راهبردهای آموزش در علوم پزشکی

مقدمه: مهارت های یادگیری خود راهبر در جهان امروز با توجه به انفجار اطلاعاتی موجود، نیازی ضروری دردانشجویان علوم پزشکی می باشد که منجر به رضایت بیشتر دانشجویان در حین تحصیل و عملکرد بهتر آنان در زمان اشتغال در بازار کار می شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان آمادگی خودراهبری در یادگیری و تاثیر عوامل دموگرافیک شامل (جنس، تاهل، سن) و معدل در دانشجویان انجام شد. مواد و روش ها : این مطالعه ی مقطعی توصیفی- تحلیلی برروی 65 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران به روش سرشماری طی دو ماه در سال 1398 انجام گرفت. ابزار این مطالعه پرسشنامه ی آمادگی یادگیری خودراهبر فیشر می باشد. داده ها با استفاده از نرم افزار Spss22مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفتند. آزمون تی تست، ضریب همبستگی پیرسون ، ضریب همبستگی اسپیرمن و آزمون کروسکال والیس جهت آنالیز مورداستفاده قرار گرفت. یافته ها: میزان آمادگی خودراهبر در دانشجویان 156.5محاسبه شد. در حیطه ی خود مدیریتی میانگین نمرات کسب شده (5.4) 48.1 ، در حیطه رغبت به یادگیری (4.9)48.4 و در حیطه خود کنترلی (8.2)61.1 بدست آمد. میزان آمادگی خودراهبر دردانشجویان درسطح مطلوب می باشد و بین میزان آمادگی خودراهبر با سن ، جنس، تاهل و نمره ی معدل دانشجویان ارتباط معنی داری مشاهده نشد. نتیجه گیری: لزوم کنترل روش های تدریس اساتید و مدرسان و تقویت یادگیری خودراهبر و افزودن واحد برنامه ریزی درسی به کوریکولوم آموزشی تمامی رشته ها اعم از پزشکی و غیرپزشکی توصیه می گردد.

مقدمه: در عصر تحولات سریع فناوری و افزایش انتظارات از نظام سلامت، آموزش پرستاران نیازمند رویکردهای نوین و خلاقانه است. آموزش های سنتی اغلب نمی توانند شکاف بین دانش نظری و نیازهای پیچیده بالینی را پر کنند. این مطالعه باهدف بررسی نقش راهبردهای خلاقانه و نوآورانه در آموزش ضمن خدمت پرستاران و تأثیر آن بر کیفیت مراقبت و عملکرد بالینی آنها انجام شده است. روش ها: این مطالعه یک مرور روایی است که با بهره گیری از متدولوژی JBI، مقالات منتشر شده بین سال های 1393 تا 1403(2025-2015) را مورد بررسی قرار داده است. جستجوی الکترونیکی در پایگاه های Magiran ، Google Scholar ،Scopus ،PubMed و جهاد دانشگاهی با استفاده از کلیدواژه های فارسی و انگلیسی آموزش ضمن خدمت (In-service training)، پرستاران (Nurses)، خلاقیت (Creativity)، نوآوری (Innovation) و کیفیت مراقبت (Quality of care ) انجام شد. از 85 مقاله اولیه، 8 مقاله که از نظر محتوایی مرتبط بودند و دسترسی به متن کامل آنها امکان پذیر بود، پس از ارزیابی کیفیت با چک لیست های استاندارد JBI، وارد مطالعه شدند. یافته ها: نتایج مطالعات نشان داد که ادغام رویکردهای خلاقانه در آموزش ضمن خدمت پرستاران می تواند به طور قابل توجهی بر یادگیری و عملکرد حرفه ای آنها تأثیر مثبت بگذارد. به عنوان مثال، آموزش مبتنی بر شبیه سازی منجر به بهبود ۳۷٪ در مهارت های ارتباطی پرستاران شد. روش های ترکیبی (گیمیفیکیشن + یادگیری الکترونیک) مشارکت یادگیری را تا ۸۹٪ افزایش داد. بااین حال موانع اصلی اجرای این رویکردها شامل کمبود بودجه و مقاومت سازمانی گزارش شد. نتیجه گیری: ادغام فناوری های نوین مانند شبیه سازی مجازی و پلتفرم های تعاملی در برنامه های آموزش ضمن خدمت پرستاری، با حمایت سیاست گذاران و تخصیص منابع مالی، می تواند کیفیت مراقبت های بالینی را تا 40% افزایش دهد. این رویکردها علاوه بر افزایش مهارت های فنی، به تقویت مهارت های غیرفنی نظیر تفکر انتقادی و تصمیم گیری در شرایط بالینی پیچیده کمک می کنند. تأکید بر طراحی برنامه های آموزشی مبتنی بر نیازهای واقعی پرستاران و فراهم آوردن بستر مناسب برای نوآوری، از اهمیت باالیی برخوردار است.

مقدمه: در دنیای دیجیتال امروز، فناوری نقش برجسته ای در زندگی کودکان ایفا می کند و فرصت های نوینی برای یادگیری ایجاد شده است. بازی های دیجیتال بعنوان ابزارهایی جذاب و تعاملی، علاوه بر تقویت توانایی های شناختی، بر مهارت های روان شناختی و اخلاقی نیز تأثیر می گذارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق بازی های دیجیتال بر ساز ه های روانی (عزت نفس و خودکارآمدی اجتماعی) انجام شده است. روش ها: این مطالعه به روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی شهر اصفهان بود که از میان آنها، 40 دانش آموز دختر بصورت تصادفی به گروه های آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۹ جلسه بازی های دیجیتال با محتوای مفاهیم اخلاقی دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های عزت نفس روزنبرگ(1965)، هوش اخلاقی بوربا(2010) و خودکارآمدی اجتماعی ویلر و ولد(2007) بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق بازی های دیجیتال تأثیر معناداری بر افزایش عزت نفس دارد(p <0.05) و این اثر هم، در کوتاه مدت و هم بلندمدت پایدار باقی مانده است. در مورد خودکارآمدی اجتماعی، تغییر معناداری مشاهده نشد(p>0.05)، اما ثبات سطح عملکرد در بلندمدت تأیید شد. در بین فضیلتهای اخلاقی، تنها خویشتن داری بطور معناداری تقویت شد(p=0.002)، در حالیکه سایر فضیلتها تغییر قابل توجهی نشان ندادند. نتیجه گیری: ادغام بازی های دیجیتال در آموزش می تواند به یادگیری مفاهیم اخلاقی و تقویت سازه های روانی کمک کرده و بعنوان بستری نوآورانه برای تقویت عزت نفس و آموزش برخی فضیلت های اخلاقی مورد استفاده قرار گیرند. طراحی محتوای دقیق تر، توجه به تعامل اجتماعی، و توسعه بازی های آموزش محور می تواند اثربخشی آن ها را در محیط های آموزش رسمی افزایش دهد.

مقدمه: با گسترش آموزش های مجازی و چالش های پیش روی آموزش زبان انگلیسی در دوره اول متوسطه، از جمله کاهش انگیزه و تعامل دانش آموزان، این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای تلفیق گیمیفیکیشن در آموزش مجازی زبان انگلیسی انجام شد. روش ها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر گردآوری داده ها، کیفی بود که در چارچوب رویکرد نظریه داده بنیاد با الگوی نظام مند اشتراوس و کوربین (1998) انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با 15 نفر از صاحب نظران حوزه های آموزش زبان انگلیسی، فناوری آموزشی و معلمان مجرب گردآوری شد. مشارکت کنندگان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و فرآیند جمع آوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA و از طریق کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: از تحلیل مصاحبه ها، 577 کد اولیه استخراج شد که در قالب 137 کد باز و 26 زیرمقوله سازماندهی گردید. الگوی نهایی پژوهش در شش بُعد اصلی طراحی شد: شرایط علّی: پاسخگویی به نیاز نسل جدید، سیاست های کلان آموزشی، وضعیت انگیزشی دانش آموزان و ویژگی های خاص مقطع اول متوسطه. پدیده محوری: یادگیری تعاملی و انگیزشی زبان انگلیسی در محیط مجازی گیمیفیه شده. راهبردها: طراحی آموزشی هدفمند، توانمندسازی معلمان، سیستم پاداش دهی هوشمند، بازخورد مؤثر و پشتیبانی فنی. زمینه: زیرساخت فنی، فرهنگ آموزشی و حمایت نهادی، عوامل مداخله گر: موانع فرهنگی، محدودیت های فنی و چالش های آموزشی و پیامدها: دستاوردهای شناختی، عاطفی، زبانی، اجتماعی و سیستمی. نتیجه گیری: الگوی طراحی شده چارچوبی جامع و بومی برای اجرای اثربخش گیمیفیکیشن در آموزش مجازی زبان انگلیسی ارائه می دهد. این الگو می تواند با ایجاد محیطی جذاب و تعاملی، به بهبود انگیزه، مشارکت و مهارت های زبانی دانش آموزان دوره اول متوسطه منجر شود. اجرای موفق این الگو مستلزم توجه همزمان به جنبه های فنی، آموزشی و فرهنگی است.

مقدمه : آموزش مجازی یکی از بروزترین محیط های یادگیری در عصر حاضر محسوب می شود. برای هر کاربر چه دانشجو و چه استاد به عنوان اصلی ترین عناصر نظام آموزشی در کنار عدم ایجاد محدودیت زمانی و مکانی ، یک محیط یاددهی و یادگیری انعطاف پذیر و راحت ایجاد می نماید. هدف از این مطالعه بررسی عوامل موثر بر نگرش اساتید و دانشجویان بعد از پیاده سازی آموزش الکترونیکی در دوران کووید ۱۹ بود. روش ها : مطالعه توصیفی – پیمایشی حاضر بر روی 391 نفر از دانش جویان و ١15نف ر از اس اتید دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در دانشکده های تابعه که با روش نمونه گی ری تص ادفی طبق ه ای نس بتی انتخ اب ش دند، انج ام گرفت . از دو پرسشنامه استاندارد آمادگی یادگیری الکترونیکی و نگرش استادان به یادگیری الکترونیکی استفاده شد. تحلیل داده ها با روشهای آمار توصیفی و آمار استنباطی [تحلیل واریانس یک طرفه ANOVA و آزمون تی] با نرم افزار spss نسخه ۲۲ انجام شد. یافته ها : "میزان دسترسی دانشجویان به فناوری مورد نیاز برای یادگیری الکترونیکی" با میانگین(۱.۱ ±۸۹/۳) بیانگر آمادگی خوب و "کسب مهارتها و ارتباطات لازم و پیوسته" با میانگین(۷۰. ± ۰۶/۴ ) بیشترین نمره از نگاه داشجویان بود و اساتید بیشترین نمره را به احساس مفید بودن با میانگین (۷۶.± ۲۹/۴) و آموزشهای چندرسانه ای با میانگین (۸۶. ±۱۱/۴) اختصاص داده بودند که حاکی از انگیزه بالای آنها در بکار بردن آموزش الکترونیکی بود. نتیجه گیری : نگرش مثبت دانشجویان با رعایت فاکتورهای لازم در آموزش الکترونیکی نشان می دهد که این نوع آموزش می تواند به فرآیند یادگیری آنان کمک کند. احساس مثبت و قصد استفاده از این ابزار توسط اساتید موجب استفاده مطلوب از بستر آموزش الکترونیکی در نظام آموزشی است.

مقدمه: هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی الگوی آموزش الکترونیکی برای دانش آموزان مقطع ابتدایی دارای بیماری های مزمن نیازمند مراجعه مکرر و بستری در بیمارستان بود روش بررسی: در پژوهش حاضر، برای حصول نتایج از روش تحقیق ترکیبی استفاده شد. ابتدا در بخش کیفی پژوهش با بهره گیری از روش تحلیل محتوای استقرایی، مولفه های الگوی یادگیری الکترونیکی شناسایی و الگو ترسیم شد. جامعه ی آماری در این بخش، تمامی مقالات منتشره مرتبط با موضوع در بازه زمانی 2001 تا 2019 مستخرج از پایگاه های اطلاعات علمی بود. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 49 مقاله استخراج و به لحاظ مضمون تحلیل محتوا شد در بخش کمی با بهره گیری از پرسشنامه نظرسنجی، الگوی حاصله اعتباریابی شد. جامعه آماری در این بخش شامل30 نفر از متخصصان در حوزه های تکنولوژی آموزشی، آموزش پزشکی و برنامه ریزی آموزش الکترونیکی بود. یافته ها: ابعاد الگوی یادگیری الکترونیکی با درنظرگرفتن 21 مرحله سیاست گذاری، نیازسنجی، امکان سنجی، تعیین اهداف، تحلیل، طراحی، شخصی سازی، طراحی رابط کاربر، تعیین محتوی، عوامل آموزشی، داربست سازی، تعامل و مشارکت، فناوری، عوامل انگیزشی، عوامل فنی و سازمانی، عوامل حمایتی، بروزرسانی، تولید و اجرا، مدیریت و پشتیبانی، ملاحظات اخلاقی، و ارزشیابی شناسایی شد. نتایج حاصل ازنظرسنجی متخصصان نشان داد که الگوی آموزش الکترونیکی طراحی شده، از اعتبار مناسبی برخوردار است و اثربخشی و کارایی لازم را برای آموزش به دانش آموزان بستری در بیمارستان دارد. نتیجه گیری: برمبنای نتایج حاصله پیشنهاد می شود مسئولان امر از تدابیر و راهکار مناسب یادگیری الکترونیکی برای پیشرفت دروس دانش آموزان بستری در بیمارستان استفاده نمایند.

چکیده مقدمه: رضایتمندی از مهمترین ابعاد تاثیرگذار در آموزش بالینی است. این مطالعه با هدف بررسی سطح رضایتمندی از بخش های درمانی و احساس تسلط بر مهارت های بالینی و ارتباط بین سطح رضایتمندی با احساس تسلط طراحی شد. روش کار: مطالعه حاضر توصیفی- تحلیلی است. دانشجویان دوره کارورزی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که در پایان دوره اینترنی قرار داشتند، جامعه را تشکیل دادند و با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 80 دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه میزان رضایتمندی کارورزان بالینی پزشکی، پرسشنامه تسلط کارورزان رشته پزشکی بر مهارت های بالینی و اطلاعات جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-22 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: 24 نفر از آزمودنی های پژوهش را دانشجویان پسر (30 درصد) و 56 نفر را دانشجویان دختر (70 درصد) تشکیل دادند. 30 % دانشجویان از بخش داخلی رضایت داشتند و 3/41% نیز از بخش جراحی رضایت کمی داشتند. میزان تسلط بر مهارت های بالینی را در مجموع متوسط گزارش کردند. در مهارت زایمان طبیعی، میزان تسلط پایین بود. بیشترین میزان تسلط مهارت بالینی در مهارت لوله بینی – معده بود. بین رضایتمندی و احساس تسلط ارتباط معناداری مشاهده نشد (825/P=). نتیجه گیری: نتایج بر ضرورت توجه به آموزش دوره کارورزی، کاستی ها، خواسته های کارورزان و توانمندی آنان تاکید دارد.

مقدمه: اگر چه دستیاران در حال آموزش برای دوره تخصص هستند ولی بسیاری از مراقبت های روزانه از بیمار را انجام می دهند. این پژوهش با هدف شناسایی چالش ها و راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش دستیاری تخصصی انجام شده است. روش ها: مطالعه کیفی حاضر با روش تحلیل محتوا انجام شد .نمونه تحقیق مقالات با موضوع آموزش دستیاری، برنامه های دستیاری، مشکلات دوره دستیاری بوده است. 26 مقاله برای بررسی نهایی انتخاب شدند. کدگذاری باز مقالات با استفاده از نرم افزار MAXQDA10 انجام گرفت. در مرحله بعد، کدها بر اساس تشابه مفهومی و معنایی گروه بندی و هر طبقه با عناوینی که مبین ویژگی های آن بود، نامگذاری شد. یافته ها: چالش های موثر بر ارتقای کیفیت آموزش دستیاری با 5 مضمون(انتظارات نامعقول آموزشی از دستیاران، فرسودگی شغلی دستیاران، ایجاد اختلال در خلال یادگیرهای عملی، پیچیدگی بیمارستان های آموزشی، استاندارد نبودن برنامه آموزشی) و راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش دستیاری با 11 مضمون(نظارت سازمان یافته برکار آموزشی و درمانی دستیاران، آموزش موثر استادان، یادگیری با استفاده از شبیه سازی، آموزش مبتنی برتجربه و تمرین، آموزش ایمنی و مراقبت های بهداشت عمومی به دستیاران ، دادن بازخورد آموزشی، طراحی برنامه آموزشی استاندارد، انجام اعتبار بخشی بصورت مداوم، آموزش یادگیری خودراهبر و مستقل، کاهش حجم کار درمانی، ایجاد تعادل بین امور آموزشی و درمانی) شناسایی شد. نتیجه گیری: آموزش دستیاران تخصصی پزشکی جزء جدایی ناپذیر کیفیت مراقبت از بیماران در بیمارستان های آموزشی است. شناخت مشکلات آموزشی دستیاران و تلاش در جهت رفع این مشکلات بر روند درمان بیماران تاثیر مثبت خواهد داشت.

مقدمه: محیط آموزش بالینی جایی برای پرورش مهارتهای بالینی دانشجویان جهت ورود به جامعه کاری آنها در آینده می باشد ، عوامل متعددی در رابطه با ناکارآمدی دوره کارآموزی مطرح شده است که یکی از این موارد کمبود مربی می باشد. از این رو این مطالعه با هدف بررسی میزان عملکرد و رضایت مندی دانشجویان کارشناسی اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکی البرز در سال 1399 از دو شیوه آموزش سنتی مربی بالینی(مربی بالینی) و روش به کار گیری دانشجویان در آموزش تیم بالینی(طرح همتایان بالینی ) انجام گرفت. مواد وروش:پژوهش حاضر از نوع مداخله آموزشی می باشد که در سال1399 بر روی 82 نفر از دانشجویان کارشناسی اتاق عمل ترم 5و 7 دانشگاه علوم پزشکی البرز به صورت سرشماری انجام گرفت. داده ها از طریق پرسشنامه مجزای محقق ساخته جمع آوری شد که درسه بخش اطلاعات دموگرافیک، بخش ارزیابی عملکرد استاد مربوطه درکارآموزی در چهار حیطه(نظم وانضباط ومقررات، ارتباطات، انگیزش،آموزش وارزشیابی) به دست امد. در این مطالعه از آزمون های آمار توصیفی و آزمون های من ویتنی، کای دو، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون تی استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Spss نسخه 22 تجزیه و تحلیل شد. نتایج:نتایج به دست آمده از این مطالعه نشان داد که رضایت مندی دانشجویان از بخش کارآموزی مربوطه هنگامی که جهت آموزش از مربی استفاده شده، بیشتر از همتای بالینی بوده است. دانشجویان به صورت معناداری در 5حیطه ی مقررات، ارتباطات، انگیزش، ارزیابی از اساتید مربی خود بیشتر از اساتید همتار رضایت داشتند.( (p<0.001 نتیجه گیری:با توجه به عدم رضایتمندی دانشجویان اتاق عمل از توانمندی های اساتید همتا در چهار حیطه ی ارتباطات، انگیزش، آموزش و ارزیابی می توان نتیجه گرفت طرح همتایان بالینی در صورت اجرای صحیح بیشتر به عنوان تسهیل کننده آموزش می تواند مفید واقع شود.

مقدمه: از آنجا که مهمترین کارکرد آموزش، ایجاد یادگیری است و در این راستا عوامل مثبت و منفی مختلفی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان موثر است. بنابراین، هدف اصلی تحقیق بررسی رابطه بین احساس عدم پذیرش و درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی دانشجویان با نقش میانجی سلامت ذهنی در نظام آموزش از دور بود. روش ها: این پژوهش، به صورت توصیفی و پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل1100 نفر از دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز خلخال در نیمسال دوم تحصیلی98-1397 بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای (برحسب جنسیت و رشته تحصیلی) و با کمک جدول کرجسی و مورگان 258 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات اولیه تحقیق، از مطالعات کتابخانه ای و روش میدانی مبتنی بر پرسشنامه های استاندارد شده احساس عدم پذیرش گودیناف، سلامت ذهنی اریکسون و نونان و درک از محیط آموزش رنشاو، به همراه نمرات پایان ترم تحصیلی دانشجویان استفاده شد. سرانجام برای تبیین روابط بین متغیرها هم، از ضریب همبستگی و برای مدل سازی، از معادلات ساختاری مبتنی بر نرم افزار LISREL 8.5 استفاده شد. یافته ها: یافته های اولیه تحقیق نشان داد که ضریب همبستگی بین احساس عدم پذیرش و درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی سلامت ذهنی در سطح آلفای 01/0 به ترتیب،256/0- ،189/0- و 156/0- دارای رابطه منفی محاسبه شد، اما بین درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی سلامت ذهنی به ترتیب 142/0 و 343/0 دارای رابطه مثبت به دست آمد. یافته نهایی تحقیق مبتنی بر تحلیل ساختاری نیز نشان داد که سلامت ذهنی و درک از محیط آموزش نیز به ترتیب (001/0> p، 27/0 و 54/0= (βقادر به تبیین مثبت پیشرفت تحصیلی دانشجویان بود. نتیجه گیری: نتایج نهایی تحقیق نشان داد که درک مثبت از محیط آموزشی و سلامت ذهنی دانشجویان در محیط های آموزش از دور، موجب پیشرفت تحصیلی، اما احساس عدم پذیرش، مانع پیشرفت تحصیلی دانشجویان می شود.