فرشته رضازاده خلخالی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی مهارت های اجتماعی در رابطه با اضطراب اجتماعی و سبک های دلبستگی دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش هممبستگی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش 302 نفر از دانشجویان دانشگاه های تهران در سال 1400 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های اضطراب اجتماعی کانور و همکاران، دلبستگی بزرگسالان هازن و شیور و پرسشنامه مهارت های اجتماعی ماتسون و همکاران بهره گرفته شد. برای تحلیل داده های پژوهش از همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا و اجتنابی بر اضطراب اجتماعی اثر مثبت و معنادار دارند. اثر مستقیم مهارت های اجتماعی بر اضطراب اجتماعی منفی و معنادار بود. نتایج اثرات میانجی نشان داد که سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن با نقش میانجی مهارت های ارتباطی بر اضطراب اجتماعی اثر غیرمستقیم معنادار دارند. اثر کل سبک های دلبستگی دوسوگرا، اجتنابی و ایمن بر اضطراب اجتماعی معنادار بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تقویت مهارت های اجتماعی می تواند تأثیر منفی سبک های دلبستگی ناایمن بر اضطراب اجتماعی را کاهش دهد. این نتایج بر اهمیت مداخلات آموزشی و روان شناختی برای بهبود مهارت های ارتباطی تأکید دارد

اختلال اضطراب اجتماعی یکی از رایج ترین اختلالات اضطرابی است که با محدود کردن توانایی های مبتلایان به آن، مشکلات مختلفی را در موقعیت های اجتماعی و عملکرد مرتبط با آن ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اضطراب اجتماعی بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه با میانجی گری نگرانی از تصویر بدن در دانشجویان انجام شد. روش این پژوهش توصیفی و طرح آن از نوع همبستگی بود. نمونه مورد بررسی 302 نفر از دانشجویان در حال تحصیل در دانشگاه های تهران در سال تحصیلی 1400-1399 بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از سیاهه اضطراب اجتماعی (SPIN؛ کانور و همکاران، 1979)، پرسشنامه طرحواره یانگ (YSQ؛ یانگ و براون، 2003) و سیاهه نگرانی از تصویر بدن (BICI؛ لیتیلتون و همکاران، 2005) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS24 و AMOS استفاده شد. نتایج نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (65/0=β) و اضطراب اجتماعی (48/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد. همچنین، نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (43/0=β) اثر مثبت و معنادار دارد (05/0>P). نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که طرحواره های ناسازگارانه با نقش میانجی نگرانی از تصویر بدن بر اضطراب اجتماعی (28/0=β) اثر غیرمستقیم معنادار دارد؛ در واقع، می توان گفت نگرانی از تصویر بدن بین این دو متغیر نقش میانجی دارد. نتایج نشان داد که اثر کل طرحواره های ناسازگارانه بر نگرانی از تصویر بدن (77/0=β) بود (05/0>P). این یافته ها اهمیت شناسایی و درمان طرحواره های ناسازگارانه را در کاهش اضطراب اجتماعی نشان می دهد و نگرانی از تصویر بدن به عنوان عاملی مهم در ایجاد و تقویت اضطراب اجتماعی معرفی می شود. بنابراین، توجه به این عوامل می تواند در طراحی برنامه های مداخله ای و درمانی موثر برای کاهش اضطراب اجتماعی در دانشجویان مفید باشد.