درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۸۱ تا ۴۰۰ مورد از کل ۳۳٬۸۲۲ مورد.
۳۸۱.

رسانه های نوین و عاملیت معرفتی: بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر عاملیت سیاسی- اجتماعی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست دوره ۵۵ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ 273 - 245

کلیدواژه‌ها: هوش مصنوعی مردم سالاری حباب های معرفتی الگوریتم های تولید محتوا اطلاعات نادرست ربات های اجتماعی رسانه های اجتماعی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۱۲۲
مردم سالاری بر این فرض بنیادین بنا شده که شهروندان بر اساس نوعی آگاهی که مبتنی بر اراده و خواست ایشان است، در امور مدنی و سیاسی مشارکت می کنند و نظام های مردم سالار وظیفه دارند به تحقق اراده جمعی در جامعه و سیاست کمک کنند. امروزه رسانه های نوین به ویژه شبکه های اجتماعی به کمک فناوری هوش مصنوعی به تولید و توزیع اطلاعات نادرست، جعلی و مغرضانه می پردازند و نظم دموکراتیک را دچار بحران کرده اند. به بیان دیگر مداخله و حضور فناوری های هوشمند در رسانه های اجتماعی به این مسئله بنیادین دامن زده که این اراده و انتخاب الگوریتم های هوش مصنوعی است که سرنوشت سیاسی و مدنی جوامع را تعیین می کند نه آگاهی و اراده شهروندان. درحالی که مشروعیت نظم دموکراتیک مشروط بر این است که بازتاب داوری حساب شده و سنجیده عموم مردم و نه واکنش سرسری و غیرارادی آنان باشد. پرسش اساسی این مقاله این است که هوش مصنوعی در بستر رسانه های نوین به ویژه شبکه های اجتماعی چگونه بر عاملیت سیاسی- اجتماعی اثر می گذارد و اراده و معرفت سیاسی- اجتماعی او را دست کاری می کند؟ در این زمینه با مراجعه با اطلاعات پراکنده موجود در ادبیات نظری و تجربی و احصای مهم ترین مضامین مرتبط، تلاش می شود این اثرگذاری کمتر بررسی شده به شکل یک الگو بازنمایی شود. بررسی کیفی داده ها نشان داد الگوریتم های هوش مصنوعی در رسانه های اجتماعی از طریق راهبردهای متنوعی، کنترل شهروندان بر معرفت، باورها و رفتارهای سیاسی و مدنی شان را دست کاری می کند که مهم ترین آن عبارت است از: آسیب معرفتی تدریجی، هک شناختی، فرسایش معرفت فردی، تضعیف معرفت علّی، افزایش معرفت احساسی و ایجاد فاصله معرفتی. به نظر می رسد لازمه کاستن از این اثرگذاری، فعال کردن عاملیت معرفتی شهروندان از طریق خودآگاهی آنان و آموزش تفکر انتقادی است، به نحوی که یک نظم دموکراتیک درونی و پایدار در افراد ایجاد شده و کنترل محیط معرفتی تا حدی از رسانه های اجتماعی هوشمند خارج شود.
۳۸۲.

A Framing Analysis of Global Political Cartoons on Gaza War (October 7, 2023 – February 7, 2025)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: World Sociopolitical Studies, Volume ۹, Issue ۲, spring ۲۰۲۵ 397 - 431

کلیدواژه‌ها: framing theory Gaza war Graphic Journalism online media Political Cartoons

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۷ تعداد دانلود : ۱۰۷
Israel’s attack on Gaza received extensive media attention from the early days of its outbreak. Media coverage of the news on the war was incomparable to previous Israel attacks in 2009, 2012 and 2014 due to the length and intensity of the conflict, Arab journalists' presence in Gaza and widespread use of social media to share information about the war. ‘Gaza war’ rapidly emerged as a focal point of graphic journalism, among other journalism genres, to express artistic and political perspectives on the multifaceted realities of the conflict. Meanwhile, the transformative influence of online media on communication plays a crucial role in sharing information and content. Among all media effects, framing is a process whereby people develop conceptualizations of an issue. This study focuses on political cartoons published in global online media between Oct. 7, 2023 and Feb. 7, 2025 to investigate how the war has been framed online through visual representation. 120 political cartoons were studied. Semetko and Valkenburg's (2000) model of news frames analysis was used to answer the research question. Findings reveal that human interests frame, morality frame, responsibility frame, conflict frame and economic consequences frame received the greatest amount of attention by cartoonists, respectively.  The manuscript elaborates on the specific thematic elements identities within each frame.
۳۸۳.

واکاوی نقش شورای امنیت در مقابله با تهدیدات نوظهور علیه صلح و امنیت بین المللی؛ مطالعه موردی جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست خارجی سال ۳۹ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۵۶) 5-34

کلیدواژه‌ها: شورای امنیت امنیت جمعی جنگ 12 روزه اسرائیل علیه ایران تهدیدات نوظهور

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۱۸
شورای امنیت سازمان ملل متحد، در تئوری دارای اختیارات گسترده ای برای مقابله با جنگ ها، تجاوز و نقض فاحش حقوق بین الملل است. با این حال، عملکرد این نهاد همواره با چالش های بنیادین مواجه بوده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، شکاف میان نقش نظری و عملکرد واقعی شورای امنیت را در مواجهه با تهدیدات نوظهور بررسی می کند. پرسش اصلی، شناسایی موانع ساختاری، حقوقی و سیاسی کاهش دهنده کارآمدی و مشروعیت شورا در بحران های معاصر است. فرضیه تحقیق بر سه مانع کلیدی تمرکز دارد: ساختار تصمیم گیری مبتنی بر حق وتو، ابهام در تعریف «تهدید علیه صلح» در قبال تهدیدات نوظهور و ناسازگاری سازوکارهای سنتی شورا با ماهیت فناورانه این تهدیدات. یافته ها نشان می دهد کارآمدی شورا به شدت تحت تأثیر ساختار نظام بین الملل، منافع ملی اعضای دائم و استفاده ابزاری از «حق وتو» قرار دارد؛ عواملی که به ناکارآمدی، عدم شفافیت، استانداردهای دوگانه و تضعیف مسئولیت حمایت انجامیده اند. مطالعه موردی جنگ 12 روزه اسرائیل علیه ایران (ژوئن 2025) این یافته را عیناً تأیید کرد: شورا در نتیجه ملاحظات سیاسی اعضای دائم (مشارکت مستقیم آمریکا و سکوت محتاطانه روسیه و چین) دچار «فلج کامل» شد و هیچ اقدام مؤثری برای محکومیت یا توقف جنگ انجام نداد. آتش بس نهایی نیز نه بر پایه قطعنامه شورا، بلکه توسط آمریکا و در پی موازنه قدرت نظامی تحمیل گردید. این مطالعه، غلبه منافع قدرت های بزرگ بر اصول امنیت جمعی و گذار از حقوق بین الملل کلاسیک به دیپلماسی مبتنی بر قدرت را اثبات می کند.
۳۸۴.

از گسست تا همبستگی: واکاوی سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ با اسرائیل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 1-26

کلیدواژه‌ها: ایران انسجام سیاسی گفتمان جنگ 12 روزه همبستگی ملی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۸
جامعه ایران در دهه های اخیر شاهد تقابل دو گفتمان عمده سیاسی بوده است: گفتمان موافقان جمهوری اسلامی و گفتمان مخالفان آن. این شکاف گفتمانی موجب تضعیف انسجام سیاسی و افزایش قطبی سازی اجتماعی شده بود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل (خرداد ۱۴۰۴) چگونه زمینه ساز بازتعریف گفتمان های رقیب و شکل گیری همبستگی ملی شد و چه سازوکارهایی می تواند تداوم این انسجام را در دوران پساجنگ تضمین کند. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تبیین سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ است. اهداف فرعی شامل تحلیل ریشه های گفتمان های متقابل پیش از جنگ، بررسی نقش رسانه های داخلی و خارجی در شکل دهی همبستگی و بازتعریف مفهوم «دیگری» در فضای پساجنگ می باشد. این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه انجام شده است. جامعه آماری شامل متون گفتمانی مرتبط با جنگ 12 روزه است که به صورت هدفمند انتخاب و با ابزارهایی مانند تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری مفهومی و تفسیر گفتمانی بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که جنگ 12 روزه با ایجاد تهدید خارجی مشترک، موجب بازتعریف دال هایی چون «وطن»، «استقلال» و «امنیت» به عنوان عناصر مشترک هر دو گفتمان شد. این بازتعریف شکاف میان موافقان و مخالفان را موقتاً کاهش داد و نوعی همبستگی ملی نوپدید ایجاد کرد. نتیجه تحقیق نشان می دهد که تداوم انسجام سیاسی در دوران پساجنگ مستلزم مدیریت اختلاف، گفتگوی دموکراتیک، بازتعریف واقع گرایانه مفهوم «دیگری» و تقویت اعتماد رسانه ای است. درمجموع، جنگ 12 روزه فرصتی برای بازسازی هویت ملی و عبور از قطبی سازی سیاسی فراهم کرد.
۳۸۵.

طراحی مدل رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی بر اساس آموزه های اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: آینده پژوهی انقلاب اسلامی سال ۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۲۳) 37-68

کلیدواژه‌ها: رصد پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی مدیریت اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۸
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی براساس آموزه های اسلامی انجام شد. بر این اساس، پژوهش حاضر از منظر هدف یک پژوهش بنیادی، از نظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی و همچنین از منظر ماهیت داده ها، از دسته پژوهش های کیفی می باشد. گردآوری داده ها در این پژوهش مبتنی بر رویکرد کتابخانه ای از منابع علمی رایج و منابع دینی معتبر بوده است و روش تحلیل داده ها براساس تحلیل محتوای کیفی انجام شد.الگوی استخراج شده در سه دسته کلی الزامات، اصول و اهداف طراحی شد. الزامات حاکم بر رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از داشتن بصیرت و قدرت تحلیل،دوست شناسی و دشمن شناسی،جریان شناسی احزاب سیاسی،شناخت انقلاب اسلامی و رهبران آن و پاسداری از آنها،اشراف اطلاعاتی و شناخت جامع محیط،داشتن رشد ذهنی و فکری،انعطاف پذیری و انطباق با شرایط و داشتن اعتماد به نفس. اصول حاکم بر تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از اصل و قاعده نفی سبیل،اصل تولی و تبری با محوریت ولایت،اصل التزام به پیمانها و عهدها و وفای عهد،اصل حفظ عزت اسلامی،اصل حکمت،اصل مصلحت،اصل دفاع از مظلومان و نفی سلطه مستکبران واصل شجاعت و خطرپذیری. اهداف ناظر بر تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از: اعتلای کلمه توحید و حاکمیت آن بر جهان، اقامه قسط و عدالت، برقراری صلح و امنیت و همزیستی مسالمت آمیز و حق گرایی و رعایت حقوق دیگران. این الگو می تواند در رصد و پایش میزان موفقیت تعاملات محیطی انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
۳۸۶.

تغییرات اقلیمی؛ مشروعیت دولت ها و امکان بازتعریف امر سیاسی در بین النهرین(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات سیاسی بین النهرین دوره ۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ 579-608

کلیدواژه‌ها: تغییرات اقلیمی تنش های منطقه ای بین النهرین مشروعیت امر سیاسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴ تعداد دانلود : ۱۹
تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های دوران معاصر تأثیرات عمیقی بر ساختارهای سیاسی و مشروعیت دولت ها بر جای می گذارد. در منطقه بین النهرین که سابقه طولانی تغییرات محیطی و بحران های منابع آبی را تجربه کرده این مهم از اهمیت وافری برخوردار است. با توجه به موارد مذکور، پرسش پژوهش را می توان چنین در نظر گرفت که تغییرات اقلیمی چگونه می تواند مشروعیت دولت ها را تحت تأثیر قرار داده و امکان بازتعریف امر سیاسی را فراهم آورد؟ هدف این مطالعه تحلیل رابطه میان بحران های اقلیمی و بازتعریف قدرت سیاسی در بین النهرین است و در پی بررسی این مسئله است که آیا تغییرات محیطی می تواند زمینه ساز شکل گیری هنجارها و نهادهای سیاسی جدید شود یا خیر. همچنین فرض است که تغییرات اقلیمی نه تنها تهدیدی برای ثبات دولت ها محسوب می شود، بلکه می تواند به عنوان عاملی محرّک در بازتعریف امر سیاسی و بازسازی مشروعیت دولت ها عمل کند. با تحلیل داده های کیفی می توان برآورد کرد که بحران های اقلیمی با اعمال فشار بر منابع حیاتی، توانایی دولت ها در پاسخگویی به نیازها را محدود و کم ساخته و به ظهور راهکارها و ساختارهای سیاسی جدید منجر شده است. درک و مدیریت تأثیرات تغییرات اقلیمی برای حفظ مشروعیت و پایداری سیاسی در مناطق آسیب پذیری مانند بین النهرین ضروری است و بازتعریف امر سیاسی می تواند پاسخی راهبردی به این چالش باشد. تغییرات اقلیمی، علاوه بر فشارهای اقتصادی و اجتماعی، بر مشروعیت دولت ها و توانایی آنان در مدیریت منابع حیاتی تأثیر می گذارد. دولتی که نتواند بهنگام و مؤثر به بحران های محیطی پاسخ دهد، با کاهش اعتماد عمومی و افزایش نارضایتی روبه رو خواهد شد.
۳۸۷.

رویکرد تمدنی امام رضا (ع) به تربیت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی دوره ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۶) 123-148

کلیدواژه‌ها: امام رضا (ع) تربیت تمدن ساز زمینه های تاریخی و فرهنگی مبانی تربیت تمدنی روش های تربیتی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۱۱
سیره تربیتی امام رضا (ع) واجد ظرفیت های ژرف معرفتی، تربیتی و تمدنی است. بررسی این سیره در افق تمدن سازی اسلامی، امکان تحلیل نظام مند ارتباط دوسویه تربیت انسان و شکل گیری فرهنگ و تمدن را فراهم می سازد. هدف از این پژوهش، تبیین نقش و کارکرد تمدن ساز سیره تربیتی امام رضا (ع) در بافت تاریخی دوران امامت شان و تحلیل تأثیر آن بر تمدن اسلامی است. تحقیق حاضر با روش توصیفی - تحلیلی از نوع تحلیل مفهومی و تحلیل اَسنادی صورت گرفت. با استفاده از روش مذکور، گزاره هایی که بر رویکرد امام رضا (ع) به تربیت تمدنی دلالت دارند، از جوامع حدیثی گوناگون جمع آوری گردید؛ سپس به تحلیل بسترها، مبانی تربیت تمدنی و روش های تربیت تمدنی در سیره تربیتی امام (ع) پرداخته شد. بررسی سیره تربیتی امام رضا (ع) نشان داد که بسترهایی چون دوران طلایی عصر امام رضا (ع)، پذیرش ولایت عهدی و چالش های تربیتی، هجرت تمدن ساز امام رضا (ع) به ایران، مناظره های علمی و بنیان گذاری عقلانیت دینی موجب شد تا سیره تربیتی امام (ع) از سطح آموزش و تربیت فردی به مرحله تمدن ساز ارتقا یابد. مبانی تربیت تمدنی در پنج محور بنیادین تحلیل شد: توحیدمحوری، برابری انسانی، نقش آفرینی انسان در تعیین سرنوشت، کرامت مداری انسان، عدالت تربیتی. روش های تربیتی با رویکرد تمدنی در سیره امام رضا (ع) در حوزه های تربیت شناختی، تربیت عاطفی و تربیت رفتاری واکاوی شد.
۳۸۸.

ماهیت و گونه های کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی با تاکید بر الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاست اسلامی سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۷ 62-90

کلیدواژه‌ها: کارگزاری علت فاعلی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت پیشرفت سیاسی نظام سیاسی اسلامی ولایت تشریعی مردم سالاری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۷
کارگزاری از مؤلفه های نظام سیاسی اسلامی به شمار می رود و اشاره به مجموعه ای از عوامل انسانی دارد که در سطوح مختلف با اراده خود به تشکیل و تدبیر نظام سیاسی اقدام می کنند. ماهیت و گونه های کارگزاری از پرسش های مهمی هستند که این مقاله با تکیه بر الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت پاسخ می دهد. جمع آوری داده ها بر پایه منابع کتابخانه ای و تجزیه وتحلیل آن ها با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته های این تحقیق به وضوح نشان می دهد که کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی از مصادیق اعمال ربوبیت تشریعی به شمار می آید و مشروعیت مراتب مختلف آن ریشه در ولایت تکوینی و تشریعی الهی دارد. بر این اساس، شایسته محوری در انتخاب کارگزاران و نگرش قدسی به اعمال قدرت، از اقتضائات این بینش به شمار می آید. همچنین، از نتایج دیگر این پژوهش، شناسایی دو نوع کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی است. نوع اول کارگزاری، به صورت مستقیم از سوی امام و تعدادی از نمایندگان شایسته ایشان انجام می شود. کارگزاری دوم، غیرمستقیم بوده و از طریق امت و نهادهای مردمی در بسترهایی نظیر مقبولیت نظام سیاسی، مشورت، ولایت پذیری فعالانه و نظارت تحقق می یابد. بدین ترتیب، تحقق مردم سالاری دینی به عنوان یکی از ثمرات جمع این دو نوع کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی به شمار می آید.
۳۸۹.

بررسی وجوه تمایز و تشابه مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه امام موسی صدر و شهید مطهری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۵۷) 59-87

کلیدواژه‌ها: مبانی نظری انقلاب اسلامی ایرانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۱
عمده ترین مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه امام موسی صدر به رضایت مردمی و بیعت با حاکم ، نفی نظام موروثی و تاکید بر حاکمیت الهی از طریق نامشروع دانستن حکومت غیر معصوم اشاره دارد. طرد، نفی و رد نظام حاکم مستقر از طریق بسیج توده های مردمی و استقرار نظم جدید ویژگی بارز مبانی نظری انقلاب اسلامی در اندیشه شهید مطهری بوده است. در این مقاله که با روش تحلیلی، توصیفی و با استفاده از چارچوب نظری فرهنگی انقلاب اسلامی تدوین شده است، تاثیرذهنیت و باورهای فرهنگی و نگرش دینی مذهبی در ارایه مبانی نظری انقلاب اسلامی مطمح نظر بوده و طبق سئوال این پژوهش عمده ترین وجوه تشابه و تمایز مبانی نظری انقلاب اسلامی دراندیشه امام صدر و شهید مطهری بررسی شده است.امام صدر با اثبات نظریه خویش از طریق نفی نظام پادشاهی، حکومت مطلوب خود را بر پایه مشارکت مردمی و رضایت عمومی بنا می نهد و شهید مطهری به صورت مستقیم به نفی گفتمان پهلویسم از طریق بسیج توده های مردمی مبادرت می ورزد . الگوی حکمرانی فدرالیسم سیاسی جغرافیایی در اندیشه امام صدر و تمرکز قدرت سیاسی در بدنه حاکمیت نوآوری مبانی نظری انقلاب اسلامی ایران دراندیشه دو اندیشمند در این پژوهش می باشد.
۳۹۰.

بررسی اندیشه تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی از تمدن غرب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی دوره ۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۵) 177 - 204

کلیدواژه‌ها: اندیشه تمدنی امام موسی صدر تمدن اسلامی تمدن غربی تمدن سازی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۷
یکی از مهم ترین دغدغه های امام موسی صدر تمدن سازی آرمانی، صحیح و اصولی بود. هدف از نگارش این مقاله که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، تبیین اندیشه تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی او از تمدن مادی گرایانه غرب است و به این پرسش پاسخ داده شده است که ارکان اندیشه تمدنی امام موسی صدر چیست و او چه نقدی بر تمدن غرب داشته است؟ یافته ها نشان داد که محورها و ویژگی های اصلی در اندیشه تمدنی امام موسی صدر عبارت اند از: یک. ظرفیت بی بدیل و همه جانبه دین در تمدن سازی اعم از بُعد اخلاقی و اجتماعی و فکری؛ دو. توجه به هویت انسان و ابعاد وجودی او و حفظ کرامت انسانی به عنوان شاخص پیشرفت تمدنی؛ سه. تلاش برای صلح و گفت وگو و همزیستی مسالمت آمیز با فرقه ها و مذاهب مختلف. در مقابل برخی ویژگی های تمدن غرب از منظر امام موسی صدر مانند خودخواهی، مادی گرایی، انکار خداوند و نظام فرقه گرایانه و آپارتاید، به عنوان موانع تمدن سازی آرمانی معرفی شده اند. نتایج نشان می دهد که امام موسی صدر برای تحقق تمدن جهانی و آرمانی بر لزوم توجه به همه ابعاد انسانی، احترام به تنوعات دینی و فرهنگی، استفاده توأمان از علم و دین، احیای نقش مادری زن و مبارزه با سلطه گری ظالمانه تمدن غرب تأکید دارد.
۳۹۱.

The Securitization of Women of the Islamic Revolution in the Arena of National Order (An Analysis of the Content of the Statements of the Supreme Leader)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: Contemporary Research on the Islamic Revolution, Volume ۷, Issue ۲۵, summer ۲۰۲۵ 106 - 67

کلیدواژه‌ها: Securitization of Women Sphere of National Order Statements of the Supreme Leader empowerment of women

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۵۸
Background and Objective: The securitization of women, as one of the key components of social and national security, plays an effective role in sustainable development and social cohesion. The present study aims to explain the strategies for the securitization of women in the sphere of national order, with an emphasis on the statements of the Supreme Leader, in order to clarify the theoretical and practical dimensions of this issue from the perspective of the Leader's views. Methodology: The present research has used the thematic analysis method to examine the statements of the Supreme Leader. Data were collected from a set of relevant statements, coded, and analyzed in the form of basic, organizing, and overarching themes. Findings: The research results show that the securitization of women in the intellectual system of the Supreme Leader can be analyzed in three dimensions: "Self-building," "Society-building," and "Civilization-building." Based on the analyses performed, a conceptual model can be presented to show the "Relationship between constructs and their role" in the securitization of women. This model includes five main constructs (individual, familial, socio-cultural, economic, and political-civilizational), each of which acts as an independent axis while simultaneously playing a complementary role in interaction with other constructs. The main themes include the empowerment of women, human dignity, the role of women in the family, women's social and political participation, and providing legal and cultural support for women's security. Also, the emphasis on preserving the religious and cultural identity of women as an important factor in achieving social security has been considered. Conclusion: The securitization of women in the sphere of national order requires a multi-dimensional and integrated approach that covers the individual, familial, and social dimensions. The findings of this research can be used as a basis for policymaking and planning in the field of women's security and contribute to the promotion of social security indicators and sustainable development.
۳۹۲.

راهبردهای موازنه نرم جمهوری اسلامی ایران در مقابله با طرح ایالات متحده آمریکا جهت عادی سازی روابط رژیم صهیونیستی با اعراب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی آمریکا سال ۵ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۸) 39 - 67

کلیدواژه‌ها: عادی سازی روابط سیاست خارجی ایران رژیم صهیونیستی و اعراب آمریکا موازنه نرم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۷۶
تحولات اخیر غرب آسیا نشان دهنده دگرگونی در الگوهای ائتلاف سازی منطقه ای و چرخش کشورهای عربی به سوی عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی  است؛ روندی که با ابتکار «صلح ابراهیم» آغاز شد و ابعاد ژئوپلیتیکی منطقه را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. این روند، با پیوستن کشورهایی چون امارات متحده عربی، بحرین، سودان و مراکش، به مثابه راهبردی مشترک در مقابله با نفوذ منطقه ای جمهوری اسلامی ایران تعریف می شود و بیانگر تلاش ایالات متحده برای بازطراحی نظم امنیتی غرب آسیا در قالب یک محور نوین عربی-عبری و در چارچوب موازنه فراساحلی از سوی آمریکا است. در چنین بستری، پرسش اصلی این مقاله آن است که جمهوری اسلامی ایران از چه راهبردهایی برای اعمال «موازنه نرم» در برابر این ائتلاف احتمالی نوظهور بهره می گیرد و این مولفه ها چگونه می توانند در تضعیف روند عادی سازی روابط رژیم صهیونیستی با اعراب نقش آفرین باشند؟ یافته های این پژوهش که مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از روش مطالعه اسنادی انجام شده است نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران با به کارگیری راهبردهای مشروعیت زدایی از رژیم صهیونیستی، دیپلماسی چندلایه، حمایت از گروه های مقاومت و تاکتیک «دیپلماسی گیرانداختن»، تلاش می کند از طریق موازنه نرم، روند عادی سازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی را با چالش مواجه سازد.
۳۹۳.

وضعیت دین داری در جامعه ایرانی؛ مقایسه ی دو پیمایش هویت جمعی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات ملی سال ۲۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰۳) 131 - 146

کلیدواژه‌ها: ایران پیمایش دین دین داری هویت دینی هویت ملی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۵۸
دین داری به عنوان یکی از مؤلفه های بنیادین هویتی در جامعه ایرانی، در دهه های اخیر تحت تأثیر عوامل گوناگونی نظیر مدرنیزاسیون، جهانی شدن و تغییرات اجتماعی و فرهنگی، دستخوش تحول شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت دین داری ایرانیان و همچنین، بررسی تغییرات آن بین سال های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۹ و شناسایی ابعاد برجسته دین داری انجام شده است. با استفاده از روش ترکیبی (کمّی و کیفی) و پیمایش در میان ۱۴,۹۵۳ نفر از ساکنان مراکز استانی، نتایج نشان داد که میانگین نمره دین داری در این بازه زمانی کاهش یافته است. بُعد اعتقادی با بالاترین میانگین همچنان برجسته است؛ اما بُعد مناسکی و عاطفی کاهش یافته اند. همچنین، تمایل به دین فردی افزایش و مشارکت در دین اجتماعی کاهش یافته است. این پژوهش نشان می دهد که تغییرات دین داری با ظهور سبک های زندگی و هویت های جدید همراه بوده که پیامدهای مهمی برای انسجام اجتماعی و هویت ملی دارد.
۳۹۴.

تأثیر نیروهای امنیتی بر توسعه اقتصادی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سال ۲۸ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۰۷) 141 - 168

کلیدواژه‌ها: توسعه اقتصادی اقتصاد نهادگرایی نیروهای امنیتی حق مالکیت حکومت قانون تولید ثروت بازتوزیع درآمد و ثروت رانت جویی حکومت نظامیان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۶۰
این مقاله به بررسی تأثیر نیروهای امنیتی بر توسعه اقتصادی می پردازد. رشد و توسعه اقتصادی در همه کشورها نیازمند سطح قابل قبولی از امنیت است. با این حال، تأثیر نیروهای امنیتی بر توسعه اقتصادی موضوع پیچیده ای است. نیروهای امنیتی به کلیه عوامل تأمین امنیت شامل افراد، سازمان ها، و تشکیلاتی اشاره دارد که به طور حرفه ای در برقراری امنیت کشورها دخالت دارند. مهمترین نیروهای تأمین امنیت عبارتند از: سازمان های نظامی و انتظامی، سازمان های اطلاعاتی، و قوه قضاییه. سؤال مقاله این است که نیروهای امنیتی چه تأثیری بر توسعه اقتصادی دارند. در پاسخ، به نظر می رسد تأثیر نیروهای امنیتی بر توسعه اقتصادی بسته به وضعیت تعامل یا تأثیرشان بر نهادهای دخیل در توسعه اقتصادی متفاوت است. چنین تأثیری از سازنده تا مخرب قابل تغییر است. تأثیر مثبت و سازنده آنها بر توسعه مستلزم فعالیت در چارچوب به اهداف و مأموریت های حرفه ای ملی است. برای تبیین فرضیه مقاله تلاش خواهد شد از اطلاعات و داده های معتبری که از تجارب کشورهای مختلف کسب شده، به روش ترکیبی استفاده شود. این پژوهش به لحاظ نظری از مکتب اقتصاد نهادگرایی بهره گرفته و می تواند در خدمت ترویج آن قرار گیرد.
۳۹۵.

جایگاه جنگ های نیابتی در راهبرد امنیتی عربستان سعودی در منطقه خاورمیانه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۲۶) 281 - 299

کلیدواژه‌ها: جنگ نیابتی عربستان سعودی راهبرد امنیتی خاورمیانه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۶۳
راهبرد امنیتی مجموعه ای از گفتار ها، رویکرد ها، تکنیک ها، نگرش ها، جهت گیری ها و اقدامات یک کشور در پیوند با سایر بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای است. راهبرد امنیتی به عنوان بخش مهمی از سیاست خارجی، تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله رقابت های ایدئولوژیک، ژئوپلیتیک، حضور بازیگران منطقه ای، فرامنطقه ای وکنشگران نیابتی شکل می گیرد. این پژوهش با تمرکز بر عربستان سعودی به عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه خاورمیانه، در صدد شناخت جایگاه جنگ های نیابتی در راهبرد امنیتی عربستان سعودی در منطقه خاورمیانه است. به نظر می رسدکه عربستان سعودی با توسل به جنگ های نیابتی در صدد حفظ موازنه قوا و کسب برتری منطقه ای در برابر ایران است. برای آزمون این فرضیه از چارچوب نظری واقع گرایی تهاجمی و روش تبیینی استفاده و داده های پژوهش از منابع کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جنگ های نیابتی نقش محوری در راهبرد امنیتی ریاض داشته و این کشور با پشتیبانی از کنشگران نیابتی مانند احرارالشام، جبهه النصره و جیش الفتح تلاش نموده است تا موازنه قوا و برتری منطقه ای را به نفع خود تغییر دهد. عراق، سوریه و یمن نمونه هایی از کاربست این رویکرد بوده که در آنها ریاض به طور مستقیم و غیرمستقیم به جنگ های نیابتی متوسل شده است.
۳۹۶.

تنگه هرمز؛ تحلیل راهبرد انسداد از منظر مؤلفه های سه گانه بازدارندگی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات سیاسی بین النهرین دوره ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 337-366

کلیدواژه‌ها: تنگه هرمز بازدارندگی عقلانیت باورپذیری قابلیت اجرا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۲ تعداد دانلود : ۱۶۵
حمله نظامی اسرائیل و سپس آمریکا به ایران، که با تهدید رسمی ایران به بستن تنگه هرمز به عنوان حیاتی ترین گذرگاه انرژی جهان و تصویب طرح آن در مجلس همراه شد، یک بار دیگر موضوع توجیه پذیری انسداد این تنگه به عنوان اهرمی راهبردی برای ایران را مطرح کرد. این پژوهش با اتکا به نظریه بازدارندگی در قالب رویکرد کیفی و با استفاده از داده های اسنادی-آماری، انسداد این گذرگاه را بر اساس سه مؤلفه عقلانیت، باورپذیری و قابلیت اجرا از منظر منافع ملی ایران بررسی می کند. پرسش پژوهش چنین صورت بندی می شود: تأثیر انسداد تنگه هرمز بر تحقق منافع ملی ایران از منظر نظریه بازدارندگی چگونه قابل ارزیابی است؟ فرضیه تحقیق بر این مبناست که بر اساس منطق بازدارندگی، حفظ یک تهدید معتبر و باورپذیر به بستن تنگه، بدون اقدام عملی به آن، به مراتب کارآمدتر و کم هزینه تر از اجرای واقعی این اقدام است. یافته ها نشان می دهد که انسداد عملی تنگه هرمز، هزینه های اقتصادی و دیپلماتیک گسترده ای را بر ایران و متحدانش تحمیل می کند؛ بنابراین، در چارچوب منطق بازدارندگی، بستن تنگه هرمز از منظر هزینه-فایده یک «ریسک راهبردی» محسوب می شود و تنها در شرایط اضطرار وجودی می تواند به عنوان گزینه ای قابل توجیه مطرح گردد.
۳۹۷.

بررسی نقش جمهوری اسلامی ایران در تحولات سوریه از سال 2011 تا 2025(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ بهار ۱۴۰۴ شماره ۳۲ 151 - 165

کلیدواژه‌ها: سوریه بشار اسد سقوط امنیت تمامیت ارضی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۴
این تحقیق به بررسی علل و پیامدهای تحولات اخیر در سوریه و سقوط بشار اسد می پردازد و تلاش می کند تا عواملی را که به این سقوط منجر شده اند، تبیین کند. با تمرکز بر مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان آشنا به مسائل سوریه، این پژوهش به تحلیل دقیق تری از تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در این کشور می پردازد. جامعه آماری این تحقیق شامل خبرگان دارای مدرک دکتری در رشته های مرتبط، اعضای هیئت علمی دانشگاه ها و افرادی با حداقل چهار مقاله مرتبط با موضوع یا سابقه فعالیت در سوریه در سطح مدیریتی یا مشاوره ای است. یافته های حاصل از تحلیل محتوای مصاحبه ها نشان می دهد که نقش جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک حامی استراتژیک و مشاور نظامی، به تقویت ثبات رژیم بشار اسد و مقابله با تهدیدات خارجی کمک کرده است. حضور فعال ایران در تحولات نظامی و پاکسازی مناطق از گروه های مخالف، نشان دهنده تعهد این کشور به حفظ امنیت و تمامیت ارضی سوریه است.
۳۹۸.

طراحی مدل مفهومی مدیریت دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در شبکه های اجتماعی در راستای امنیت ملی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: آفاق امنیت سال ۱۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۷ 105 - 137

کلیدواژه‌ها: دیپلماسی عمومی شبکه های اجتماعی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران امنیت ملی گراندد تئوری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۴۶
امروزه یکی از با اهمیتترین حوزههای فعالیت کشورها در زمینه سیاست خارجی، دیپلماسی عمومی است. با ظهور رسانههای نوین و خصوصا شبکههای اجتماعی، زمینههای جدیدی برای پیگیری فعالیتهای دیپلماسی عمومی کشورها فراهم گردیده است. با توسعه مفهوم قدرت نرم و جایگاه آن در حوزهی امنیت ملی، مفهوم دیپلماسی عمومی خصوصا در شبکههای اجتماعی اهمیتی بیش از پیش یافته اما در کشور ما در این خصوص فعالیت چندانی رخ نداده است. لذا نیازمند مدلی برای پیگیری دیپلماسی عمومی کشورمان در شبکههای اجتماعی هستیم؛ مدلی که توانایی تحلیل، توصیف و تجویز در این حوزه را دارا باشد. در این پژوهش با استفاده از روش نظریه داده بنیاد به تدوین و معرفی این مدل پرداختیم. لذا با بیست نفر از اساتید، کارگزاران، خبرگان و صاحبنظران موضوع پژوهش مصاحبه شد و سه سند بالادستی مورد بررسی قرار گرفت و پس از کدگذاری، مدل نهایی استخراج شد. در مدل نهایی ما دیپلماسی عمومی شبکه های مختلط در شبکه های اجتماعی به عنوان مقوله مرکزی و شرایط علی، مداخلهگر، زمینهای واستراتژیها و پیامدهای حاصل از اجرای استراتژیها که شناسایی آنها که از اهداف فرعی این پژوهش بودند معرفی شدند. معرفی مقوله دیپلماسی عمومی شبکههای مختلط در شبکههای اجتماعی، و بیان ابعاد آن از نوآوریهای این پژوهش است.
۳۹۹.

بررسی تطبیقی مولفه های حکمرانی اسلامی در اندیشه آیت الله طالقانی و سید قطب با تاکید بر نظریه اسپریگنز(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۵۶) 121-153

کلیدواژه‌ها: حکمرانی حکمرانی اسلامی سید قطب شورا گرایی جهاد آیت الله طالقانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۸
از زمان شکل گیری اولین تمدن های بشری تا امروز مساله حکمرانی یکی از مهمترین موضوعات اجتماعی سیاسی جوامع بشری بوده است و در طول تاریخ همواره اندیشمندان با رویکردهای مختلف نظریات خود را برای حکمرانی مطلوب مطرح نموده اند در این میان با ظهور اسلام و تشکیل حکومت نبوی در مدینه الگوی متفاوتی نسبت به مساله حکمرانی مطرح گردید و بعد از رحلت پیامبر گرامی اسلامی با بروز اختلافات بین مسلمانان چالش های زیادی در مورد چگونگی حکمرانی اسلامی بوجود آمد در این مقاله با تمرکز بر دیدگاه دو اندیشمند معاصر جهان اسلام سید قطب و آیت الله طالقانی ، اندیشه انان مرتبط با حکمرانی اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است؛ هر دو اندیشمند با تاکید بر قرآن وتفسیر سیاسی اجتماعی از قرآن به تبیین حکمرانی اسلامی پرداخته اند، سوال اصلی مقاله پرسش از دیدگاه این دو اندیشمند در خصوص حکمرانی اسلامی است و فرضیه مقاله این ایده را ازمون می نمایدکه الگوی مطلوب حکمرانی در اندیشه آیت الله طالقانی بیشتر با تاکید بر مفهوم شوراگرایی و در اندیشه سید قطب با تاکید براحیای مفهوم جهاد ترسیم می گردد.روش این تحقیق با الهام از نظریه توماس اسپریگنز یک مطالعه چهار مرحله ای را در اندیشه این دو اندیشمند دنبال می نماید که ابتدا مشاهده وشناسایی معضلات و مشکلات جوامع اسلامی و در مرحله دوم تحلیل و جست و جو در خصوص آسیب شناسی و علل بحران و در مرحله سوم بازسازی تئوریک جامعه آرمانی و مطلوب از منظر حکمرانی اسلامی و در مرحله چهارم به ارائه راهکار ها و ارائه درمان می پردازد.
۴۰۰.

آسیب های سیاسی و جامعه شناختی دونالد ترامپ بر اساس منظر تئوری مرد دیوانه

نویسنده:
منبع: شناخت پژوهی مطالعات سیاسی سال دوم تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۵) 48 - 64

کلیدواژه‌ها: آسیب شناسی جامعه شناسی ترامپ تئوری مرد دیوانه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۸ تعداد دانلود : ۱۹۷
با نگاهی به تاریخ سیاسی در خواهیم یافت تاریخچه مفهوم «نظریه مرد دیوانه» حداقل به سال 1517 میلادی برمی گردد، زمانی که نیکولو ماکیاولی در شاهزاده نوشت که گاهی اوقات شبیه سازی جنون کاری بسیار عاقلانه است. اینجاست که می بینیم دونالد ترامپ با نگاهی کاملاً محاسبه شده و تجربه شده تاریخی پا به عرصه سیاست گذاشته است. دقیقاً به شعار نیکوماکیاولی جامعه حقیقت پوشانده است، با این پیش فرض مضاف بر آن تجربه کردن دوره قبلی ریاست جمهوری ترامپ و همچنین پیروزی وی در انتخابات 2024 آمریکا شناخت شخصیت ایشان بر اساس این نظریه می تواند اهمیت و ضرورت مقاله حاضر لحاظ گردد. در مقاله پیش رو با نگاهی توصیفی- تحلیلی و با بهره گرفتن از جمع آوری اسنادی و کتابخانه ای در پی شناخت آسیب های سیاسی و جامعه شناختی ترامپ رئیس جمهور معاصر آمریکا بر اساس منظر تئوری مرد دیوانه می باشیم. مفروض این مقاله نیز بر این عقیده استوار است که بخشی از رفتارهای وی بخشی ناشی از ویژگی های ذاتی و برخی دیگر بر اساس این تئوری با محاسبه دقیق و منفعت گرا شکل می گیرد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان