درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۲٬۷۴۱ تا ۳۲٬۷۶۰ مورد از کل ۳۳٬۸۹۱ مورد.
۳۲۷۴۱.

واکاوی سیاست خارجی برآمده از قانون اساسی مشروطه: تفسیر جامعه شناختی تاریخی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۲۶) 6 - 31
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۵ تعداد دانلود : ۹۲
ایران در اوایل سده بیستم با انقلاب مشروطه و تشکیل نخستین مجلس مؤسسان به تدوین اصول سیاست خارجی اقدام نمود. مختصات سیاست خارجی در قانون اساسی مشروطه غیرانقلابی، عقلانی و مبتنی بر بی طرفی و روابط خارجی مسالمت آمیز می باشد. علی رغم سیاست نفوذ روس و انگلیس در ایران و به دنبال آن تحمیل قراردادهای سیاسی و اقتصادی در سال های منتهی به انقلاب مشروطه، پرسشی که مطرح می شود این است که چرا برونداد سیاست خارجی در قانون اساسی انقلاب مشروطه عمدتاً واقع گرایانه، غیرانقلابی، عقلایی و همراستا با نظام بین الملل شکل گرفته است؟ فرضیه ای که با استفاده از نظریه جامعه شناسی تاریخی انقلاب جرج لاوسن برای پاسخ به این پرسش مطرح می کنیم این است که پیکربندی پیچیده ای از زمینه های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی داخلی همسو با عوامل بین المللی به شکل گیری موقعیت انقلابی و ائتلاف نیروهای داخلی و قدرتهای خارجی در مسیر انقلاب و درنتیجه، پدیدار سیاست خارجی عقلانی، واقع گرایانه و مسالمت آمیز توسط روشنفکران در قانون اساسی منجر شده است. روش این پژوهش تاریخی- تفسیری و متکی برمنابع کتابخانه ای است.
۳۲۷۴۲.

علل همسویی سیاست گذاری های امنیتی - اقتصادی فدراسیون روسیه و عربستان سعودی (2019-1999)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های روابط بین الملل دوره ۱۳ زمستان ۱۴۰۲ شماره ۴ (پیاپی ۵۱) 303 - 319
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۶۹
این پژوهش به بررسی علل همسویی سیاست گذاری های امنیتی و اقتصادی فدراسیون روسیه و عربستان سعودی در بازه زمانی ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۹ می پردازد. در این تحقیق، عوامل موثر بر تغییر رویکردهای دو کشور در زمینه های امنیتی و اقتصادی، به ویژه در سایه تحولات منطقه ای و بین المللی، تحلیل شده است  و با استفاده از نظریه سازه انگاری به تبیین تغییرات در روابط دو کشور و افزایش تعاملات آنها در حوزه های امنیتی و اقتصادی پرداخته و تاثیر این تعاملات بر تغییر معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه را بررسی می کند. از جمله موارد مهم، تحلیل نقش تحریم های نفتی ایران و تحولات سیاست خارجی ایالات متحده در افزایش همسویی میان روسیه و عربستان سعودی است. همچنین، به بررسی نقش عوامل ژئوپلیتیک، تغییرات در بازارهای انرژی جهانی و روابط دو کشور با سایر قدرت های منطقه ای و بین المللی پرداخته شده است. یافته های این تحقیق نشان می دهد که تغییرات در سیاست خارجی آمریکا، تحریم های نفتی ایران و تلاش های روسیه برای تثبیت جایگاه خود به عنوان یک قدرت بین المللی، از عوامل اصلی همسویی سیاست گذاری های امنیتی-اقتصادی دو کشور بوده اند. علاوه بر این، همگرایی منافع اقتصادی در حوزه انرژی، به ویژه در چارچوب اوپک پلاس، و تلاش برای ایجاد توازن در روابط با غرب نیز از دیگر عوامل موثر در این همسویی محسوب می شوند.
۳۲۷۴۳.

نقش و جایگاه عوامل فرهنگی در همگرایی کشورهای حوزه تمدنی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سیاست بین الملل سال ۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۵) 7-50
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۵۴
نقش فرهنگ و عواملی فرهنگی در محیط انسانی، واقعیتی انکارناپذیر است و فضای جغرافیایی همواره تحت تأثیر فرهنگ قرار دارد و با توجه به آن شکل می گیرد. از سوی دیگر در دهه های اخیر، تأثیرپذیری از فرهنگ در عالم سیاست، مقوله ای است که مورد توجه سیاستمداران و اندیشمندان قرار گرفته است؛ چراکه مؤلفه فرهنگ در بسیاری از رفتارها و فرآیندهای سیاسی در مقیاس های ملی، منطقه ای و بین المللی مؤثر می باشد که می توان از همگرایی منطقه ای به عنوان یکی از نمونه های آن یاد کرد. حوزه تمدنی ایران، منطقه ای است در قاره آسیا که کشورهای موجود در آن از اشتراکات فرهنگی ویژه ای برخوردارند، اما تا به امروز به دلایلی همچون تعارض منافع و ایدئولوژی های مختلف دولت های منطقه و نیز شکل گیری هویت های ملی مستقل، همگرایی با عامل فرهنگی در این حوزه صورت نگرفته است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و تحقیقات میدانی مبتنی بر ابزار پرسشنامه خبرگانی، به بررسی نقش فرهنگ در همگرایی کشورهای حوزه تمدنی ایران پرداخته است. در این پژوهش، حوزه تمدنی ایران متشکل از مناطق فلات ایران، آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی در نظر گرفته شده و عوامل فرهنگی چهارگانه شامل زبان و گویش، دین و مذهب، نژاد و قومیت و فرهنگ عمومی در این حوزه تمدنی، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان می دهد که از میان چهار عامل فرهنگی که ذکر شد، فرهنگ عمومی به علت میزان شمول و جامعیت آن در سطح پهنه تمدنی ایران، از اهمیت بیشتری نسبت به سایر عوامل برخوردار می باشد.
۳۲۷۴۴.

بررسی تطبیقی آثار زوال دعوای اصلی بر دعوای متقابل در حقوق ایران و فرانسه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۱ بهار ۱۳۹۹ شماره ۴۲ 459 - 471
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۳ تعداد دانلود : ۴۲
تأثیر زوال و توقیف دعوای اصلی بر دعوی متقابل یکی از مسائل مورد بحث و اختلاف در آیین دادرسی مدنی است. ممکن است، دعوای اصلی با طواری ناشی از توقیف و زوال دادرسی مواجه شود، مساله ای که در این خصوص وجود دارد این است که پیوند ایجاد شده بین دعوای اصلی و متقابل تا چه حد است؟ لذا در این تحقیق بررسی خواهیم کرد، زوال و توقیف دادرسی در دعوای اصلی چه تأثیری بر دعوی متقابل مطرح شده در اثنای رسیدگی به دعوای اصلی دارد. به جهت اینکه توقیف و زوال جریان دادرسی در جهت حفظ و رعایت حقوق اصحاب دعوی صورت می گیرد و رعایت حقوق دفاعی اصحاب دعوی نیز جزء قواعد آمره دادرسی می باشد، وجود این طواری ضروری می باشد. نتیجه آن که زوال دعوی اصلی ممکن است موجب استرداد دعوی، استرداد دادخواست، زوال حق، سازش بین اصحاب دعوی و تغییر دادگاه گردد. این موارد در حقوق فرانسه نیز مورد اشاره صریح قانون گذار قرار گرفته است.
۳۲۷۴۵.

توسعه پایدار و چالش های مدیریتی در ایران: تحلیل مقایسه ای با کشورهای حوزه خلیج فارس(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: بحران پژوهی جهان اسلام دوره ۱۲ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳۸ 29-55
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۴ تعداد دانلود : ۵۹
توسعه پایدار بر ایجاد تعادلی بین نیازهای فعلی جوامع و حفظ منابع طبیعی برای نسل های آینده تأکید دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مقایسه ای چالش های مدیریتی توسعه پایدار در ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس انجام شده است. سؤال اصلی تحقیق این است که چرا ایران در مقایسه با کشورهای حوزه خلیج فارس با چالش های بیشتری در مسیر دستیابی به توسعه پایدار مواجه است؟ فرضیه تحقیق آن است که ناکارآمدی مدیریتی، وابستگی به منابع نفتی و ضعف در حکمرانی محیط زیستی از جمله عوامل اصلی این چالش ها در ایران هستند. در این تحقیق، از روش مطالعه اسنادی استفاده شده و داده ها از منابع علمی، گزارش های دولتی و مستندات بین المللی گردآوری گردید. تحلیل مقایسه ای استراتژی ها و سیاست های توسعه ای کشورهای مختلف، به ویژه ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس، بر اساس چارچوب نظری توسعه پایدار در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان داد که ایران با چالش هایی عمده در زمینه وابستگی به منابع نفت و گاز، مدیریت منابع طبیعی و بحران های زیست محیطی مواجه است. در مقابل، کشورهای حوزه خلیج فارس با سرمایه گذاری در تنوع اقتصادی و اصلاحات حکومتی و اجتماعی، موفقیت هایی در جهت توسعه پایدار به دست آورده اند. این تحلیل نشان داد که ایران در مقایسه با کشورهای همسایه خود در زمینه های مدیریتی و توسعه ای، به ویژه در حوزه محیط زیست، زیرساخت ها و حکمرانی، با مشکلات جدی مواجه است. در این راستا، پیشنهاد می شود که ایران با توجه به تجربیات کشورهای حوزه خلیج فارس، اصلاحات مدیریتی و بهبود حکمرانی را در دستور کار خود قرار دهد.
۳۲۷۴۶.

Conceptual Reexamination of “Infiltration” in the Holy Qur’an Based on the Semantic Structure of Hypocrisy (Nifāq)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: Islamic Political Thought, Vol ۱۲, Issue ۳, (Serial ۲۷), Autumn ۲۰۲۵ 171-201
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۷
This study presents a semantic–exegetical investigation of the concept of infiltration (nufūdh) in the Holy Qur’an, analyzed through its structural correlation with hypocrisy (nifāq) and the broader Qur’anic discourse on spiritual deception (ghurūr) and immunity (muṣūniyyah). This research reconstructs the ontology of infiltration as a multi-layered process — intellectual, moral-cultural, and political. Methodologically, the paper adopts a semantic-exegetical and comparative analytical approach, combining lexical study, contextual analysis, and intertextual synthesis of key Qur’anic terms, including waswasa (whispering temptation), nazgh (satanic provocation), ghurūr (deceptive allure), and amātah maʿnawiy (spiritual death). These are contrasted with Qur’anic counter-concepts such as taqwā (God-consciousness), furqān (discernment), ikhlāṣ (sincerity), dhikr (remembrance), and waḥdah (unity). The findings demonstrate that, in the Qur’an, infiltration is not merely a sociopolitical strategy but an ontological process aimed at paralyzing the human heart and silencing prophetic consciousness through deception and spiritual sedation. Conversely, the Qur’an constructs a dynamic model of immunity that integrates epistemic, moral, and spiritual dimensions — anchored in taqwā, ikhlāṣ, and dhikr.
۳۲۷۴۷.

نبرد سایبری و موضوع توسل به زور؛ آیا در فضای سایبر حق دفاع از خود معنا دارد؟(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۳ بهار ۱۳۹۱ شماره ۱۰ 73 - 89
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۰
نبرد سایبری گونه ای جدید از سلاح ها را به نمایش گذاشته است که بالقوه می تواند جایگزین سایر روش های ورود به جنگ توسط دولت ها و سایر نقش آفرینان غیردولتی شود. ماهیت منحصر به فرد تهدید به جنگ سایبری و موضوع توانایی یا ناتوانایی به کار گیرندگان این شکل از جنگ در ایراد جراحت، قتل یا ایجاد ویرانی های فیزیکی از طریق فضای مجازی باعث گسترده تر شدن تعریف سنتی توسل به زور گردیده است. به منظور ترسیم صریح و واضح حقوق طرف های درگیر در نبرد سایبری مانند حق دفاع از خود جامعه جهانی می بایست بر سر تعریف نبرد سایبری بر طبق الگوهای ارائه شده در حقوق جنگ موجود به توافق و اجماع برسد
۳۲۷۴۸.

الگوی حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سال ۳۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱۱۵ 379-400
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۳ تعداد دانلود : ۶۳
مقاله با تبیین مفهوم حکمرانی به عنوان فضای افقی فرایند تصمیم گیری در جامعه، راه ها و شیوه های تحقق تصمیم ها، روش کارآمد برای توفیق در این سیاست ها و نحوه رفتار کارگزاران و کنشگران، الگوی حکمرانی در جمهوری اسلامی را منطبق بر الگوی حکمرانی الهی مبتنی بر توحید و عدالت می داند. این الگوی حکمرانی دارای مختصات زیر است: نخست، مشارکتی مبتنی بر مردم سالاری دینی است. دوم عقلانی مبتنی بر عقلانیت موسع یعنی ترکیبی از عقلانیت ابزاری، عقلانیت اخلاقی یا هنجاری، عقلانیت غایی یا هستی شناختی، عقلانیت تفاهمی، عقلانیت ارتباطی، عقلانیت انتقادی، عقلانیت اقتضائی و عقلانیت جمعی است. سوم ترکیبی است از این لحاظ که تلاش نموده تا به سوال افلاطونی چه کسی باید حکومت کند و سوال ماکیاولی چگونه باید حکومت کرد پاسخ دهد. چهارم تاب آور یا تاب مند است به نحوی که بر اساس اقتصاد مقاومتی تلاش دارد تا بین دوگانه درونگرایی و برونگرایی پیوند برقرار سازد. پنجم تمدن گرا در پی تحقق تمدن نوین اسلامی و نیز دانش بنیان به معنای شبکه ای، پویا و علمی است. ششم اقتضایی، روزآمد و کارآمد است که بر سازگاری سنت و مدرنیته استوار است. در پایان، نویسنده برای تحقق حکمرانی هوشمند در جمهوری اسلامی، بر استفاده از فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، برای بهبود فرآیندهای تصمیم گیری و مدیریت منابع در سطح دولتی و سازمانی تاکید می ورزد.
۳۲۷۴۹.

بررسی و تحلیل نقش علم و فناوری در حکمرانی عزت آفرین ایران در گام دوم انقلاب (با تأکید بر نقد نظام سلطه و تبیین الگوی بومی از منظر آیت اللّه خامنه ای)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی دوره ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۶) 187-222
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۸
تحولات پرشتاب دانش و فناوری در عصر حاضر، افزون بر خلق بسترهای نوین برای تعالی بشر، اغلب به ابزاری در خدمت بازتولید هژمونی و تعمیق ساختارهای نابرابر در نظام بین الملل تبدیل شده است. سیاست گذاری های علمی و فناورانه در غرب، به ویژه از حیث سازوکارهای حکمرانی دانش، عمدتاً معطوف به تحکیم منافع انحصاری قدرت های مسلط و تثبیت مناسبات سلطه گرانه بوده و از این رهگذر، علم را از کارکردهای اصیل خود در راستای تحقق عدالت، ارتقای معنویت و رفع نیازهای واقعی انسان معاصر دور ساخته است. در واکنش به این وضعیت، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به بنیان های فلسفی و تمدنی فرهنگ اسلامی ایرانی و اتخاذ رویکردی انتقادی به منطق سلطه علمی غرب، درصدد طراحی و استقرار الگویی بومی، مستقل و عزت آفرین از حکمرانی علم و فناوری برآمده است. این مطالعه با بهره گیری از چهارچوب مفهومی اسپریگنز، به واکاوی فرایند تکوین و تطور اندیشه راهبردی حضرت آیت اللّه خامنه ای درباره نسبت علم، فناوری و حکمرانی می پردازد. بر مبنای چهار مرحله مدل اسپریگنز شامل ادراک بحران، تبیین علل، ارائه راه حل و تجویز عملی نشان داده می شود که معظم له با شناسایی بحران وابستگی علمی و شکاف دانشی، ریشه های آن را در سلطه ساختارهای جهانی دانش و ضعف استقلال و خودباوری علمی می دانند. راهبرد ایشان بر توسعه «علم نافع»، تربیت نیروی انسانی متعهد و نوآور، تحکیم زیرساخت های خوداتکایی علمی و پیوند عمیق میان علم، اخلاق و عدالت اجتماعی استوار است و بر لزوم شکل دهی به نظام حکمرانی بومی و مقتدر در عرصه دانش و فناوری تأکید دارند. برایند این تحلیل حاکی از آن است که در چهارچوب فکری رهبر انقلاب اسلامی، حکمرانی علم و فناوری باید به مثابه ابزاری راهبردی برای ارتقای اقتدار ملی، تحقق عدالت اجتماعی و ایفای نقش فعال و تمدن ساز در نظام بین الملل تلقی شود. این رویکرد امکان عبور فعال و خلاقانه از ساختارهای سلطه و ارائه الگویی الهام بخش برای دیگر جوامع مستقل و عدالت خواه را فراهم می سازد.
۳۲۷۵۰.

آثار تحریم های بین المللی بر صنعت هوانوردی ایران(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۳ تابستان ۱۴۰۱ شماره ۵۱ 21 - 39
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۸ تعداد دانلود : ۵۵
صنعت هوانوردی کشور از سال1979تا به امروز با تحریم های مختلف رو به رو بوده است و دامنه این تحریم ها از 2007به بعد رو به افزایش است. سند برجام و قطعنامه2231نیز نتوانست تاثیر بسزایی برای حل آثار مخرب تحریم ها بر صنعت هوانوردی ایران داشته باشد. سوال اصلی تحقیق حاضر بدین صورت است که تحریم های بین المللی چه تاثیراتی از منظر نظام حقوقی بین المللی بر صنعت هوانوردی ایران داشته است؟ نتیجه تحقیق به این صورت است که این تحریم ها حتی بر تامین قطعات و خدمات فنی مورد نیاز هواپیماها نیز تاثیر گذاشته است. تحریم ها به صورت مستقیم خرید هواپیماهایی که دارای بیش از 10%فناوری آمریکایی می باشند را هدف قرارداده است؛ هواپیمایی روسی و کلیه خرید و فروش هایی از این دست مستقیما باید با مجوز وزارت خزانه داری آمریکا انجام گردد در غیر این صورت شرکت واسطه نیز تحت تحریم های ثانویه آمریکا قرار خواهد گرفت.
۳۲۷۵۱.

پراکسیس رهایی بخشِ ایرانی در اندیشه «ملکم خان»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش سیاست نظری بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳۷ 41 - 70
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۴
«میرزا ملکُم خان ناظم الدوله» (1212-1287) از جمله مهم ترین متفکران عصر مشروطیت ایرانی است. اندیشه سیاسی وی اساساً در چارچوب تاریخ نگاری اندیشه معاصر ایرانی تببین و تفسیر شده است. بررسی آرا و افکار وی نشان می دهد که ملکم خان در جست و جو برای رهایی ایران از استبداد، تحجر و عقب ماندگی بوده است. در این پژوهش، آرا و اندیشه های ملکم خان با تأکید بر رهیافت دلالت گونه و با استفاده از روش مفهومی رئالیسم انتقادی بررسی خواهد شد. این چنین کنشی، کوششی برای نوع شناخت از امر واقع و در پاسخ به پرسش تاریخی دویست ساله ایران یعنی «چه باید کرد؟» -که توسط هر اندیشمندی از جمله ملکم خان صورت می گیرد- بیان شده که این امر توانایی شناخت بیشتر تفکر سیاسی- اجتماعی در ایران معاصر را دارد. در این چارچوب، پاسخ ملکم خان به پرسش بنیادین «چه باید کرد؟» در حوزه های گوناگون سیاست، اقتصاد و فرهنگ بررسی شده و با توجه به این مسئله، از رئالیسم انتقادی برای تببین و تفسیر اندیشه سیاسی میرزا ملکم خان استفاده شده است. خروجی و نتیجه این نوشتار، ابعاد جدیدی از اندیشه سیاسی ملکم خان را روشن می سازد و نوعی از ایده حکومت مندی در آرای این متفکر قابل فهم است.
۳۲۷۵۲.

واکاوی جامعه شناختی ظهور طالبان در افغانستان(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۵ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۶۰ 145 - 161
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۶ تعداد دانلود : ۵۷
امارت اسلامی طالبان در افغانستان در دو دوره در تاریخ سیاسی افغانستان به قدرت رسیدند. طالبان یک سازمان مذهبی نظامی و جنبش اسلام گرای بنیادگرایانه دیوبندی سنی حنفی و در تاریخ 200 ساله افغانستان و در جامعه قومی پشتونی است. دوران مجاهدین متأثر از شرایط گوناگون توانسته حکومت افغانستان را در دست بگیرد. این جنبش توسط عمده نهادهای بین المللی و دولت های جهان، تروریستی قلمداد شده است. آنچه طالبان را از سایر گروه های افغانستانی متمایز می کند. حوزه اندیشه خاص دینی، قومیت حکومت درونی پشتون والی و نظام عصبیت قومی سنتی آن است. بررسی علل جامعه شناختی و تاریخی پدیداری طالبان، پیامدهای اجتماعی و در سطوح داخلی و بین المللی در افغانستان از اهداف این مقاله است. در این نوشتار طالبان مرکز ثقل و در حوزه جامعه شناختی مورد بررسی قرار می گیرد. طالبان پدیده ای است در درون جامعه افغانستان که نه یک امر اجتماعی، بلکه از منظر جامعه شناختی از ساحت مختلف می توان به آن پرداخت؛ که مهم ترین مبحث آن پیامدهای جامعه شناختی خصوصاً در پیرامون وضعیت آینده و شرایط اجتماعی و توسعه این کشور خواهد بود. این تحقیق تلاش دارد با بررسی چرایی ظهور طالبان در کشور افغانستان، دموکراسی و توسعه را مورد کنکاش قرار دهد. پیشینه حکومت مستقل و چند صدساله افغانستان و همچنین ویژگی های خاص این کشور هیچ گاه نتوانسته به دلایل مختلف، حکومت دموکراتیک و توسعه را در زمینه های مختلف تجربه کند.
۳۲۷۵۳.

آسیب شناسی فسخ قراردادهای پیمانکاری دولتی در رویه قضایی ایران و فرانسه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۲ پاییز ۱۴۰۰ شماره ۴۸ 389 - 407
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۴۳
پیمان دولتی، اصلی ترین شیوه تفویض حاکمیت دولتی به بخش خصوصی است. با توجه به ابهام در بسیاری از مفاهیم حوزه فسخ پیمان های دولتی، رویه قضایی نقش تعیین کننده ای هم در نظام حقوقی ایران و هم در نظام حقوقی فرانسه بازی می کند. سوال اصلی تحقیق حاضر که به روش توصیفی _تحلیلی صورت گرفته است بدین صورت است که با توجه به رویه قضایی موجود، نظام حقوقی حاکم بر فسخ پیمان دولتی ایران در مقایسه با نظام فرانسه، چه ابهامات و چالش هایی دارد؟نتیجه تحقیق حاضر آن است که ابهاماتی مانند تعارض قوانین مرتبط با فسخ پیمان های دولتی، ابهامات در دامنه حق فسخ پیمان دولتی و ابهام در وجود آیین افتراقی فسخ پیمان دولتی از مهم ترین ابهامات نظام حقوقی حاکم بر فسخ پیمان دولتی ایران در مقایسه با فرانسه بوده است ضمن اینکه مهمترین چالش ها در زمینه های صلاحیت محاکم اداری و نحوه مداخله آنها واعمال برخی شروط فسخ اداری است.
۳۲۷۵۴.

اصول رفتاری حاکم بر فعالیت اجتماعی زنان در منظومه فکری آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۹) 1 - 28
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۷۶
فعالیت اجتماعی زنان، امری مورد پذیرش در نگاه دینی است و زنان فراتر از فعالیت فردی و خانوادگی، می توانند به فعالیت اجتماعی نیز بپردازند. فعالیت اجتماعی سطوح چندگانه ای اعم از فعالیت اشتغالی و اقتصادی، فعالیت استعدادی به منظور شکوفا کردن استعدادها و فعالیت اصلاحی به منظور اصلاح جامعه و جهان را در برمی گیرد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که از منظر آیت الله خامنه ای، زنان چه  اصولی را در فعالیت اجتماعی خود باید رعایت کنند و به بیان دیگر، چه اصولی بر همه سطوح فعالیت اجتماعی زنان حاکم است؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش اسنادی برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است و اسناد مرتبط با موضوع تحقیق، در قالب مضامین پایه، مضامین سازمان دهنده و مضامین فراگیر کدگذاری شده است. بر اساس یافته های تحقیق می توان گفت که بر همه فعالیت های اجتماعی زنان، چهار اصل «خانواده گرایی»، «اختلاط گریزی»، «تناسب گرایی» و «اختیارگرایی» باید بر فعالیت های اجتماعی زنان حاکم باشد.
۳۲۷۵۵.

آثار تعارضات ایدئولوژیکی اعضای شورای همکاری خلیج فارس بر تحولات سیاسی منطقه؛ مطالعه تطبیقی قطر و عربستان سعودی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۰ تابستان ۱۳۹۸ شماره ۳۹ 369 - 386
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۱
تعارضات و تقابل های ایدئولوژیکی عنصر جدایی ناپذیر نظام های سیاسی به شمار می رود. همین مسأله باعث می شود تا در میان نظام های سیاسی هرگز دو نظام سیاسی همانند و همسو در تمامی مسائل مشاهده نشود. از این منظر، بررسی آثار گرایش های ایدئولوژیکی، هنجاری و ارزشی نظام های سیاسی بر تحولات سیاسی یکی از موضوعات جالب توجه در عرصه روابط بین الملل و مطالعات منطقه ای است. به طور مشخص، بررسی این موضوع در میان نظام ه ای سیاسی از جمله قطر و عربستان سعودی که در یک نهاد منطقه ای مشترک یعنی شورای همکاری خلیج فارس عضویت دارند، از جذابیت بیشتری برخوردار است. پژوهش حاضر درصدد است تا گرایش های ایدئولوژیکی، هنجاری و ارزشی نظام های سیاسی قطر و عربستان سعودی را مخصوصاً در حیطه تحولات منطقه ای مورد بحث و بررسی قرار دهد. از این رو، پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این سؤال است که: رویه های ایدئولوژیکی، ارزشی و هنجاری حاکم بر نظام سیاسی قطر و عربستان سعودی چه تأثیری بر مسائل منطقه ای داشته است؟ فرضیه ای که مورد سنجش قرار می گیرد این است که: تعارضات ایدئولوژیکی میان برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و قطر به عنوان نمایندگان دو جریان محافظه کار و اخوانی نقش مهمی در تحولات مختلف منطقه ای دارد. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره می برد که در اغلب موارد به صورت تطبیقی انجام شده است.
۳۲۷۵۶.

بررسی تطبیقی «دیپلماسی و میدان» در تاریخ صدر اسلام، فرامین قرآن کریم و تاریخ تحولات جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات انقلاب اسلامی سال ۲۲ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۸۲ ۱۰۰-۷۱
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۲
ارتباطات بین المللی از اهداف اصلی دولت هاست که تحقق آن بر مبنای الگویی مطلوب استوار است. هدف جمهوری اسلامی ایران این است که سیاست خارجی خود را بر مبنای آموزه های اسلامی در دو جبهه دیپلماسی و میدان پیش ببرد. در این میان، تناقض یا تداوم این دو رویکرد، به موضوعی چالش برانگیز تبدیل شده است. به همین منظور در پژوهش حاضر با روش مقایسه ، تلاش شده تا بین دیپلماسی و میدان در اسلام و جمهوری اسلامی ایران تطبیق صورت گیرد و تبیین کند که جمهوری اسلامی برای ارتباط گیری با دیگر کشورها از چه شاخصه هایی بهره برده است. یافته های تحقیق، حاکی از آن است که الگوی مطلوب روابط دیپلماسی بر مبنای فرامین الهی، مبتنی بر چند اصل غیرمتغیر استوار و دارای شاخصه های متغیر بوده است و جمهوری اسلامی همواره مبتنی بر اصول ثابت حرکت کرده و به پیشرفت های ارزشمندی دست یافته است؛ اما پیرامون شاخصه های متغیر، چون در هر دوره سیاست های متفاوتی اعمال شده دارای فرازونشیب هایی بوده است.
۳۲۷۵۷.

از انقلاب فرهنگی تا انقلاب الگوریتمی: تحول گفتمان انقلابی در عصر هوش مصنوعی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۵ 107 - 131
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۱۰۱
انقلاب اسلامی ایران به عنوان محیطی زمینه ساز امر سیاسی در بستر گفتمان های سنتی و تجددگرای چهار دهه پیش، از اهمیت فراوانی برخوردار است. ازسوی دیگر، ظهور فناوری های نوینی مانند هوش مصنوعی توانسته است ساخت ها و برساخت های جدیدی را در ادراک اجتماعی ایرانیان ایجاد کند. با توجه به این مسائل، پرسش اصلی پژوهش این است: چگونه این تحولات می توانند آینده گفتمان انقلاب اسلامی را تحت تأثیر قرار دهند؟ آیا این فناوری ها صرفاً در جهت بازتولید ساخت های ذهنی موجود عمل می کنند یا بستری برای شکل گیری برساخت های ذهنی جدید فراهم می آورند؟ این پژوهش در راستای تحلیل فرصت ها و تهدیدهای ناشی از کاربرد هوش مصنوعی در شکل دهی به ذهنیت اجتماعی ایرانیان نسبت به انقلاب اسلامی انجام شده است. نگارندگان با بهره گیری از روش پژوهش کیفی، فرضیه ای را مورد آزمون قرار داده اند که هوش مصنوعی می تواند هم به عنوان ابزاری برای تثبیت و تقویت گفتمان انقلاب اسلامی به کار گرفته شود و هم زمینه ساز شکل گیری برساخت های ذهنی نوینی باشد که ازنظر محتوایی با قرائت های پیشین تفاوت ماهوی دارند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی در حوزه هایی مانند تولید محتوای شخصی سازی شده، تحلیل داده های فرهنگی و مدیریت افکار عمومی، ظرفیت به روزرسانی گفتمان انقلاب اسلامی و تطبیق آن با زبان و ذهنیت نسل جدید را دارد. بااین حال، در صورت نبود راهبردهای دقیق و چهارچوب های اخلاقی منطقی، خطراتی همچون انحراف گفتمان، سطحی سازی مفاهیم و ایجاد دوگانگی های هویتی نیز محتمل است؛ بنابراین آینده گفتمان انقلاب اسلامی در عصر هوش مصنوعی، وابسته به حکمت و هوشمندی فرهنگی در بهره برداری از این فناوری است.
۳۲۷۵۸.

نقش حزب عدالت و توسعه در مهار نفوذ ارتش در ساخت سیاسی ترکیه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: بحران پژوهی جهان اسلام دوره ۱۲ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳۷ 211-232
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۶۵
نفوذ نیروهای مسلح ترکیه درسیاست، یکی از مشخصه های کلیدی تاریخ سیاسی جمهوری ترکیه بوده است. از زمان استقلال ترکیه همواره جایگاه ارتش در ساخت سیاسی این کشور، موضوع اصلی مباحث سیاسی در تاریخ این کشور بوده است. در این مقاله تلاش شده است پیچیدگی روابط نظامی مدنی در ساخت سیاسی ترکیه مورد بررسی قرار گیرد. از زمان استقلال تا روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه که ساختار سیاسی ترکیه تحت کنترل و حاکمیت نظامیان بوده است، ارتش ترکیه به عنوان بازیگر اصلی، نقش تعیین کننده در شکل دهی به فرآیندهای سیاسی در داخل و خارج داشته است. هر چند در مقاطعی دولت های غیر نظامی تلاش کرده اند بر نفوذ ارتش چیره شوند؛ اما با توجه ضعیف بودن جامعه مدنی و دولت های غیرنظامی در مقابل قدرت نهادینگی ارتش، امکان غلبه بر نفوذ ارتش و استقلال در تصمیم گیری های سیاسی وجود نداشته است. مقاله حاضر با استفاده ازروش کیفی و رویکرد توصیفی تحلیلی به دنبال پاسخ به این سؤال است که ارتش ترکیه از چه جایگاهی در ساخت سیاسی این کشور در دوران حاکمیت حزب عدالت و توسعه به ویژه بعد از کودتای نافرجام ۲۰۱۶ برخوردار است؟ فرضیه مقاله این است که در دوره حزب عدالت و توسعه به ویژه بعد از کودتای نافرجام ۲۰۱۶،  با تبدیل شدن ارتش از یک نهاد تأثیرگذار سیاسی به یک نهاد تأثیرپذیر از فرآیندهای سیاسی، جایگاه آن از نگهبان دولت به ابزاری برای سیاست دولت تغییر کرده است.
۳۲۷۵۹.

بررسی رابطه بین دولت و دانشگاه ها از نظر استقلال علمی و مالی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دولت پژوهی ایران معاصر سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 81 - 105
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷ تعداد دانلود : ۶۰
این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین دولت و دانشگاه ها از نظر استقلال علمی و مالی انجام شده است. تمرکز اصلی پژوهش بر تأثیر سیاست ها و اقدامات دولت بر استقلال دانشگاه ها و راهکارهای ممکن برای تقویت این استقلال است. استقلال علمی و مالی دانشگاه ها از اصلی ترین محرک های تحول در آموزش عالی در اغلب کشورهای دنیا محسوب می شود.ضرورت توجه به استقلال علمی و مالی دانشگاه ها از اهمیت آموزش عالی به عنوان مسئله ای حیاتی، نیروی محرکه پیشرفت، رفاه و استقلال واقعی جامعه نشأت می گیرد. این پژوهش از نظر رویکرد، یک مطالعه ی توصیفی-تحلیلی است. جامعه مطالعاتی این پژوهش شامل، مسئولان دولتی مرتبط با آموزش عالی، اساتید، و مدیران و دانشگاه های دولتی و غیردولتی شهر تهران عنوان ذی نفعان اصلی است. روش نمونه گیری این پژوهش، روش نمونه گیری هدفمند بود. مصاحبه شوندگان این پژوهش شامل ۱۰ نفر از اساتید دانشگاه های معتبر شهر تهران بودند. برای تحلیل مصاحبه ها و اسناد، از روش تحلیل مضمون استفاده شد تا مفاهیم و تم های اصلی استخراج شوند. یافته های پژوهش شامل وابستگی مالی، مداخله دولت، منابع درآمد مستقل، استقلال علمی و همکاری دولت و دانشگاه هستند. هر یک از این تم ها دارای زیرتم هایی هستند که جزئیات بیشتری را درباره هر موضوع ارائه می دهند. نتیجه پژوهش نشان داد مداخله دولت در برنامه های درسی، تحقیقات و حتی انتخاب روسای دانشگاه ها، استقلال علمی دانشگاه ها را کاهش می دهد. از سوی دیگر، منابع درآمد مستقل (مانند جذب دانشجویان بین المللی، ارائه خدمات مشاوره و ایجاد شرکت های دانش بنیان) و همکاری جویانه دولت و دانشگاه ها در قالب پروژه های تحقیقاتی مشترک، می توانند به تقویت استقلال دانشگاه ها کمک کنند
۳۲۷۶۰.

منازعه آمریکا- چین در دریای جنوبی در بستر راهبرد کلان مهار چین

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سیاست بین الملل سال ۶ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲ (پیاپی ۱۲) 211 - 236
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۷۲
چین نیز به موازات گسترش قدرت نسبی اش در عرصه بین الملل در جستجوی بسط دامنه ی منافع ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک خود در این منطقه است. تشدید تنش ها در دریای چین مصداقی از مفهوم «فاصله نقش و قدرت» چارلز دوران است. از یک سو چین به عنوان قدرت نوظهور درصدد پیشبرد منافع اقتصادی خود در دریای چین جنوبی است و این مستلزم باز تعریف نقش این کشور در این منطقه است و از سوی دیگر ایالات متحده بر حفظ و حتی بسط قدرت خود در این منطقه اصرار دارد. در همین راستا سؤال اصلی این پژوهش این است که منازعه میان ایالات متحده و چین در دریای چین جنوبی چه نسبتی با استراتژی ایالات متحده در خصوص مهار چین دارد؟ تبینی در پاسخ به این پرسش با بهره گیری از روش این فرضیه مطرح شده است که منازعه میان ایالات متحده و چین در دریای چین جنوبی نسبت مستقیمی با استراتژی ایالات متحده مبنی بر مهار چین به منظور حفظ و بسط سلطه ی ایالات متحده بر شاهراه های دریایی جهان به عنوان ستون برتری جهانی این ابرقدرت دارد. بنا به دریافتی که از این مقاله شده است و با استفاده از نظریه چارلز دوران و با عنایت به جایگاه جدید اقتصاد در معادلات جهانی دیدگاه گریزناپذیری برخورد بین این دو قدرت مورد چالش قرار گرفته است و بر وزنه های عامل اقتضایی نقش دیپلماسی در جلوگیری از فاجعه تأکید شده است.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان