درخت حوزه‌های تخصصی

قاعده تقلیل خسارت، مفهومی بنیادین در نظام حقوقی کامن لا است که زیان دیده را موظف می سازد، اقدامات معقولی برای جلوگیری از افزایش خسارت انجام می دهد و مانع جبران خسارات قابل اجتناب می شود. در حقوق ایران، به دلیل فقدان تصریح قانونی در این زمینه، قضات در استناد به این قاعده با چالش هایی مواجه هستند و ناگزیر به جست وجوی مبانی مشابه در حقوق داخلی، به ویژه فقه اسلامی، روی می آورند.این پژوهش با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، ضمن معرفی قاعده تقلیل خسارت و قاعده اقدام، موارد کاربرد آن ها را با ذکر نمونه هایی از آرای دادگاه های خارجی، منابع فقهی و مواد قانونی در هر دو نظام حقوقی بررسی می کند. نتایج این بررسی نشان می دهد قاعده اقدام در فقه اسلامی که بر اصل مسئولیت فرد در قبال نتایج اعمال خویش استوار است، می تواند مبنای محکمی برای پذیرش و اجرای قاعده تقلیل خسارت در حقوق ایران فراهم آورد. این هم خوانی به قضات اجازه می دهد حتی در غیاب نص قانونی، به قاعده تقلیل خسارت استناد کنند و درنتیجه، به تقویت و روزآمدسازی رویه قضایی کشور یاری رسانند.

تصویر بین المللی غرب آسیا به ویژه پس از حادثه یازدهم سپتامبر به شدت با تروریسم پیوند خورده است. این امر با ظهور داعش و حملات بی شمار آن در اقصی نقاط جهان و بهره گیری از خشونت بی حد و مرز تشدید شده است. تلاش های بسیاری برای تبیین تروریسم انجام شده است، اما اکثر آن ها سرمایه اجتماعی را به عنوان مفهومی میان رشته ای در این زمینه مورد توجه قرار نداده اند. بر این اساس، پرسش اصلی مقاله این است که سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر تروریسم در غرب آسیا در سال های 2007 تا 2020 داشته است؟ برای پاسخ به پرسش مذکور از روش کمّی بهره برده شده و روش جمع آوری داده ها نیز اسنادی و مبتنی بر استفاده از بانک های اطلاعاتی (تحلیل ثانویه) موجود بوده است. همچنین نرم افزار SPSS نسخه 22 نیز برای تحلیل داده ها استفاده شده است. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندمتغیره از نوع گام به گام حاکی از آن است که سرمایه اجتماعی بین المللی 50 درصد از تغییرات تعداد گروه های تروریستی را تبیین می کند، در حالی که اعتماد بین المللی تقریبا 83 درصد از تغییرات تعداد حملات گروه های تروریستی را توضیح می دهد. در نهایت، مشارکت نهادی تقریبا 37 درصد از شدت خشونت اعمالی توسط گروه های تروریستی را تبیین می کند. با توجه به مقادیر بتا، می توان استدلال کرد سرمایه اجتماعی بر تعداد گروه های تروریستی تاثیر مثبتی داشته است. مشارکت نهادی و اعتماد بین المللی نیز به ترتیب بر شدت خشونت و تعداد حملات گروه های تروریستی تاثیر منفی و مثبتی بر جای نهاده است.  

فی الشعر والنثر الأدبی، قام الشعراء والکتّاب بتجربه الحب ووصفه أکثر من تعریفه. وقد شغل هذا الموضوع حیزًا واسعًا من الشعر والنثر. وفی هذا السیاق، قدم کل من قیصر أمین بور باللغه الفارسیه ونزار قبانی باللغه العربیه، فی قصائدهما الغزلیه، أوصافا جمیله وأدبیه وبلیغه للحب والمشاعر العاطفیه. إن وفره هذا الموضوع فی شعر کلیهما من ناحیه، وأوجه التشابه الکثیره بینهما من ناحیه أخرى، تبرز أهمیه تناوله فی مقاله علمیه. یهدف هذا البحث إلى إیجاد أوجه التشابه الشعریه بین هذین الشاعرین فی موضوع الحب. ولتحقیق هذا الهدف، تم اختیار دیوانی شعر للشاعرین، ومن خلال استخدام المنهج الوصفی التحلیلی وعلى أساس الأدب المقارن الأمریکی، قمنا بدراسه الجوانب المشترکه للأوصاف المتعلقه بالحب فی دیوانی "دستور زبان عشق" (قواعد الحب) و"کتاب الحب". وقد ذکر کلا الشاعرین هذه الخصائص المشترکه حول الحب: عدم القابلیه للوصف، منح القوه، منح الحیاه، ضرورته فی الحیاه، ودور نظره العاشقین فی العلاقه العاطفیه. بالإضافه إلى ذلک، قام کلا الشاعرین، لتوضیح مفهوم الحب المجرد، بتصویره فی قالب ملموس ومحسوس.

لکلّ حضارهٍ مؤشّراتٌ خاصه تُعبّر عن طبیعتها وتمیّزها عن سائر الحضارات. وعلى الرغم من ضروره وجود بعض المؤشّرات فی جمیع الحضارات، إلا أنّ هذه المؤشّرات، وإن تشابهت فی الظاهر، تختلف اختلافًا جوهریًا فی طبیعتها. ویُعدّ «النظام» من أبرز المؤشّرات الضروریه لبناء الحضارات واستمرارها، غیر أن طبیعه النظام فی کل حضاره تتحدّد بحسب طبیعه تلک الحضاره. ففی الحضارات المادّیه، تُعدّ «القوّه» منشأ النظام، ویُفرض النظام من خلال القانون والإکراه الاجتماعی. أمّا فی «الحضاره التوحیدیه للأمّه»، فإن «الإیمان» هو الأساس الذی یُبنى علیه النظام. ویُقدّم القرآن الکریم «الحضاره التوحیدیه» بوصفها البیئه الأنسب لتکامل الإنسان وارتقائه. وتختلف طبیعه هذه الحضاره عن الحضارات المادّیه اختلافًا جذریاً، حیث تُنتج العناصر الإیمانیه طبیعه النظام فیها. ویُعرّف القرآن الکریم هذه العناصر الإیمانیه المکوّنه للنظام، ومن أبرزها «العداله». فالعداله فی الحضارات المادّیه لا تقوم على أساس إیمانی، بل یُنشئها الإنسان الخاضع لأهوائه. بینما العداله القرآنیه قد حدّد معالمها خالق الإنسان، وهی عنصر إیمانی بحسب القرآن. وتختلف العداله القرآنیه عن العداله المادّیه فی منشئها وطبیعتها وآثارها. تهدف هذه الدراسه إلى استنطاق الخصائص القرآنیه للعنصر الإیمانی «العداله»، بوصفه أحد العناصر القرآنیه المُنتجه لمؤشّر «النظام» فی «الحضاره التوحیدیه للأمّه». وتتمحور إشکالیّه البحث حول طبیعه «العداله الإیمانیه» وکیفیّه ارتباطها بمؤشّر «النظام». ما الآلیّه التی تُحقّق بها العداله القرآنیه النظام فی المجتمع؟ تعتمد هذه الدراسه على المنهج الاستنطاقی الذی طرحه الشهید الصدر (رحمه الله)، فی دراسه طبیعه مؤشّر النظام من خلال شبکه الآیات المتعلّقه بالعداله، وبخاصه الآیه 135 من سوره النساء. وقد اعتبر الشهید الصدر، استنادًا إلى قول أمیر المؤمنین(ع): «ذلک القرآن فاستنطقوه»، أنّ الرجوع إلى القرآن الکریم لاستنباط النظریّه القرآنیه حول القضیه المطروحه هو المنهج الأمثل لفهم وتفسیر النصّ القرآنی. تتناول هذه الدراسه استنطاق مسأله «النظام» من خلال فهم طبیعه «العداله» کأحد العناصر الإیمانیه وتحدید موقعها فی القرآن الکریم. فالعداله تتشکّل فی سیاق العلاقات الإنسانیه القائمه على الإیمان داخل المجتمع. وفی حین أن الحضارات المادّیه تعتمد على الرقابه الخارجیه التی یمارسها منفذو القانون البشری لإرساء نظامٍ قائم على القوه، فإن «الحضاره التوحیدیه للأمه» تُنتج نظامًا إیمانیًا من خلال الرقابه الذاتیه لدى الإنسان المؤمن. وکلّما ازداد الإیمان، وتکاثرت العناصر الإیمانیه فی بنیه المجتمع، ترسّخ النظام بشکل أوسع. فحضور العناصر الإیمانیه یُقلّل من الأنانیه الجسدیه، والاضطرابات الاجتماعیه، والفوضى، ویُعزّز من روح الإیثار والنظام الاجتماعی. وتُعدّ «العداله» من أبرز العناصر الإیمانیه المنتجه للنظام. فکلّما تعمّق الإیمان فی المجتمع، ازدادت العداله، و«العداله المؤسسه على الإیمان» بدورها تنتج نظامًا إیمانیًا. وتُعدّ الآیه 135 من سوره النساء من أهم الآیات التی تُبیّن خصائص «العداله المؤسسه على الإیمان»، حیث یقول تعالى: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنَ وَالْأَقْرَبِینَ، إِن یَکُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقِیرًا فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا، فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَنْ تَعْدِلُوا، وَإِن تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ کَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرًا». وتُظهر هذه الآیه أن إقامه العداله فی العلاقات الإنسانیه القائمه على الإیمان یجب أن تتمّ حتى لو تعارضت مع المصالح الشخصیه أو العائلیه. وتُستنبط من هذه الآیه سبع خصائص جوهریه للعداله الإیمانیه: «الشمولیه»، و«الرقابه الذاتیه»، و«القیام الدائم»، و«الإخلاص»، و«الانحیاز للحق»، و«التحرر من الأهواء» و«التزام التقوى». بناءً على ذلک، فإن «العداله» فی «الحضاره التوحیدیه للأمه»، تتّسم بثمانی خصائص جوهریه: 1. العداله ذات منشأ إیمانی. 2. إقامه العداله واجبٌ عام، یشمل جمیع البشر الحقانیّین.3. تحقیق العداله وحفظها لا یقتصر على منفذی القانون فی المجتمع (الرقابه الخارجیّه)، بل یطبق الجمیع -کلّ بحسب درجه إیمانه- من خلال الرقابه الذاتیه على أعمالهم مستوى من العداله فی المجتمع. 4. العداله یجب أن تُقام بشکل دائم ومستمر، لا موسمی أو مرحلی. 5. یجب أن یکون الهدف من إقامه العداله أداء الواجب الإلهی بإخلاص تامّ لوجه الله تعالى. 6. یجب أن یکون الحق وتطبیقه معیارًا للعداله. 7. العداله یجب أن تُمارس أداءً للواجب الإلهی، وبعیدًا عن الأهواء والشهوات. 8. السعی إلى زیاده التقوى هو العامل الأساسی فی تحقیق النجاح المتزاید للعداله الإیمانیه. إن العداله التی تتحلّى بهذه الصفات تُنتج نظامًا یفوق النظام فی کل الحضارات المادیه. وکلّما ازداد «الإیمان» فی المجتمع، ازدادت «العداله المؤسسه على الإیمان»، وبالتالی ترسّخ «النظام الإیمانی». ویُعدّ کلّ إنسانٍ حقّانی مسؤولًا عن إقامه العداله فی «الحضاره التوحیدیه للأمه»، وتتناسب مسؤولیته مع درجه إیمانه؛ فکلّما ارتقى إیمانه، تعاظمت مسؤولیته فی ترسیخ العداله.

از موضوعات علوم قرآنی، مسئله تکرار آیات می باشد. در این موضوع بین محققان اختلاف نظر است از یک سو مخالفان از جمله سیّد قطب معتقد است در قرآن پدیده ای به نام تکرار وجود ندارد آنچه هست تنویع می باشد و از سوی دیگر برخی از مفسران و قرآن پژوهان وجودتکرار درقرآن را إنکارناپذیر شمرده اند. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی درصدد آن است که بعد از مفهوم شناسی واژه تکرار، مفاهیم مرتبط با تکرار، معناشناسی تکرار در قرآن، دیدگاه مفسران و دانشمندان علوم قرآنی(موافقان و مخالفان)و... را مورد پژوهش قرار دهد. در این میان علامه طباطبائی(ره) نیز به این مسئله بی توجه نبوده است. یافته ها و نتایج پژوهش حاکی ازآن است که واژه تکراربا مشتقات خود 476 مورد در آیات قرآن بکار رفته ایشان أسرار وحکمت هایی را برای آن ها بیان فرموده از جمله : اختلاف سیاق، مصداق، اضافه، ... علامه معتقد است تکرارآیات وعبارات به ظاهر یکسان ومشابه درکلام الهی، اتفاقی و بیهوده نیست، بلکه تنها راه دریافت کلام، تدبّر در سیاق آیات می باشد.

این مقاله به چگونگی بررسی ظهور اسلام سیاسی افغانستان می پردازد، این کشور در طول دو قرن اخیر صحنه رویارویی ایدئولوژی های مختلف و متعارض بوده است. هواداران این ایدئولوژی ها برای دست یابی به قدرت سیاسی و پیاده کردن اهداف ایدئولوژیکی شان مبارزات سیاسی را در سطوح مختلف از مواجهه گفتمانی تا مبارزه ی مسلحانه در پیش گرفتند. در این میان اسلام سیاسی به مثابه ایدئولوژی از همان نخست ثبات و پایداری نظام های سیاسی افغانستان را تا به امروز با مشکلات زیادی روبه رو ساخته است. پرسش اصلی این پژوهش چگونگی بررسی زمینه های سیاسی و اجتماعی ظهور اسلام سیاسی افغانستان می باشد؟ مطابق داده ها فرض بر این است که ظهور اسلام سیاسی افغانستان ریشه در آرا و اندیشه های سید جمال الدین دارد. برعلاوه اسلام سیاسی با گرایش های مختلف متأثر از آرای سلام اسیاسی ترکیه توسط محمود طرزی، اسلام سیاسی تصوفی توسط دو خانواده مجددی و گیلانی و اسلام سیاسی دیوبندی توسط معلمان هندی بوده و اما در معنای مدرن آن با برگشت دانش آموختگان الازهر مصر با خط فکری اخوان المسلمین و برگشت طلبه های قم ایران با آرای شیعه وارد افغانستان گردید. پژهش حاضر جنبه اکتشافی داشته و از روش جامعه شناسی تاریخی با روی کرد توصفی و تحلیلی استفاده شده است.

فقه سیاسی به عنوان شاخه ای از دانش فقه، مسئولیت تبیین و تنظیم مناسبات سیاسی در چارچوب تعالیم اسلامی را بر عهده دارد. با وقوع انقلاب اسلامی ایران و استقرار نظام جمهوری اسلامی، ضرورت توسعه نظری فقه سیاسی بیش ازپیش آشکار شد. با این حال، پس از گذشت بیش از چهار دهه از انقلاب اسلامی، توسعه این حوزه با آسیب های معرفتی متعددی مواجه بوده که مانع از کارآمدی و پاسخ گویی مناسب به مسائل جدید حکومتی شده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی به بررسی آسیب های معرفتی توسعه فقه سیاسی در عصر انقلاب اسلامی می پردازد و مهمترین موانع را شناسایی و تحلیل می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که چالش های اساسی شامل محدودیت های روش شناختی در استنباط احکام سیاسی، برداشت های ایستا از متون دینی، عدم تعامل مؤثر با علوم سیاسی و اجتماعی مدرن، و فقدان رویکرد جامع نگر نسبت به مقاصد شریعت است. جدایی انگاری دین از سیاست، عدم اعتقاد به جامعیت و جاودانگی قرآن و اسلام، و ضعف در مرزبندی دقیق قلمرو فقه سیاسی، ازجمله موانع کلیدی این حوزه هستند. برای رفع این آسیب ها، بازتعریف روش های اجتهادی، توسعه تعاملات بین رشته ای، و بهره گیری از رویکردی جامع و پویا ضروری است. این پژوهش تأکید دارد که بدون رفع موانع معرفتی، فقه سیاسی توانایی پاسخ گویی به نیازهای نوظهور حکومت اسلامی را نخواهد داشت. در مجموع، تحقق فقه سیاسی کارآمد، مستلزم تحول در مبانی نظری و روش شناسی اجتهادی همراه با بازنگری در رویکردهای سنتی است

فی معیار الاتساق وإثبات نسقیه النص وانسجامه، وفی باب معرفه نصیته من اللانص، یعد عنصر الإحاله من أهم العناصر التی یبرز نفسه، لأنّه یدخل من باب الاهتمام بالشرح اللغوی والنحوی، ویقوم بتحلیل النص ومعاییره التناسقیه، حتى یکشف مدى المفاهیم الدلالیه فیه. ولا یقتصر دور الإحاله على ذلک، بل تتمثل مهمتها کذلک فی تفسیر خبایا ذلک النص بواسطه المخططات اللغویه التی یستخدمها کأدوات کاشفه وإثباتیه للنصوص. إذاً الإحاله من أکثر تلک الأدوات المهمه التی بإمکانها تبیین العلاقات المعنویه والمختبئه داخل النص، والتی تثبت بأنَّه نص متناسق وکامل ویمتلک المکانیزمات اللازمه فی تشکیل هذا التناسق. وإنّها تُعد بمثابه الرابط الذی یربط مفردات النص لغویاً ونحویاً فی نص واحد. الإحاله تظهر من خلال الضمائر، وأسماء الإشاره، وأسماء الموصوله والأدوات المقارنه فیه. وبالاعتماد على المنهج الوصفی التحلیلی، اختارت هذه الدراسه قصائد الشاعر أدونیس فی دیوانه المتسم ب «هذا هو اسمی، وقصائد أخرى»، لتتوصل إلى أهم النتائج التی تشیر إلى أنّ الإحاله الخارجیه فی النص الأدونیسی قد تحتوی على وقائع من العالم المحیط به، کما مثلت فی کثیر من قصائده مقاما تخاطب به شخوص معینه. واعتمدت هذه الإحالات، على ضمائر المتکلم والمخاطب بکثره، لأنَّها أکثر تأثیرًا فی ترابط النصوص من غیرها، ولأنّها تحیل إلى الشاعر وإلى المخاطَب فی مقام معین، لذلک نستنتج بأنَّها من أقوى أقسام الإحاله المستخدمه فی النص، حیث جعلت فیه تناسقاً ملحوظاً جداً. وکذلک المعاییر النصیه فی الدیوان الشعری المذکور، أتت بنسب متفاوته بین اللغویه والتداولیه وهی خلقت ذلک الترابط بین أجزاء ومقاطع القصائد وتلاحمها. وفی تحلیل المستوى الترکیبی، تبینت مُرونه اللغه الشعریه عند أدونیس، حیث کانت النسقیه الموجوده بین العلاقات اللغویه فی أشعاره تخرق القواعد المعجمیَّه. وأما عن دراسه الفارق بین عنصر الاستبدال وعنصر الإحاله الذی ذُکر فی الدراسه، فخلصت النتائج إلى أولویه الإحاله على الاستبدال، نظرًا لبروزها الأکبر وتناسقها الأوضح فی هذه القصائد.

با پیشرفت تکنولوژی و رسوخ آن در جامعه های بشری، شناخت هرچه بیشتر این پدیده و آثار و لوازم آن ضروری می نماید. یکی از مسائل نیازمند به بررسی، چگونگی ارزیابی تکنولوژی و تبعات بر زندگی بشر است. این تحقیق با هدف تعیین ملاک برای ارزش گذاری تکنولوژی شکل گرفته است. داده های این تحقیق به روش کتابخانه ای گردآوری و به روش تحلیلی، داوری شده است. بر اساس دستاوردهای این تحقیق، باید گفت از یک سو، ارزش گذاری، تنها در فعل اختیاری معنا دارد و در فرایند تحقق تکنولوژی، انتخاب، طراحی، ساخت و کاربری تکنولوژی با فعل اختیاری انسان رقم می خورد و تنها چنین مراحلی که با فاعل تکنولوژی ارتباط می یابند قابلیت ارزش گذاری دارند، اما مصنوع تکنولوژی به خودی خود و بدون مقایسه با سعادت انسان، قابل اتصاف به خوب و بد نیست و از این جهت، خنثی است. بنابراین، چون ارزش نهایی، که بر مبنای کمال نهایی و سعادت انسان ارزش ذاتی دارد، میزان تقربی است که هر فعل اختیاری، برای انسان نسبت به خدای متعال به ارمغان خواهد آورد، در مصنوعات تکنولوژی نیز ملاک ارزیابی ارزشی، در افعال اختیاری مرتبط با آن، یعنی 1. انتخاب یک مصنوع برای ساخت؛ 2. طراحی یک مصنوع؛ 3. ساخت یک مصنوع؛ 4. استفاده از یک مصنوع توسط فاعل های مختار، بر همین مبنا قابل ارزیابی خواهد بود.

سنجش درستی و نادرستی گزاره های مطرح شده در هر علم و ارائه ملاک ها و معیارهایی برای سنجه، از دغدغه های مهم دانشمندان علوم مختلف است. در علم عرفان، این دغدغه در همه گزاره های عرفانی، به ویژه در گزاره های شهودی وجود داشته است، عرفان نیز همانند سایر علوم، برای فهم صدق و خطای گزاره ها و دریافت های مبتنی بر شهود که مهم ترین منبع شناخت حقایق عالم بعد از وحی است، به میزان و قانون نیاز دارد تا عارف با این موازین و معیارها، یقینی بودن مکاشفات، مشهودات و معاینات خود را تشخیص دهد. از آنجا که هر انسان غیر معصوم، در معرض خطای در معرفت قرار دارد، عرفا برای حقانیت گزاره های عرفانی و واقعیت تجارب آن و تفکیک القای شیطانی از رحمانی، معیارها و ملاک هایی همچون مطابقت با قرآن و حدیث را ارائه کرده اند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار کتابخانه ای، معیارهای صدق و کذب دریافت های عرفانی از منظر امام خمینی استخراج و مورد بررسی قرار خواهد گرفت. ایشان برای تمییز دریافت های انسان های غیر معصوم چهار معیار ذکر کرده اند:1. میزان اکبر (قرآن)؛ 2. میزان صغرا (معصومین  (ع) )؛ 3. خودِ عارف؛ 4. استاد کامل.

صنعت گاز طبیعی یکی از مزیت های راهبردی اقتصاد ایران است که نقشی کلیدی در تحقق توسعه پایدار ایفا می کند؛ توسعه ای که علاوه بر بهبود شاخص های اقتصادی و زیست محیطی، با اصول عدالت، مشارکت و مسئولیت پذیری در حکمرانی همخوانی دارد. در رویکرد غربی، توسعه پایدار مبتنی بر حکمرانی شفاف، عدالت بین نسلی، حفاظت از منابع طبیعی و مشارکت ذی نفعان است؛ در حالی که در آموزه های اسلامی نیز بر تعادل در بهره برداری، حفظ محیط زیست به مثابه امانت الهی، و تقویت همکاری های درون امت اسلامی تأکید شده است. جمهوری اسلامی ایران با برخورداری از دومین ذخایر بزرگ گاز جهان، توان ایفای نقش مؤثر در معماری انرژی منطقه ای و ارتقای دیپلماسی انرژی را داراست. با این حال، سیاست گذاری گازی کشور با چالش هایی نظیر ضعف در حکمرانی یکپارچه، گسست تصمیم سازی، و بی توجهی به ارزیابی های زیست محیطی مواجه است. این پژوهش با پرسش اصلی «مهم ترین موانع و الزامات تحقق توسعه پایدار در سیاست گذاری گاز ایران با توجه به نقش منطقه ای کشور چیست؟» به تحلیل این چالش ها می پردازد. فرضیه تحقیق بر آن است که تحقق این هدف نیازمند رفع موانع نهادی، استقرار حکمرانی مشارکتی، تدوین راهبردهای بلندمدت، و بهره برداری هدفمند از ظرفیت گاز طبیعی برای تقویت پیوندهای منطقه ای است. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و تحلیل مضمون داده های اسنادی انجام شده و نشان می دهد اصلاح سیاست گذاری، تقویت شفافیت، و پیوند سیاست گازی با اهداف کلان منطقه ای، راهی برای تحقق توسعه ای بومی گرا و عدالت محور است.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تر مفاهیم و معانی ضمنی سوره عادیات به بررسی توصیفی-تحلیلی آن از منظر رویکرد رمزگان پنج گانه رولان بارت (رمزگان هرمنوتیک یا معمایی، رمزگان پروآیرتیک یا کنشی، رمزگان معنابنی یا ضمنی، رمزگان نمادین یا تقابلی و رمزگان فرهنگی یا ارجاعی) می پردازد. این رویکرد با تمرکز بر تحلیل عناصر و روابط زبانی و نشانه ای متن به کشف معانی ضمنی آن می پردازد. بارت این نظریه را بر پایه هنجارمندی ساختار نشانه ای متن که عامل اصلی معناآفرینی است، بنا نهاد. دستاورد پژوهش، گویای این مسأله است که رمزگان هرمنوتیک، معمای اصلی را در پی سوگند آغازین سوره، جهت تمرکزبخشی بر موضوع اصلی یعنی کسب موفقیت بشر در جنگ های داخلی و خارجی منوط به سازوکار صحیح، مانند انتخاب افراد، ابزار و زمان مناسب معرفی می کند. رمزگان کنشی که بالاترین نمود در متن سوره دارند، فضای کنش آفرین و حماسی را در پی بازتاب خرده روایت های جنگ بیرونی با دشمن و جنگ درونی با نفس را حکایت می کند. رمزگان نمادین، تقابل انسان های ناسپاس در برابر پروردگار و رمزگان ضمنی و فرهنگی نیز با شناسایی لایه-های دورن متنی و برون متنی، زمینه تاریخی نزول سوره یعنی جنگ تاریخی ذات السلاسل را بازنمایی می کنند.

چگونگی رستاخیز انسان در محشر از مباحث مهم مربوط به معاد در بین مذاهب است. این مقاله با گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای به روش تحلیلی مقایسه ای در مقام جواب به این سؤال است که از منظر امامیه و ماتریدیه، رستاخیز انسان در قیامت به صورت اعاده عین معدوم خواهد بود یا تجمیع اجزای پراکنده خواهد بود؟ به گونه ای که اعاده و برگشت انسان پس از پراکنده شدن اجزاء و یا نیست شدن برخی یا تمام عناصرش، به صورت عین آن اجزای دنیوی خواهد بود یا مثل آن اجزای دنیوی خواهد بود؟ هدف پژوهش، تطبیق و مقایسه دیدگاه متکلمان دو مکتب امامیه و ماتریدیه است. بر اساس یافته های این پژوهش، اکثر متکلمان امامیه بر امتناع اعاده معدوم معتقد بوده و درنتیجه حشر انسان در قیامت با بقایِ اجزای عنصری، عینِ آن عناصر دنیوی؛ و با قول به فنایِ اجزاء دنیوی، مثلِ آن عناصر در آخرت خواهد بود. برخلاف عده کمی از متکلمان امامیه و اکثر متکلمان ماتریدیه بر جواز اعاده معدوم معتقد شدند؛ آنان با تبعیت از ادله نقلی، رستاخیز انسان را با توجه به قدرت کامله خداوند، به صورت حشرِ عینِ اجزای اصلی و فرعی (و نه مثل) دانستند؛ بنابراین ازآنجایی که ادله عقلی و نقلی نشان دهنده یِ زوال و فانی بودن تمام عناصر مادی عالم است، قول «متکلمان فیلسوف مشرب امامیه و برخی از دانشمندان ماتریدیه» مبنی بر «فنای اجزا اصلی و فرعی انسان و بقای نفس و روح» با قواعد عقلی و نقلی موافقت و سازش بیشتری دارد.

آیه ۳۳ سوره انعام، به دلیل جمع میان نفی تکذیب پیامبر(ص) («فَإِنَّهُمْ لَا یُکَذِّبُونَکَ») و اثبات جحود آیات الهی از سوی مخالفان («وَلَکِنَّ الظَّالِمِینَ بِآیَاتِ اللَّهِ یَجْحَدُونَ»)، همواره یکی از چالش های برجسته در گفتمان تفسیری بوده است. این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی ورویکردی هرمنوتیکی به آراء مفسران، در پی رمزگشایی از این تناقض نمای معرفتی و تبیین راهبردهای تفسیری ارائه شده برای حل آن است. یافته های تحقیق نشان می دهد که مفسران برای جمع میان این دو گزاره، راهکارهای تفسیری متعددی را مطرح کرده اند، از جمله: ۱) تفکیک میان باور قلبی و انکار زبانی (تصدیق باطنی صدق پیامبر به دلیل انگیزه هایی چون حسادت و حفظ منافع)؛ ۲) تمایز میان متعلق تکذیب (شخص پیامبر در برابر محتوای رسالت)؛ ۳) تفسیر نفی تکذیب به مثابه عجز مخالفان از اقامه برهان؛ ۴) بهره گیری از قرائت مخفف (لَا یَکْذِبُونَکَ) به معنای عدم توانایی در ابطال حق؛ و ۵) ارجاع تکذیب نبی به تکذیب مُرسِل (خداوند). نتیجه کلیدی پژوهش آن است که این راهکارها، به ویژه با تاکید بر تصدیق قلبی مخالفان و ارجاع تکذیب به خداوند، ضمن رمزگشایی از تناقض ظاهری، ابعاد روانی اجتماعی انکار و حکمت تسلی بخش الهی در آیه را به بهترین شکل تبیین می کنند و فهم جامع آیه در گرو نگاهی ترکیبی به این ابعاد است.

حدیث از عصر صدور تاکنون در فراز و نشیب های تاریخ، تحولاتی در سند و متن به خود دیده است. پدیده هایی همچون تصحیف ها، تقطیع ها، افتادگی ها، گزارش های متفاوت سند و متن در منابع و ... شناسایی هویت حدیث را دشوار کرده است. این واقعیت، ما را به ایجاد ساختاری برای بررسی زوایای مختلف حدیث وامی دارد تا بتوان در آن ساختار با توجه به مؤلفه های مختلف، هر حدیث را بهتر شناخت و از دیگر احادیث تمیز داد. مجموع این مؤلفه ها که شناخت بهتر هر حدیث را به همراه دارند «شناسنامه حدیث» می نامیم. در این پژوهش ساختاری در دو قالب کوتاه و توسعه یافته، مشتمل بر مؤلفه های عمومی و تخصصی، برای شناسنامه حدیث پیشنهاد شده و مؤلفه های عمومی حدیث با توجه به آسیب های حدیثی و نیز دقت در عوامل پذیرش و فهم درست حدیث به صورت توصیفی، گردآوری و تدوین شده است.

توسعه تروریسم با اقدامات رژیم صهیونی، افراد بی گناه بسیاری را در معرض تهدید قرار داده است. نبود تعریف مشخص از تروریسم و حمایت برخی کشورها با اهداف سیاسی از برخی اشکال ترور و گاه اقدام به ترور در قالب توجیهاتی چون مبارزه با تروریسم، بر مشکلات برخورد با تروریسم افزده است. برخوردهای سیاسی با تروریسم موجب شده است الحاق ایران به کنوانسیون های بین المللی با حق شرط و گاه مانع مواجه شود و در قوانین داخلی در حقوق ایران، قوانین ناظر به مبارزه با تروریسم، به دلیل تحول در مصادیق، پاسخ گوی نیازهای فعلی نیست و برای رسیدگی به برخی اشکال ترور نیاز به توسعه در صلاحیت سرزمینی دادگاه های کشور احساس می شود. افزون بر این، تلاش در تطبیق مصادیق نوپیدای تروریسم با برخی مصادیق مجرمانه در فقه مثل محاربه، افساد فی الارض، فتک، بغی و اغتیال، گاه بجای حل مشکل، به دلیل توجه نداشتن به برداشت های بین المللی نمی تواند پاسخ گوی نیازها باشد. ازاین رو بازنگری در قوانین، توسعه صلاحیت سرزمینی و توجه به مصادیق نوپیدای ترور در مبارزه با تروریسم در حقوق ایران ضروری است.

حقوق نسل های آینده، به عنوان یک مؤلفه اساسی عدالت بین نسلی، بر انتقال منصفانه مواهب الهی از نسل حاضر به نسل های آتی استوار است. این مفهوم سه جنبه اساسی دارد: 1) ضرورت حفاظت از منابع طبیعی توسط هر نسل؛ 2) پرهیز از بهره برداری مخرب از منابع طبیعی؛ و 3) تعلق منابع طبیعی به تمامی نسل ها، بدون اولویت برای نسل خاصی. با وجود نگرانی های جهانی در مورد حقوق نسل های آینده، این فرضیه وجود دارد که ادیان الهی فاقد توجه کافی به این حقوق هستند. این پژوهش با هدف بررسی این ادعا و پاسخ به این پرسش که آیا از منظر ادیان، نسل های آینده حق بهره مندی از منابع موجود را دارند، انجام شده است. بر اساس یافته های این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی تدوین شده، ادیان الهی به ویژه اسلام و مسیحیت، دارای آموزه های غنی در زمینه ضرورت حفاظت از حقوق نسل های آینده و مواهب الهی هستند. این ادیان، ضمن تأکید بر بعد معنوی، بشریت را به رعایت حقوق نسل های آینده تشویق نموده و اصول و ضوابطی را برای حفاظت از این حقوق مقرر کرده اند. این مطالعه به تبیین جایگاه حقوق نسل های آینده در ادیان الهی می پردازد و نقش ادیان را در حمایت از حقوق آیندگان در دین مبین اسلام و مسیحیت بررسی می کند. در این پژوهش، نه تنها به اصول و احکام فقهی و اخلاقی که بر حفاظت از حقوق آیندگان دلالت دارند، پرداخته می شود، بلکه به آموزه های بنیادین دینی که ریشه این نگرش هستند، توجه میگردد.

این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی به مطالعه ی سکوت های تعمدی امام علی (ع) که متأثر از شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و... بوده است، پرداخته است. هدف از انجام این پژوهش بررسی اغراض امام (ع) در پوشیده داشتن موضوعات کلام یا تقریب زبان خویش به زبان عامه مردم روزگار خویش است. در تعاملات اجتماعی بین افراد گاهی عدم صراحت در بیان یک موضوع از سوی گوینده به منزله ی سکوت و به عنوان یک نشانه ی غیر طبیعی در گفتمان حلول می کند. دنیس کورزون این نوع سکوت را در چهار شاخه ی سکوت مکالمه ای، موضوعی یا درونمایه ای، سکوت متنی و سکوت موقعیتی تقسیم بندی می کند. سکوت موضوعی به سکوتی گفته می شود که بنا به دلایل مختلف، موضوعی در کلام مستور می ماند و غالبا در سخنرانی های سیاسی چنین مواردی بیش تر مشاهده می شود. بخش دیگری از این سکوت، جنبه ی زبان شناسانه دارد که منجر به نوعی اختصار در کلام و تاکید بر مهمات گردیده است. علی بن ابی طالب به عنوان خطیبی چیره دست و رهبری فرزانه موضوعاتی را در خطبه ها، نامه ها و حکمت ها نا گفته گذارده اند که این پژوهش به بررسی تعدادی محدود از این موارد پرداخته است. دستاورد پژوهش حاضر آن است که سکوت های درون مایه ای ایشان در قالب ایجاز گویی، تلویح، تشبیه و استعاره، تمثیلات، تلمیحات و نماد های عربی برای پرداختن به موضوعاتی مهم با حفظ اتحاد جامعه ی اسلامی و در برخی موارد هماهنگی با عرف و زبان عامه نمودار شده است.

امروزه روشن شده که مقوله سلامت صرفاً وابسته به بعد بیولوژیکی انسان نیست، بلکه فرهنگ نیز با الگوهایی که محصول نگرش و فرایندهای پیچیده اجتماعی است، در این زمینه موثر و مرتبط می باشد و نمی توان آن را به صورت تک عاملی بررسی کرد. فراتحلیل های انجام شده در خصوص ناتوانی مداخلات درمانیِ برآمده از مدل طبی محض، نقصان این نوع نگاه را در موضوع سلامت انسان به خوبی نشان می دهد و این ناکامی، باعث گردیده که پارادایمی جدید در این حوزه پدید آید که این موضوع را در تعامل مستقیم با دو مقوله صحت بیولوژیکی و فرهنگ تبیین نماید؛ به طوری که باورهای درست یا غلط، شیوه زندگی و الگوهای فرهنگی، پیامدهای مهمی را برای حفظ و ارتقای سلامتی یا بیماری افراد در پی دارد و با تحلیل رفتارهای فرهنگی، بتواند سطح سلامت یا شیوع یک نوع بیماری را سنجش نماید. از این رو، سلامت با ابتنا بر فرهنگ، به مثابه یکی از لوازم اولیه حق بر دسترسی به زندگی متعادل و شرط ضروری برای ایفای نقش های اجتماعی تلقی می گردد. از آنجا که در تعالیم اسلامی نیز توجه جدی به ابعاد غیر بیولوژیک در سلامت فرد وجود دارد و با توجه به تاثیر آن در دست یابی به مدل مطلوب سلامت که بیشترین هماهنگی را با نحوه و ساختار وجودی و فطرت انسانی دارد،

تهدف الحرکه النسویه بصفتها توجهاً اجتماعیاً إلى المطالبه بحق المرأه المستلب والمهدر إزاء الهیمنه والوصایه الذکوریه التی تجلت سماتها على جمیع تفاصیل حیاه المرأه. انفتح الخطاب النسوی فی الأدب على جمیع الخطابات العلمیه والإنسانیه لیجد لنفسه متنفساً لتحقیق أهدافه والوصول إلى مبتغاه ولم یکن هذا الانفتاح بمعزل عن علم السیمیائیه الاجتماعیه التی من شأنها أن تبحث فی العلامات والإشارات التی تحمل شحنات دلالیه واسعه ومعقده فی بعض الأحیان ضمن التعالقات والترابطات المجتمعیه بین أفراد المجتمع الواحد أو المجتمعات المتعدده. تعتبر إشراق النهدی من الکاتبات القصصیه البارزه فی الساحه الأدبیه العمانیه فی العصر الحاضر وما یمیزها عن مثیلاتها هو إبراز المرأه کفاعل مؤثر فی تکوین التشکیله السردیه فی مجموعاتها القصصیه. من أهم التجلیات النسویه التی حاولنا أن نتعرض لها فی هذه الدراسه بقراءه سوسیو سیمیائیه ووفق المنهج الوصفی التحلیلی، یمکن الإشاره إلى: الخطاب الذکوری المهیمن ومعاناه المرأه متمثله بالمرأه المقهوره واتخاذ موقف موازی للرجل متمثلاً بالمرأه المناضله وتفاصیل التجربه الأنثویه کالحمل والإنجاب والطلاق وعلاقات المرأه بسائر النساء.