راهکارهای ارتقای هویت فرهنگی و اجتماعی در محله های شهر اسلامی ایرانی با تاکید بر خانواده(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
آمایش سیاسی فضا دوره ۷ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۲۸)
112 - 143
حوزههای تخصصی:
خانواده به عنوان رکن زندگی اجتماعی در فرهنگ و آموزه های اسلامی است که در شهرها و محله های شهری ایرانی اسلامی نمود پیدا می کند. این امر در دوران گذشته جایگاه محکمی در ابعاد مختلف اجتماعی و سبک زندگی داشته است اما تحولات دوران معاصر در نظام صنعتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی منجر به تغییرات عظیم در ساختار کالبدی، فرهنگی و اجتماعی شهرها و محله ها و تضعیف روابط بین شهروندان و بروز بحران هویت شده است. نبود مرکز محله، خانه های آپارتمانی و برج نشینی، مصرف گرایی، و فردگرایی منجر به تضعیف هویت محله ای خانواده مبنا شده و شهرک های مسکونی جای محله را گرفته است. لزوم بازشناسی هویت محله ای را به صورت جدی مطرح می کند. هدف پژوهش حاضر، تبیین مفهوم هویت محله ای خانواده مبنا از منظر عوامل فرهنگی و اجتماعی، و روش پژوهش تحلیل محتوای متون و استدلال منطقی با رویکرد کیفی و میان رشته ای است که پس از تبیین مفهوم هویت محله و عوامل فرهنگی و اجتماعی و تأثیر و نقش آن ها در شکل گیری و تثبیت هویت، راهکارهای عملی برای نیل به هدف مقاله را ارائه می کند. توجه به خانواده و الزامات و نیازهای آن در برنامه ریزی و طراحی محله های شهری از منظر الگوی ایرانی اسلامی می تواند محله ایرانی اسلامی را بر مبنای خانواده و مبانی ایرانی اسلامی آن محقق کند. برنامه ریزی و طراحی شهری محله مبنا، نیازمند ایجاد مرکز محله پاسخگو برای تمامی نیازهای ضروری، اجتماعی و اختیاری خانواده ها است. این امر برای تمامی خانواده ها و اقشار سنی و جنسی به ویژه برای زنان، کودکان و سالمندان ضروری است. ایجاد مراکز چندمنظوره فرهنگی تفریحی محله، تامین خرده فروشی های محلی، مسجد محله، سرای محله، پارک یا بوستان چندمنظوره محله به همراه گذرها و کوچه های ایمن و امن و پاکیزه از جمله الزامات برنامه ریزی محله مبنا است.





