عرضی آجری دلالت دارند اما رهیافت غیرتاریخی به معماری، آن را یک سازه صفوی بدون طاق معرفی کرده که از نظر محاسبات فنی، دیوارهای صندوقه چینی شده طرفین آن هرگز نمی توانند بار طاق را تحمل کنند؛ اما این ادعا در حالی طرح شده است که در کاوش سال 1350ش آوار طاق آجری که حمدا... مستوفی آن را گزارش کرده است و در نقاشی های مطراقچی و گرلو دیده می شود، شناسایی و مستند شده است. هدف پژوهش: از نتایج تحلیل فنی نوع و ابعاد طاق عرضی ارگ علی شاه در طرح حفاظت-مرمت آن استفاده می شود. روش پژوهش: این پژوهش دارای سه روش مطالعه منابع تاریخی، برداشت میدانی و محاسبات فنی سازه است که در سه مرحله انجام گرفت. در مرحله میدانی با دستگاه لیزر اسکنر 3بعدی، سازه ارگ تبریز برداشت فنی شد و در مرحله سوم، داده های حاصل از دو مرحله قبلی با نرم افزارهای Revit و Diana FEA با دو روش آنالیز استاتیکی خطی و غیرخطی مدل سازی و تجزیه و تحلیل شدند. نتیجه گیری: دیوارهای شرقی و غربی ارگ علی شاه واقعاً قدرت تحمل وزن طاقی بزرگ و بلند با دهانه 4/ 28 متر در پاکار قوس و مهار تنش های کششی و فشاری آن را داشته اند و این تنش ها علت اصلی ریزش طاق نبوده اند و یقیناً ارگ تبریز تا سال 1721م هنوز طاق داشته است که علی الاصول این طاق باید از نوع جناغی باشد که در این حالت، طاق جناغی ارگ تبریز با 25/ 58 متر ارتفاع از کف بنا و 25/ 28 متر ارتفاع نسبت به پاکار قوس، بلندترین و بزرگ ترین طاق تاریخ معماری ایران و عالم اسلام و جهان باستان بوده است.

هدف از این پژوهش بررسی عمیق ابعاد فقهی و حقوقی ازدواج های آنلاین و قراردادهای مرتبط با تأکید ویژه بر حقوق زنان بود، ضرورت انجام این تحقیق از آن جهت مطرح شد که در عصر فناوری های نوین و گسترش روابط اجتماعی در فضای مجازی، مسئله نکاح آنلاین به عنوان پدیده ای نوظهور در نظام های حقوقی و فقهی اهمیت چشمگیری یافته است، پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی انجام شد و داده ها از طریق مطالعه و تحلیل منابع معتبر فقهی، حقوقی و اجتماعی گردآوری گردید، جامعه پژوهش شامل متون فقهی کلاسیک، قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران و همچنین اسناد و مقررات بین المللی مرتبط با عقد نکاح و قراردادهای وابسته بود که با رویکردی تطبیقی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند، یافته های تحقیق نشان داد که از منظر فقه اسلامی، تحقق اراده و رضایت طرفین، احراز هویت دیجیتال معتبر، حضور و صحت شهود در بستر مجازی و نیز امکان ثبت رسمی عقد از مهم ترین چالش های فقهی ازدواج آنلاین به شمار می روند، از جنبه حقوقی نیز نتایج نشان داد که خلأ مقررات جامع و صریح در زمینه عقد نکاح آنلاین، دشواری در اثبات رسمیت عقد در محاکم، عدم انطباق مقررات تجارت الکترونیک با ماهیت ویژه نکاح و فقدان ضمانت اجرایی کافی برای شروط ضمن عقد، از اساسی ترین موانع تحقق صحیح این نوع ازدواج محسوب می شوند، تحلیل داده ها بیانگر آن بود که این خلأها و چالش ها به طور خاص، زنان را بیش از سایر گروه ها در معرض آسیب های حقوقی، اجتماعی و حتی فرهنگی قرار می دهد و می تواند امنیت حقوقی و جایگاه اجتماعی آنان را با تهدید جدی مواجه سازد، به طورکلی، نتایج این پژوهش بر ضرورت بازنگری و تدوین مقررات نوین فقهی و حقوقی متناسب با شرایط جدید فضای مجازی و پدیده ازدواج آنلاین تأکید می کند، همچنین پیشنهاد می شود که در کنار اصلاح و تصویب قوانین، حمایت های آموزشی، قضایی و اجتماعی از زنان تقویت شود تا آنان در فرآیند ازدواج های آنلاین با امنیت بیشتر و آسیب های کمتر مواجه گردند، این پژوهش می تواند به عنوان گامی مقدماتی برای قانون گذاران، فقها و سیاست گذاران اجتماعی جهت بازاندیشی در چارچوب های سنتی و انطباق آن ها با نیازهای جامعه امروز مورد استفاده قرار گیرد.

تعریف زن بودن در این جهان مردانه به وسیله نشانه ها طبیعی سازی شده است. درواقع تمدن بشر برمبنای مردسالاری بنا شده و در این روند یکی از راه های کنترل و محدودکردن زنان، رواج باورها و ارزش گذاری جنسیت زده بوده است. در پژوهش حاضر با فرض اینکه امروزه مقادیر زیادی از این باورها با نحوه بازنمایی زنان در رسانه به جامعه القا می شود، آگهی های بازرگانی تلویزیونی مواد شوینده از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ مورد توجه قرار گرفت؛ چرا که تلویزیون رسانه ای تأثیرگذار در سبک زندگی و الگوی مصرف است و در بیشتر متون ذکرشده، مصرف کننده اصلی این محصولات، زنان نمایانده شده اند. تبلیغات مانند هر متن دیگری شامل نشانه ها و لایه های معنایی است و برای پی بردن به این معانی و تأثیر آن ها بر رواج مردسالاری در جامعه، از تحلیل نشانه شناسانه با رویکرد به نظریات ژولیا کریستوا اندیشمند انتقادی، استفاده شد که زنان را به رهایی سوبژکتیویته خود دعوت می کند. بازنمایی امری است که سبب فرهنگ سازی می شود و در بستری که بازنمایی براساس فرهنگ مردسالارانه شکل گیرد، این امر رواج می یابد و بدیهی تلقی می شود. در این راستا نحوه بازنمایی زن معناکاوی شد تا معانی جنسیت زده طبیعی سازی شود که سبب تثبیت باورهای مردسالارانه می شود.

نارسایی قلبی به عنوان یکی از بیماری های مزمن، تأثیرات عمیقی بر کیفیت زندگی و بهزیستی روان شناختی بیماران دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه سلامت معنوی و شفقت به خود با بهزیستی روان شناختی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی با روش پژوهش از نوع توصیفی همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل 204 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی در بیمارستان رجایی استان البرز از اسفند 1402 تا شهریور 1403 است که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های استاندارد بهزیستی روان شناختی ریف (2006)، سلامت معنوی دلمن و فری (2004) و شفقت به خود ریس و همکاران (2011) بودند. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مؤلفه های سلامت معنوی و مؤلفه های شفقت به خود، به طور مثبت و معناداری با بهزیستی روان شناختی مرتبط هستند. همچنین، این مؤلفه ها در مجموع 47.1  درصد از واریانس بهزیستی روان شناختی را در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی تبیین کردند. یافته های این مطالعه نشان می دهد که ارتقای سلامت معنوی و شفقت به خود، می تواند به بهبود بهزیستی روان شناختی بیماران نارسایی قلبی کمک کند و به عنوان یک راهکار مداخله ای در برنامه های درمانی این بیماران مورد توجه قرار گیرد .

موافق مواد 1106 و 1107 قانون مدنی، زوج موظّف به پرداخت نفقه است. مسئله اصلی این پژوهش، در تطبیق این تکلیف قانونی بر نکاح زوجه صغیره است که با اختلافاتی همراه شده است؛ به نحوی که تعدادی از فقهای امامیه، وجوب پرداخت، و عده ای عدم وجوب آن را برگزیده اند؛ همچنان که فقهای اهل سنّت نیز در این باره رویکردهای مختلفی دارند. البته بررسی این مسئله، نیازمند کاوش در بحث سببیت دین زوج در وجوب انفاق بود که مطالعات صورت گرفته، نشانگر دو رویکرد سببیت تمکین و نفقه در این زمینه است. در حقوق ایران نیز جمع مواد 1041، 1106، 1107 و 1108 و سایر مقررات خاص، نشان دهنده رویکرد حمایتی قانونگذار از نگرش وجوب پرداخت نفقه بوده و تلویحاً نظریه سببیت عقد نسبت به نفقه را افاده می کند. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی در پی آن است که با بررسی نگرش های مختلف، به دیدگاهی جامع و کاربردی در این باره دست یابد. ابتدا نگرش های فقهای اسلامی و سپس حقوق ایران را موردبحث و بررسی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که صرف عقد نکاح، سبب وجوب نفقه است. این نگاه را شمول اطلاق ادله وجوب پرداخت نفقه زوجه نسبت به صغیره و خروج تخصصی آن از ادله ای که تمکین را مانع وجوب پرداخت می داند، تأیید می کند؛ زیرا تمکین نسبت به وی شرعاً متعذّر است. مؤیدات دیگری نیز مانند اصل موقعیت نکاحی، وجود نظرات و آرای قضایی که مؤید سبب بودن عقد در وجوب پرداخت نفقه بوده است و فقدان عذر موجّه در زوجه برای تمکین را مانع استحقاق دریافت نفقه می دانند، همگی دلالت بر وجوب پرداخت نفقه می نماید. درنتیجه، دیدگاه وجوب پرداخت نفقه، به واقع نزدیک تر است.

مصرف کنندگان، نقطه عطف تمامی فعالیت های بازاریابی هستند و بازاریابی موفق، با درک چرایی و چگونگی رفتار مصرف کننده آغاز می شود. بازاریابان به منظور کسب موفقیت، باید از عوامل مختلف تأثیرگذار بر خریداران پیشی بگیرند و درصدد شناخت چگونگی قصد خرید مصرف کننده باشند. بنابراین مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که اطلاعات مربوط به قصد خرید می تواند در تصمیم گیری های بازاریابی که مرتبط با تقاضای یک محصول، تقسیم بندی بازار و استراتژی های پیشرفت و ارتقا است، به مدیران کمک کند. پژوهش حاضر، ازنظر هدف، پژوهش کاربردی به شمار می رود که با روش توصیفی- تحلیلی صورت پذیرفته است. جامعه آماری تحقیق، بانوان استان قم است که تعداد 153 نفر به عنوان نمونه انتخاب شده اند. به منظور تحلیل داده ها، از معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای SPSS و PLS استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد باور، تأثیر معناداری بر نگرش ندارد و هنجار ذهنی، تأثیر مثبت و معناداری بر نگرش دارد. همچنین نگرش به عنوان نقش میانجی، تأثیر مثبتی بر قصد خرید دارد و هنجار ذهنی با میانجیگری نگرش، تأثیر غیرمستقیمی بر خرید دارد. درنتیجه، تولیدکنندگان و بازاریابان می توانند بیشتر بر هنجار ذهنی مصرف کنندگان متمرکز شوند تا بتوانند نگرش آنها را به سمت محصولات خود متمایل سازند.

آلودگی هوا نه تنها یک خطر بزرگ برای سلامتی است، بلکه هزینه‌های اقتصادی قابل‌توجهی به دنبال دارد. این هزینه‌ها شامل هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم پزشکی و همچنین کاهش بهره‌وری ناشی از عوارض ناشی از آلودگی هوا و مرگ‌و‌میر زودرس است. در این مطالعه تلاش می‌شود تا با استفاده از رویکرد سرمایه انسانی و روش سال‌های از دست رفته زندگی مولد بالقوه و هزینه بهره‌روی از دست رفته، هزینه‌های ناشی از کاهش بهره‌وری متأثر از مرگ‌ومیر زودرس ناشی از آلودگی هوا در ایران در سال 1398 محاسبه شود. داده‌های مورد استفاده، مرگ‌ومیر ناشی از آلوگی هوا بر حسب سن و جنس در ایران برای سال 1398 بود که توسط مطالعه جهانی بار بیماری‌ها (2019) منتشر شده است. نتایج مطالعه حاکی از این است که در سطح نرخ تنزیل 8.5 درصد، مجموع هزینه بهره‌وری از دست رفته، معادل 2۹۳ میلیون دلار است که این رقم برای مردان حدود 201 میلیون دلار و برای زنان حدود 92 میلیون دلار محاسبه شده است. هزینه‌های مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا برای مردان بسیار بیشتر از زنان برآورد شده است. با توجه به این‌که برای تمامی افراد از سرانه تولید ناخالص یکسانی استفاده شده است، تفاوت به‌دست آمده را نمی‌توان به تفاوت دستمزد مرد و زن نسبت داد؛ بلکه احتمالا این تفاوت ناشی از حضور بیشتر مردان در فضای باز و قرارگیری بیشتر در معرض آلودگی می‌باشد و همچنین مرگ‌میر بالاتر مردان در سنین بهره‌وری و فعالیت، از دیگر عواملی است که باید برای تبیین این اختلاف بدان اشاره نمود.

هدف: این پژوهش با هدف واکاوی علل، زمینه ها و پیامدهای حضور بانوان مهاجر افغانستانی در شهر اصفهان و درک تجربه زیسته آنان در کسب هویت زنانه جدید انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه به روش کیفی از نوع نظریه بنیادی (گراندد تئوری) انجام شد. جامعه آماری را 23 زن مهاجر افغانستانی 20 تا 55 ساله ساکن اصفهان تشکیل دادند که به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری در مصاحبه، انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: یافته ها نشان داد که شرایط علی نظیر امنیت جویی، فقر فرهنگی-اجتماعی جامعه مبدأ و فشارهای سرکوبگر علیه زنان، همراه با شرایط مداخله گر مانند پذیرش جامعه میزبان و اشتراکات فرهنگی-دینی، به پدیده محوری «مهاجرت درونی به مثابه تعالی هویتی زن مسلمان» منجر شده است. زنان با اتخاذ راهبردهای علمی، فرهنگی و اجتماعی، هویت زنانه جدیدی مبتنی بر الگوی اسلامی-ایرانی کسب کردند که پیامدهایی همچون افزایش رضایت از زندگی، کنشگری فرهنگی-اجتماعی و همکاری داوطلبانه با جامعه میزبان را در پی داشت. نتیجه گیری: پژوهش نشان می دهد که بانان مهاجر در بستر جامعه ایران، هویتی متعالی را تجربه کرده و از نقش انفعالی به کنشگرانی فعال در عرصه های مختلف تبدیل شده اند. این یافته ها بر ضرورت توجه سیاستگذاران به این ظرفیت و طراحی برنامه های هدفمند برای بهره مندی از آن تأکید دارد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی و تبیین تجربه زیسته زنان از مدیریت معنوی و نقش آن در ارتقای سلامت روان خانواده در بستر فرهنگی ایران انجام شد. روش: پژوهش حاضر به روش کیفی از نوع پدیدارشناسی توصیفی با رویکرد هفت مرحله ای کلایزی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل زنان متأهل ایرانی در شهر تبریز در سال ۱۴۰۳ با تجربه مدیریت معنوی در زندگی خانوادگی خود بود که تعداد 25 نفر از ایشان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و وارد پژوهش شدند. داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته از گروه نمونه جمع آوری و با روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد که مدیریت معنوی زنان در سه لایه اصلی شامل مدیریت معنوی فردی، مدیریت معنوی در روابط خانوادگی و مدیریت فضای سلامت روان خانواده قابل دسته بندی است. این مدل از 3 لایه، 7 مؤلفه اصلی و 19 زیرمؤلفه تشکیل شده که به صورت پویا و متقابل عمل می کنند. مدیریت معنوی زنان، مهارت ها و نگرش هایی را شامل می شود که سلامت روان فرد و خانواده را تقویت و فضای حمایت کننده ای برای اعضا ایجاد می کند. یافته ها نشان می دهد که مدیریت معنوی زنان، عاملی کلیدی در تقویت سلامت روان خانواده است، به ویژه در جوامعی مانند ایران که نقش ها و انتظارات فرهنگی و اجتماعی ویژه ای برای زنان تعریف شده است. نتایج: این مدل می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی و مداخلات حمایتی در حوزه سلامت روان خانواده باشد و به بهبود کیفیت زندگی خانواده ها کمک کند. همچنین می تواند طرحی برای برنامه های آموزشی و مداخلات حمایتی در حوزه سلامت روان خانواده باشد.

مقاله حاضر به بررسی عناصر شکل دهنده یا دارای پیوند عمیق با مقوله اسم اعظم در منظومه معرفتی روایات امامیه می پردازد. مسئله اصلی اینکه چگونه میتوان رابطه اسم اعظم با مفاهیمی چون رؤیت ملکوت، علم الکتاب، قرآن، کتاب مبین و روح القدس را در چارچوب ولایت تبیین کرد و به دنبال آن می توان به این پاسخ این پرسش نزدیک شد که آیا اسم اعظم صرفاً یک لفظ است یا حقیقتی وجودی و تکوینی دارد؟ فرضیه پژوهش این است که اسم اعظم، هسته مفهومی منظومه غیب و ولایت را شکل میدهد و به عنوان منشأ ولایت تشریعی و تکوینی پیامبر و ائمه مطرح میشود. هدف مقاله، تبیین این منظومه مفهومی و جایگاه ایشان در آن است. روش پژوهش، تحلیلی - تفسیری و مبتنی بر مطالعه کتابخانهای منابع حدیثی امامیه است. نتیجه پژوهش نشان میدهد که اسم اعظم حقیقتی جامع و تکوینی است که پیامبر اکرم و ائمه اطهار به استثنا یک حرف (اسم مستأثر)، به تمام آن بهره مندند و این امر، ایشان را به عنوان تجلیگاه اسما الهی و واسطه فیض الهی در جهان تکوین و تشریع قرار میدهد.

تشدید تحریم های غرب علیه جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه طی سال های 2010 تا 2022، زمینه ساز ایجاد شرایط ساختاری جدید در نظام بین الملل و تاثیر بر روابط اقتصادی دو کشور بوده است. پرسش اصلی پژوهش این است که تحریم های غرب چگونه بر حجم، ساختار و ماهیت تجارت دوجانبه ایران و روسیه اثر گذاشته اند. پژوهش حاضر با بهره گیری از چارچوب نظری واقع گرایی نئوکلاسیک و دیپلماسی اقتصادی، تحریم ها را به مثابه فشارهای ساختاری نظام بین الملل در نظر گرفته و بررسی می کند که این فشارها چگونه از طریق ظرفیت های داخلی و تفاوت های اقتصادی دو کشور، رفتار اقتصادی طرفین را شکل داده اند. روش تحقیق کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از منابع رسمی تجارت خارجی، اسناد و منابع کتابخانه ای گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه تحریم ها باعث افزایش مقطعی حجم تجارت و همگرایی تاکتیکی میان تهران و مسکو شده اند، اما ماهیت همکاری اقتصادی تاکتیکی، کوتاه مدت و نامتوازن باقی مانده، ساختار کالاها بیشتر سنتی و اولیه بوده و تراز تجاری به نفع روسیه بوده است. به این ترتیب، تحریم ها بیش از آنکه موجب بازآرایی ساختاری و تنوع واقعی در تجارت دوجانبه شوند، الگوی وابستگی نامتقارن و برتری نسبی روسیه را تثبیت کرده اند. پژوهش حاضر در ارائه تحلیلی علّی از روابط میان فشارهای بین المللی و تجارت دوجانبه نهفته است و به فهم دقیق تر ظرفیت ها و محدودیت های همکاری اقتصادی دو کشور کمک می کند.

در ادبیات علوم اجتماعی و ذیل «اندیشه فمینیستی» آثار گسترده ای در خصوص موانع و چالش های پیش روی «زیست زنانه» انتشار یافته است.علیرغم تمامی تلاش ها و نوآوری های فکری صورت گرفته در حوزه مطالعات زنان، اما محدویت های سیاسی، اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی علیه آنها در بسیاری از جوامع معاصر همچنان وجود دارد. به نظر می رسد علت ورود بسیاری از متفکران معاصر به حوزه زنان ناشی از این وضعیت محدودکننده باشد،متفکرانی که بر این باورند در تاریخ طولانی فلسفه غرب صدای زنان غایب بوده و مفاهیم و اندیشه ها همواره در کنترل مردان و اخلاقیات مردانه بوده است.در نتیجه برای پایان بخشیدن به این محدودیت و عدم توازن دیدگاه های مهمی توسط برخی از متفکران مطرح عصر ما با رهیافت های فکری مختلف مطرح شده است.در چنین چارچوبی در مقاله حاضر این مسئله مورد بررسی قرار گرفته که کدامیک از نظریات موجود در حوزه علوم اجتماعی معاصر و خارج از ادبیات فمینیستی توانسته اند امکان های فکری لازم برای گسترش زیست زنانه در زندگی امروز را فراهم آورند؟در مقام فرضیه،پاسخ این است که اندیشمندانی چون آمارتیا سن،رونالد اینگلهارت، آلن تورن را می توان در زمره مهمترین متفکرانی به شمار آورد که خارج از اندیشه فمینیستی هر یک به شیوه ای خاص به مسئله زنان توجه نشان داده اند و در پرتو شبکه ای از مفاهیم در آثار و گفتارهایشان،امکان های فکری و کاربردی مناسبی برای گسترش زیست زنانه در جهان امروز و از جمله در «جامعه ایرانی» فراهم ساخته اند.

در این پژوهش با روش کیفی و با تکیه بر اصل قدرت ملی، به ارزیابی دیدگاه برخی کشورها در قبال دوتابعیتی ها به عنوان مؤلفه ای تأثیرگذار در قدرت ملی پرداخته می شود. پرسش اصلی آن است که تجربیات رفتاری سایر کشورها در قبال دوتابعیتی ها چه درس هایی برای سیاستگذاری در ایران می تواند داشته باشد؟. فرض مقاله این است: «هرچند که همچنان برخی کشورها نفی دوتابعیتی ها را برای حفظ قدرت ملی ضروری می دانند، اما بسیاری از کشورها با پذیرش اصل دوتابعیتی ها به عنوان موضوعی جهانی و تدوین سیاست های راهبردی برای جذب حداکثری ضمن رعایت اصول امنیتی، توانسته اند مسئله دوتابعیتی ها را حل و در جهت ارتقای قدرت ملی کشورشان به کار گیرند». در ادامه نیز این امر مورد بررسی قرار می گیرد که بهره گیری از تجربیات سایر کشورها چه آنها که دوتابعیتی ها را نافی قدرت ملی می بینند و چه آنانی که آنها را تقویت کننده قدرت ملی ارزیابی می کنند، می تواند زمینه ساز نیل به سیاستگذاری راهبردی و پایان یافتن به مسئله ایرانیان دو تابعیتی شود.

مقدمه: دوره های تحصیلات تکمیلی فصل مشترک آموزش و پژوهش در عالی ترین سطوح خود است که در آن برجسته ترین دانش پژوهان جامعه به عالی ترین مباحث علمی می پردازند. ارتقای کیفیت و پویایی برنامه های آموزش عالی مستلزم ارزشیابی و بررسی های کمی و کیفی مستمر است به ویژه برنامه های درسی که در محقق ساختن اهداف آموزشی نقش مؤثری داشته و قلب مراکز دانشگاهی محسوب می شوند؛ بنابراین این مطالعه باهدف آسیب شناسی دروس نظری در مقاطع تحصیلات تکمیلی رشته پرستاری با محوریت تبیین دیدگاه ها و ادراکات اساتید و دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای پرستاری انجام شد. روش کار: این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قرار دادی انجام شد. روش نمونه گیری هدفمند با بررسی تجارب و دیدگاه های 21 نفر (8 عضو هیئت علمی و 13 دانشجوی مقطع تحصیلات تکمیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا) درباره برنامه درسی دوره و چالش های موجود انجام گردید. مصاحبه ها نیمه ساختاریافته و فردی بود و پس از کسب نظرات افراد و مکتوب نمودن آن ها، کدگذاری عبارات مهم و مرتبط انجام شد. یافته ها: پس از تجزیه وتحلیل داده ها تعداد 503 کد و 27 زیر طبقه استخراج شد که در چهار مضمون اصلی چالش های مدیریتی شامل مشکلاتی مرتبط با مدیریت و رهبری، چالش های ساختاری در ارتباط با موانع سازمانی و هماهنگی ها، چالش های روان شناختی در ارتباط با مشکلات ذهنی و ارتباطی کارکنان و چالش های اجرایی مرتبط با موانع در اجرای وظایف و فرآیندهای کاری قرار گرفتند. نتیجه گیری: توجه به این چالش ها و فراهم ساختن بستری برای پاسخگویی به نیازها و غلبه بر چالش ها می تواند در محقق ساختن اهداف آموزشی نقش داشته باشد و سیاستگزاران برنامه های آموزشی در این مقاطع و همچنین مدیران آموزشی باید این موضوع را مدنظر قرار دهند.

مقدمه: دانشجویان از ارکان مهم نظام تعلیم و تربیت کشور، هستند. توجه و اهتمام ویژه به این قشر موجب باروری و شکوفایی نظام تعلیم و تربیت و جامعه می شود. لذا شناسایی نیازها و چالش های آنان و فراهم کردن فرصت های یادگیری می تواند به توسعه فردی و اجتماعی منجر شود. بر این اساس، این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر مدیریت تاب آوری بر میزان خودباوری تحصیلی و سماجت در یادگیری دانشجویان انجام شده است. روش ها: این پژوهش به ص ورت نیمه تجربی و با استفاده از طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی دانشجویان لیسانس دانشگاه لرستان بودند و نمونه پژوهش نیز 40 نفر از بین این دانشجویان بودند که به روش تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه خودباوری تحصیلی، سماجت در یادگیری و تاب آوری تحصیلی استفاده شد. داده ها با روش تحلیل کواریانس تک متغیری و چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس تفاوت معنی داری بین دو گروه نشان داد. یافته ها همچنین نشان داد که میزان خودباوری تحصیلی و سماجت در یادگیری گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل افزایش معنی داری داشته است. نتیجه گیری: بنابراین می توان گفت که آموزش مبتنی بر مدیریت تاب آوری آموزشی می تواند موثر باشد و در صورتی که از این روش استفاده شود، می توان سطح خودباوری تحصیلی و سماجت در یادگیری را افزایش داد.

مقدمه: یکی از انواع روش های تدریس نوین در حوزه یاددهی و یادگیری، روش تدریس معکوس است. هدف مقاله حاضر، بررسی رابطه کلاس معکوس با تغییر نگرش و پیشرفت تحصیلی دانشجویان در درس ریاضی عمومی 2 و چگونگی تأثیر روش تدریس معکوس بر انگیزه یادگیری و عملکرد آن ها در درس ریاضی است. روش ها: در این پژوهش از روش تحقیق آمیخته استفاده شده است. با توجه به اهداف و شرایط پژوهش در این مطالعه، از روش نمونه گیریِ در دسترس استفاده شد. 45 نفر دانشجویان دختر که در رشته آموزش شیمی در دانشگاه فرهنگیان اصفهان در دو کلاسِ درس ریاضی عمومی 2 مشغول به تحصیل بودند، به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. در بخش کمَی پژوهش، پیشرفت تحصیلی دانشجویان، با استفاده از آمار توصیفی و همچنین آمار استنباطی مورد بررسی قرار گرفتند. در بخش کیفی، نگرش دانشجویان نسبت به فرآیند یادگیری در کلاس درس معکوس از طریق پرسشنامه محقق ساخته، بررسی شد. روایی محتوایی پرسشنامه و سؤالات تشریحی بخش کیفی توسط دو محقق در رشته های آموزش ریاضی و علوم تربیتی بررسی و اصلاحات لازم انجام گردید و در نهایت مورد تأیید قرار گرفت. همچنین پایایی آن، با توزیع پرسشنامه بین 18 دانشجو به عنوان نمونه اولیه از طریق تعیین ضریب آلفای کرونباخ برابر با 76/0 مورد تأیید قرار گرفت. یافته ها: بررسی و تحلیل نشان داد که بین نگرش دانشجویان نسبت به مؤلفه های مختلف مربوط به تدریس معکوس با پیشرفت تحصیلی آن ها در درس ریاضی رابطه معنادار وجود دارد. همچنین بررسی نگرش دانشجویان نسبت به فرآیند یادگیری در کلاس درس معکوس نشان می دهد، چنانچه آموزش و یادگیری معکوس با شرایط کنترل شده اجرا گردد، به خوبی می تواند بر یادگیری عمیق دانشجویان مؤثر واقع شود. نتیجه گیری: نتایج حاصل، بیانگرِ تأثیرات مثبت فرآیند تدریس معکوس بر نگرش و عملکرد آن ها در درس ریاضی عمومی بود. علاوه بر این، انتقاد دانشجویان و ذکر برخی از معایبِ روش اجرا در این پژوهش، تجربیات کاربردی و مفیدی را در اختیار مجریان قرار داد که می تواند برای سایر پژوهشگران که قصد دارند از روش تدریس معکوس استفاده کنند، نیز مفید باشد.

مقدمه: برنامه درسی از مهم ترین عناصر آموزش عالی هستند که باید از مناسبت لازم در راستای اهداف مربوطه برخوردار باشند. این پژوهش باهدف آشکارسازی پیامدهای مربوط به راهبردهای مورداستفاده اساتید در فرایند تغییر برنامه درسی قصد شده با رویکرد نظریه داده بنیاد انجام یافته است. روش ها: مشارکت کنندگان پژوهش به تعداد 20 نفر از اعضای هیأت علمی شاغل بودند. برای نمونه گیری از رویکرد هدفمند و تکنیک نمونه گیری نظری استفاده شد. برای کفایت حجم نمونه از منطق اشباع داده ها استفاده گردید ابزار مورداستفاده برای جمع آوری داده ها، مصاحبه فردی از نوع نیمه ساختاریافته و یادداشت های عرصه بود. برای تعیین اعتبار داده ها در این پژوهش، از طریق ثبت مصاحبه ها و تأیید توصیف های نهایی توسط شرکت کنندگان و تکنیک زاویه بندی محقق استفاده گردید. متن مصاحبه ها پس از تایپ به نرم افزار MAXQDA 2020 منتقل شده و کدگذاری شدند. کدگذاری بر اساس مدل پارادایم اشتراوس و کوربین (2008) شامل سه مرحله (کدگذاری باز، محوری و گزینشی) بوده است. یافته ها: پیامدهای حاصل از این فرایند شامل پیامدهای مثبت با طبقات: پیشرفت در دستیابی به تکنولوژی و ارتباطات، توانمندسازی، ایجاد تحول و تحقق اهداف و پیامدهای منفی شامل: موانع نظام دانشگاهی، تمرکزگرایی و عدم دستیابی به کارکرد مطلوب بوده است. نتیجه گیری: با توجه به رویکرد اجرای برنامه درسی قصدشده توسط اساتید پیامدهایی حاصل می گردد. اجرای وفادارانه منجر به پیامدهای منفی و هر چه قدر به اجرای سازگارانه نزدیک می شویم پیامدهای مثبت حاصل می گردد. که این نوع اجرا مطلوب ترین نوع می باشد. بر اساس این رویکرد اساتید با عنوان مجریان فعال با برنامه درسی مواجه می شوند و برنامه را مطابق با شرایط زمینه تغییر می دهند.

مقدمه: در عصر تحولات سریع فناوری و افزایش انتظارات از نظام سلامت، آموزش پرستاران نیازمند رویکردهای نوین و خلاقانه است. آموزش های سنتی اغلب نمی توانند شکاف بین دانش نظری و نیازهای پیچیده بالینی را پر کنند. این مطالعه باهدف بررسی نقش راهبردهای خلاقانه و نوآورانه در آموزش ضمن خدمت پرستاران و تأثیر آن بر کیفیت مراقبت و عملکرد بالینی آنها انجام شده است. روش ها: این مطالعه یک مرور روایی است که با بهره گیری از متدولوژی JBI، مقالات منتشر شده بین سال های 1393 تا 1403(2025-2015) را مورد بررسی قرار داده است. جستجوی الکترونیکی در پایگاه های Magiran ، Google Scholar ،Scopus ،PubMed و جهاد دانشگاهی با استفاده از کلیدواژه های فارسی و انگلیسی آموزش ضمن خدمت (In-service training)، پرستاران (Nurses)، خلاقیت (Creativity)، نوآوری (Innovation) و کیفیت مراقبت (Quality of care ) انجام شد. از 85 مقاله اولیه، 8 مقاله که از نظر محتوایی مرتبط بودند و دسترسی به متن کامل آنها امکان پذیر بود، پس از ارزیابی کیفیت با چک لیست های استاندارد JBI، وارد مطالعه شدند. یافته ها: نتایج مطالعات نشان داد که ادغام رویکردهای خلاقانه در آموزش ضمن خدمت پرستاران می تواند به طور قابل توجهی بر یادگیری و عملکرد حرفه ای آنها تأثیر مثبت بگذارد. به عنوان مثال، آموزش مبتنی بر شبیه سازی منجر به بهبود ۳۷٪ در مهارت های ارتباطی پرستاران شد. روش های ترکیبی (گیمیفیکیشن + یادگیری الکترونیک) مشارکت یادگیری را تا ۸۹٪ افزایش داد. بااین حال موانع اصلی اجرای این رویکردها شامل کمبود بودجه و مقاومت سازمانی گزارش شد. نتیجه گیری: ادغام فناوری های نوین مانند شبیه سازی مجازی و پلتفرم های تعاملی در برنامه های آموزش ضمن خدمت پرستاری، با حمایت سیاست گذاران و تخصیص منابع مالی، می تواند کیفیت مراقبت های بالینی را تا 40% افزایش دهد. این رویکردها علاوه بر افزایش مهارت های فنی، به تقویت مهارت های غیرفنی نظیر تفکر انتقادی و تصمیم گیری در شرایط بالینی پیچیده کمک می کنند. تأکید بر طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر نیازهای واقعی پرستاران و فراهم آوردن بستر مناسب برای نوآوری، از اهمیت باالیی برخوردار است.