درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۴۸۱ تا ۵۰۰ مورد از کل ۳۳٬۸۹۱ مورد.
۴۸۱.

امر سیاسی و سیاست خارجی دولت های جمهوری اسلامی ایران: منازعه میان آنتاگونیسم و آگونیسم(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: اندیشه سیاسی در اسلام تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۴ 1 - 30
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۶۰
انقلاب اسلامی در ایران مبتنی بر ارزش ها و مفاهیم اساسی انقلاب، نوع خاصی از ماهیت امر سیاسی را شکل داد که در پی آن معانی نوینی از دشمن و دوست در سطوح اندیشه، هویت و کنش و در تمامی حوزه ها ازجمله سیاست خارجی به وجود آمد؛ بااین حال، دولت هایی که پس از انقلاب متصدی امور اجرایی در کشور بودند با نگاه های متنوعی دست به جرح وتعدیل ماهیت امر سیاسی زدند و کفه ترازو در ماهیت امر سیاسی را به سمت آنتاگونیسم یا آگونیسم سوق دادند، نتایج این موضوعات با شکل دادن به وجه شناختی عموم جامعه، دوباره منجر به شکل دادن اولویت ها و اهداف در سیاست خارجی به عنوان چرخه ای همواره فعال، گردید. این پژوهش با استفاده از مدل تحلیلی شانتال موف در خصوص بررسی ماهیت امر سیاسی، در پی تبیین تأثیرات ماهیت امر سیاسی دولت های پس از انقلاب بر حوزه سیاست خارجی است که بر اساس مدل های تفسیری مانند سازه انگاری کل گرا به عنوان عناصر هویت بخش در سیاست خارجی مطرح می شوند؛ براین اساس، تغییر در ماهیت امر سیاسی پس از انقلاب منجر به تغییر در شناخت از محیط سیاست خارجی، تغییر در خواسته ها در سیاست خارجی و تغییر در روندهای سیاست خارجی شده است، نتایج نمایش دهنده رشد کلی آنتاگونیسم ماهیت امر سیاسی پس از انقلاب بوده است که درنتیجه آن تغییرات متناسب با آنتاگونیسم در محیط سیاست خارجی، خواسته ها و روندهای سیاست خارجی به وجود آمده است.
۴۸۲.

نقدی بر خوانش تاریخ اندیشه سیاسی در ایران (تأملی بر نظریه زوال)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: اندیشه سیاسی در اسلام تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۴ 31 - 56
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۷۴
نظریه زوال اندیشه سیاسی در ایران، ازجمله نظریات قابل تأمل در حوزه اندیشه سیاسی است. این نظریه، تحلیلی جدید از تاریخ اندیشه سیاسی در ایران را مطرح نموده و ازاین‌رو، مورد نقد و بررسی شماری از اندیشمندان قرار گرفته است. خوانش تاریخ اندیشه سیاسی در ایران از منظر زوال، سید جواد طباطبایی را به تدوین این نظریه و سرانجام، به نتیجه «انحطاط ایران» رهنمون ساخته است. نظریه زوال، افزون بر اینکه در کتاب زوال اندیشه سیاسی در ایران: گفتار در مبانی نظری انحطاط ایران، ارائه و منتشر شده، در سایر آثار طباطبایی بسط و گسترش یافته و از دوران باستان تا دوره معاصر تاریخ ایران را نیز دربرگرفته است. این نظریه حاصل چینش چند مؤلفه بنیادین در دستگاه فکری اوست که در این پژوهش در قالب عناوین «تعارض در تلقی یونان به مثابه زادگاه اندیشه سیاسی»، «ناسازواری فلسفه فارابی با دستگاه فکری طباطبایی»، «فارابی و افلاطون الهی» و «تناقض‌گویی طباطبایی در مورد ارسطو- افلاطون الهی» مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. این مقاله با استفاده از روش پژوهش کیفی و اتخاذ رویکرد توصیفی- تحلیلی، بیانگر این نتیجه است که مؤلفه‌های بنیادین نظریه زوال اندیشه سیاسی در ایران، بر تعارض و تناقض در نظریه‌پردازی سید جواد طباطبایی دلالت دارند.
۴۸۳.

تأثیر شاخص های حکمرانی خوب بر توسعه علم و فناوری:مطالعه موردی سنگاپور(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست دوره ۵۵ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ 646 - 615
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۷۵
این پژوهش به بررسی تأثیر شاخص های حکمرانی خوب بر توسعه علم و فناوری، با تمرکز بر کشور سنگاپور، می پردازد. مسئله اصلی پژوهش این است که چگونه شاخص های حکمرانی خوب نظیر حاکمیت قانون، کنترل فساد و اثربخشی دولت، می توانند نقش مؤثری در پیشبرد توسعه علمی و فناورانه ایفا کنند. فرضیه پژوهش این است که اجرای اصول حکمرانی خوب می تواند به ایجاد زیرساخت های مناسب، جذب سرمایه گذاری خارجی و ارتقای نوآوری کمک کند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و داده ها از منابع کتابخانه ای و گزارش های بین المللی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که سنگاپور با بهره گیری از شاخص های حکمرانی خوب، توانسته به کشوری پیشرو در نوآوری های فناورانه تبدیل شود و رشد پایدار اقتصادی را تجربه کند. این پژوهش بر اهمیت تدوین راهبرد های عملیاتی و تقویت حکمرانی خوب در کشورهای در حال توسعه برای تسریع پیشرفت علم و فناوری تأکید دارد.
۴۸۴.

معتزلیانِ مُتِشَیّع در عصر محنت و تفتیش عقاید اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست دوره ۵۵ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ 754 - 733
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۸۴
معروف آن است که معتزلیان را عقلای عالم اسلام می خوانند؛ ایشان مؤسس عقل گرایی اسلامی در قالب یک مکتب کلامی منسجم بودند و این مسئله سبب نوعی پویایی در فعالیت های نظری عالم اسلام شد. با وجود این، عقل گرایی معتزله صرفاً دارای وجوه مثبت نبود؛ از برهه ای از تاریخ معتزله، این عقل گرایان عالم اسلام، خود مؤسس بدترین دوران تفتیش عقاید نیز بودند. اگرچه ایشان دعوای عقل و خرد داشتند، بی شک خطری که برخی از ایشان برای مخالفان اعتقادی خود داشتند، در هیچ مکتب فکری دیگری یافت نشد. در چنین فضایی، جامعه اسلامی با دو گروه معتزله مواجه بود؛ نخست آنان که به دستگاه تفتیش عقاید در خلافت عباسی پیوستند و عهده دار سازمانی برای تفتیش عقاید به نام «محنت» شدند، و دوم آنان که تن به استبداد نظری برساخته توسط عباسیان ندادند و نوعی عقل گرایی نظری فارغ از غلبه سیاسی را در مدارس و مکاتب خود پیگیری کردند. ادعای این مقاله آن است که گروه دوم که یا قرابت هایی با تشیع داشتند و یا دارای گرایش های شیعی بودند و می توان آنان را «معتزلیانِ مُتِشَیّع» نامید، رفته رفته در تشیع ادغام شدند و به گسترش عقل گرایی شیعی در عرصه نظری و سیاسی کمک شایانی کردند. ادغام معتزلیانِ مُتِشَیّع و شیعیان در همدیگر، سیاست اندیشی شیعیان امامی بعدی را عقل گرایانه تر، اهل مداراتر و مخالف جبرگرایی و ظلم کرد.
۴۸۵.

بررسی اندیشه تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی از تمدن غرب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی دوره ۸ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۱۵) 177 - 204
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۷۲
یکی از مهم ترین دغدغه های امام موسی صدر تمدن سازی آرمانی، صحیح و اصولی بود. هدف از نگارش این مقاله که با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است، تبیین اندیشه تمدنی امام موسی صدر با رویکرد انتقادی او از تمدن مادی گرایانه غرب است و به این پرسش پاسخ داده شده است که ارکان اندیشه تمدنی امام موسی صدر چیست و او چه نقدی بر تمدن غرب داشته است؟ یافته ها نشان داد که محورها و ویژگی های اصلی در اندیشه تمدنی امام موسی صدر عبارت اند از: یک. ظرفیت بی بدیل و همه جانبه دین در تمدن سازی اعم از بُعد اخلاقی و اجتماعی و فکری؛ دو. توجه به هویت انسان و ابعاد وجودی او و حفظ کرامت انسانی به عنوان شاخص پیشرفت تمدنی؛ سه. تلاش برای صلح و گفت وگو و همزیستی مسالمت آمیز با فرقه ها و مذاهب مختلف. در مقابل برخی ویژگی های تمدن غرب از منظر امام موسی صدر مانند خودخواهی، مادی گرایی، انکار خداوند و نظام فرقه گرایانه و آپارتاید، به عنوان موانع تمدن سازی آرمانی معرفی شده اند. نتایج نشان می دهد که امام موسی صدر برای تحقق تمدن جهانی و آرمانی بر لزوم توجه به همه ابعاد انسانی، احترام به تنوعات دینی و فرهنگی، استفاده توأمان از علم و دین، احیای نقش مادری زن و مبارزه با سلطه گری ظالمانه تمدن غرب تأکید دارد.
۴۸۶.

ریشه های خشونت مذهبی در خاورمیانه بین سال های 2004 تا 2023(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ بهار ۱۴۰۴ شماره ۳۲ 73 - 96
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۷۸
خشونت خاورمیانه از ابعاد و پیچیدگی های بسیاری برخوردار است که یکی از ابعاد آن مذهب می باشد که ریشه در عوامل متعددی ازجمله تاریخی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارد. در این بین برخی محورها ازجمله؛ بحران و مشروعیت نظام های سیاسی، تبعیض ساختاری و محرومیت های نسبی، تفاسیر افراطی از آموزه های دینی، دخالت های قدرت های خارجی، شکست برنامه های توسعه ای بسیار اثرگذار بوده است. این نوشتار، در پی آن است تا به واسطه ی مرور و بررسی مطالعات انجام شده، بحث خشونت گرایی به ویژه در حوزه افراط گرایی مذهبی را موردنقد و بررسی قرار داده و قوت ها، ضعف ها، فرصت ها و تهدیدها و مهم ترین انتقادات واردشده بر آن را مورد ارزیابی قرار دهد. روش انجام این پژوهش، به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات، به صورت کتابخانه ای با تأکید ویژه بر روی کتب و منابع دست اول نوشتاری، مقالات منتشرشده در نشریات معتبر و نیز پژوهش های جدید می باشد. نتایج حاصله این پژوهش نشان می دهد که علل ترویج و گسترش خشونت گرایی در منطقه خاورمیانه بیشتر متأثر از نوع بینش و تفکر جریان ها، حکومت های اقتدارگرا، ظهور جریان های نواندیش، میل به قدرت سیاسی، مشکلات سیاسی و اقتصادی، منازعات مذهبی و... بوده و می باشد.
۴۸۷.

تهدیدات امنیتی و مسئله ی توسعه سیاسی در ایران (تجربه دوران جمهوری اسلامی ایران)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ بهار ۱۴۰۴ شماره ۳۲ 97 - 124
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۲ تعداد دانلود : ۱۲۲
پس از وقوع انقلاب اسلامی ، رشد و تداوم توسعه سیاسی در ایران با مفهوم تهدیدات امنیتی در ابعاد خُرد و کلان در پیوند تنگاتنگ قرارگرفته است. تنش در مرزهای جغرافیای سیاسی و نقاط بحران خیز ایران به ویژه تهاجم نظامی خارجی از جانب کشورهای همسایه و نیز حوادث داخلی از قبیل جدایی طلبی گروه-های معارض و برخی منازعات اجتماعی در فضای سیاسی جامعه به تشدید تمرکز هرچه بیشتر بر مقوله امنیت ملی به عنوان اولویت مهم و اساسی از جانب مجریان و تصمیم گیرندگان کشور منجر شد و از قِبَلِ این رویدادها، کُنش نیرو های اجتماعی تحت تأثیر قرار گرفت. از اینرو، هدف از انجام این پژوهش، تبیین چرایی تعلیق روند توسعه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی است و کانون بحث بر تهدیدات امنیتی در ابعاد داخلی و خارجی در این فرآیند، متمرکز می باشد. در این راستا، پرسش اصلی آن است که چرا جامعه ایران پس از انقلاب اسلامی فرآیندگذار به توسعه سیاسی مطلوب را تجربه ننموده است؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح می گردد که غلبه نگرش امنیت محور بر فضای سیاسی جامعه ایران به مثابه واکُنشی در جهت اولویت دادن به حفظ و تحکیم امنیت ملی، فرآیند توسعه سیاسی را تعلیق نموده است.
۴۸۸.

تبیین خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا در چهارچوب نوواقع گرایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۲۶) 112 - 133
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۵۹
دولت بریتانیا طی یک رفراندوم تاریخی موسوم به برگزیت بعد از بیش از چهار دهه تصمیم به خروج از اتحادیه اروپا گرفت.از همین روی بررسی علل خروج یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین اعضای اتحادیه اروپا و بررسی چرایی واگرایی در بزرگ ترین و موفق ترین نمونه همگرایی منطقه ای در تاریخ روابط بین الملل بسیار حائز اهمیت است.به همین نحو پژوهش پیش رو جهت تبیین این رویداد نوظهور در پی پاسخ به این پرسش است که چه عواملی موجب شد تا بریتانیا از اتحادیه اروپا خارج شود؟ پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی و از منظر نوواقع گرایی بر این فرضیه استوار است که با توجه به ماهیت فراملی مکانیزم سیاسی و اقتصادی حاکم بر اتحادیه اروپا، بریتانیا به واسطه بی اعتمادی حاصل از آنارشی حاکم بر نظام بین المللی در جهت حفظ حاکمیت ملی خود در برابر وابستگی متقابل و همچنین کسب منافع حداکثری در مقایسه سود نسبی و مطلق از اتحادیه اروپا خارج شد.بر اساس چهارچوب نظری نظام محور پژوهش برگزیت ریشه در عواملی دارد که برآیند بی اعتمادی منتج از نظام آنارشیک محسوب می شوند.به طوری که بریتانیا به جهت حفظ حاکمیت ملی خود در برابر وابستگی متقابل حاصل از مکانیزم سیاسی و اقتصادی اتحادیه اروپا و همچنین مقایسه سود نسبی و مطلق خود به جهت کسب منافع حداکثری به مثابه یک بازیگر عاقل با رویکردی مبتنی بر هزینه-فایده از اتحادیه اروپا خارج گردید.چنانکه بر اساس نتایج به دست آمده خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا افزایش رشد اقتصادی و آزادی عمل بیشتری برای این کشور در عرصه بین المللی به همراه داشته است.
۴۸۹.

نقش حق خواهی در رسیدن به آرمان مطلوب در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره) و آ یت الله خامنه ای (مد ظله)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۵۵) 219-250
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۴۵
این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی به منظور بررسی نقش حق خواهی در رسیدن به آرمان مطلوب در اندیشه ی سیاسی امام خمینی (ره) و آیت الله خامنه ای بر اساس نظریه ی گفتمان لاکلا و موفه و یافتن پاسخ برای پرسش های: « آرمان مطلوب در اندیشه ی سیاسی امام خمینی (ره) و آیت الله خامنه ای چیست و دارای چه مولفه هایی می باشد؟ نقش حق خواهی در رسیدن به آرمان مطلوب در اندیشه ی سیاسی امام خمینی (ره) و آیت الله خامنه ای چیست؟ » به انجام رسید و پس از بررسی نوشته ها و سخنرانی های آنها، مشاهده گردید که آرمان مطلوب در اندیشه ی سیاسی امام خمینی (ره) «برپایی حکومت اسلامی» بوده است که به عنوان دال محوری (مرکزی) در گفتمان سیاسی ایشان و دال های شناور آن : تأسیس جمهوری اسلامی ، حاکمیت بلامنازع ارزش ها ی الهی ، احقاق حقوق مستضعفان ، جلب رضایت مردم و ایجاد فضایی مملوّ از صلح و دوستی . همچنین آرمان مطلوب در اندیشه ی سیاسی آیت الله خامنه ای «تمدن اسلامی» بوده و دال های شناور آن : عدالت، معنویت، پیشرفت و استقلال. نتایج نشان می دهد که هر دو رهبر انقلاب اسلامی، به مساله ی حق و حق خواهی توجه ویژه داشته اند. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که با توجه به نظریه ی گفتمان لاکلا و موفه، حق خواهی و حق طلبی جزو اجزا و عناصر مهم و تاثیرگذار در آرمان های مطلوب دراندیشه ی سیاسی رهبران انقلاب بوده است.
۴۹۰.

از گسست تا همبستگی: واکاوی سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ با اسرائیل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 1-26
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۴۶
جامعه ایران در دهه های اخیر شاهد تقابل دو گفتمان عمده سیاسی بوده است: گفتمان موافقان جمهوری اسلامی و گفتمان مخالفان آن. این شکاف گفتمانی موجب تضعیف انسجام سیاسی و افزایش قطبی سازی اجتماعی شده بود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل (خرداد ۱۴۰۴) چگونه زمینه ساز بازتعریف گفتمان های رقیب و شکل گیری همبستگی ملی شد و چه سازوکارهایی می تواند تداوم این انسجام را در دوران پساجنگ تضمین کند. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تبیین سازوکارهای تداوم انسجام سیاسی مردم ایران در دوران پساجنگ است. اهداف فرعی شامل تحلیل ریشه های گفتمان های متقابل پیش از جنگ، بررسی نقش رسانه های داخلی و خارجی در شکل دهی همبستگی و بازتعریف مفهوم «دیگری» در فضای پساجنگ می باشد. این پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه انجام شده است. جامعه آماری شامل متون گفتمانی مرتبط با جنگ 12 روزه است که به صورت هدفمند انتخاب و با ابزارهایی مانند تحلیل محتوای کیفی، کدگذاری مفهومی و تفسیر گفتمانی بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد که جنگ 12 روزه با ایجاد تهدید خارجی مشترک، موجب بازتعریف دال هایی چون «وطن»، «استقلال» و «امنیت» به عنوان عناصر مشترک هر دو گفتمان شد. این بازتعریف شکاف میان موافقان و مخالفان را موقتاً کاهش داد و نوعی همبستگی ملی نوپدید ایجاد کرد. نتیجه تحقیق نشان می دهد که تداوم انسجام سیاسی در دوران پساجنگ مستلزم مدیریت اختلاف، گفتگوی دموکراتیک، بازتعریف واقع گرایانه مفهوم «دیگری» و تقویت اعتماد رسانه ای است. درمجموع، جنگ 12 روزه فرصتی برای بازسازی هویت ملی و عبور از قطبی سازی سیاسی فراهم کرد.
۴۹۱.

رویکردهای مطالعات ایرانشناسی در فدراسیون روسیه از قرن هفدهم تا اوایل قرن بیستم(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست جهانی دوره ۱۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۵۳) 217-251
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۳۴
ایرانشناسی در فدراسیون روسیه، موضوع بسیار مهمی محسوب می شود که بدلایل مختلف سیاسی، علمی و زبانی تاکنون ظرفیتهای این حوزه علمی بخوبی مورد شناسایی و استفاده قرار نگرفته است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و با بهره گیری از روش تاریخ نگاری تحلیلی و مطالعه موردی، به بررسی ایران شناسی در روسیه تزاری پرداخت و با تکیه بر منابع روسی با هدف مورد توجه قرار دادن این حوزه علمی روسی، ضمن بررسی سیر تحول تاریخی ایرانشناسی در روسیه از قرن هفدهم تا قرن بیستم و نمایندگان آن، روندها و رویکردهای موجود در این را شناسایی کرد. یافته های پژوهش نشان داد که ایران به صورت گسترده مورد مطالعه ایرانشناسان روس قرار گرفت و حوزه های مطالعاتی آنها شامل طیف وسیعی از موضوعات بود. محققان نتیجه گرفتند که ایرانشناسی در روسیه، ریشه در سنتی دیرینه و عمیقاً پیوندخورده با روابط ژئوپلیتیک و دیپلماتیک دو کشور دارد. این مطالعات، که در دوران «بازی بزرگ» برای درک رقیب و همسایه ای راهبردی شکل گرفت، فقط کاوش آکادمیک نبود، بلکه ابزاری برای اهداف سیاسی و استعماری امپراتوری روسیه محسوب می شد.
۴۹۲.

دیپلماسی ورزشی ابزاری برای بهبود تصویر و ویژند ملی: یک بررسی فراترکیب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: سیاست خارجی سال ۳۹ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۵۶) 153-174
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۲۹
ورزش به عنوان یکی از مؤثرترین ابزارها برای دیپلماسی عمومی و ویژند سازی ملی شناخته می شود. دیپلماسی ورزشی، به عنوان شاخه ای از دیپلماسی عمومی، به استفاده از ورزش برای دستیابی به اهداف سیاست خارجی، دیپلماسی مردم با مردم، تقویت هویت و تصویر کشور و ارتقا روابط بین المللی اشاره دارد. این مقاله به بررسی تأثیر دیپلماسی ورزشی بر ویژند سازی ملی و تصویر ملی کشورها پرداخته و با استفاده از روش فراترکیب، مطالعات موجود در این حوزه که دامنه 183 مقاله از پایگاه web of science را شامل می شود را تحلیل و ترکیب کرده است. سؤال اصلی پژوهش این است که چگونه دیپلماسی ورزشی می تواند به عنوان ابزاری مؤثر در ارتقای ویژند و تصویر ملی کشورها مؤثر باشد. یافته ها نشان می دهند که دیپلماسی ورزشی از طریق افزایش شناخت جهانی، تقویت هویت ملی، جذب سرمایه گذاری خارجی، رشد صنعت گردشگری و بهبود روابط بین المللی، به شکل چشمگیری به ارتقای جایگاه کشورها در سطح جهانی کمک می کند. همچنین، یافته ها به موارد موفقی چون تأثیر جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی و جام جهانی 2022 قطر پرداخته و چالش ها و موانعی مانند هزینه های بالای میزبانی و چالش های سیاسی را نیز بررسی می کند. درنهایت، نتایج نشان می دهند که در دنیای امروز که اهمیت قدرت نرم افزایش یافته، دیپلماسی ورزشی می تواند ابزاری مؤثر در بهبود تصویر کشور، روابط بین المللی و جایگاه جهانی کشورها باشد.
۴۹۳.

الگویابی سخنرانی رؤسای جمهور در سازمان ملل متحد (1359-1403)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دولت پژوهی سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ 79-128
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۱
بررسی رویکرد سنجی، مفهوم سنجی و الگو یابی 24 سخنرانی روسای دولت های جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی نشان دهنده وجود یک همگرایی و هم سویی در مبانی دکترین سیاست خارجی علیرغم تفاوت های عملکردی سیاست خارجی و تفاوت جهت گیری در سیاست گذاری داخلی این دولت ها است. یافته های اصلی این پژوهش شامل گزاره های «استمرار تکمیلی دکترین سیاست خارجی سلطه ستیز با لحاظ کردن تغییرات متن اجتماعی بین الملل مبتنی بر نیازهای منافع ملی»، «جهت گیری تحول خواهانه در نظام بین الملل» و «تلاش برای ایجاد روند اصلاح گرایانه در نظام بین الملل» در میان دولت های جمهوری اسلامی ایران به عنوان جهت گیری اصلی در سیاست خارجی مشهود است؛ که بر این مبنای دکترین اصلی و مستمر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران «دکترین تحول خواهی در نظام بین الملل» است. بر این اساس رفتار سیاست گذاران در برخورد با اتحادهای منطقه ای و بین المللی و همچنین رابطه جمهوری اسلامی ایران در حوزه سیاست همسایگی و سایر روابط خارجی قابل پیش بینی و تحلیل می گردد. همه چیز در دو فرآیند «تحول خواهی» در مقابل «وضعیت کنونی» و «تحول خواهی» در تقابل با «نظام بین الملل کنونی» که از آن تلقی «نظام سلطه» شده است، خلاصه می شود. به همین دلیل سیاست خارجی مصرانه به دنبال پیوستن و عملکرد مؤثر در اتحادهایی که هدف نهایی آن ها تحول در نظام بین الملل کنونی است و در سیاست گذاری کلان کشور «نگاه به شرق» و «حمایت از دکترین مقاومت» به عنوان اصول مهم زیربنایی لحاظ می گردد؛ زیرا این روندها رویکردی تحول خواهانه در مقابل وضعیت کنونی نظام بین الملل سلطه محور تلقی می گردد. روش پژوهش به کار رفته نیز «الگو یابی مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی استقرایی» است.
۴۹۴.

الگوی جدید دولت شکنی در یمن: از دولت قانونی تا شبکه های قبیله ای_نظامی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳۴ 173-201
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۰
تحولات یمن در سال های 2020 تا 2024 بازتاب گذار از دولت قانونی به ساختاری شبکه ای قبیله ای است؛ الگویی که در آن مفهوم دولت کلاسیک جای خود را به ترکیبی از قدرت های محلی، شبه نظامی و مذهبی داده است. هدف بررسی سازوکارهایی است که موجب شدند دولت مرکزی یمن به ساختاری شبکه ای از قدرت محلی و نظامی تبدیل شود. پرسش این است که فرآیند تحول قدرت در یمن چگونه از الگوی دولت محور به نظام شبکه ای محلی تغییر یافت و چه پیوندی میان ضعف نهادی، رقابت های منطقه ای و سازوکارهای کنش نخبگان در این تغییر وجود دارد؟ فرضیه این است که دولت شکنی در یمن نه صرفاً پیامد فروپاشی نهادی، بلکه نتیجه شکل گیری تدریجی پیوندهای تاکتیکی میان نیروهای محلی و بازیگران منطقه ای است که در فرآیند رقابت نیابتی، حاکمیت ملی را به ساختارهای شبکه ای قدرت تبدیل کردند. پژوهش حاضر با روش ردیابی فرآیند به این یافته ها رسیده است که سه عامل اصلی این گذار را تسریع کرده اند: کاهش ظرفیت دولت در مدیریت منابع و امنیت، در هم تنیدگی نیروهای شبه نظامی با ساختارهای قدرت محلی، و تشدید رقابت نیابتی ایران، عربستان و امارات در یمن. مقاله نتیجه می گیرد که مورد یمن بیانگر الگویی نوظهور از تبدیل دولت های شکننده به نظام های شبکه ای شده قدرت در خاورمیانه است.
۴۹۵.

طراحی مدل رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی بر اساس آموزه های اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: آینده پژوهی انقلاب اسلامی سال ۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۲۳) 37-68
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۴
پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی براساس آموزه های اسلامی انجام شد. بر این اساس، پژوهش حاضر از منظر هدف یک پژوهش بنیادی، از نظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی و همچنین از منظر ماهیت داده ها، از دسته پژوهش های کیفی می باشد. گردآوری داده ها در این پژوهش مبتنی بر رویکرد کتابخانه ای از منابع علمی رایج و منابع دینی معتبر بوده است و روش تحلیل داده ها براساس تحلیل محتوای کیفی انجام شد.الگوی استخراج شده در سه دسته کلی الزامات، اصول و اهداف طراحی شد. الزامات حاکم بر رصد و پایش تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از داشتن بصیرت و قدرت تحلیل،دوست شناسی و دشمن شناسی،جریان شناسی احزاب سیاسی،شناخت انقلاب اسلامی و رهبران آن و پاسداری از آنها،اشراف اطلاعاتی و شناخت جامع محیط،داشتن رشد ذهنی و فکری،انعطاف پذیری و انطباق با شرایط و داشتن اعتماد به نفس. اصول حاکم بر تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از اصل و قاعده نفی سبیل،اصل تولی و تبری با محوریت ولایت،اصل التزام به پیمانها و عهدها و وفای عهد،اصل حفظ عزت اسلامی،اصل حکمت،اصل مصلحت،اصل دفاع از مظلومان و نفی سلطه مستکبران واصل شجاعت و خطرپذیری. اهداف ناظر بر تعاملات محیطی انقلاب اسلامی عبارتند از: اعتلای کلمه توحید و حاکمیت آن بر جهان، اقامه قسط و عدالت، برقراری صلح و امنیت و همزیستی مسالمت آمیز و حق گرایی و رعایت حقوق دیگران. این الگو می تواند در رصد و پایش میزان موفقیت تعاملات محیطی انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.
۴۹۶.

بررسی تأثیر انقلاب اسلامی در تحولات شعر عاشورایی در مقایسه با شعر قبل از سال 1357(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات انقلاب اسلامی سال ۲۲ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۸۲ ۱۲۲-۱۰۱
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۲۵
ادبیات و شعر در هر زمینه حامل فرهنگ آن سرزمین است. ایران که به خطه شعر و ادب معروف است، در این زمینه از سایر ممالک پیشگام تر و پیشروتر است. یکی حوادث جانسوز، حادثه عاشوراست. هر چه سیر تاریخی شعر ما به دوران معاصر نزدیک تر می شود، جلوه حادثه عاشورا در شعر پررنگ تر نشان داده می شود. در این مقاله تلاش شده است که شعر و ادبیات نزدیک به انقلاب و دوران بعد از انقلاب را مورد بررسی قرار دهیم. با نزدیک شدن به دوران فعلی عمق حادثه عاشورا و هدف و فلسفه حرکت امام بیشتر جلوه نمود. در این مقاله بازتاب پررنگ این حادثه در شعر قبل و بعد انقلاب نشان داده شده است. بررسی شعر قبل و بعد از انقلاب از این زاویه، بیانگر پویایی و هیجان سروده های بعد از انقلاب به نسبت قبل است و این مقاله از نوع توصیفی تحلیلی و به روش کتابخانه ای و مراجعه به اسناد و مدارک تدوین شده است.
۴۹۷.

حقوق شهروندی زنان؛ پیشینه و جایگاه آنان در جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۵۷) 337 - 362
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۲۳
پژوهش حاضر با هدف بررسی «حقوق شهروندی زنان و پیشینه و جایگاه آنان در جمهوری اسلامی ایران» به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به روش فیش برداری، به انجام رسیده است. سوال پژوهش این است که جایگاه حقوق شهروندی زنان در جمهوری اسلامی ایران چیست؟ در ایران دوران اسلامی، برجسته ترین رویکرد به حقوق شهروندی زنان، با انقلاب مشروطه رقم خورد که نمود آن در حضور و مشارکت زنان در نشریات و نیز تشکیل اجتماعات زنانه بروز کرد. پس از آن، در دوره ی پهلوی برای نخستین بار زنان دارای حق رای شدند و سپس، این امکان برای زنان ایرانی فراهم آمد که به عنوان نمایندگان مجلس، به رای مردم گذاشته شوند. با پیروزی انقلاب اسلامی، نگاه نوینی به زنان با توجه به ارزش های اسلامی پدیدار گردید که در قانون اساسی جمهوری اسلامی و سپس در منشور حقوق شهروندی، ظهور کرد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که هرچند پیشرفت های شایان توجهی در خصوص توجه به حقوق شهروندی زنان در جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است، لیکن قوانین مطروحه از ضمانت اجرایی کافی برخوردار نبوده و هنوز راه طولانی تا رسیدن زنان به حقوق شهروندی خود، باقی مانده است.
۴۹۸.

تاثیر فساد بر شاخص های توسعه انسانی در دوره زمانی 1392-1400(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۵۸) 1 - 32
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۳۷
این پژوهش به بررسی تأثیر فساد بر شاخص های توسعه انسانی در ایران طی دوره زمانی 1392-1400 می پردازد. هدف اصلی تحقیق، تحلیل تأثیرات منفی فساد بر شاخص های توسعه انسانی از جمله آموزش، بهداشت، و رفاه اجتماعی است. سؤال اصلی تحقیق این است: چگونه فساد اقتصادی و اداری در نهادهای دولتی و اقتصادی بر شاخص های توسعه انسانی ایران در این دوره تأثیر گذاشته است؟ فرضیه تحقیق این است که فساد، از طریق کاهش شفافیت و کارایی در نهادهای دولتی، منجر به افت شاخص های توسعه انسانی می شود. این پژوهش از روش تحلیل داده ها و شواهد تجربی استفاده کرده و بر اساس گزارش های سازمان شفافیت بین الملل، بانک جهانی و صندوق بین المللی پول، تغییرات شاخص های مرتبط با توسعه انسانی در این بازه زمانی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که شاخص های توسعه انسانی نظیر امید به زندگی، سهولت کسب وکار، و نوآوری در برخی موارد بهبود یافته اند، اما شاخص های دیگری چون اشتغال و شاخص ادراک فساد دچار افت شده اند. این نتایج تأیید می کنند که فساد به عنوان مانعی ساختاری، اثرات منفی قابل توجهی بر توسعه انسانی دارد و بهبود شفافیت و تقویت نهادهای نظارتی از الزامات کلیدی برای ارتقای این شاخص ها محسوب می شود. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی است و داده ها از طریق فیش برداری از منابع کتابخانه ای گردآوری شده است.
۴۹۹.

اسلام سیاسی عصر پیشامدرن(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جستارهای سیاسی معاصر سال ۱۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۵۸) 119 - 157
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۴
نوشتار حاضر با بکارگیری اصطلاح نو «اسلام سیاسی» کوشیده است نشان دهد پیوند اسلام و سیاست پدیده ای نو نبوده و در همه ادوار عصر پیشامدرن نیز وجود داشته است؛ لذا پرسش این است: اسلام سیاسی در عصر پیشامدرن چگونه بوده و به چه سان تحول یافته است؟ به کمک روش «جامعه شناسی تاریخی» و مقایسه یافته ها میان اسلام سیاسی سنی و شیعه در عصر پیشامدرن این پاسخ بدست آمد که اسلام سیاسی اهل سنت، تأکید بر وجود حکومت و مشروعیت آن عمدتاً بر اساس اجماع، نصب و غلبه، صرفاً جهت حفظ نظم موجود قرار داشته، درحالی که در اسلام سیاسی تشیع، با تأکید بر نظریه نصب الهی امامت، مشروعیت منحصر به حکومت ائمه معصوم و در عصر غیبت، متعلق به فقها است. تفاوت ها در چهار مدل متفاوت نسبت باقدرت: تحکیمی- مساعدتی، نسبت تعاملی- تضامنی، تحریمی- تهدیدی و تهاجمی- رادیکال به شکل گیری نهادها و رفتارهای سیاسی متمایز در ادوار مختلف انجامیده است: در اسلام سیاسی سنی، خلافت و سلطنت با رویکردی عمل گرایانه تثبیت شد، اما در اسلام سیاسی شیعه، فقدان امام معصوم به تدریج به نقش محوری فقها در هدایت سیاسی- اجتماعی انجامید. علمای اهل سنت بیشتر در چارچوب نهادهای حاکم و به عنوان پوزیسیون عمل و علمای شیعه با طرح نیابت امام، در تعامل کمتر و بیشتر اپوزیسیون بوده اند.
۵۰۰.

Political Obstacles to a Referendum in Palestine: The Case of Iran's Proposal(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: World Sociopolitical Studies, Volume ۹, Issue ۲, spring ۲۰۲۵ 329 - 369
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۶ تعداد دانلود : ۱۴۰
This study assesses the political challenges that hinder the implementation of a proposed referendum on Palestine, framed within Hegemonic Stability Theory (HST), which underscores the significance of a dominant global power in sustaining international order. The Supreme Leader of the Islamic Republic of Iran has suggested this referendum as a means to determine Palestine's political system. From an HST perspective, the United States significantly impacts the international arena, including policies regarding Palestine. Its support for Israel complicates the political landscape and undermines alternative peace proposals, including those from Iran. This article seeks to answer the main question: what political obstacles prevent holding a referendum in Palestine, and what methods can be used to overcome those obstacles? The findings of the article indicate several political dynamics and factors that impede the referendum: political divisions within Israel regarding peace with the Palestinians, lack of consensus among Palestinian factions, differing approaches among Arab states, and conflicting positions of both Islamic and non-Arab countries. Additionally, the stances of the permanent members of the UN Security Council exacerbate these challenges. The author finds that Iran’s proposal has overlooked the international framework of a two-state solution.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان