درخت حوزه‌های تخصصی

هدف : نابرابری آموزشی یکی از چالش های اساسی جوامع مدرن است که تأثیرات عمیقی بر فرصت های یادگیری و توسعه اجتماعی دارد. این پژوهش با رویکرد علم سنجی به بررسی روند تولیدات علمی، نشریات برتر، پژوهشگران پرکار، همکاری های بین المللی و روند موضوعی پژوهش های نابرابری آموزشی می پردازد. روش شناسی: این مطالعه از روش کتاب سنجی و تحلیل شبکه استفاده کرده است. داده های مربوط به مقالات علمی حوزه نابرابری آموزشی از پایگاه های داده معتبر استخراج و از ابزارهای تحلیل هم واژگانی و همکاری علمی برای تحلیل ساختار پژوهش های این حوزه استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان داد که تعداد مقالات منتشر شده در حوزه نابرابری آموزشی به طور مداوم افزایش یافته است. نشریات معتبر مانند British Journal of Sociology of Education  و PLOS ONE بیشترین تأثیر را در این زمینه دارند. پژوهشگران کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بیشترین میزان تولید و همکاری علمی را داشته اند. تحلیل موضوعی نشان داد که نابرابری اقتصادی، نابرابری دیجیتال و عدالت اجتماعی از موضوعات پررنگ این حوزه هستند. نتیجه گیری و پیشنهادها:  نتایج پژوهش نشان می دهد که توجه به سیاست های آموزشی عادلانه و توسعه فناوری های آموزشی برای کاهش شکاف دیجیتال از اهمیت بالایی برخوردار است. پیشنهاد می شود که مطالعات آینده بر بررسی تأثیر سیاست های کلان آموزشی بر کاهش نابرابری تمرکز کنند. نوآوری و اصالت :  این مطالعه با بهره گیری از روش های کتاب سنجی و تحلیل شبکه، تصویری جامع از روند پژوهش های نابرابری آموزشی ارائه می دهد و به سیاست گذاران و محققان در تدوین راهبردهای مؤثر کمک می کند.

هدف: با توجه به نیاز روزافزون بازار کار به نیروهای ماهر، تقویت نظام های یادگیری مهارت محور در آموزش فنی و حرفه ای ضروری به نظر می رسد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل ضرورت ها و راهبردهای اجرایی نظام یادگیری مهارت محور در هنرستان های فنی و حرفه ای شهر تهران انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) بوده، در بخش کیفی از روش سنتزپژوهی هفت مرحله ای کوپر (2015) استفاده شد و داده ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی از نوع کدگذاری باز و محوری، تحلیل و سپس دو الگوی هسته ای و جامع برای نظام یادگیری مهارت محور ارائه گردید. در بخش کمی نیز  از تحلیل نظرات متخصصان بهره گرفته شد. جامعه آماری شامل مقالات مرتبط در پایگاه های داخلی ایران، پایگاه داده وب آو ساینس، و گوگل اسکالر در بازه زمانی 2000 تا 2025 و نمونه گیری مقالات به شیوه مبتنی بر معیار بوده است. در جستجوی اولیه، 307 مقاله مرتبط انگلیسی شناسایی شد که پس از بررسی و حذف مقالات نامرتبط، تعداد 73 مقاله انتخاب شد. همچنین، 8 مقاله فارسی مرتبط نیز مورد تحلیل قرار گرفت.    یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که برای اجرای موفقیت آمیز نظام یادگیری مهارت محور، توجه به سیاست گذاری و حمایت پایدار، طراحی برنامه های درسی مبتنی بر نیاز بازار کار، توسعه مهارت های کارآفرینی، و تقویت نقش ذی نفعان مختلف از جمله صنعت و نهادهای آموزشی ضروری است. نتیجه گیری و پیشنهادها: مدل ارائه شده بر اساس تحلیل و ترکیب مطالعات منتخب، راهکاری جامع برای بهبود نظام یادگیری مهارت محور در هنرستان های فنی و حرفه ای ارائه می دهد. بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با بهره گیری از این مدل، راهکارهای اجرایی مناسب را برای هم راستایی آموزش های فنی و حرفه ای با نیازهای واقعی بازار کار طراحی و پیاده سازی کنند. نوآوری و اصالت: در این مطالعه الگویی نوین برای بهبود نظام یادگیری مهارت محور در هنرستان های فنی و حرفه ای ارائه گردیده و بر انطباق آموزش با نیازهای بازار کار تأکید شده است.

هدف : با توجه به تغییرات شتابان بازار کار و نقش کلیدی سازمان آموزش فنی و حرفه ای ایران در تأمین نیروی انسانی مهارت محور، ضروری است ساختارها و فرایندهای آموزشی متناسب با تحولات فناورانه و تقاضاهای شغلی جدید بازنگری شوند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل بومی برنامه ریزی آموزشی کوتاه مدت انعطاف پذیر در سازمان آموزش فنی و حرفه ای ایران انجام شده است تا با شناسایی و تبیین مؤلفه های کلیدی، الگویی منسجم و کارآمد برای واکنش سریع به نیازهای مهارتی ارائه دهد. روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) و طرح اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، با روش پدیدارشناسی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۸ خبره آموزش فنی و حرفه ای (گزینش شده به صورت هدفمند) داده ها گردآوری و با تحلیل پدیدارشناختی طبقه بندی شد. در بخش کمی، پژوهش به روش توصیفی–پیمایشی انجام و پرسشنامه ای محقق ساخته میان ۲۵۱ مربی و کارشناس (انتخاب شده به روش تصادفی) توزیع گردید. روایی و پایایی ابزارها از طریق روش های معتبر تأیید شد و برازش مدل پیشنهادی با تحلیل عاملی و مدل سازی معادلات ساختاری سنجیده شد. این رویکرد آمیخته، درکی عمیق و امکان تعمیم نتایج را فراهم ساخت. یاقته ها: در بخش کیفی تحلیل مصاحبه هاشان داد که سه بعد ساختاری، فرایندی و اجرایی مهم ترین عوامل مؤثر بر انعطاف پذیری برنامه ریزی آموزشی هستند. نتایج تحلیل عاملی نیز (با بارهای عاملی ۰.۷۲، ۰.۶۸ و ۰.۶۵) جایگاه کلیدی این سه بعد را تأیید کرد و شاخص های برازش مدل بیانگر اعتبار مطلوب الگوی پیشنهادی می باشد.همچنین، یافته ها نشان می دهد که پیاده سازی موفق این الگو مستلزم بازطراحی ساختارهای سازمانی، تقویت فرایندهای پایش و ارزشیابی و توسعه زیرساخت های اجرایی است. نتیجه گیری و پیشنهادات: پژوهش حاضر نشان می دهد که سازمان آموزش فنی و حرفه ای، برای همگامی با تحولات فناوری و پاسخگویی به نیازهای بازار کار، ناگزیر است ساختارها و فرایندهای برنامه ریزی آموزشی خود را به صورت جامع بازطراحی کند. در این راستا، مدل پیشنهادی با ارائه چارچوبی عملیاتی، می تواند انعطاف پذیری و اثربخشی برنامه ریزی آموزشی را به طور چشمگیری ارتقا دهد. نوآوری و اصالت: پژوهش، علاوه بر ارائه مدل بومی مبتنی بر شرایط خاص ایران، معیارهای سنجش عملیاتی جدیدی را برای ارزیابی انعطاف پذیری معرفی کرده است. این دستاوردها، به غنای ادبیات علمی در حوزه برنامه ریزی آموزشی انعطاف پذیر کمک می کنند.

هدف: پژوهش سراهای دانش آموزی نقش مهمی در پرورش خلاقیت و مهارت های پژوهشی دانش آموزان ایفا می کنند. با این حال، این مراکز در مسیر دستیابی به اهداف خود با چالش هایی روبرو هستند که نیازمند بررسی دقیق است. این مطالعه با هدف شناسایی، بررسی چالشهای پیش روی پژوهش سراهای دانش آموزی از دیدگاه دو گروه اصلی بازیگر کلیدی (مدیران و دبیران تخصصی) و تبیین دلالتهای آن برای برنامه ریزی آموزشی مؤثر، به منظور درک موانع تحقق اهداف این مراکز در تقویت پژوهش و خلاقیت انجام شده است. ر وش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام پذیرفت. جامعه پژوهش شامل کلیه مدیران و دبیران تخصصی همکار در پژوهش سراهای دانش آموزی استان آذربایجان شرقی در سال تحصیلی ۱۴۰3-1404 بود. نمونه گیری به روش هدفمند انجام شد و شامل ۱۵ مدیر و ۲۵ دبیر گردید که بر اساس تجربه و درگیری فعال آنها در پژوهش سراها انتخاب شدند. داده های گردآوری شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. برای افزایش اعتمادپذیری یافته ها، از راهبردهایی نظیر بازبینی توسط همکاران و تطبیق نتایج با مبانی نظری و پیشینه پژوهش بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که مدیران و دبیران تخصصی با چالش های متمایزی در ابعاد سیستمی، زیرساختی، نگرشی و مهارتی مواجه هستند که بر عملکرد کلی پژوهش سراها و تحقق اهداف برنامه ریزی شده برای آنها تأثیرگذار است. نتیجه گیری و پیشنهادها:  تحلیل مقایسه ای دیدگاه های مدیران و دبیران، شکافی عمیق بین اهداف اولیه تأسیس پژوهش سراها (تقویت پژوهش و خلاقیت) و واقعیت اجرایی آنها را آشکار می سازد. این چالش ها بر ضرورت بازنگری در سیاست ها و برنامه ریزی های آموزشی مرتبط با این مراکز و همچنین اتخاذ رویکردی چندجانبه و هماهنگ برای رفع آنها از دیدگاه هر دو گروه تأکید دارد. نوآوری و اصالت :   این پژوهش با ارائه دسته بندی دقیقی از موانع از دیدگاه مدیران و دبیران و برجسته سازی دیدگاه هایشان، به درک جامع تری از وضعیت موجود و ریشه های مشکلات کمک می کند. این امر مبنایی برای برنامه ریزی آموزشی هدفمندتر و مداخلات سیاستی مؤثرتر جهت بهبود عملکرد این مراکز فراهم می آورد.  

هدف: نظام دانشگاهی زمانی در جامعه موثر خواهند شد که در قبال مسائل اجتماعی احساس مسئولیت نمایند. در این راستا پژوهش حاضر با طراحی مدلی بر اساس شاخص ها و ابعاد مسئولیت اجتماعی نظام دانشگاهی، وضعیت موجود و مطلوب آن را در سیاست ها و برنامه های دانشگاهی مورد بررسی قرار داده است. روش شناسی: روش پژوهش آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی، شاخص ها و مؤلفه های مدل شناسایی و در بخش کمی، داده ها از 259 نفر اعضای هیات علمی با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای توسط پرسشنامه جمع آوری شدند. روایی ابزار با تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن از طریق آلفای کرانباخ و پایایی ترکیبی تأیید گردید. داده ها در بخش کیفی با تحلیل محتوای کیفی و در بخش کمی با تحلیل عاملی تاییدی مرحله دوم، آزمون تی زوجی و ویلکاکسون تحلیل شد. یافته ها: یافته های حاصل از تحلیل های کیفی و کمی منجر به شناسایی 50 شاخص و 7 مؤلفه از قبیل مسئولیت اخلاقی، زیست محیطی، بشردوستانه، اقتصادی، شناختی، قانونی و آموزشی وپژوهشی در قالب یک مدل با برازش مناسب گردید. ارزیابی انجام شده نشان داد که بین وضعیت موجود و مطلوب آن فاصله زیادی وجود دارد. نتیجه گیری و پیشنهادها: نتایج حاکی از وضعیت نامطلوب دانشگاه های موردمطالعه درباره ایفای نقش مسئولیت اجتماعی است. پیشنهاد می شود ابعاد مسئولیت اجتماعی در سیاستگذاری و برنامه ریزی نظام های دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد. نوآوری و اصالت: مفهوم مسئولیت اجتماعی نظام دانشگاهی چندان مورد توجه پژوهش ها، سیاست ها و برنامه های آموزشی نیست و سابقا چنین مطالعه ای در منطقه هدف صورت نگرفته است. لذا پژوهش درباره آن بعنوان پارادایم نوظهور برای جهت گیری پژوهش های آتی مفید است.

هدف از انجام این مطالعه، آزمون الگوی مفهومی نقش تعلق به مدرسه در رابطه بین فرهنگ مدرسه و سلامت روان دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان کازرون بود. این تحقیق بر حسب هدف، کاربردی و همچنین از نظر ماهیت و روش، توصیفی - همبستگی و از لحاظ زمانی، مقطعی بود. جامعه آماری در این مطالعه، کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان کازرون (3500 نفر) بوده که با استفاده از جدول مورگان-کرجسی، تعداد نمونه آماری حدود 246 نفر در نظر گرفته شد و روش نمونه گیری، تصادفی طبقه ای بوده است. در این مطالعه از پرسشنامه های استاندارد تعلق به مدرسه موتون و همکاران (2013)، سلامت روانی کیز (۲۰۰۲) و فرهنگ مدرسه ﮔﺮوﻧﺮت و وﻟﻨﺘﺎیﻦ (1999) استفاده شده است. روایی محتوایی هر سه پرسشنامه توسط صاحب نظران تأیید گردید است و پایایی آن پس از اجرای آزمایشی بین 30 نفر از دانش آموزان به وسیله محاسبه آلفای کرونباخ برای سه پرسشنامه به ترتیب 84/0 ، 89/0 و 87/0 تعیین گردید. به منظور پاسخ به سوال های تحقیق از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و نرم افزارهای SPSS و Amoos استفاده شده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داده فرهنگ مدرسه و تعلق به مدرسه با سلامت روان دانش آموزان رابطه معناداری داشته است. همچنین؛ بین فرهنگ مدرسه و تعلق به مدرسه رابطه معناداری برقرار بوده است. نتایج تحلیل مسیر نشان داده است که تعلق به مدرسه در رابطه بین فرهنگ مدرسه و سلامت روان دانش آموزان، نقش واسطه ای داشته است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل و نقشه راه و نگاشت-نهاد آموزش عالی با رویکرد بین المللی شدن در نظام علم و فناوری ایران در وضعیت موجود انجام شده است. روش شناسی: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر چگونگی به دست آوری اطلاعات از نوع مطالعه موردی است. مشارکت کنندگان شامل 15 نفر از صاحب نظران و استادان و پژوهشگران حوزه آموزش عالی می باشند که به روش هدفمند نمونه گیری و سپس به صورت نیمه ساختاریافته مصاحبه شده اند. داده ها به کمک نرم افزار MAXQDA v2020 کدگذاری شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد که مهم ترین نهادهای تأثیرگذار بر بین المللی سازی آموزش عالی 5 دسته یعنی نهادهای سیاست گذار کلان ، نهادهای واسطه پیاده سازی سیاست ها، نهادهای اجرایی ، نهادهای سیاست گذار اجرایی  و نهادهای سیاست گذار می باشند. همچنین مهم ترین کارکردهای این نهادها در جهت بین المللی سازی آموزش عالی شامل کارکردهای سیاست گذاری، تنظیم گری، تسهیل گری، ارائه دهنده خدمات می باشد. نتیجه گیری و پیشنهادها:  پژوهش نشان داد که نظام آموزش عالی ایران دارای ظرفیت های بالقوه قابل توجهی برای بین المللی شدن است؛ اما این ظرفیت ها به دلیل پراکندگی وظایف، نبود هماهنگی نهادی، ضعف در تنظیم گری و کم توجهی به نقش کلیدی دانشگاه ها و ساختارهای علمی بین المللی به فعلیت نرسیده اند. همچنین مشخص شد که اقدامات صورت گرفته عمدتاً نمادین، محدود به امضای تفاهم نامه و برگزاری کنفرانس بوده و با الزامات یک دانشگاه بین المللی فاصله دارد. طراحی نگاشت نهادی می تواند به عنوان ابزاری استراتژیک برای شناخت بازیگران، تعیین نقش آن ها، رفع موازی کاری و ایجاد هماهنگی نهادی عمل کند و مسیر سیاست گذاری هدفمند و اثربخش را هموار سازد. نوآوری و اصالت:  این مقاله با رویکردی نو تلاش دارد مهمترین نهادهای تاثیرگذار بر بین المللی سازی آموزش عالی  ایران در وضعیت موجود را شناسایی و آنها را دسته بندی نماید.

پژوهش حاضر به بررسی نقش رویکردهای تدریس خلاق در ارزشیابی یادگیری دانش آموزان در مدارس کیفی می پردازد که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی است..جامعه آماری پژوهش شامل معلمان و دانش آموزان مدارس ابتدایی کیفی استان البرز و استان تهران می باشد که نمونه آماری شامل 51 نفر از معلمان مدارس کیفی و تعداد 100 نفر از دانش آموزان می باشد که به روش در دسترس انتخاب شده اند. ابزار پژوهش حاضر شامل پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر پرسشنامه استاندارد تدریس خلاق است . پرسشنامه از 44 سوال در 4 بعد زمان دادن و حمایت از ایده ها – بعد سرزندگی پویایی- شادمانی و شوخ طبعی، بعد چالش، تضاد و خطر پذیری و در نهایت بعد مباحثه، آزادی- اعتماد و اطمینان به بررسی مولفه های تدریس خلاقی که در مدارس کیفی مورد استفاده قرار می گیرند، می پردازد که در مقیاس 5 سطحی لیکرت تنظیم شده است .برای بررسی روایی، سئوالات در اختیار اساتید و متخصصان قرار گرفته و با توجه به تایید روایی صوری ضریب بارتلت-کایزر آن 86/0 محاسبه گردید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 806/0 گزارش شده است. . پس از جمع آوری داده ها با استفاده از نرم افزار spss24 داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون( همچنین رگرسیون خطی مورد محاسبه قرار گرفت ،نتایج نشان داد رویکردهای تدریس خلاق در ارزشیابی یادگیری دانش آموزان در ابعاد چهارگانه آن به ترتیب به میران 23 درصد، 64 درصد، 14 درصد و 15 درصد موثراست.

هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای الکترونیکی درس ریاضی (پایه چهارم) ابتدایی در بستر شاد می باشد که از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری پژوهش شامل محتواهای الکترونیکی (فیلم آموزشی) درس ریاضی به تعداد 456 عدد فیلم می باشد که توسط معلمان مقطع ابتدایی در زمان همه گیری کووید-19تولید و در بستر شاد قرار داده شده است. حجم نمونه، تعداد (145) فیلم آموزشی درس ریاضی پایه چهارم ابتدایی مربوط به فصل های 1 تا 7 می باشد که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده است. ابزار پژوهش چک لیست محقق ساخته مبتنی بر بسته استاندارد سازمان پژوهش و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش سال (1399) در سه شاخص "ویژگی های مشترک طراحی فنی و هنری"، "ویژگی های مشترک طراحی آموزشی" و "ویژگی های اختصاصی"است که روایی با استفاده از محاسبه ضریب توافق و پایایی با استفاده از روش آلفای کرونباخ تایید شده است. تحلیل داده های به دست آمده از بررسی فیلم های آموزشی نشان داد کیفیت فیلم های آموزشی درس ریاضی ازنظر"ویژگی های مشترک طراحی فنی و هنری "، "ویژگی های مشترک طراحی آموزشی"،" آموزشی و ویژگی های اختصاصی" در بستر شاد به صورت معناداری بیشتر ازمتوسط مورد انتظار است. بنابراین هرچقدر رابط کاربری یک نرم افزار، جذاب و دلنشین باشد، موجب آسانی و تسریع تعامل کاربران با خدمات و محتوا ها می شود.

هدف: آموزش مهارت های کارآفرینی با چالش هایی مواجه است که اثربخشی آن را کاهش داده و نیازمند مدلی بهبودیافته برای بهینه سازی برنامه ریزی آموزشی است. از این رو هدف از پژوهش حاضر طراحی مدلی بهینه برای بهبود آموزش کارآفرینی با تمرکز بر نقاط ضعف موجود در نظام آموزشی است. روش شناسی: این پژوهش از نظر روش شناسی، روش آمیخته (کیفی- کمی) از نوع اکتشافی می باشد. در ابتدا در بخش کیفی از روش تحلیل محتوا برای شناسایی آسیب های موجود در آموزش مهارت کارآفرینی در مدارس استفاده شد و سپس در بخش کمی از روش تحلیل عاملی اکتشافی جهت دسته بندی عوامل شناسایی شده و از آزمون فریدمن برای رتبه بندی مقولات استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر نیز در دو بخش کیفی و کمی تقسیم بندی شد. در بخش کیفی خبرگان حوزه آموزش کارآفرینی به تعداد 20 نفر انتخاب شد و در بخش کمی معلمان فعال در حوزه آموزش مهارت های کارآفرینی مدارس متوسطه دوره دوم که تعداد آن ها طی بررسی ها حدوداً 275 نفر به دست آمده است؛ 170 نفر به عنوان نمونه به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای تحلیل عامل اکتشافی و آزمون فریدمن از نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته ها: یافته های حاصل نشان می دهد «عوامل زیرساختی آموزش مهارت های کارآفرینی در مدارس»، «عوامل محتوایی آموزش مهارت های کارآفرینی در مدارس»، «عوامل فضای فیزیکی آموزش مهارت های کارآفرینی در مدارس» و «عوامل دانش علمی معلمان در آموزش مهارت های کارآفرینی در مدارس» جزو عوامل تأثیرگذار در بهبود و ارتقای آموزش مهارت کارآفرینی در مدارس شناسایی شدند. نتیجه گیری و پیشنهادات: برای بهبود آموزش مهارت های کارآفرینی در مدارس، تقویت زیرساخت ها، محتوای آموزشی، فضای فیزیکی و دانش علمی معلمان ضروری است. بر این اساس، آموزش کارآمد و مؤثر درس کارآفرینی در مدارس، مستلزم ایجاد یک برنامه جامع و یکپارچه ملی برای آموزش کارآفرینی در مدارس، شامل استانداردسازی محتوا، توانمندسازی معلمان، توسعه محیط های یادگیری خلاقانه و اجرای روش های عملی و انگیزشی برای دانش آموزان است. نوآوری و اصالت: این پژوهش با تمرکز بر آسیب شناسی بومی آموزش کارآفرینی در مدارس تبریز و شناسایی چهار عامل کلیدی تأثیرگذار دارای اصالت موضوعی و نوآوری کاربردی است، به طوری که از نتایج آن می توان جهت برنامه ریزی آموزش درس کارآفرینی در مدارس بهره برد.

زمینه: دنیای امروز توسعه یافتگی را در ابعاد چندجانبه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگ تعریف می کند. شاخص توسعه انسانی به عنوان بخش حائز اهمیت توسعه بر بستر وجودی عواملی شکل می گیرد که یک عامل مهم آن شاخص آموزش است که توازن در توزیع آن به عنوان یکی از شرایط مستعد بسترساز توسعه در هر جامعه است. هدف: هدف از انجام این تحقیق مقایسه شاخص آموزش در میان استان های کشور و اکتشاف عوامل مؤثر بر عدم توازن سطح شاخص آموزش و طراحی پارادایم شاخص توسعه انسانی در بین استان های کشور است. روش: تحلیل توصیفی- مقایسه ای شاخص آموزش و شاخص توسعه انسانی میان استان های کشور و استفاده از روش اکتشافی، داده های کیفی به دست آمده از مصاحبه ها، از روش نظریه داده بنیاد و با استفاده از نرم افزار Maxqda تجزیه و تحلیل گردید و جهت دستیابی به پارادایم عدم توازن سطح شاخص توسعه انسانی کدگذاری ها صورت پذیرفت. یافته ها: بررسی ها نشان می دهد شاخص آموزش عامل مؤثر و بنیادین در دستیابی به توسعه انسانی و در نهایت توسعه کشور است و در توزیع شاخص آموزش میان استان های کشور توازن وجود ندارد. درنهایت پنج عامل عدم توازن شاخص توسعه انسانی شناسایی شده است که شامل: امکانات آموزشی، امکانات بهداشتی و رفاهی، برنامه ریزی نامناسب ، توسعه نامتوازن و فقر اقتصادی می باشد. بنابراین این عوامل موجب شکل گیری و تحقق توسعه انسانی خواهند شد. نتایج: عدم توازن در توزیع شاخص های آموزش به عنوان عامل بنیادین توسعه انسانی در میان استان های کشور یکی از موانع بزرگ توسعه محسوب می شود. باید از طبقاتی بودن شاخص آموزش فاصله گرفت و در دسترسی آحاد جامعه به شاخص آموزش و توسعه انسانی توازن برقرار گرفت.

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش طرح تابستانه کتابخوانی در ایجاد تعمیق فرهنگ کتابخوانی در دانش آموزان دختر پایه چهارم ابتدائی ناحیه ۴ کرج(مطالعه موردی: رسانه ی آموزش دانش آموزی ( شاد ) بوده است. که از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع توصیفی از نوع نیمه آزمایشی با پس آزمون با دو گروه آزمایشی و کنترل می باشد. جامعه آماری شامل ۲۰۰۰ دانش آموز مدارس غیرانتفاعی ناحیه ۴ کرج مشغول به تحصیل بود . همچنین دو گروه 40 نفره دانش آموزان به عنوان نمونه آماری انتخاب و بصورت تصادفی ساده به گروه آزمایشی و کنترل تقسیم شدند.گروه آزمایشی پکیج آموزشی طرح کتابخوانی ( نمونه ی کوچک شده ی طرح تابستانه ی کتابخوانی آموزش و پرورش ) را دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل پکیج آموزشی و همچنین پرسشنامه محقق ساخته بود. که روایی ان بر اساس ضریب CVRبالاتر از 8/0 بدست آمده و پایایی با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۸۱/0 بدست آمد. پس از جمع آوری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد ، طرح تابستانه کتابخوانی باعث مطالعه دقیق ، یادگیری عمیق ، ارتقاء سرانه مطالعه و توسعه فرهنگ کتابخوانی ، دسترسی آسان به تازه های نشر در دانش آموزان می شود. بنابراین توصیه می شود با اجرای برنامه های کتابخوانی در میان دانش آموزان آنها را در مسیر افزایش سرانه مطالعه و استفاده از فواید آن هدایت نمود.

هدف از پژوهش حاضر، تأثیر آموزش فعال فناورانه (TEAL) بر یادگیری خودراهبر دانش آموزان دوره دوم ابتدایی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل کلیه ی دانش آموان دوره دوم مقطع ابتدایی شهر اصفهان (ناحیه 3) مشتمل بر 7038 نفر که در سال تحصیلی 1404-1403 در مدارس ابتدایی مشغول تحصیل بودند. نمونه پژوهش شامل (30 دانش آموز) بود که به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه(15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 3 ماه در هر هفته 3 جلسه 45 دقیقه ای تحت آموزش فعال فناورانه (TEAL) قرار گرفتند و گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه یادگیری خود راهبر فیشر و همکاران (2013) استفاده شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS.v25 و آزمونهای لوین، کولموگروف اسمیرنف، شیب رگرسیون، تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس چند متغیری (مانکوا) انجام شد. یافته های نشان داد بین دو گروه آزمایش و کنترل دانش آموزان در آموزش فعال فناورانه (TEAL) در سطح 01/0>p تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین بین دو گروه آزمایش و کنترل دانش آموزان در آموزش فعال فناورانه (TEAL) مولفه های انگیزش در یادگیری و خود کنترلی در سطح 05/0>P تفاوت معنی دار وجود دارد و آموزش فعال فناورانه (TEAL) توانسته است میزان انگیزش در یادگیری و خود کنترلی در دانش آموزان دوره دوم مقطع ابتدایی افزایش دهد.

هدف از پژوهش حاضر تاثیر آموزش هوش موفق بر تمرکز یادگیری و خود شکوفایی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی بوده که از نظر هدف کاربردی و از نظر روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه آماری دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهر هشتگرد که تعداد آنها 800 نفر می باشند.نمونه آماری دو کلاس 20 نفره دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی که از نظر هوش و جنسیت و محیط کنترل شده اند و به روش خوشه ای انتخاب شده اند. ابزار پژوهش شامل بسته آموزش هوش موفق بابایی(1395) بوده که در 24 جلسه 75 دقیقه ای آموزش داده شد . پرسشنامه استاندارد خود شکوفایی جونز و کرندال (1986)که پایایی آن 805/0 گزارش شده و پرسشنامه تمرکز یادگیری سواری و اورکی (1395) که پایایی آن 80/0 گزارش شده است . داده ها با استفاده از نرم افزار spss21و آزمون های آماری Tدوگره مستقل و آزمون تحلیل کواریانس مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت . نتایج نشان داد آموزش هوش موفق موجب افزایش خود شکوفایی و تمرکز یادگیری در دانش آموزان می شود که این تاثیر در خود شکوفایی دانش آموزان به میزان 77 درصد و در تمرکز یادگیری به میزان 94 درصد می باشد. بنابراین توصیه می شود با طرح ریزی برنامه های درسی مبتنی بر هوش موفق به دانش آموزان مهارت های جدید تری در زمینه برخورد با مسائل زندگی آموزش داده شود تا خلاقانه تر و با توان بالاتر در درک و تحلیل مسائل را بیاموزند.

هدف این پژوهش بررسی راهکارهای ایجاد انگیزش معلمان ابتدایی جهت استفاده از شیوه های نوین آموزش درفضای مجازی آموزش و پرورش ناحیه سه شهرستان کرمانشاه است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق کیفی انجام گرفت. در این تحقیق از 12 نفر ازمعلمان و اساتید و خبرگان مسلط به شیوه های نوین تدریس ناحیه سه آموزش و پرورش شهرستان کرمانشاه به عنوان نمونه استفاده شده است. به منظور شناسایی راهکارهای موثر بر ایجاد انگیزش معلمان از روش تحلیل مضمون استفاده شد. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی و شاخص اشباع نظری نسبت به نمونه گیری از جامعه پژوهش اقدام شد. برای حصول اطمینان از روایی ابزار در پژوهش، از نظرات ارزشمند اساتید آشنا با این حوزه و متخصصان دانشگاهی که در این حوزه خبره و مطلع بودند استفاده شد. همچنین برای ارزیابی پایایی به روش پیشنهادی لینکن و کوبا استناد شد و برای تأمین اعتبار و مقبولیت داده ها از روش درگیری دائمی و مستمر بهره گرفته شد. 16 مؤلفه شامل (وظیفه شناسی، تعهد حرفه ای، خودکارآمدی، اثربخشی، اعتماد به نفس، رضایت مندی شغلی، خود مختاری، مسئولیت پذیری، ابتکار در تدریس، خلاقیت، تعامل با همکاران، به روز نمودن مهارت ها، تنوع گرایی، پیشرفت شغلی، دل بستگی شغلی و شایستگی حرفه ای) بر انگیزش معلمان مؤثر بودند.

هدف: حواله های مالی یکی از مهم ترین جریان های اقتصادی مؤثر بر رفاه خانوارها و توسعه انسانی در مناطق روستایی به شمار می روند و می توانند مسیر آموزش و سرمایه گذاری آموزشی خانواده ها را دگرگون کنند. در همین راستا، این مقاله با هدف تحلیل نظام مند و یکپارچه ی آثار حواله های مالی در برنامه ریزی آموزشی خانوارهای روستایی، شواهد تجربی منتشرشده در بازه ی زمانی ۲۰۰۰ تا آوریل ۲۰۲۵ را بررسی می کند. روش شناسی: این پژوهش مبتنی بر مرور نظام مند است. جست وجوی جامع در پایگاه های داده ی معتبر شامل Scopus ، Web of Science، Google Scholar  و ScienceDirect انجام شد و ۴۱ مطالعه ی واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. فرایند غربال گری، استخراج داده ها و ارزیابی کیفیت مطالعات با استفاده از دستورالعمل PRISMA صورت گرفت. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که حواله ها در بیشتر کشورها اثر مثبت و معناداری بر برنامه ریزی آموزشی دارند، اما شدت و جهت این اثرات بسته به تفاوت های نهادی، اقتصادی و فرهنگی متفاوت است. در کشورهایی با نظام مالی و آموزشی کارآمد، حواله ها منجر به افزایش سرمایه گذاری در آموزش و بهبود کیفیت تحصیل می شوند، در حالی که در جوامع با ساختار نهادی ضعیف یا الگوهای مردسالارانه، تخصیص منابع غالباً به مصارف غیرآموزشی سوق یافته و اثر توسعه ای حواله ها کاهش می یابد. علاوه بر این، اثر حواله ها در سطوح تحصیلی مختلف یکنواخت نیست؛ در مقاطع ابتدایی، تأثیر آن بیشتر از مسیر توانمندسازی مالی خانواده ها مشاهده می شود، اما در سطوح متوسطه و عالی، عواملی مانند افزایش هزینه ی فرصت تحصیل، اشتغال زودهنگام یا تمایل به مهاجرت، بخشی از اثر مثبت حواله ها را خنثی می کند. نتیجه گیری و پیشنهادها:   این پژوهش تأکید می کند که حواله ها، در صورت وجود سیاست های حمایتی و نهادهای آموزشی کارآمد، می توانند به عنوان ابزاری مؤثر در ارتقای سرمایه انسانی، کاهش نابرابری آموزشی و تسهیل توسعه پایدار در مناطق روستایی عمل کنند. نوآوری و اصالت:  این مقاله با رویکردی نظام مند و آینده نگر، تلاش دارد تا شواهد تجربی موجود درباره تأثیر حواله های مالی بر  برنامه ریزی آموزشی در مناطق روستایی را یکپارچه کند و نقش مؤثر سیاست ها و نهادها را در افزایش اثرگذاری این جریان مالی بر توسعه انسانی خانوارهای روستایی روشن سازد.

هدف : تغییرات آموزشی در دانشگاه ها از اصول بنیادین ارتقاء کیفیت یادگیری و پیشرفت حرفه ای اعضای هیأت علمی به شمار می آید.از این رو هدف این پژوهش، تحلیل تجربیات اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز و ارزیابی نظرات آنان نسبت به این تغییرات می باشد.   ر وش شناسی: این پژوهش با طرح ترکیبی مدل موازی همزمان انجام شد. بخش کمی، از نوع توصیفی پیمایشی و جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز(924 نفر) بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای 162  نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش؛ مقیاس واکنش های دریافت کنندگان تغییر بود که پس از محاسبه روایی و پایایی بین گروه نمونه توزیع و  داده ها با آزمون تی تک نمونه ای با استفاده از نرم افزار spss21 تحلیل گردید. روش شناسی پژوهش در بخش کیفی، از نوع پدیدارشناسی توصیفی بود. از میان اعضای هیأت علمی دانشگاه تعداد 11 نفر به روش نمونه گیری بارز و تا رسیدن به اشباع نظری داده ها انتخاب شدند. روش گرداوری داده ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎی ﻧﯿﻤﻪﺳﺎﺧﺘﺎرﯾﺎﻓﺘﻪ بود و ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ با رویکرد تحلیل مضمون اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.  یافته ها: نتایج بخش کمی نشان داد: 1- نگرش شناختی اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز به تغییرات آموزشی از میانگین معیاربالاتر بوده و مثبت است. 2- نگرش عاطفی و رفتاری اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز به تغییرات آموزشی از میانگین معیار پایین تر بوده و منفی است. بنابراین در بعد عاطفی و رفتاری اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز رویکرد منفی به تغییرات آموزشی دارند. یافته های بخش کیفی، 19 مضمون پایه و 3 مضمون سازمان دهنده  را که نشان دهنده نگرش های شناختی، عاطفی و رفتاری اعضای هیأت علمی بود آشکار ساخت. نتیجه گیری و پیشنهادها: یافته ها نشان دادند که اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز نگرش مثبت شناختی، اما نگرش منفی عاطفی و رفتاری نسبت به تغییرات آموزشی دارند. برای بهبود این وضعیت، توصیه می شود انگیزه و درگیری عاطفی اعضای هیأت علمی تقویت، ساختار و فرهنگ سازمانی بهبود و شاخص های ارزیابی عملکرد همسو با تغییرات آموزشی بازنگری شود. نوآوری و اصالت :  نوآوری پژوهش در ادغام داده های کیفی و کمی و بررسی یکپارچه ی ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری نگرش اعضای هیأت علمی نسبت به تغییرات آموزشی است.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقاء زنان در سِمَت های مدیریتی در آموزش و پرورش شهر تهران انجام گرفت. در این تحقیق از روش پژوهش آمیخته اکتشافی استفاده شد. در مرحله ی نخست به روش پدیدارشناسی عوامل موثر در ارتقاء زنان به سِمَت های مدیریتی شناسایی شد و سپس به روش تحلیل سلسله مراتبی، شاخص های شناسایی شده، اولویت بندی شدند. جامعه آماری پژوهش را کلیه مدیران زن در سطوح مدیریتی میانی و عالی مناطق آموزش و پرورش شهر تهران تشکیل می دهدکه درپژوهش حاضر نمونه شامل 16 نفر از این مدیران است که به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که دو عامل فردی و سازمانی دراین ارتقاء نقش دارند. نتایج تحلیل سلسه مراتبی نشان داد که از بین عوامل فردی، عامل مسئولیت پذیری و از بین عوامل سازمانی، عامل توسعه حرفه ای زنان بالاترین اولویت را دارند. با توجه به این نتایج می توان انتظار داشت در صورتی که زنان از توانایی-های لازم فردی و حرفه ای برخوردارباشند و سازمان نیز تمهیدات لازم را برای رشد آنان مهیا نماید، رشد و ارتقاء آنان در سِمت های مدیریتی بیش از پیش نمایان شود.

هدف: پیش بینی تقاضای معلم فرآیندی تحلیلی و داده محور است که هدف آن تخمین تعداد و ترکیب بهینه معلمان در افق زمانی مشخص است. از این رو پژوهش حاضر با هدف برآورد تقاضای معلمان دوره ابتدایی استان گلستان طی سال های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۶ انجام شد. روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه داده های رسمی و اسناد آماری مربوط به شاخص های تعداد کل معلمان، نیروهای ورودی و نیروهای خروجی از کلیه مدارس دوره ابتدایی استان گلستان در افق 4 ساله ی 1403-1406 بود. برای پیش بینی تقاضا از مدل جریان نیروی انسانی استفاده شد که ورود و خروج معلمان را بر اساس داده های پنج سال گذشته (۱۳۹۸-۱۴۰۲) تحلیل می کند. یافته ها: نتایج نشان داد ۷۰ درصد معلمان ابتدایی استان را زنان تشکیل می دهند و ۶۰ درصد در مناطق روستایی مشغول به کار هستند. پیش بینی ها حاکی از افزایش تقاضا برای معلمان از ۹۵۵۹ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۹۸۸۴ نفر در سال ۱۴۰۶ است. همچنین، توزیع نامتوازن معلمان بین مناطق شهری و روستایی و کمبود نیروهای جوان در مناطق محروم از چالش های اصلی است.  نتیجه گیری و پیشنهادها :  یافته ها بیانگر ضرورت بازنگری در سیاست های جذب و توزیع معلمان، به ویژه در مناطق روستایی است. پیشنهاد می شود با طراحی مشوق های مالی و رفاهی، افزایش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان، و استفاده از مدل های ترکیبی پیش بینی، کمبود نیرو جبران شود. همچنین، برنامه های آموزش ضمن خدمت برای ارتقای مهارت های معلمان موجود ضروری است.  نوآوری و اصالت :  این پژوهش با ترکیب داده های واقعی و مدل جریان نیروی انسانی، نخستین مطالعه جامع در حوزه برآورد تقاضای معلمان ابتدایی استان گلستان محسوب می شود. نتایج آن می تواند به عنوان الگویی برای سایر استان ها و سیاست گذاران آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در رضایت شغلی و تاثیر آن بر معلمان دوره دوم متوسطه ناحیه3 شهر اهواز که از نظر نوع، پژوهشی آمیخته(کیفی-کمی) می باشد. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی مقالات مرتبط با موضوع از سال 1390 تا 1401بوده که پس از بررسی نهایی تعداد 25 مقاله انتخاب گردید. در بخش کمی جامعه آماری شامل کلیه معلمین مرد و زن مقطع دوم متوسطه ناحیه 3 شهر اهواز می باشد. نمونه آماری براساس فرمول کوکران370 نفر که نیمی از آنها مرد و نیمی زن هستند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش کمی، پرسشنامه محقق ساخته می باشد که گویه های آن، مولفه های جمع آوری وکدگذاری شده مقالات مستخرج از پایگاه های علمی با موضوع رضایتمندی معلمان با نرم افزار Atlas Ti استخراج شده، می باشد. پس از کد گذاری با روش باز و انتخابی پرسشنامه در 4 بعد فردی/خانوادگی، اجتماعی /سازمانی، اقتصادی، فرهنگی و71 گویه تنظیم شد. روایی پرسشنامه با استفاده از ضریب CVR مطلوب گزارش شد. پایایی پرسشنامه از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای این پژوهش 88/0 گزارش گردید. پس از جمع آوری داده ها با استفاده ازنرم افزار Spss24و از رگرسیون خطی برای بررسی میزان ضریب تاثیر در چهار بعد فردی/خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر از 90 درصد به دست آمد. بنابراین پیشنهاد می شود، برای بهبود کیفیت زندگی و رضایتمندی معلمان بر اساس این چهار بعد برنامه ریزی و سیاست گذاری های لازم انجام شود تا بتوان در توسعه هر چه بیشتر جامعه از آن بهره برد.