درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: پژوهش حاضر با هدف مطالعه اثر میانجی فرسودگی در رابطه بین افسردگی و روان رنجورخویی با طرد فرزندان در والدین انجام شد. ▐روش: روش پژوهش از نوع همبستگی است، بدین منظور، تعداد 206 والد (127 مادر و 79 پدر) در دامنه سنی 47-21 سال به روش نمونه گیری دردسترس، برای شرکت در پژوهش داوطلب شدند. ابزارهای پژوهش شامل نسخه فارسی سنجش فرسودگی والدینی (موسوی و همکاران، 2020)، مقیاس روان رنجورخویی گاسلینگ و همکاران (2003)، مقیاس طرد والدینی روهنر و علی (2020) و مقیاس افسردگی کروئنک و همکاران (2001) بودند. ▐یافته ها: نتایج نشان داد که اثر کلی روان رنجورخویی بر طرد در والدین معنادار نیست (05/0, p> 02/0β=)، اما اثر کلی افسردگی بر طرد فرزندان معنادار بود (001/0, p< 03/0β=). نتایج نشان داد که افسردگی (01/0, p< 35/0β=) و روان رنجورخویی (01/0, p< 16/0β=) اثر معنی داری بر فرسودگی دارد، همچنین اثر فرسودگی بر طرد والدینی معنادار بود (05/0, p<69/0β=)، اثر غیرمستقیم افسردگی (]05/0,006/0 [95/0, CI24/0β=) و روان رنجورخویی بر طرد والدینی به واسطه فرسودگی نیز معنادار بود (]07/0,005/0 [95/0, CI11/0β=). ▐نتیجه گیری: توجه به زمینه های شخصیتی پرخطر چون روان رنجوخویی و اختلالات خلقی چون افسردگی با افزایش احتمال فرسودگی در والدین که می تواند زمینه ساز پیامدهای منفی والدگری چون طرد فرزندان را در والدین باشد، اهمیت قابل توجهی درزمینه والدگری دارد. ازاین رو، کمک به والدین برای شناخت و مواجهه کارآمد با این زمینه های پرخطر می تواند شرایط والدگری سازنده و کاهش اثرات ناشی از فرسودگی را در والدین را فراهم سازد.

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی کیفیت روابط زناشویی زنان و مردان مبتلا به اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی براساس اهمال کاری زناشویی و تکانشگری هیجانی انجام شد. روش پژوهش توصیفی توصیفی- همبستگی بود. برای دستیابی به هدف از بین زنان و مردان متأهل مراجعه کننده به مطب های روانپزشکی منطقه یک شهر تهران در بازه زمانی اواخر فروردین تا اواسط تیرماه سال 1403 که تشخیص قطعی اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی دریافت نمودند، 119 زن و مرد مبتلا به صورت در دسترس وارد مطالعه شدند. سپس با استفاده از پرسشنامه اهمال کاری زناشویی (MPQ، قربانی نژاد، 1391)، مقیاس تکانشگری بارات (BIS، پاتن و همکاران، 1995) و کیفیت زناشویی (RDAS، باسبی و همکاران، 1995) مورد سنجش قرار گرفتند. همچنین، یافته های حاصل از آزمون رگرسیون چندگانه نشان داد که اهمال کاری زناشویی (001/0=P ، 489/0-= β) قوی ترین پیش بین، و تکانشگری حرکتی (001/0=P ، 274/0- = β) و بی برنامگی (198/0-=P ، 198/0-= β) پیش بینی کننده معنادار کیفیت روابط زناشویی است؛ و متغیرهای پیش بین قادر به تبیین 43/0 از واریانس کیفیت روابط زناشویی بودند (05/0>P). بنابراین نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که توجه زوج درمانگران به اهمال کاری زناشویی و تکانشگری هیجانی (بی برنامگی، تکانشگری حرکتی) می تواند در تبیین کیفیت روابط زناشویی زنان و مردان مبتلا به اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی نقش داشته باشد.

هدف از پژوهش حاضر تعیین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر شادکامی توأم با آرام سازی عضلانی بر کیفیت زندگی و علایم بیماران مبتلا به سندروم مالتیپل اسکلروزیس بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه بیماران زن ام اس بستری و یا دارای مشکلات حرکتی شدید در شهرستان اهواز بود که در نیمه نخست سال 1401 به مراکز درمانی مراجعه نمودند. از این بین تعداد 30 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و در گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی جایگذاری شدند (15 نفر در هر گروه). شناخت درمانی مبتنی بر شادکامی توأم با آرام سازی عضلانی در 6 جلسه 2 تا 5/2 ساعته در گروه آزمایش انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه کیفیت زندگی مخصوص بیماران ام اس (MSIS-29) و مقیاس وضعیت ناتوانی گسترش یافته کورتزک (EDSS) (۱۹۸۳) جمع آوری شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون در کیفیت زندگی و علائم بیماران مبتلا به سندروم مالتیپل اسکلروزیس گروه آزمایش و گواه در سطح 05/0 تفاوت معناداری وجود دارد. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که درمان شناخت درمانی مبتنی بر شادکامی توأم با آرام سازی عضلانی بر کیفیت زندگی و علائم بیماران مبتلا به سندروم مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس موثر بود.

پژوهش حاضر با هدف تدوین مؤلفه های محیط توسعه حرفه ای بر اساس رویکرد تکلیف محور و با روش کیفی فراترکیب انجام گرفت. جامعه آماری، شامل همه مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش حاضر در پایگاه های اطلاعاتی در بازه زمانی سال های 2000 تا 2022 بود که با روشی نظام مند، انتخاب و دسته بندی شد. در نهایت 48 پژوهش که واجد شرایط و معیارهای مد نظر بودند، به صورت هدفمند و بر مبنای بیشترین ارتباط با موضوع پژوهش انتخاب شدند. سپس با استفاده از روش کدگذاری باز و کدگذاری محوری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج پژوهش، ارائه مؤلفه های محیط توسعه حرفه ای مبتنی بر رویکرد تکلیف محور مشتمل بر مؤلفه های 1) عوامل زمینه ای (تحیل اقدامات آموزشی، عوامل محیطی، نقش مربی بالینی، عوامل سازمانی_ فرهنگی)؛ 2) عوامل فرایندی (مهارت های ارتباطی، ارزشیابی آموزشی، طراحی راهبرد آموزشی مناسب، یادگیری مشارکتی)؛ 3) عوامل محتوایی (شایستگی ها شامل دانش، مهارت، نگرش)، و 4) پیامدهای آموزشی (توسعه فردی، ارتقای شایستگی حرفه ای، پیوند دانش نظری و عملی، انتقال یادگیری)، را نشان می دهد. با توجه به نتایج، در میان مؤلفه های شناسایی شده برخی شاخص ها در گذر زمان اهمیت بیشتری پیدا کرده اند و از نگاه پژوهشگران در انتقال یادگیری بسیار مؤثر می باشند؛ لذا مؤلفه های ارائه شده می تواند در طراحی یک محیط یادگیری واقعی، تأثیرگذار باشد.

هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش مهارت های خودتعیین گری بر تفکر میل و نیازهای روان شناختی دانش آموزان دارای رفتارهای آنلاین مشکل ساز بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری 2ماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۳ بود که از میان آنها ۳۰ نفر با رفتارهای آنلاین مشکل ساز به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) جایگذاری شدند. گروه آزمایش در ۹ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش مهارت های خودتعیین گری (هفته ای یک جلسه) شرکت کردند ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه تفکر میل (DTQ، کسلی و اسپادا، 2011)، مقیاس ارضای نیازهای اساسی روانشناختی (BNSS، گاردیا و همکاران، 2000)، اعتیاد به بازی آنلاین (OGAI، وانگ و چانگ، 2009) و پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی (ASNQ، احمدی و همکاران، 1395) بود. نتایج تحلیل داده ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که بین پیش آزمون و پس آزمون تفکر میل و نیازهای روان شناختی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح ٠٠١/٠ وجود داشت و همچنین بین میانگین پس آزمون و پیگیری در گروه آزمایش تفاوت معناداری در سطح ٠٠١/٠ وجود نداشت و نتایج در دوره پیگیری حفظ شد. براساس نتایج پژوهش می توان گفت آموزش گروهی مهارت های مبتنی بر خودتعیین گری روش مداخله ای مناسبی جهت بهبود تفکر میل و نیازهای روان شناختی در دانش آموزان دارای رفتارهای آنلاین مشکل ساز است.

هدف از این پژوهش، بررسی نقش واسطه ای نشخوار خشم در رابطه کنترل ادراک شده و محق پنداری تحصیلی دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی_همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان فارس در سال تحصیلی 1403-1402 بود. مشارکت کنندگان 225 نفر از دانشجومعلمان دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان فارس بودند که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و مقیاس قلمروهای کنترل (SOCS) پولهاس (1983)، مقیاس نشخوار خشم (ARS) ساخودولسکی و همکاران (2001) و مقیاس محق پنداری تحصیلی (AES) چونینگ و کمبل (2009) را تکمیل کردند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود. نتایج بیانگر معناداری اثر مستقیم کنترل ادراک شده بر نشخوار خشم (01/0p<) و نشخوار خشم بر محق پنداری تحصیلی (05/0p<) بود. همچنین نتایج بیانگر اثر غیرمستقیم کنترل ادراک شده بر محق پنداری تحصیلی با میانجی گری نشخوار خشم بود (01/0p<). بر این اساس کنترل ادراک شده با اثرگذاری بر نشخوار خشم می تواند زمینه ساز محق پنداری تحصیلی در دانشجویان شود.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی برنامه درسی رشته آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان بود. به این منظور از روش داده بنیاد طبق رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. حوزه پژوهش، استادان و دانشجو معلمان و فارغ التحصیلان دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی در رشته آموزش تاریخ بودند. داده های پژوهش با استفاده از مصاحبه های فردی نیمه ساختاریافته جمع آوری شد، نمونه آماری شامل 14 نفر از دانشجو معلمان، 6 نفر از دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان در رشته آموزش تاریخ و 8 نفر از استادان رشته تاریخ دانشگاه فرهنگیان بودند که به شیوه نظری هدفمند انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل شده اند. یافته های پژوهش بیانگر این است که برنامه درسی ناسازگار با کنش های کلاسی درس تاریخ، به مثابه پدیده_محوری عمل می کند و زمینه های فردی، دانشگاهی و فرادانشگاهی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل ضعف در برنامه ریزی کلان، ضعف تخصصی استادان، بی انگیزگی و بی توجهی به توسعه فردی در دانشجو معلمان بود. عوامل مداخله گر مشتمل بر سطح علمی و توانمندی دانشجومعلمان، میزان توجه استادان به ارتقای فردی، پایگاه علمی رشته در مجامع تخصصی بودند و راهبردهای پیشنهادی شامل، مشارکت در طراحی های برنامه درسی، بهسازی آموزشی مبتنی بر تخصص، پژوهش محوری پیرامون برنامه درسی رشته آموزش تاریخ احصا شدند. در نهایت، پیامد وضعیت جاری برنامه درسی آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان، ضعف در تربیت معلم طراز جامعه، متأثر از نبودن تجانس ابعاد مختلف برنامه درسی عنوان گردید. با توجه به یافته ها، می توان نتیجه گرفت که در طراحی برنامه درسی رشته تاریخ به رویکردهای مشارکتی باید توجه شود.

مقدمه: میان نظریه پردازان توافق گسترده ای وجود دارد که پردازش معنای استعاری شامل اختصاص ویژگی های معنایی حامل به موضوع است. با این حال، درباره ماهیت معنایی که در طول پردازش استعاره فعال می شود، اختلاف نظرهایی وجود دارد. مدل دسترسی مستقیم (طبقه بندی) که به دیدگاه شبیه سازی نزدیک است، تصریح می کند که پردازش استعاره و عبارات تحت اللفظی می توانند به طور موازی انجام شده و از مسیرها و مکانیسم های یکسانی پیروی کنند. در مقابل، در مدل های دسترسی دوگانه (قیاس)، درک استعاره تنها پس از ایجاد نقاط مشترک و استنتاج از حامل به موضوع رخ می دهد. هدف این مطالعه بررسی این است که کدام یک از این نظریه ها بهتر می تواند پردازش استعاره را توضیح دهد. روش کار: با استفاده از بسته استعاره Cardillo (2010)، تأثیر وجه نحوی (جملات اسمی و فعلی) و وجه حسی _حرکتی (جملات شنیداری و حرکتی) به عنوان متغیرهای مستقل و سهولت درک به عنوان متغیر کنترل بررسی شد. ۴۱ شرکت کننده (۲۲ تا ۴۴ سال) جملات را خوانده و میزان درک پذیری آنها را قضاوت کردند. زمان واکنش به عنوان شاخص پردازش ثبت شد. یافته ها: نتایج نشان داد که پردازش جملات اسمی نسبت به فعلی و جملات حرکتی نسبت به شنیداری زمان بیشتری نیاز دارد و دشوارتر است (001/0>P). نتیجه گیری: این نتایج با مدل های دسترسی مستقیم مانند طبقه بندی، که تأکید دارند تفاوت معناداری در پردازش جملات با کنترل عوامل مختلف وجود ندارد، همسو نیست. علی رغم کنترل عوامل تأثیرگذار، هزینه شناختی بیشتری هم در وجه نحوی و هم در وجه حسی مشاهده شد. این نتایج با نظریه های دسترسی غیرمستقیم نظیر قیاس و به ویژه با فرضیه کارراهه استعاره Bowdle و Gentner (2005) همسو است. این فرضیه تأکید می کند که معنای استعاری با جملات تحت اللفظی تداخل دارد و هزینه های شناختی بالاتر می تواند نشان دهنده دشواری دسترسی به سطوح معنایی یا مفهومی در حافظه بلندمدت باشد.

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان راه حل محور کوتاه مدت بر اعتیاد به تلفن همراه و بهبود کیفیت خواب و سلامت روانی دانش آموزان صورت گرفت. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش متشکل از کلیه دانش آموزان پایه ششم مقطع ابتدایی شهرستان خمام در سال تحصیلی 1401 بودند. تعداد 24 دانش آموز پایه ششم ابتدایی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 12 نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی اعتیاد به تلفن همراه (MPAQ؛ سواری، 1392)، شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI؛ بویس و همکاران، 1989) و مقیاس استرس، اضطراب و افسردگی (DASS-21؛ لاویبوند و لاویبوند، 1995) استفاده شد. پس از اجرای پیش آزمون از هر دو گروه، تعداد 8 جلسه 90 دقیقه ای به صورت هفتگی، درمان راه حل محور کوتاه مدت به صورت گروهی برای دانش آموزان گروه آزمایش ارائه شد اما گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیری انجام شد. نتایج نشان داد با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون اعتیاد به تلفن همراه، کیفیت خواب و سلامت روان در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح (05/0˂P) وجود داشت. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که درمان راه حل محور کوتاه مدت جهت کاهش اعتیاد به تلفن همراه و همچنین بهبود کیفیت خواب و سلامت روانی دانش آموزان مؤثر واقع شده است.

اختلال اضطراب اجتماعی یکی از رایج ترین اختلالات اضطرابی است که با محدود کردن توانایی های مبتلایان به آن، مشکلات مختلفی را در موقعیت های اجتماعی و عملکرد مرتبط با آن ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اضطراب اجتماعی بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه با میانجی گری نگرانی از تصویر بدن در دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش توصیفی و طرح آن از نوع همبستگی بود. نمونه مورد بررسی 302 نفر از دانشجویان در حال تحصیل در دانشگاه های تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از سیاهه اضطراب اجتماعی (SPIN؛ کانور و همکاران، 1979)، پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ؛ یانگ و براون، 2003) و سیاهه نگرانی از تصویر بدن (BICI؛ لیتیلتون و همکاران، 2005) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS24 و AMOS استفاده شد. نتایج نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (65/0=β) و اضطراب اجتماعی (48/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد. همچنین، نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (43/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد (05/0>P). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه با نقش میانجی نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (28/0=β) اثر غیرمستقیم معنادار دارد؛ در واقع، می توان گفت نگرانی از تصویر بدن بین این دو متغیر نقش میانجی دارد. نتایج نشان داد که اثر کل طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (77/0=β) بود (05/0>P). این یافته ها اهمیت شناسایی و درمان طرحواره های ناسازگارانه را در کاهش اضطراب اجتماعی نشان می دهد و نگرانی از تصویر بدن به عنوان عاملی مهم در ایجاد و تقویت اضطراب اجتماعی معرفی می شود. بنابراین، توجه به این عوامل می تواند در طراحی برنامه های مداخله ای و درمانی موثر برای کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان مفید باشد.

هدف از مطالعه حاضر، بررسی ساختار عاملی، پایایی و روایی نسخه فارسی مقیاس کوتاه ذهنی سازی در دانشجویان ایرانی بود. به این منظور ۴۰۰ نفر از دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند و به مقیاس ذهنی سازی (FIMI، کلاترباک و همکاران، ۲۰۲۱) پاسخ دادند. ساختار عاملی مقیاس از طریق تحلیل عاملی تأییدی، همسانی درونی ابزار توسط آلفای کرونباخ و روایی همگرا و واگرا با استفاده از پرسش نامه همدلی (IRI، دیویس، ۱۹۸۳)، پرسشنامه عملکرد بازتابی (RFQ، فوناگی و لویتن، ۲۰۱۶) ، مقیاس ترس از ارزیابی منفی (BFNES، لیری، ۱۹۸۳) و زیر مقیاس های پرسشنامه دلبستگی (RAAS، کالینز، ۱۹۹۶) بررسی شد. هر کدام از شاخص های تحلیل عاملی تأییدی ازجمله CFI ،RMSEA ،NFI ،TLI و GFI مقیاس مذکور مقدار مطلوب و مناسبی برخوردار بودند. ضریب آلفای کل پرسشنامه نیز ۸۶/۰ به دست آمد که حاکی از همسانی درونی مطلوب پرسشنامه بود. همبستگی پیرسون بین نمره کل این مقیاس با پرسشنامه همدلی، پرسشنامه عملکرد بازتابی و روایی واگرای مقیاس با مقیاس ترس از ارزیابی منفی و زیر مقیاس های دلبستگی اضطرابی و دلبستگی اجتنابی و دلبستگی ایمن در سطح ۰۰۱/۰ معنادار گزارش شد که حاکی از روایی همگرا و واگرای مطلوب پرسشنامه دارد؛ بنابراین با توجه به برازش مطلوب مدل، روایی و پایایی مناسب مقیاس ذهنی سازی، می توان ازآن جهت بررسی و سنجش ذهنی سازی در جامعه ایرانی استفاده کرد.

مقدمه: رفتارهای خودآسیب رسان یکی از مسائل مهم در حیطه سلامتی نوجوانان بوده است که با طیف متنوعی از مؤلفه های ایجاد کننده همراه می باشد. هدف: پژوهش حاضر با هدف آزمون مدل علّی گرایش به رفتارهای خودآسیب رسان بر اساس ادراک از تعارض بین والدین و سبک های دلبستگی با میانجی گری نشخوارفکری در دختران نوجوان شهر اهواز انجام شد. روش: این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بر مبنای تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول شهر اهواز در سال تحصیلی 1402-1401 بود که طبق قائده کلاین، 200 نفر از آنها به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه آسیب به خود سانسون و همکاران (1998)، مقیاس ادراک فرزندان از تعارض والدین گریچ و همکاران (۱۹۹۲)، مقیاس سبک های دلبستگی کولینز و رید (1990) و مقیاس پاسخ های نشخوارفکری نولن هوکسما و مورو (1991) بودند. داده ها با رگرسیون و روش تحلیل مسیر در نرم افزار SPSS-24 و AMOS-24 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد ضرایب مستقیم سبک های دلبستگی ایمن (295/0-β=)، ناایمن اجتنابی (104/0β=)، ناایمن دوسوگرا (302/0β=)، نشخوار فکری با رفتارهای خودآسیب رسان (433/0β=) معنی دار بود ولی مسیر مستقیم ادراک از تعارض والدین به رفتارهای خودآسیب رسان معنی دار نبود. نتایج اثرات غیرمستقیم نیز نشان داد که نشخوارفکری در این مدل نقش میانجی گری دارد (05/0>P). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که گرایش به رفتارهای خودآسیب رسان بر اساس ادراک از تعارض بین والدین و سبک های دلبستگی با میانجی گری نشخوارفکری اثر می گذارد؛ بنابراین کاهش تعارض والدین و سبک دلبستگی مناسب می تواند از مؤلفه های اساسی در طراحی مداخلات درمانی برای رفتارهای خودآسیب رسان نوجوانان دختر باشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای هیجان های تحصیلی در رابطه سبک های اسناد و ارزش تکلیف با عملکرد تحصیلی دانش آموزان صورت گرفت. طرح پژوهش توصیفی _ همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی استان قم در سال تحصیلی 1403-1402 بودند که از میان آن ها 232 نفر با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تجدیدنظر شده سبک های اسنادی کودکان (CASQ-R، کسلو و نولن-هوکسما، 1991)، خرده مقیاس ارزش تکلیف پرسشنامه باورهای انگیزشی یادگیری (MSLQ، پنتریچ، 1991)، پرسشنامه هیجان های تحصیلی (AEQ-ES، پکران و همکاران، 2007) و پرسشنامه عملکرد تحصیلی (EPT، درتاج، 1383) بود. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج نشان داد مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین مشخص شد ارزش تکلیف و سبک اسناد مثبت با لذت رابطه مثبت و با اضطراب رابطه منفی دارند (05/0p<). بین سبک اسناد منفی با لذت رابطه منفی و با اضطراب و خستگی رابطه مثبت یافت شد (05/0p<). بین لذت با عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و بین اضطراب و خستگی با عملکرد تحصیلی رابطه منفی برقرار بود (01/0p<). اما بین سبک های اسناد و ارزش تکلیف با عملکرد تحصیلی رابطه معناداری وجود نداشت (05/0<p). اثر غیرمستقیم سبک اسناد منفی و ارزش تکلیف به واسطه هیجان های تحصیلی بر عملکرد تحصیلی نیز معنی دار بود (05/0p<). براساس این یافته ها استنباط می شود که هیجان های تحصیلی در رابطه سبک های اسناد منفی و ارزش تکلیف با عملکرد تحصیلی دانش آموزان نقش واسطه ای دارند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش والدینی و رضایت والدینی مادران انجام شد. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش مادران ساکن شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود و نمونه پژوهش شامل ۲۳۳ مادر بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل زیرمقیاس های حمایت از خودمختاری فرزندان (PBDQ، رید و همکاران، ۲۰۱۵)، پذیرش والدینی (PPF، برک و مور، ۲۰۱۵) و رضایت والدینی (PSOC-R، گیلمور و کاسکلی، ۲۰۲۴) بودند. داده های پژوهشی با استفاده از روش معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج پژوهش حاضر حاکی از برازش مدل بود. نتایج تحلیل معادلات ساختاری نشان داد که پذیرش والدینی اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی و حمایت از خودمختاری فرزندان دارد و حمایت از خودمختاری فرزندان نیز اثر مستقیم و معناداری بر رضایت والدینی دارد (۰۰۱/۰P<). همچنین، نتایج پژوهش حاضر نشان داد حمایت از خودمختاری فرزندان در رابطه بین پذیرش و رضایت والدینی نقش میانجی گر ایفا می کند (۰۰۱/۰P<). نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت تعامل والدینی مبتنی بر پذیرش و استقلال در بهبود تجربه فرزندپروری تأکید می نماید و می تواند در طراحی مداخلات آموزشی برای والدین مورداستفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهبردهای مقابله ای سازگارانه و ناسازگارانه در نوجوانان خودآسیب رسان انجام شد. پژوهش کیفی حاضر از نوع پدیدارشناسی بود. مشارکت کنندگان این پژوهش، شامل نوجوانان خودآسیب رسان شهر تهران در سال 1403 بودند که به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی مراجعه داشتند. جهت اجرای مطالعه پدیدارشناسی، 20 نفر از نوجوانان بر اساس معیار اشباع نظری به روش هدف مند انتخاب شدند و در این پژوهش مشارکت نمودند. جمع آوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. مصاحبه ها به روش تحلیل مضمون (براون و کلارک، 2006)، در سه دسته مضامین فرعی، اصلی و هسته ای تلخیص و طبقه بندی شدند. یافته ها نشان داد فراوانی رفتارهای خودآسیب رسانِ خودجرحی در دختران نسبت به پسران بیشتر بود؛ در مقابل سوءمصرف سیگار، مواد مخدّر و الکل در پسران فراوانی بیشتری داشت. نتایج تحلیل مصاحبه ها در دو مضمون هسته ای راهبردهای مقابله ای سازگارانه و راهبردهای مقابله ای ناسازگارانه طبقه بندی شدند؛ مضمون هسته ای اول (راهبردهای مقابله ای سازگارانه) شامل 9 مضمون اصلی و 36 مضمون فرعی بود؛ همچنین مضمون هسته ای دوم (راهبردهای مقابله ای ناسازگارانه) شامل 6 مضمون اصلی و 19 مضمون فرعی بود. از مجموع یافته ها می توان نتیجه گرفت راهبردهای مقابله ای در نوجوانان خودآسیب رسان شامل مجموعه ای از راهبردهای سازگارانه و ناسازگارانه است که می بایست مداخلات روان شناختی مناسب برای آنان ارائه گردد.

هدف: این پژوهش با هدف آسیب شناسی، تحلیل چالش ها، فرصت ها و ارائه راهبردهای ساماندهی سازمان های مردم نهاد در حوزه مبارزه با اعتیاد در ایران انجام شد. روش: پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شد. جامعه آماری شامل 270 نفر از مدیران، کارشناسان و روسای کمیته های تخصصی سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه مبارزه با اعتیاد بود. همه افراد این جامعه نمونه مطالعه را تشکل دادند. داده ها از طریق پرسش نامه های استاندارد و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری شدند. تحلیل داده ها با بهره گیری از نرم افزار تخصصی تحلیلی داده های کیفی و روش های آماری تکمیلی (آزمون های خی دو، تحلیل واریانس، و ضریب همبستگی پیرسون) برای بخش کمی صورت گرفت. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آسیب های سازمان های مردم نهاد را می توان در سه دسته ی ساختاری، زمینه ای و رفتاری طبقه بندی کرد که بیشترین سهم مربوط به آسیب های ساختاری بود. به طور خاص، مهم ترین آسیب ها و چالش های سازمان های مردم نهاد به ترتیب شامل مشکلات و کمبود منابع مالی؛ ضعف در سیستم های پایش و ارزیابی مستمر؛ کمبود دانش، آموزش و نیروی متخصص؛ عدم توجه کافی به کیفیت برنامه ها و اثربخشی آن ها؛ و کمبود پروژه های تحقیقاتی و مطالعاتی بودند. در مقابل، فرصت هایی نظیر تقویت گفتمان مشارکت اجتماعی در مبارزه با اعتیاد، حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به مسائل اعتیاد و پتانسیل شبکه سازی سازمان های مردم نهاد شناسایی شدند. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که سازماندهی و توانمندسازی سازمان های مردم نهاد از طریق رفع چالش ها و بهره برداری از فرصت ها، نقش حیاتی در افزایش اثربخشی تلاش های مبارزه با اعتیاد خواهد داشت. به علاوه، راهبردهایی شامل توسعه طرح های کلان ملی، ایجاد پلتفرم تبادل تجربیات، توانمندسازی سازمان های مردم نهاد، تقویت مکانیزم های نظارت و ارزیابی و همکاری بین بخشی برای مبارزه با اعتیاد پیشنهاد می شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش معنوی بر بهزیستی روانی با نقش مداخله گر افکار خودکار در جمعیت دانشجویی انجام شد. نمونه مورد پژوهش، شامل ۱۸۰ نفر از دانشجویان دختر شاغل به تحصیل در دانشگاه زابل بود. اعضای نمونه پرسشنامه های افکار خودکار، نشانگر بهزیستی روانی و هوش معنوی را به صورت گزارش شخصی (مداد و کاغذی) تکمیل کردند و در نهایت، اطلاعات حاصل از ۱۴۵ آزمودنی (۱۸ تا ۳۲ساله) با میانگین سنی ۲۱.۷۸، مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج همبستگی پیرسون، حاکی از وجود ارتباط معنا دار بین ابعاد هوش معنوی، افکار خودکار منفی، و بهزیستی روانی بود و نتایج معادلات ساختاری نیز نقش میانجی افکار خودکار منفی در تأثیر هوش معنوی بر بهزیستی روانی دانشجویان را مورد تأیید قرار داد. یافته های مطالعه حاضر به ما نشان داد که افکار خودکار منفی به عنوان یک سازوکار روان شناختی، هوش معنوی را به بهزیستی روانی مرتبط می سازد و بهبود هوش معنوی افزون بر مزایای مستقیم برای بهزیستی روانی، به صورت غیرمستقیم و از طریق کاهش افکار خودکار منفی نیز موجب بهبود بهزیستی روانی می گردد؛ بنابراین، تلفیق مداخلات درمانی با آموزش های مبتنی بر هوش معنوی می تواند به مدیریت و بازسازی بهتر الگوهای فکری منفی افراد کمک کند.

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی برنامه آموزشی ذهنی سازی بر پرخاشگری و پیشگیری از رفتار آسیب به خود در نوجوانان انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر دوره اول متوسطه مدارس شهر اراک در سال تحصیلی 1404-1403 بود. نمونه پژوهش شامل 60 دانش آموز دختر و پسر بود که به شیوه هدفمند و بر اساس ملاک های ورودی انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و کنترل جایگذاری شدند (هر گروه 30 نفر). گروه آزمایش تحت 8 جلسه برنامه آموزشی ذهنی سازی قرار گرفت. گردآوری داده ها با استفاده از مقیاس پرخاشگری باس و پری (BPAQ؛ باس و پری، 1992)، سیاهه خودآسیبی اُتاوا-کارکردها (OSI-F؛ مارتین و همکاران، 2013) انجام شد. تحلیل داده ها به روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر صورت گرفت. نتایج نشان داد، بین پیش آزمون و پس آزمون پرخاشگری و رفتار آسیب به خود در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود داشت (01/0>p). بین میانگین پس آزمون و پیگیری در گروه آزمایش تفاوت آماری معناداری وجود نداشت (01/0>p). نتایج در دوره پیگیری حفظ شد. در مجموع یافته ها بر پتانسیل برنامه آموزشی ذهنی سازی به عنوان رویکردی مؤثر برای بهبود پرخاشگری و پیشگیری از رفتار آسیب به خود در نوجوانان تأکید دارد. در همین ارتباط ادغام آموزش ذهنی سازی در سیستم های آموزشی می تواند نوید بخش ارتقای سلامت روان در نوجوانان باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی درمان مبتنی بر رویکرد خودشفابخشی بر تاب آوری و شفقت ورزی در مردان وابسته به مواد مخدر در حال ترک بود. روش: پژوهش حاضر نیمه-آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آ زمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مردان مصرفکننده مواد مخدر مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر زاهدان در سال 1403 بود. نمونه ای به حجم 30 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. شرکت کنندگان هر دو گروه در مراحل پیش آزمون و پس آزمون، مقیاس تاب آوری و مقیاس شفقت ورزی را تکمیل کردند. درمان خودشفابخشی طی 10 جلسه 90 دقیقه ای روی گروه آزمایش اجرا شد. داده ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد درمان مبتنی بر رویکرد خودشفابخشی باعث افزایش تاب آوری و شفقت ورزی در گروه آزمایش شد. نتیجه گیری: پیشنهاد می گردد برای افزایش مهارت های خودمراقبتی در افراد وابسته به مواد در ترک اعتیاد از آموزش خود شفابخشی استفاده شود.

هدف: پژوهش حاضر به بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی بر خودشیفتگی مرضی و خودکارآمدی ترک در افراد مصرفکننده مواد محرک پرداخت. روش: این پژوهش نیمه-آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل همه افراد مبتلا به مصرف مواد محرک مراجعهکننده به مراکز ترک اعتیاد زیر نظر سازمان بهزیستی شهر آبادان در سال 1402 بود. نمونه ای شامل 50 نفر از افراد با سابقه مصرف مواد محرک به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش (25 نفر) و کنترل ( 25 نفر) قرار گرفتند. شرکتکنندگان پرسشنامه ی خودشیفتگی مرضی و پرسشنامه خودکارآمدی ترک را تکمیل کردند. جلسات رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی در 8 جلسه 90 دقیقه ای بر روی گروه آزمایش اجرا شد. تجزیه و تحلیل دادهها با روش کوواریانس چندمتغیره انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد بین گروه آزمایش و کنترل در رابطه با خودشیفتگی مرضی و خودکارآمدی ترک در مرحله پس آزمون تفاوت معنی دار وجود داشت. به عبارت دیگر، آموزش رفتاردرمانی دیالکتیکی گروهی باعث کاهش خودشیفتگی مرضی و افزایش خودکارآمدی ترک در افراد مبتلا به مصرف مواد محرک شد. نتیجه گیری: پیشنهاد می شود متخصصان حوزه سلامت روان و اعتیاد با بکار گیری رفتاردرمانی دیالکتیک گروهی در جهت کاهش خودشیفتگی مرضی و افزایش خودکارآمدی ترک افراد در جستجوی درمان مصرف مواد بهره ببرند.