درخت حوزه‌های تخصصی

سالمندی جمعیت و پیامدهای آن، یکی از موضوعات مهم جمعیتی در قرن 21 است و با عنایت بر اینکه پدیده سالمندی تأثیرات عمیقی بر شرایط اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و درمانی دارد، این پژوهش درصدد آن است تا وضعیت سالمندی در نواحی روستایی شهرستان اشتهارد را براساس تحلیل ثانویه اطلاعات مشخص کند. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی و تحلیلی است. تمامی مراحل محاسبات تحقیق حاضر براساس نرم افزار Exel و Spss صورت گرفته است. از 2 شاخص ضریب سالخوردگی و ضریب سالمندی برای بررسی وضعیت سالمندی 10 روستا منتخب استفاده شده برای مشخص شدن روند شاخص های مذکور از نمودار راداری در بازه زمانی 15 ساله بهره گرفته است. برای رتبه بندی روستاها به لحاظ سالمندی از ارزش گذاری توصیفی و کمی بر مبنا میزان ضرایب هر یک از شاخص ها استفاده و نهایتاً رتبه هر روستا مشخص گردید. یافته های پژوهش به این شکل است که در 15 سال اخیر اکثریت روستاها با پدیده سالمندی جمعیت روبرو شده اند و عوامل مختلفی ازجمله کاهش موالید، افزایش امید به زندگی سالمندان و نیز مهاجرت های صورت گرفته در این امر مؤثر بوده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که نخست: بیشترین ضریب سالمندی مربوط به روستا جارو با 61/36 درصد و کمترین آن مربوط به روستا صحت آباد با 36/17 درصد است، دوم: در ارتباط با شاخص سالخوردگی روستاهای جارو و ایپک به ترتیب با 2/9 و 9/8 درصد بیشترین ضریب سالخوردگی را در بین 10 روستا منتخب داشته است.

پیش بینی دقیق دبی رودخانه ها یکی از چالش های اساسی در مدیریت منابع آب و طراحی سامانه هایِ هشدار سیلاب است. در پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی مدل های نوین یادگیریِ عمیق در پیش بینی دبی بیشینه روزانه، چهار مدل شامل LSTM GRU -LSTM، ConvLSTM و S-LSTM در پنج ایستگاه هیدرومتری حوزه آبخیز طالقان مقایسه شدند. پس از پیش پردازش داده ها و استخراج سناریوهای تأخیر زمانی، مدل ها بر اساس شاخص هایRMSE ، MAE، NSE و ضریب همبستگی در مجموعه های آموزش و آزمون ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که مدل های مبتنی بر حافظه زمانی LSTM و GRU-LSTM عملکرد به مراتب دقیق تری نسبت به مدل های مکانی زمانی و نسخه های توسعه داده شده ارائه دادند. مدلGRU-LSTM بهترین دقت را با NSE بالاتر از 95/0 و خطای بسیار پایین ثبت کرد اما نتایج آزمون آماری t-student نشان داد که اختلاف آن با مدل LSTM معنادار نیست؛ به گونه ای که الگوریتم LSTM تقریباً همان سطح دقت را با هزینه محاسباتی کمتر ارائه می دهد. در مقابل، ConvLSTM و S-LSTM عملکرد ضعیف تری داشتند و پراکندگی بیشتر نقاط در نمودارهای همبستگی بیان گر محدودیت آن ها در مدل سازی سری های زمانی تک متغیره بود. تحلیل بصری نمودارهای همبستگی نیز نشان داد که LSTM و GRU-LSTM بیشترین انطباق را با خط همبستگی داشته و قادر به بازسازی الگوهای زمانی جریان به ویژه پیک ها و افت ها بودند. با توجه به تعادل میان دقت، پایداری و هزینه محاسباتی، مدل LSTM به عنوان گزینه نهایی و بهینه برای پیش بینی دبی بیشینه روزانه در حوضه آبخیز طالقان پیشنهاد می شود

در این مقاله، با استفاده از تحلیل اسنادی، تعریفی از روش ها و الگودهی مناسب در ارزیابی و سنجش صلاحیت حرفه ای ارائه خواهد شد. برای شناسایی شایستگی های حرفه ای از روش دلفی و مصاحبه های نیمه ساختارمند با متخصصان کلیدی در حوزه آموزش عالی استفاده شد و یافته های حاصل از دلفی، با استفاده از فن تحلیل محتوای استقرایی کدگذاری و مقوله بندی شدند. نمونه گیری نیز به صورت هدفمند در بین متخصصان کلیدی رشته کشاورزی انجام شد. نتایج نشان داد که متخصصان توافق بر 10 صلاحیت های حرفه ای دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری های نوین کشاورزی، تحلیل طرح های کسب وکار، دانش کنترل آفات و بیماری های کشاورزی، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی، حل مسئله و تصمیم گیری، مهارت های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی به اجماع رسیدند. بر اساس نتایج این تحقیق می توان نتیجه گرفت که در حوزه کشاورزی، دانشجویان باید طیف وسیعی از صلاحیت ها و مهارت های حرفه ای را کسب کنند تا بتوانند به خوبی در بازار کار موفق شوند. این صلاحیت ها به طور کلی به دو دسته صلاحیت های عمومی شامل حل مسئله و تصمیم گیری، مهارت های کار گروهی و ارتباطات، رهبری و مدیریت و اصول کارآفرینی و صلاحیت های تخصصی شامل دانش تخصصی در علوم کشاورزی، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری های نوین کشاورزی، تحلیل طرح های کسب وکار، دانش کنترل آفات و بیماری ها، اقتصاد و بازاریابی کشاورزی تقسیم می شوند.

با روند رو به گسترش نیاز به فضاهای شبه طبیعی در محیط های شهری، پارک های شهری با استقبال بیشتری روبه رو شده اند. این در حالی است که نقص در طرح اولیه و یا بروز تغییراتی در پارک ها سبب می شود تا پارک ها از ارائه صحیح کارکردهای خود ناتوان شده و یا قادر به ارائه بهینه این کارکردها نباشند. بنابراین رفع این نارسایی ها موجب افزایش کارکردهای اکولوژیک و اجتماعی پارک ها می شود ازاین رو در این پژوهش تلاش شده است تا با شناسایی عوامل مؤثر در پویایی و سرزندگی پارک حاشیه ای چمران ازنظر استفاده کنندگان زمینه های ارتقاء شرایط کیفی آن فراهم آید. ضرورت بررسی پارک حاشیه ای چمران این بوده است که چگونه این پارک باعث جذب و افزایش کمی کاربران و افزایش کیفی زندگی شهروندان و همچنین سلامت روانی جسمانی و بازدهی بیشتر در جامعه شهری شده و در ایجاد محیطی آرام بخش و مفرح ویژه شهروندان کمک نموده است. هدف این پژوهش سنجش و ارزیابی اثرات ادراکی- اجتماعی پارک حاشیه ای چمران بر کیفیت زندگی شهروندان شهر شیراز می باشد و روش مورداستفاده تحلیلی- توصیفی و همبستگی و ابزار جمع آوری اطلاعات اسنادی - کتابخانه ای و میدانی می باشد. با استفاده از پرسشنامه هایی که تعداد آن ها از طریق روش کوکران مشخص گردیده اقدام به جمع آوری اطلاعات شده است و با استفاده از روش آماری تی تک نمونه ای و توسط نرم افزار SPSS تجزیه وتحلیل این پرسشنامه ها صورت گرفته است. از تحلیل های صورت گرفته توسط نرم افزار در رابطه با رضایتمندی مردم از شاخص های پژوهش مشخص می شود مهم ترین عاملی که به صورت مستقیم در میزان رضایتمندی مردم از کیفیت پارک، اثرگذار است دسترسی به خدمات شهری است، شاخص های امنیت و ایمنی به ترتیب دومین و سومین متغیرهای مؤثر مستقیم بر رضایتمندی از کیفیت پارک می باشند.

این پژوهش با هدف تحلیل نظام فضایی معماری بازارهای سنتی ایران و استخراج الگوهای طراحی قابل بهره برداری برای مراکز تجاری معاصر در فضای جغرافیایی ایران انجام شده است و بازار سنتی تبریز به عنوان نمونه موردی اصلی انتخاب گردید. روش تحقیق از نظر ماهیت کاربردی از نظر رویکرد، کمی–تحلیلی مبتنی بر تلفیق تحلیل نحو فضا سنجش ادراکی کاربران است. داده های فضایی با نرم افزار دپث مپ و شاخص های هم پیوندی، انتخاب مسیر و عمق فضایی تحلیل شد و داده های ادراکی از طریق پرسشنامه در میان ۱۸۰ نفر از کاربران گردآوری گردید. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ تأیید و تحلیل ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نحو فضا نشان داد که راسته های اصلی بازار از هم پیوندی و انتخاب مسیر بالایی برخوردارند فضاهای عمیق تر الگوی آرام تر و تخصصی تری از فعالیت را شکل می دهند. یافته های همبستگی حاکی از رابطه مثبت معنادار تمامی متغیرها با کیفیت فضایی است و قوی ترین رابطه با اجتماع پذیری مشاهده شد. مدل رگرسیون نیز نشان داد که اجتماع پذیری و راحتی و تصویر ذهنی بیشترین سهم را در تبیین کیفیت فضایی دارند. جمع بندی نتایج بیانگر آن است که موفقیت فضایی بازار تبریز حاصل پیوند مستقیم میان منطق شبکه ای فضا، تنوع فعالیت ها و ظرفیت بالای تعامل اجتماعی است. بر این اساس، اصولی نظیر شبکه حرکتی چندمسیره، توزیع متوازن حرکت، سلسله مراتب فضایی، گره های مکث اجتماعی، خوانایی فضایی و پیوند فعال با بافت شهری به عنوان مهم ترین الگوهای قابل ترجمه برای طراحی مراکز تجاری معاصر استخراج شد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی علمی برای بازاندیشی در سیاست ها و شیوه های طراحی فضاهای تجاری می سازد.

تحقیق حاضر با هدف تحلیل منطقه ای بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی استان کرمان انجام گردید. روش از نوع تحقیق توصیفی- همبستگی بود. شامل کلیه کارکجامعه آماری نان بانک های دولتی و خصوصی استان کرمان در سال 1402 به تعداد 4895 نفر بودند که از بین آنها 480 نفر با روش نمونه گیری طبقه ای (240 نفر بانکهای دولتی و 240 نفر از بانک های خصوصی) انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه محقق ساخته بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل یابی معادلات ساختاری و نرم افزار SPSS و AMOS استفاده شد. نتایج کیفی تحقیق نشان داد مضامین اصلی بازاریابی رابطه مند در بانکهای دولتی و خصوصی در منطقه جغرافیایی استان کرمان شامل اعتماد، تعهد، ارتباطات، مدیریت تعارض، تبلیغ، ترغیب، ایجاد انگیزه و رفع ابهام می باشد. که نتایج حاصل از برازش مولفه های بدست آمده با نزم افزارAMOSنشان می دهد مولفه دارای بار عاملی مناسبی می باشد و همگی مورد تائید قرار گرفت.

این پژوهش با هدف «زندگی روزمره زنان نسل وای با توجه به حوزه عمومی سایبر» انجام شد. رویکرد مطالعه کیفی و ماهیت آن کاربردی است؛ روش تحقیق مبتنی بر نظریه داده بنیاد. جامعه پژوهش شامل ۲۵ زن نسل وای با تنوع در وضعیت اشتغال، تحصیل و وضعیت تأهل است که به شیوه نمونه گیری نظری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با نرم افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. در کدگذاری باز، ۴۸۳ کد مفهومی استخراج شد. در کدگذاری محوری، مقولاتی چون «هویت دیجیتال و خودارائه گری»، «سرمایه اجتماعی آنلاین و پیوندهای ضعیف/قوی»، «امنیت و حریم خصوصی»، «مدیریت زمان و فرسودگی دیجیتال»، و «توانمندسازی حرفه ای و کارآفرینی پلتفرمی» شناسایی شد. در کدگذاری انتخابی، پدیده محوری «درآمیزی فضای سایبر با روزمرگی جنسیت مند زنان نسل وای» استخراج شد. یافته ها نشان دادند شرایط علی (نفوذ گوشی های هوشمند، منطق الگوریتمی پلتفرم ها)، شرایط زمینه ای (هنجارهای فرهنگی-خانوادگی، فرصت های شغلی و آموزشی)، و شرایط مداخله گر (سواد رسانه ای دیجیتال، حمایت شبکه های نزدیک) در شکل گیری و جهت دهی این پدیده مؤثرند. پیامدها شامل «افزایش دسترسی و توانمندسازی»، «تجربه نظارت و خودسانسوری»، «تکه تکه شدن زمان و توجه»، و «بازتعریف تعلق و روابط اجتماعی در بستر پلتفرم ها» بود. در نهایت، راهبردهایی چون ارتقای سواد رسانه ای و سلامت دیجیتال، تقویت سیاست گذاری پلتفرمی حساس به جنسیت، و توانمندسازی شبکه های حمایتی پیشنهاد شد.

ین پژوهش به ارزیابی و مدل سازی پایداری شیب های خاکی در مناطق زلزله خیز با استفاده از الگوریتم های یادگیری ماشین و روش های هوشمند پرداخته است. در این مطالعه، داده های جمع آوری شده از مناطق مختلف ایران شامل ۴۲۹۵ نمونه شیب خاکی با ویژگی های توپوگرافی، اقلیمی و زمین شناسی مورد تحلیل قرار گرفته است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی مهم ترین پارامترهای تأثیرگذار بر پایداری شیب ها و توسعه مدل های پیش بینی با دقت بالا برای شبیه سازی خطر زمین لغزش است. مدل های یادگیری ماشین نظیر Random Forest، XGBoost و Gradient Boosting به منظور پیش بینی پایداری شیب ها ارزیابی شدند و نتایج نشان داد که مدل XGBoost با دقت ۰.۹۲۰ بهترین عملکرد را ارائه داده است. همچنین، مدل ترکیبی Voting Classifier که ترکیبی از سه مدل مذکور است، بهترین تعادل را بین دقت و یادآوری نشان داد. این تحقیق می تواند به عنوان ابزاری موثر در ارزیابی خطرات زمین لغزش و کمک به برنامه ریزی منطقه ای و مدیریت بحران در مناطق زلزله خیز مورد استفاده قرار گیرد و همچنین تحلیل جغرافیایی خوبی را ارائه می دهد.

در دهه های اخیر، تحول درماهیت قدرت در نظام بین الملل، موجب افزایش اهمیت ابعاد نرم قدرت در کنار ابزارهای سخت شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تمرکز بر مفهوم قدرت نرم به عنوان توانایی جذب و تأثیرگذاری غیراجباری، به بررسی عوامل مؤثر بر افول قدرت نرم آمریکا و شتاب این روند در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که مجموعه ای ازعوامل داخلی و خارجی در افول قدرت نرم ایالات متحده نقش داشته اند. از جمله عوامل داخلی می توان به کاهش جذابیت سبک زندگی آمریکایی، تشدید قطبی سازی اجتماعی، تضعیف اصول دموکراتیک، تحدید آزادی های مدنی وکاهش اعتماد به رسانه ها اشاره کرد. دربعد خارجی نیز عواملی مانند یک جانبه گرایی،خروج ازتوافق ها و نهادهای بین المللی، کاهش مقبولیت جهانی و رفتارهای تهاجمی مؤثر بوده اند. دوره ترامپ با ترویج گفتمان های تفرقه افکن، رویکردهای یک جانبه گرایانه، سیاست های پوپولیستی و ضد مهاجرتی، به تشدید و تعمیق این افول دامن زد و در نتیجه، جایگاه بین المللی آمریکا تضعیف و ظرفیت تأثیرگذاری و ائتلاف سازی آن محدود شد. در نهایت احیای قدرت نرم آمریکا در گرو اصلاحات داخلی، بازگشت به چندجانبه گرایی و مدیریت سازنده رقابت با قدرت های نوظهور ارزیابی می شود.

گردشگری یکی از مهم ترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از شهرهای ساحلی جهان محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر تدوین راهبردهای توسعه گردشگری شهر بوشهر با استفاده از رویکرد برنامه ریزی راهبردی است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان و متخصصان حوزه گردشگری و برنامه ریزی شهری بوده که داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه جمع آوری شده است. برای تحلیل داده ها از آزمون t تک نمونه ای و همچنین ابزارهای برنامه ریزی راهبردی شامل ماتریس SWOT، ماتریس ارزیابی عوامل داخلی (IFE)، ماتریس ارزیابی عوامل خارجی (EFE) و ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که شهر بوشهر دارای ظرفیت های قابل توجهی در حوزه گردشگری از جمله موقعیت ساحلی مناسب، جاذبه های تاریخی و فرهنگی و فرهنگ مهمان نوازی است، اما در عین حال با چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های گردشگری، کمبود امکانات اقامتی و محدودیت سرمایه گذاری مواجه است. یافته های ماتریس QSPM نشان داد که راهبردهایی نظیر توسعه بازاریابی دیجیتال گردشگری، توسعه زیرساخت های اقامتی و تشویق سرمایه گذاری بخش خصوصی از مهم ترین راهبردهای اولویت دار برای توسعه گردشگری شهر بوشهر محسوب می شوند. در مجموع نتایج پژوهش نشان می دهد که اجرای راهبردهای پیشنهادی می تواند نقش مهمی در توسعه پایدار گردشگری شهر بوشهر، افزایش جذب گردشگران و بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این شهر ایفا کند.

تحولات معاصر در نظام بین الملل نشان می دهد که مدیریت منازعات منطقه ای و جلوگیری از گسترش بحران ها به یکی از مهم ترین چالش های امنیتی و حقوقی تبدیل شده است. هدف این پژوهش تحلیل تحولات تاریخی و بررسی رویه های بین المللی حفظ صلح در منطقه با تأکید بر قضیه غزه و ارزیابی میزان کارآمدی سازوکارهای حقوقی و نهادی در مدیریت این بحران است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از روش کتابخانه ای و بررسی منابع حقوقی، اسناد بین المللی، گزارش های سازمان های بین المللی و مطالعات علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه نظام بین المللی از ابزارها و نهادهای مختلفی برای حفظ صلح و مدیریت منازعات برخوردار است، اما در بحران غزه کارآمدی این سازوکارها تحت تأثیر عوامل سیاسی، پیچیدگی های میدانی و تعارض منافع بازیگران مختلف با محدودیت هایی مواجه شده است. بررسی روند تاریخی تحولات و عملکرد نهادهایی مانند شورای امنیت، سازمان های بشردوستانه و ابتکارات دیپلماتیک نشان می دهد که اقدامات بین المللی بیشتر در قالب مدیریت موقت بحران و کاهش پیامدهای انسانی درگیری ها نمود یافته و کمتر به حل ریشه ای منازعه منجر شده است. در نتیجه می توان گفت که تقویت هماهنگی میان نهادهای بین المللی، توسعه سازوکارهای نظارتی مؤثر و توجه همزمان به ابعاد سیاسی، حقوقی و انسانی بحران می تواند نقش مهمی در افزایش کارآمدی نظام حفظ صلح ایفا کند و زمینه های لازم برای حرکت به سوی صلح پایدار در منطقه را فراهم سازد.

اعلامیه حق بر توسعه با تأکید بر ضرورت مشارکت مردمی در فرآیند توسعه، بر حق حکمرانی کامل دولتها بر ثروت و منابع طبیعی خود تصریح دارد. در این میان، منابع نفت و گاز به عنوان یکی از مهمترین منابع انرژی جهان و نیز کانون درآمدزایی برای دولتهای دارنده، از جایگاهی راهبردی در تدوین سیاستهای اقتصادی برخوردارند. با توجه به اینکه در رویکرد سنتی، حاکمیت دولتها بر منابع طبیعی، مطلق تلقی میشود، پرسش محوری این پژوهش آن است که آیا اعمال حاکمیت بر منابع نفت و گاز بر اساس شاخصهای حکمرانی مطلوب، منجر به ارتقای کیفیت اجرای حق بر توسعه میگردد؟ یافته های تحقیق حاکی از آن است که بهره برداری از صنعت نفت و گاز، تنها در صورتی میتواند نقش مؤثری در تحقق کیفی حق بر توسعه ایفا نماید که اعمال حاکمیت در چهار عرصه «انعقاد قراردادهای سرمایه گذاری»، «خصوصی سازی»، «حفاظت از محیط زیست» و «توزیع عادلانه ثروت»، بر مبنای اصول حکمرانی مطلوب سامان یابد. اگرچه در اسناد برنامه های توسعه، به ویژه برنامه ششم، بر اهمیت بخش نفت و گاز تأکید شده، معالأسفه در مرحله تقنین و اجرا، اقدام جدی و کارآمدی در این زمینه مشاهده نشده است؛ این غفلت در برنامه هفتم توسعه نیز تداوم یافته است.

طرح جامع 1386 تهران به عنوان یکی از تلاش های شاخص در برنامه ریزی شهری ایران، با هدف عبور از ناکامی های طرح های پیشین و با اتخاذ رویکردی نوین، تدوین شد. این پژوهش به تبیین چالش ها و نارسایی های این برنامه و دسته بندی راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای آن بر اساس پژوهش های گذشته می پردازد. این مطالعه با بهره گیری از روش مرور نظام مند، ۱۲۳ سند علمی مرتبط منتشرشده بین سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ را مورد بررسی قرار داد. داده ها بر اساس چارچوبی تحلیلی متمرکز بر قوت ها و ضعف های فرایند تهیه، محتوا، تصویب، پایش، موانع اجرایی و راهکارهای تحقق پذیری استخراج شدند. تحلیل داده ها با ترکیب روش های مرور نظام مند به منظور شناسایی فراوانی و فراترکیب مبتنی بر تحلیل محتوا و کدگذاری سه مرحله ای انجام گرفت. تحلیل کمی نشان داد در مطالعات پیشین، تأکید بیشتری بر ضعف های طرح (۶۰ درصد کدها) نسبت به قوت های آن (۷ درصد) وجود داشته است و راهکارهای پیشنهادی حدود ۳۲ درصد کدها را شامل می شوند. ضعف های محتوایی (به ویژه کالبدی)، مدیریتی و فرایندی بیشترین فراوانی را در میان انتقادها داشتند. تحلیل کیفی آسیب های اصلی را در سه دسته ضعف های فرایندی (شکست نهادسازی، ناهماهنگی، مشارکت ناکافی، انتخاب مشاور)، محتوایی (فقدان مبنای نظری، داده های ناکافی، بی توجهی به مسائل کلیدی همچون حریم و مسکن، ناسازگاری درونی) و مدیریتی (عدم همکاری بین بخشی، مشکلات مالی، نظارت ناکافی) طبقه بندی کرد. راهکارهای پیشنهادی نیز عمدتاً بر اصلاحات محتوایی (توجه به محیط زیست، میراث، مسکن، عدالت)، اصلاحات فرایندی (شفافیت در انتخاب مشاور، تدوین متدولوژی واحد، پایگاه داده، مشارکت واقعی) و تقویت سازوکارهای اجرایی و نظارتی (نهادسازی پایدار، تأمین مالی، الزامات قانونی، پایش مستمر) تأکید دارند.

پژوهش حاضر با هدف مکان یابی بهینه ساختمان های بلندمرتبه در شهر همدان، با تلفیق نظریه خط آسمان و توسعه مبتنی بر حمل ونقل همگانی (TOD) انجام شده است. در این راستا، دو دسته معیار شامل معیارهای عملکردی (دسترسی، نزدیکی به حمل ونقل عمومی، اختلاط کاربری، پیاده روی و دوچرخه سواری، وجود پارکینگ) و معیارهای بصری (دید، تنوع در شکل و ظاهر، و ارتفاع) مورد ارزیابی قرار گرفت. روش تحقیق مبتنی بر مدل تلفیقی تحلیل سلسله مراتبی و سامانه اطلاعات جغرافیایی (AHP–GIS) است که از طریق آن، داده های حاصل از نظرسنجی خبرگان و لایه های مکانی تحلیل شد. نتایج نشان داد شهرک بهشتی با وزن 0/431 بیشترین قابلیت را برای توسعه بلندمرتبه دارد، در حالی که محله های جولان (0/310) و حاجی (0/258) در رتبه های بعدی قرار دارند. بر اساس یافته ها، دسترسی به شبکه حمل ونقل عمومی و حفظ دید و منظر شهری مهم ترین شاخص ها در مکان یابی ساختمان های بلندمرتبه محسوب می شوند. تحلیل ها بیانگر آن است که ترکیب دو رویکرد TOD و خط آسمان، ضمن تأمین نیازهای عملکردی شهر، به حفظ هویت بصری و خوانایی سیمای شهری کمک می کند. از منظر کاربردی، نتایج می تواند مبنای تصمیم سازی برای شهرداری و برنامه ریزان شهری به منظور کنترل ساخت وسازهای بلند و دستیابی به توسعه پایدار شهری در بافت های تاریخی و نوین همدان قرار گیرد.

با رشد جمعیت سالمندان، تحقق عدالت فضایی در توزیع خدمات شهری به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. این پژوهش با هدف سنجش عدالت فضایی در شاخص های شهر دوستدار سالمند در مشهد انجام شد. این مطالعه به روش توصیفی تحلیلی و با مشارکت ۴۰۵ سالمند ۶۰ سال به بالا انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد WHO و مشاهدات میدانی گردآوری و با آزمون ANOVA و GIS تحلیل شدند. یافته ها نابرابری فضایی چشمگیری را نشان داد. میانگین رضایت از شاخص های فیزیکی شامل فضاهای باز (3/85)، ساختمان های عمومی (3/62) و مسکن (3/56) به طور معناداری بالاتر از شاخص های اجتماعی حمایتی مانند احترام و پذیرش اجتماعی (2/42)، حمل ونقل (2/49) و حمایت اجتماعی و خدمات بهداشتی (2/52) بود. تحلیل های فضایی، مناطق ۷، ۸، ۹ و ۱۳ را برخوردار و مناطق ۱، ۳، ۴ و ۶ را محروم شناسایی کرد. نقشه های خوشه بندی، مناطق مرکزی و جنوبی را به عنوان نقاط داغ با نیاز فوری به مداخله مشخص کرد. تفاوت انتظارات سالمندان نیز بر ارزیابی آنان اثرگذار است؛ به گونه ای که سالمندان مناطق مرفه رضایت کمتری و سالمندان مناطق محروم رضایت بیشتری ابراز کرده اند. این امر نشان می دهد ابزارهای کمی و فضایی کافی نیست و ترکیب آن ها با داده های کیفی برای درک عمیق عدالت فضایی ضروری است. در مجموع، نتایج پژوهش تأکید دارد تحقق عدالت فضایی در مشهد نیازمند مداخلاتی چندجانبه شامل توسعه فضاهای باز، بهبود حمل ونقل عمومی، ارتقای خدمات بهداشتی اجتماعی و تقویت مشارکت و شمول اجتماعی سالمندان است.

هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل سیستمی موانع استقرار بودجه ریزی عملیاتی در شهرداری تبریز است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. داده ها از سه منبع شامل مرور نظام مند پیشینه، بررسی قوانین و اسناد رسمی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران و کارشناسان جمع آوری شد. تحلیل داده ها در نرم افزار MAXQDA انجام شد و به منظور نمایش روابط علّی میان موانع، از نمودارهای علّی معلولی (CLD) در نرم افزار Vensim بهره گرفته شد. همچنین، برای سنجش اعتمادپذیری کدگذاری ها، از روش توافق درون موضوعی استفاده شد و میزان توافق میان دو کدگذار ۸۲ درصد برآورد شد. یافته ها نشان داد موانع استقرار بودجه ریزی عملیاتی در سه تم اصلی قابل طبقه بندی اند: موانع ناشی از ویژگی های محیطی، موانع ناشی از منابع سازمانی و موانع ناشی از توانمندی سازمانی. در میان موانع محیطی، تمرکزگرایی، ملاحظات سیاسی، ضعف قوانین، بی ثباتی اقتصادی و محدودیت مشارکت ذی نفعان بیشترین نقش بازدارنده را دارند. در سطح منابع سازمانی نیز کمبود منابع مالی پایدار، ضعف زیرساخت های اطلاعاتی، کمبود نیروی انسانی متخصص و نبود سامانه های یکپارچه مالی از چالش های مهم به شمار می روند. علاوه بر این، ضعف فرهنگ پاسخ گویی، نگرش کوتاه مدت مدیران، عدم هم راستایی برنامه و بودجه و فقدان استراتژی کلان، مهم ترین موانع توانمندی سازمانی هستند. بر اساس نمودارهای CLD و الگوی مفهومی استخراج شده، میان موانع شناسایی شده ۲۱ حلقه بازخوردی (۱۳ مثبت و ۸ منفی) وجود دارد که بیانگر پویایی و درهم تنیدگی ساختار موانع است. نتایج نشان می دهد تحقق پایدار بودجه ریزی عملیاتی مستلزم اصلاح هم زمان ساختار حکمرانی، تقویت زیرساخت های اطلاعاتی، توانمندسازی سرمایه انسانی و نهادینه سازی فرهنگ عملکردمحور در شهرداری است.

قیمت گذاری زمین های مسکونی در حریم شهرها به دلیل پیچیدگی های ساختاری، نوسانات بازار و تأثیرپذیری از سیاست های متغیر شهری، همواره با چالش های بنیادین از جمله عدم شفافیت، انعطاف ناپذیری مدل های سنتی و فقدان معیارهای علمی دقیق مواجه بوده است. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل علمی و عملیاتی برای قیمت گذاری شناور زمین در این مناطق تدوین شده است. مطالعه حاضر با بهره گیری از روش تحقیق آمیخته، به تبیین و تحلیل عوامل مؤثر بر ارزش زمین می پردازد. در بخش کیفی، با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه معماری، شهرسازی و اقتصاد زمین و همچنین، به کارگیری تکنیک دلفی، عوامل کلیدی شناسایی و دسته بندی شدند. سپس، با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی، وزن نسبی هر یک از این عوامل تعیین شد. در بخش کمی، با جمع آوری داده های ثانویه از معاملات ثبت شده و مشخصات کالبدی مکانی قطعات زمین در مناطق نمونه، از مدل قیمت گذاری هدونیک و تحلیل رگرسیون چندمتغیره برای آزمون فرضیه ها و تعیین میزان تأثیر هر متغیر بر قیمت نهایی استفاده شد. یافته های اصلی پژوهش به ارائه یک فرمول ریاضی پویا و شناور منجر شد که متغیرهایی نظیر دسترسی به خدمات و زیرساخت ها، ویژگی های کالبدی، محدودیت های قانونی و طرح های توسعه شهری را در یک چارچوب یکپارچه لحاظ می کند. نتایج اعتبارسنجی نشان داد مدل پیشنهادی در مقایسه با روش های ارزیابی سنتی، از دقت و انطباق بیشتری با واقعیت های بازار، برخوردار است و می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای سیاست گذاران شهری، سرمایه گذاران و شهروندان به منظور درک بهتر پویایی های بازار زمین و اتخاذ تصمیمات آگاهانه به کار گرفته شود و به توسعه پایدار در حریم شهرها کمک کند.

در حوزه آینده پژوهی مدرن، یکی از مهم ترین چالش ها، فقدان چارچوب های شفاف و موجه برای توجیه ادعاها درباره آینده است. بسیاری از رویکردهای کنونی، پیش فرض های روش شناختی و منابع معرفتی خود را به گونه ای تعیین می کنند که هنوز به طور کامل مبانی نظری و حدود شناختی تولید و تحلیل سناریوها را توضیح نداده اند. در این پارادایم ها هنوز مشخص نیست که چه معیارهایی برای اعتبارسنجی چشم اندازهای آینده وجود دارد و چگونه می توان ادعاهای مختلف را از حیث قوت معرفت شناختی سنجید. این پژوهش در پی آن است تا از طریق خوانشی انتقادی، ابعاد مختلف «مسئله معرفت شناختی» در آینده پژوهی مدرن را شناسایی کرده و با بررسی خلأها و تضادهای پارادایم های موجود، چارچوبی دقیق تر برای توجیه ادعاهای معرفتی در این حوزه ارائه نماید. پژوهش حاضر از نوع کیفی و با بهره گیری از رویکرد میان رشته ای، به بررسی و نقد مبانی معرفت شناختی آینده پژوهی می پردازد. برای گردآوری داده ها، از مطالعه اسنادی و کتابخانه ای بهره گرفته شده و در تحلیل داده ها، از تحلیل محتوای کیفی برای شناسایی مفاهیم کلیدی، الگوها و روابط میان آن ها در متون موردبررسی استفاده شده است. در نهایت بعد از بررسی پاسخ های چهار پارادایم اصلی یعنی اثبات گرایی، تفسیرگرایی، انتقادی و تلفیقی به مسائل هفت گانه معرفت شناسی (تعریف معرفت، امکان معرفت، منابع و راه های معرفت، گونه ها و اقسام معرفت، مفاهیم و تصورات، تصدیقات علم حصولی و انواع آن، صدق و معیار صدق)، انتقادات طرح شده به هرکدام از پارادایم ها به تفصیل بیان شد. در نهایت نیز بعد از جمع بندی مباحث، معرفت شناسی اسلامی به عنوان بدیل مطلوب این مهم پیشنهاد می گردد.

هدف اصلی این پژوهش، آینده پژوهی توسعه گردشگری استان یزد با تأکید بر پیشران های توسعه ای است که با تمرکز بر شناسایی و تحلیل روندهای آتی، تلاش می کند چارچوبی جامع برای تصمیم گیری های راهبردی و سیاست گذاری های موثر در حوزه گردشگری این استان فراهم آورد. این مطالعه با هدف کاربردی طراحی شده و از رویکرد توصیفی-تحلیلی و اکتشافی بهره می برد. گردآوری داده های پژوهش به دو طریق کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است، به طوری که در بخش داده های کتابخانه ای از منابع علمی معتبر نظیر کتاب و مقالات علمی، در بخش داده های آمار از سالنامه های آماری مصوب و اسناد فرادست و در بخش میدانی نیز از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. محدوده موردمطالعه در این پژوهش استان یزد می باشد. جامعه آماری پژوهش 20 نفر از نخبگان و اساتید حوزه آمایش سرزمین و برنامه ریزی منطقه ای می باشد که به صورت  هدفمند انتخاب شده اند. تجزیه و تحلیل داده های پژوهش به صورت کمی و با رویکرد آینده پژوهی و با استفاده از نرم افزارهای MICMAC و Scenario Wizard صورت گرفته است. بر اساس نظریه ها و یافته های پژوهش حاضر، گردشگری به عنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار و محرکی مؤثر برای رشد اقتصادی و فرهنگی مناطق شناخته شده است. نتایج تحلیل های آماری نشان می دهد که استان یزد، با بهره مندی از ظرفیت های غنی تاریخی، فرهنگی و طبیعی، علی رغم چالش هایی مانند بحران کرونا، روند رو به رشد قابل توجهی را در جذب گردشگران تجربه کرده است. توسعه مستمر زیرساخت های گردشگری و شناسایی پیشران های کلیدی همچون زیرساخت ها، برند گردشگری، فرهنگ گردشگرپذیری و فناوری اطلاعات، نقش بسزایی در هدایت مسیر توسعه پایدار این صنعت در استان ایفا می کنند. سناریوهای پیش بینی شده نیز بر اهمیت اتخاذ راهبردهای واقع بینانه و پایدار توسط سیاست گذاران تأکید دارند تا بتوانند توسعه متوازن و مستمری را تضمین کنند.

رشد جمعیت، توسعه کشاورزی و شهرنشینی شتابان همراه با تغییرات اقلیمی و افزایش تقاضا برای منابع آب، امنیت و دسترسی عادلانه به منابع آبی را با چالش جدی مواجه کرده است. در دهه های اخیر حوضه آبریز فلات مرکزی و به ویژه حوضه آبریز گاوخونی دچار بحران کم آبی شده اند. این بحران، فعالیت های اقتصادی و پایداری زیست بوم ها را مختل و تنش هایی بین ذینفعان ایجاد کرده است که به امنیتی شدن موضوع آب در این حوضه منجر شده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد سیستمی، به بررسی امنیتی شدن بحران آب در حوضه آبریز گاوخونی می پردازد. داده های موردنیاز پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه ای و روش های میدانی شامل مصاحبه و پرسشنامه جمع آوری شده و با استفاده از نرم افزارهای MicMac، Scenario Wizar و Vensim تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد عوامل کلیدی مؤثر در امنیتی شدن بحران آب در این حوضه؛ عدالت در تخصیص منابع آب، نفوذ مدیران استان اصفهان در سطح ملی، رقابت های استانی، نقش سرویس های امنیتی خارجی، طرح های متعدد انتقال آب از سرچشمه کوهرنگ، نرخ بهره وری محصولات کشاورزی و تأثیر رسانه های ملی بر تحلیل مسائل آب منطقه، هستند. نتایج پژوهش نشان داد؛ وضعیت امنیتی شدن بحران آب در حوضه گاوخونی با 30.43 درصد در آستانه بحران قرار دارد. سناریو، «تلاقی منافع رقابتی و کمبود آب» محتمل ترین سناریو آینده این حوضه شناسایی شده است. این مطالعه به دلیل ترکیب روش های کمی و کیفی و تمرکز بر وضعیت آینده حوضه، دیدگاه نوینی برای سیاست گذاران و برنامه ریزان جهت مدیریت پایدار منابع آب ارائه می دهد.