درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف مدل یابی معادلات ساختاری رابطه هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی، سواد رسانه های اجتماعی و تسهیم دانش در بین کتابداران کتابخانه های عمومی استان آذربایجان شرقی انجام گرفته است. این پژوهش بر اساس ماهیت و ویژگی کلی، یک پژوهش کمی؛ بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس روش پژوهش و جمع آوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش کتابداران کتابخانه های عمومی استان آذربایجان شرقی در سال 1401 (تعداد 401 نفر) بودند. نمونه آماری پژوهش 310 نفر است که به روش تصادفی ساده انتخاب شده بودند. جهت جمع آوری داده ها پرسش نامه استاندارد هوش هیجانی شات (1998)، مهارت های ارتباطی زادبود (1401)، رسانه های اجتماعی مجردی (1393) و تسهیم دانش آجزن (2006) استفاده شد. پایایی پرسش نامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تائید شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی تجزیه وتحلیل گردید. یافته های پژوهش میانگین هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی، سواد رسانه های اجتماعی و تسهیم دانش کتابداران کتابخانه های عمومی استان آذربایجان شرقی را به ترتیب 09/3، 21/3، 16/3 و 24/3 نشان دادند. همچنین نتایج آزمون مدل یابی معادلات ساختاری حاکی از برازش مدل مفهومی ارائه شده (78/0RMSEA=، 94CFI=، 98/0GFI=) و تائید رابطه بین هوش هیجانی و تسهیم دانش با نقش واسطه ای مهارت های ارتباطی و سواد رسانه های اجتماعی بود. پیشنهاد می شود در نظام آموزشی علم اطلاعات ایران و نیز توسط نهاد کتابخانه های عمومی کشور برنامه ریزی های لازم برای تقویت متغیرهای مذکور (به خصوص هوش هیجانی) انجام پذیرد.

هدف: شناسایی مؤلفه ها و ارائه پیشنهادهایی برای موضوع کتابداری دین در کشور بود.روش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کاربردی است که با رویکرد کیفی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های باز و نیمه ساختاریافته با 12 نفر از متخصصان کتابداری انجام شد که به صورت هدفمند به دلیل تجربه و شناخت از موضوع انتخاب شدند. مصاحبه ها تا زمان اشباع و تکراری شدن اطلاعات ادامه یافت. متن مصاحبه ها با روش تحلیل مضمون موردبررسی قرار گرفتند. در این فرایند با استفاده از رویکرد ایجاد شبکه مضامین در سه مرحله استخراج مضامین پایه، دسته بندی مضامین پایه و ایجاد مضامین سازمان دهنده و درنهایت ایجاد مضمون فراگیر کدگذاری ها انجام شد.یافته ها: مضامین در چهار گروه اقدامات تخصصی در کتابخانه ها برای توسعه و پژوهش علوم دینی و ترویج دین در جامعه، شرایط تأثیرگذار بر ایجاد تخصص دینی در کتابداری، نقش کتابخانه ها و نهادهای دینی در توسعه و ارتقای تخصص دینی کتابداری و نتایج و فواید فعالیت های تخصصی دینی کتابداری در تقویت مطالعات دینی و ترویج دین داری در جامعه دسته بندی شدند. اقدامات تخصصی ناظر بر ده مضمون پایه است که شامل شناسایی منابع، سازمان دهی، شناخت نیاز مخاطبان و اطلاع رسانی، تولید ابزارهای تخصصی، آموزش کتابداران و لزوم تبیین اهداف و وظایف کتابداری دین است. یازده مضمون پایه شرایط تأثیرگذار بر موضوعاتی چون نفوذ دین در بافتار فرهنگی و سیاسی و موانعی مانند ضعف اطلاعات دینی کتابداران و چالش های دینی جوانان تأکید دارد. پانزده مضمون پایه نقش کتابخانه ها و نهادهای دینی در گروه های نهادهای حاکمیتی، کتابخانه های بزرگ، نهادهای دینی و تشکل های کتابداری ملی و بین المللی و مؤسسات علمی و پژوهشی هستند. سه مضمون پایه جذب مخاطبان کتابخانه ها، ترویج اخلاق حرفه ای اسلامی کتابداری و کمک به توسعه مطالعات دینی از نتایج پرداختن به کتابداری دین در کشور است.نتیجه گیری: بافتار و فرهنگ دینی فارغ از نوع دین و مذهب در جوامع ایجاد و تقویت رویکرد دینی را به عنوان شاخه ای از فعالیت های کتابداری حرفه ای ضروری کرده است و این موضوع از دیرباز در حرفه کتابداری موردتوجه بوده است و نیاز به تقویت دارد. نقش نهادها و تشکل ها در تغییر، تحول و تقویت رویکردهای جدید در حرفه کتابداری از طریق توسعه مبانی علمی و فکری و تقویت دانش این حوزه و افزایش تعاملات و ارتباطات علمی بسیار پررنگ و تأثیرگذار بوده است و در حوزه دین نیز تأثیر مشخص و برجسته ای را از خود نشان داده اند؛ بنابراین توجه به ایجاد تشکل های حرفه ای کتابداری دین و پیوند این تشکل ها با سایر نهادهای مدنی و تشکل های کتابداری دینی در سطح بین المللی به تقویت این مجامع کمک خواهد کرد. ایجاد تشکل کتابداری دین در ایران با حضور نمایندگانی از نهادهای کتابداری و نهادهای دینی از همه گرایش ها و مذاهب دینی رسمی کشور به منظور سیاست گذاری، هماهنگی و برنامه ریزی فعالیت های حرفه ای کتابداری دین در کشور می تواند برای حرفه علم اطلاعات و دانش شناسی کشور مفید و مؤثر باشد. شاید از این رهگذر افق های گسترده و جدیدی به روی کتابداران و سایر ذی نفعان گشوده شود. بدیهی است چنین انجمنی می بایست زیر چتر حمایتی حرفه ای، معنوی و مادی نهادی بزرگ تر قرار گیرد. این نهاد می تواند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران باشد. ایجاد گرایش کتابداری دین و تدوین دروس و سرفصل های مناسب برای تربیت کتابداران این حوزه در دانشگاه، تدوین اولویت های پژوهشی و انجام پژوهش های نظری و کاربردی کتابداری دین در مؤسسات علمی و پژوهشگاه های تخصصی مرتبط با علم اطلاعات و دانش شناسی از پیشنهادهای این پژوهش است.

هدف : پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های مدیریت ریسک در کتابخانه های عمومی بر اساس مدل مدیریت ریسک در بخش عمومی انجام شده است. روش : برای پیمایش، پرسشنامه ای 35 گویه ای شش گزینه ای براساس ایزو 31000 و الگوی احمتی و ولادی (2017) طراحی شد و اعتبار آن بررسی و سپس اجرا شد. جامعه پژوهش تمام کتابداران کتابخانه های عمومی شهر تبریز به تعداد 118 نفر بود. با نمونه گیری تصادفی و فرمول کوکران نمونه 90 نفری حاصل شد. برای تحلیل داده ها از آماره های توصیفی، آزمون دوجمله ای، و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها : یافته ها نشان داد که موافقت کتابداران با ابعاد الگوی مدیریت ریسک در سطح «تا حدودی موافقم» است. کتابداران با ابعاد اصلی، و نیز ابعاد فرعی الگوی مدیریت ریسک در بخش عمومی موافقت داشتند البته به جز یک بُعد به نام «پایش و بازنگری چارچوب» که قطعیتی در باب موافقت یا عدم موافقت کتابداران با آن حاصل نشد. مؤلفه چهارم (متمرکز بودن مدیریت ریسک به عدم قطعیت ها) و پنجم (نظام مند، ساختاریافته و بهنگام بودن مدیریت ریسک) از بُعد اصول مدیریت ریسک، فاقد روایی بود. در الگوی عملیاتی مدیریت ریسک که در قالب مدل یابی معادلات ساختاری مورد مطالعه قرار گرفت، بُعد اصول (متغیر مستقل)، پنج بُعد مربوط به چارچوب، و چهار بُعد از فرایندها (ارزشیابی ریسک، زمینه سازی، ارتباط و مشاوره، و تحلیل ریسک) معنادار تلقی شد. نتیجه گیری: موافقت نسبی کتابداران با مدیریت ریسک، دال بر نیاز به پشتوانه اجرایی قوی بود و الگوی مدیریت ریسک از نظر آن ها تکیه زیادی به زمینه سازی، ارتباط و مشاوره، تحلیل ریسک و ارزشیابی داشت.

با حرکت جهان به سمت اقتصاد مبتنی بر دانایی، دانش و مدیریت آن به عاملی حیاتی در حفظ قدرت رقابتی سازمان ها و صنایع تبدیل شده است. در این راستا، بررسی فرآیند ترجمان دانش در دانشگاه ها و صنایع از اهمیت ویژه ای برخوردار است. لذا پژوهش حاضر با هدف سنجش وضعیت ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاه های ایران (شهید چمران اهواز، لرستان، هرمزگان و خلیج فارس بوشهر) انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه پژوهش 285 عضو هیات علمی دانشکده های مهندسی از 4 دانشگاه شهید چمران اهواز، خلیج فارس بوشهر، لرستان و هرمزگان بودند. گردآوری داده ها با استفاده از «پرسشنامه خودارزیابی فعالیت های ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاهی» صورت گرفت که از 30 گویه در قالب چهار حیطه «سوال پژوهش»، «تولید دانش»، «انتقال دانش» و «ترویج استفاده از شواهد» تشکیل شده است. در تحلیل داده های این پژوهش علاوه بر شاخص های آمار توصیفی، آزمون های آماری ANOVA و تحلیل رگرسیون خطی استفاده شد، علاوه بر این نمودارهای پراکنش ترسیم شد. با توجه به یافته ها، میانگین نمره کل فرآیند ترجمان دانش در دانشگاه های خلیج فارس بوشهر (93/19±97/99) و لرستان (30/15±80/99) بالاتر از دانشگاه های هرمزگان (49/21±94/93) و شهید چمران اهواز (76/21±55/93) است. همچنین در بین مؤلفه های مورد بررسی، بالاترین میانگین به مؤلفه «انتقال دانش» اختصاص داشت و کمترین میانگین نیز مربوط به «ترویج استفاده از شواهد» بود. بعلاوه مشخص شد که تمامی مؤلفه های فرآیند ترجمان دانش به طور معناداری در تبیین و پیش بینی عملکرد پژوهشگران نقش دارند (p<0.001) و ضرایب استانداردشده (Beta) بیانگر آن است که مؤلفه انتقال دانش با ضریب 95/0 بیشترین تأثیر را بر عملکرد ترجمان دانش دارد و پس از آن به ترتیب تولید دانش (90/0)، ترویج استفاده از شواهد (86/0) و سؤال پژوهش (85/0) اثرگذار هستند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ایجاد ارتباط نظام مند میان دانشگاه ها و ذی نفعان می تواند اثربخشی ترجمان دانش را افزایش داده و به بهبود تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد در سطح ملی کمک کند. پیشنهاد می شود پژوهش های آتی با تمرکز بر ترجمان دانش در سازمان های اجرایی و صنایع، با استفاده از ابزارهای بومی شده در بعد سازمانی انجام گیرد.

جست وجوی وبی به منزله ابزار اصلی برای دسترسی به حجم وسیعی از داده ها نقش مهمی در بازیابی اطلاعات ایفا می کند. هدف پژوهش حاضر، مقایسه سطح توجه پیوسته در مراحل مختلف جست وجوی وبی است. این پژوهش به لحاظ هدف، بنیادی و به لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات، کمی از نوع شبه آزمایشی است. نمونه پژوهش شامل 12 دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز، و روش نمونه گیری هدفمند بود؛ زیرا دانشجویان تحصیلات تکمیلی به واسطه انجام پژوهش، فعالیت های جست وجوی بیشتری داشتند. برای محاسبه اندازه نمونه از نرم افزار «جی-پاور» استفاده شد، و حجم نمونه 12 نفر برآورد شد. با این حال، برای اطمینان، داده ها از 14 شرکت کننده جمع آوری شد. متغیر اصلی پژوهش سطح توجه پیوسته بود که از طریق ثبت فعالیت موج تتا با دستگاه الکتروآنسفالوگرافی 21 الکترودی سنجیده شد. به منظور پیش پردازش و تحلیل داده ها از کتابخانه «ام ان ای» در زبان برنامه نویسی «پایتون» استفاده شد. داده های پیش پردازش شده با توجه به بازه های زمانی ای که آزمودنی برای هر یک از مراحل جست وجوی وبی شامل خواندن سؤال، فرمول بندی پرسش جست وجو، بررسی صفحه نتایج موتور جست وجو، و قضاوت ربط صرف کرده بود، کنار هم قرار گرفت. سرانجام، توان نسبی موج تتا، به عنوان مقیاس اندازه گیری سطح توجه پیوسته برای هر مرحله محاسبه شد و از طریق روش تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر این موج در مراحل مختلف جست وجو مقایسه شد. یافته ها نشان داد که توان نسبی موج تتا در مرحله قضاوت ربط به طور معنا داری بالاتر از مرحله بررسی صفحه نتایج موتور جست وجو بود؛ اما در دو مرحله خواندن سؤال و فرمول بندی پرسش جست وجو، تفاوت معنا داری نداشت. این یافته نشان می دهد که توجه پیوسته در مرحله قضاوت ربط از مرحله بررسی صفحه نتایج موتور جست وجو بالاتر است؛ زیرا کاربران هنگامی که در این مرحله قرار دارند، صفحات اطلاعات را با دقت بیشتری می خوانند، ربط آن ها را بررسی می کنند، و پاسخ مورد نظر تکلیف جست وجو را پیدا می کنند. اما در مرحله بررسی صفحه نتایج موتور جست وجو، کاربران نیاز به توجه پیوسته بالایی ندارند. در این مرحله، کاربران اصولاً به مرور اجمالی عناوین می پردازند و بازه های توجه شان کوتاه تر است. از نتایج این پژوهش می توان در طراحی موتورهای جست وجوی شخصی سازی شده با داده های الکتروآنسفالوگرام استفاده کرد. ارزیابی میزان فعالیت موج تتای کاربران در صفحات محتوا می تواند نقش یک شاخص قابل اعتماد در بررسی میزان درگیری کاربران با محتوا و ارزیابی مرتبط بودن مطالب باشد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف استخراج شاخص­های هفده‌گانه توسعه پایدار سازمان­ملل­متحد، به ترجمه و بومی‏سازی اهداف هفده‏گانه توسعه پایدار از طریق بسط واژگان به کمک اصطلاح‌نامه­های تخصصی ایرانداک، جستجو در پایگاه‏هایISC و اسکوپوس پرداخته است. اهداف توسعه پایدار بخشی از برنامه اتمام فقر، محافظت از کره زمین، بهبود زندگی و برخورداری از صلح و رفاه تا سال 2030 است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با تحلیل محتوا و مطالعه اسنادی با هدف تهیه فهرستی از واژگان طبیعی و کنترل شده مربوط به اهداف ­توسعه­ پایدار انجام گرفته است. روش گردآوری داده‌ها «مشاهده ساختارمند (نظام‌مند)» است که به صورت رسمی و غیرمشارکتی انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل یک سیاهه وارسی محقق‌ساخته است که با استفاده از واژگان طبیعی و کنترل شده هر یک از اهداف هفده‏گانه توسعه پایدار طراحی و روایی آن تأیید گردید. یافته‌ها: پژوهش حاضر فهرستی از واژگان زبان طبیعی و کنترل شده به منظور کاربردهای آتی در سامانه نان جهت برچسب زنی به هر یک از ایده­ها و نیازها را ایجاد نمود. بدین ترتیب با استفاده از این فهرست و نگاشت یک به یک ایده­ها و نیازها با فهرست ایجاد شده، نیازها و ایده­ها در سامانه‏های فناوری و نوآوری با اهداف توسعه پایدار سازمان­ملل­متحد منطبق می‏شود. نتیجه‌گیری: فهرست ایجاد شده به تفکیک هر یک از اهداف توسعه پایدار، قابلیت استفاده در سکوهای نوآوری و فناوری را به منظور منطبق‏نمودن آن‌ها با اهداف توسعه پایدار را دارد و می­توان از آن جهت نمایه­سازی منابع پایگاه‏های اطلاعاتی و استنادی استفاده نمود. بدین ترتیب رصد و پایش انتشارات علمی در سطح ملی بر اساس اهداف توسعه پایدار میسر خواهد شد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر فرهنگ بین نسلی سازمان بر نوآوری با نقش واسطه ای تسهیم دانش در بین کارکنان دانشگاه شیراز بود. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کارکنان دانشگاه شیراز به تعداد 700 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، 248 نفر انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسش نامه فرهنگ بین نسلی کینگ و برانت (2017)، تسهیم دانش ون دن هوف و دی رایدر (2004) و رفتار نوآورانه هولمن و همکاران (2012) بود. روایی محتوایی پرسش نامه ها مورد تائید صاحب نظران قرار گرفت و پایایی پرسش نامه ها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 91/0، 81/0 و 84/0 برآورد شد. تجزیه وتحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی مشتمل بر ضریب همبستگی پیرسون و مدل معادلات ساختاری انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که وجود فرهنگ سازنده بین نسلی، تأثیر مثبت و معناداری بر رشد رفتار تسهیم دانش دارد. به علاوه، رفتار تسهیم دانش نیز تأثیر مثبت و معناداری بر رشد نوآوری کارکنان دارد. همچنین، فرهنگ بین نسلی در دانشگاه تأثیر مثبت اما غیرمعنادار بر نوآوری کارکنان دارد؛ بنابراین، فرهنگ بین نسلی در دانشگاه به واسطه رفتار تسهیم دانش، می تواند نوآوری کارکنان را تحت تأثیر قرار دهد.

با توجه به اهمیت پدیده پنهان سازی دانش در محیط های دانشگاهی و مراکز آموزش عالی، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عارضه پنهان سازی دانش در میان استادان دانشگاه تهران صورت پذیرفته است. راهبرد پژوهش حاضر پیمایشی است که درصدد تبیین روابط و میزان تأثیر متغیرها است. جامعه آماری آن شامل اعضای هیئت علمی دانشکده پردیس علوم دانشگاه تهران بود که تعداد آنان 151 نفر برآورد شده است و با استفاده از نرم افزار سمپل پاور حجم نمونه برابر با 130 نفر تخمین زده شد. دستاورد پژوهش حاضر حاکی از آن بود که طردگرایی سازمانی بر پنهان سازی دانش تأثیرگذار بوده است و 46 درصد واریانس متغیر پنهان سازی دانش توسط متغیر طردگرایی سازمانی تبیین شده است. تفکر ابزاری بر پنهان سازی دانش تأثیرگذار بوده است و 18 درصد واریانس متغیر پنهان سازی دانش توسط متغیر تفکر ابزاری تبیین شده است و در رابطه بین تفکر ابزاری و طردگرایی سازمانی بر پنهان سازی دانش رهبری فداکارانه نقش واسطه ای جزئی دارد. تأثیر طردگرایی سازمانی و تفکر ابزاری به عنوان متغیرهای مستقل و پنهان سازی دانش به عنوان متغیر وابسته و رهبری فداکارانه که متغیری با بار معنایی مثبت است به عنوان متغیر واسطه ای برای نخستین بار است که در داخل و خارج از کشور مورد واکاوی قرار گرفت که نشان از نوآوری و اصالت پژوهش است که می تواند به کاهش خلأ پژوهشی و نظری در امر پنهان سازی دانش یاری رساند. با توجه به یافته های پژوهش می توان دریافت عارضه پنهان سازی دانش در میان استادان دانشگاه از دو عامل طردگرایی و تفکر ابزاری متأثر است و عدم توجه به رشد این دو مؤلفه می تواند در درازمدت چرخه بهبود و اشتراک دانش را به خطر اندازد. ازاین رو توجه به مؤلفه رهبری فداکارانه و کمک به بهبود آن می تواند در تفکر ابزاری و طردگرایی نقش بااهمیتی ایفا کند.

هدف: این پژوهش با هدف مطالعه تجربه کاربران با آسیب بینایی در تعامل با سامانه های پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و رسیدن به چالش های استفاده از این سامانه ها انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر نوعی پژوهش اکتشافی کاربردی است که با رویکرد کیفی انجام شد و از ابزار مصاحبه و مشاهده رفتار کاربران با آسیب بینایی با پروتکل بلنداندیشی همزمان برای مطالعه کاربرانی که از فناوری کمکی برای تعامل با سامانه های ایرانداک بهره می گیرند، استفاده شد. تعاملات 24 کاربر با آسیب بینایی در حین انجام وظایف مختلف در این سامانه ها مورد تحلیل قرار گرفت. برای جمع بندی و تجزیه و تحلیل داده های کیفی از نرم افزار مکس کیودا استفاده شد. یادداشت ها مشاهده و صحبت های مشارکت کنندگان بر اساس تحلیل محتوای کیفی و در قالب کدگذاری اولیه و ثانویه بررسی شد و مقوله ها، زیرمقوله ها و مفاهیم تعیین گردید. 394 کد اولیه در 9 مقوله و 28 زیرمقوله در این فرایند حاصل گردید. یافته ها : چالش هایی در ساختار اطلاعات و روابط، جایگزین های متنی برای محتوای گرافیکی و غیرمتنی، سازگاری محتوا با نرم افزار صفحه خوان، پیمایش با صفحه کلید، قابل پیمایش بودن صفحات، عملکرد قابل پیش بینی عناصر صفحه، کمک ورودی، محدودیت های زمانی و ویژگی های حسی توسط مشارکت کنندگان گزارش گردید. نتیجه گیری: داده های حاصل از این مطالعه، سرنخ های ارزشمندی را در مورد چالش های کاربران با آسیب بینایی برای پیمایش سامانه های ایرانداک ارائه می دهد. این مطالعه جزء اولین تلاش ها برای بررسی سیستماتیک تعامل کاربران صفحه خوان با سامانه های ایرانداک محسوب می شود. بهبود کاربرد پذیری این سامانه ها، مستلزم تلاش های جدی در جهت رفع موانع شناسایی شده و اجرای توصیه های پژوهشی است.

مقدمه و اهداف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر قابلیت های هوش مصنوعی بر بهره وری کتابداران، با تأکید بر نقش میانجی تسهیم دانش، در میان کتابداران کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی مستقر در تهران انجام شده است. روش ها: روش پژوهش از نوع پیمایش همبستگی و از منظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی شهر تهران که در مجموع 214 نفر بودند، با استفاده از فرمول کوکران و در نظر گرفتن پارامترهای آماری استاندارد، حجم نمونه پژوهش 137 نفر تعیین گردید. برای سنجش متغیرهای پژوهش از ابزارهای معتبر و استاندارد بهره گرفته شد. میزان استفاده از هوش مصنوعی از طریق پرسشنامه ای ۲۲ گویه ای در پنج بعد (مدیریت هوش مصنوعی، تصمیم گیری مبتنی بر هوش مصنوعی، زیرساخت هوش مصنوعی، آمادگی برای هوش مصنوعی، و مهارت های مرتبط با هوش مصنوعی)، بهره وری با ابزار ۱۷ گویه در چهار بُعد (کارایی، اثربخشی، تعهد و توانایی حل مسئله) و شاخص تسهیم دانش که شامل ۱۲ گویه بود، ارزیابی شد. تمامی ابزارها براساس طیف پنج درجه ای لیکرت طراحی شدند. روایی ابزارها از طریق تحلیل روایی همگرا و واگرا و پایایی آن ها با محاسبه آلفای کرونباخ تأیید شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین هوش مصنوعی و بهره وری کتابداران رابطه مثبت و معناداری وجود داشت. همچنین، هوش مصنوعی اثر مثبت و معناداری بر تسهیم دانش داشت. از سوی دیگر، تسهیم دانش با بهره وری کتابداران رابطه مثبت و معناداری برقرار کرد. بحث و نتیجه گیری: تحلیل ها بیانگر آن است که تسهیم دانش به عنوان یک متغیر میانجی کامل، نقش مهمی در پیوند میان قابلیت های هوش مصنوعی و بهره وری کتابداران ایفا می کند. اصالت: این پژوهش به غنای ادبیات مرتبط با هوش مصنوعی در حوزه کتابداری کمک کرده و خلأهای موجود در فهم روابط میان فناوری های نوین و بهره وری منابع انسانی در کتابخانه ها را آشکار می سازد.

مقدمه و اهداف : این پژوهش به بررسی جامع پیاده سازی هوش مصنوعی در کتابخانه های دانشگاهی، شامل کاربردها، چالش ها، عوامل کلیدی، مزایا، سیاست ها، امکانات لازم و شایستگی های موردنیاز می پردازد. روش ها : پژوهش حاضر کاربردی و کیفی است که با روش مرور نظام مند و استفاده از چهارچوب PRISMA انجام شد. از بین ۱۴۶۷ مدرک بازیابی شده از پایگاه وب آو ساینس، ۳۱ مقاله مرتبط انتخاب و داده های موردنیاز استخراج شد. یافته ها: هوش مصنوعی قادر به بهبود فرآیندهایی در بخش های مختلف کتابخانه های دانشگاهی است. بااین حال، کمبود مهارت های تخصصی، نگرانی های امنیتی و محدودیت منابع از موانع اصلی محسوب می شوند. مهارت های نرم کتابداران نیز نقش کلیدی در موفقیت پیاده سازی دارد. بحث و نتیجه گیری: ادغام هوش مصنوعی منجر به تحول قابل توجه در خدمات کتابخانه های دانشگاهی می شود. سرمایه گذاری در آموزش و پذیرش فناوری های جدید برای بهره برداری از مزایای هوش مصنوعی و تثبیت جایگاه کتابخانه های دانشگاهی ضروری است. اصالت: اصالت پژوهش در ارائه نگاه همه جانبه به پیاده سازی هوش مصنوعی در کتابخانه های دانشگاهی است که کاربردها، چالش ها، الزامات انسانی و زیرساختی و سیاست های عملیاتی را پوشش می دهد و تحلیل راهبردی برای مدیران ارائه می کند. کلیدواژه ها: هوش مصنوعی، کتابخانه های دانشگاهی، چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی، پیاده سازی هوش مصنوعی، سیاست گذاری فناوری، مرور نظام مند.

مقدمه و اهداف : جهت گیری مذهبی می تواند موجب قبول مسئولیت اجتماعی شود. از طرفی قبول مسئولیت اجتماعی می تواند موجب شکل گیری شادابی اجتماعی شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر این است که به مطالعه رابطه بین جهت گیری مذهبی، شادابی اجتماعی و تمایل به اشتراک گذاری دانش در میان معلمان شاغل در آموزش وپرورش استان البرز بپردازد. روش ها : پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که به شیوه توصیفی پیمایشی صورت گرفته است؛ زیرا در این پژوهش روابط میان متغیرها در قالب مدل علی مورد بحث قرار گرفت. جامعه پژوهش شامل معلمان شاغل در آموزش وپرورش استان البرز در سال 1403 بودند. به کمک نمونه گیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران از میان 25300 معلم شاغل، 379 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه جهت گیری مذهبی آلپورت و رز، پرسشنامه شادابی لیندنبرگ و پرسشنامه اشترا ک گذاری دانش جین و دیگران است. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای سنجش پایی ابزارهای مزبور به ترتیب 81/0، 82/0، و 71/0 محاسبه گردید. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل مسیر به کمک نرم افزار لیزرل استفاده گردید. یافته ها : یافته ها نشان می دهد که جهت گیری مذهبی درونی بر تمایل به اشتراک گذاری دانش اثر مستقیم و مثبت دارد؛ اما جهت گیری مذهبی بیرونی بر تمایل به اشتراک گذاری دانش تأثیر معنا داری ندارد. همچنین جهت گیری مذهبی درونی بر همه ابعاد شادابی اجتماعی اثر مستقیم و مثبت دارد. درحالی که جهت گیری مذهبی بیرونی بر همه ابعاد شادابی اجتماعی اثر مستقیم و منفی دارد. همچنین همه ابعاد شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراک گذاری دانش معلمان دارای اثر مستقیم و معنادار است. همچنین در بررسی مدل علی ارائه شده پژوهش مشاهده می شود که میزان واریانس تبیین شده تمایل به اشتراک گذاری دانش برابر با 48/0 است که نشان می دهد 48 درصد از تغییرات تمایل به اشتراک گذاری دانش توسط متغیرهای درون زا و برون زای موجود در مدل تبیین می شود. بحث و نتیجه گیری : جهت گیری مذهبی درونی از طریق شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراک گذاری دانش معلمان دارای اثر غیرمستقیم و مثبت است. برخلاف جهت گیری مذهبی درونی، جهت گیری بیرونی از طریق شادابی اجتماعی بر تمایل به اشتراک گذاری دانش معلمان اثر غیرمستقیم و منفی دارد. اصالت : رابطه بین جهت گیری مذهبی، شادابی اجتماعی و اشتراک گذاری دانش در میان معلمان آموزش و پرورش استان البرز برای نخستین بار مورد بررسی قرار گرفته است. از این حیث نتایج این پژوهش می تواند مورد توجه مدیران آموزش و پرورش استان البرز قرار گیرد.

هدف: با گسترش فناوری­‌های دیجیتال، روش‌­های خواندن و تعامل کاربران با منابع اطلاعاتی تغییر کرده است. خواندن دیجیتال به عنوان یکی از مهمترین پیامدهای این تحول، فرصت­‌ها و چالش‌های جدیدی را به همراه داشته است. در حالی که ابزارهای دیجیتال امکان دسترسی سریع‌تر و تعامل بیشتر با محتوا را فراهم می‌کنند، عواملی مانند: حواس‌پرتی، خواندن سطحی و چالش‌های ادراکی نیز بر این فرآیند تأثیر می‌گذارد. درک این عوامل برای بهینه‌سازی تجربه خواندن دیجیتال و بهبود کیفیت پردازش اطلاعات ضروری است. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر رفتار خواندن دیجیتالی، به دنبال پیشرفت فناوری‌های دیجیتال، به منظور شناخت بهتر و جامع ابعاد فردی، محیطی، فنی و محتوایی این رفتار انجام شد. روش پژوهش: در این پژوهش از روش فراترکیب استفاده شد. در این راستا، مقالات مرتبط با استفاده از مدل هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو شناسایی، ارزیابی و در نهایت تحلیل شدند. برای استخراج یافته‌ها از مرور سیستماتیک ادبیات علمی، کدگذاری مفاهیم کلیدی و تحلیل محتوا استفاده شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که عوامل فردی (مانند: انگیزه، سواد دیجیتال و ویژگی‌های شناختی)، عوامل محیطی و فنی (مانند: کیفیت اینترنت، طراحی رابط کاربری و امنیت داده‌ها)، عوامل روانی و اجتماعی (مانند: اضطراب اطلاعات، انگیزه‌های اجتماعی و حمایت خانواده) و عوامل محتوایی (مانند: ساختار متن، تعامل و حجم اطلاعات) تأثیر قابل توجهی بر رفتار خواندن دیجیتال دارند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، بهبود طراحی فناوری‌های خواندن دیجیتال، آموزش سواد دیجیتال، توسعه ابزارهای کاهش حواس‌پرتی و ایجاد محتوای کاربرپسند می‌تواند تجربه خواندن دیجیتالی را افزایش دهد. همچنین سیاستگذاران و طراحان فناوری باید به تعامل این عوامل برای بهینه‌سازی محیط‌های دیجیتال توجه کنند. علاوه بر این، نتایج پژوهش حاکی از آن است که با توسعه سیاست‌های آموزشی و ارتقای مهارت‌های پردازش اطلاعات می‌­توان به بهبود درک عمیق‌تر مطالب دیجیتالی و افزایش کیفیت تجربه خواندن کابران کمک کرد.

هدف این پژوهش بررسی مؤلفه‌های مدیریت دانش و ارتباط آن با فناوری اطلاعات به‌منظور شناسایی و تبیین نقش دانش سازمانی در این زمینه است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی و از نظر سنجش روابط بین متغیرهای تحقیق، از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل 350 نفر از کارکنان و مدیران رسمی شرکت مخابرات شهر کرمان است. روش نمونه‌گیری، تصادفی–طبقه‌ای است. برای تعیین حجم نمونه جامعه آماری از روش نمونه‌گیری «کوکران» استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها دو پرسشنامة مدیریت دانش و فناوری اطلاعات است. روایی پرسشنامه‌ها با استفاده از روش اعتبار صوری بررسی شد. پایایی نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ سنجیده شد و مقدار آن برای پرسشنامه مدیریت دانش 879/0 و برای پرسشنامه فناوری اطلاعات 861/0 تعیین شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مؤلفه‌های اساسی مدیریت دانش شاملِ اکتساب، ذخیره، توزیع و انتقال و همچنین کاربرد دانش و فناوری اطلاعات رابطه‌ای معنادار و مستقیم وجود دارد. همچنین معیار ضریب همبستگی جزئی با حذف اثرات خطی سایر متغیرهای پیش‌بین، میزان همبستگی متغیر پیش‌بین و متغیر معیار را نشان می‌دهد. بر اساس این معیار می‌توان گفت که در بین ابعاد مدیریت دانش، توزیع و انتقال دانش بیشترین ارتباط را با فناوری اطلاعات دارد. نتایج نشان داد که بهره‌گیری از فرایندهای دانشی برای به‌کارگیری مدیریت دانش می‌تواند نقش مؤثری در بهبود فعالیت فناوری اطلاعات داشته باشد. همچنین، تقویت زیرساخت فناوری‌های اطلاعاتی روزآمد و کاربردی می‌تواند سبب توسعه حرفه‌ای شده و از فعالیت‌های تخصصی به‌منظور بهبود روند کارها پشتیبانی کند. اشتراک‌گذاری دانش یکی از برنامه‌های مهم در مدیریت دانش است که نیازمند راه‌اندازی پایگاه دانش است. بنابراین، تقویت فرهنگ همکاری و هماهنگی برای تبادل دانش در میان کارکنان یکی از عوامل ضروری در این مسیر به شمار می‌رود.