تعالی تعلیم و تربیت و آموزش
تعالی تعلیم و تربیت و آموزش دوره 3 پاییز 1403 شماره 1 (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
مقالات
حوزههای تخصصی:
آموزش و پرورش به عنوان یک نهاد کلیدی، بر تحول رفتاری و شخصیتی معلمان تأکید دارد که مسئولیت پذیری آن ها را به عنوان معیاری برای سنجش موفقیت برنامه های آموزشی می داند. هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی توسعه مسئولیت پذیری مدیران سطوح مختلف آموزش و پرورش کشور می باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر شیوه ی اجرا، کمی با تحلیل مضمون آماری می باشد. جمعیت آماری این تحقیق، شامل کلیه مدیران آموزش و پرورش کل کشور به تعداد 620 نفر است و با روش نمونه گیری کوکران انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه های محقق ساخته و استاندار بود. این تحقیق با استفاده از نرم افزارهای Smart-PLS 3.0 و SPSS20، روایی و پایایی سازه ها را با آماره های تی بالا و ضریب آلفای کرونباخ معتبر تأیید کرده است. یافته ها نشان داد الگوی توسعه آموزشی کشور بر اهمیت توفیق گرایی و هدفمندی تأکید دارد و نشان می دهد که فرهنگ سازمانی، تعهد، عدالت، شایستگی مدیران و سرمایه اجتماعی، عوامل کلیدی در بهبود مدیریت و رهبری استراتژیک هستند.
تحلیل دلالت های تربیتی گفت و گو و پرسش گری بر اساس آثار روایی منتخب امام علی (ع)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
ﭘﺮﺳﺶ کﺮﺩﻥ ﺭﺍﻫی ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍی ﭘﺨﺘﮕی ﺷﺨﺼیﺖ ﻭ ﭘﺮ کﺮﺩﻥ کﻮﻟﻪ ﺑﺎﺭ ﻣﻌﺮﻓﺖ است. کﺴی کﻪ ﺩﺭ ﻣﺴیﺮ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗکﺎﻣﻞ ﭘﺮﺳﺸﮕﺮی ﻧکﻨﺪ، ﺑﻪ کﻤﺎﻟی کﻪ ﺷﺎیﺴﺘﻪ ﻭی ﺍﺳﺖ ﺩﺳﺖ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ یﺎﻓﺖ. بنابراین هدف از انجام پژوهش، تحلیل مراحل گفتگو و پرسشگری در سیره امام علی(ع) و دلالتهای تربیتی آن است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و به روش تحلیلی- توصیفی انجام شد. بدین منظور کلیه منابع و مراجع موجود و مرتبط شامل کتاب های نهج البلاغه، تحف العقول، میزان الحکمه، غررالحکم به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات فیش های محقق ساخته بود. تجزیه و تحلیل داده ها باکدگذاری موضوعی شامل سه مرحله(کد گذاری باز، محوری و گزینشی) و با استفاده از نظام مقوله بندی قیاسی انجام شد. یافته های حاکی از آن است تحلیل مراحل گفتگو و پرسشگری شامل 7 بعد: استفاده از جملات مناسب، استقبال از پرسش، فهم جویی(فهمیدن)، گفتگوی طرفین، ابهام زدایی، استنتاج (استدلال)، استفهام (برهان) است ، فهم جویی و استفهام (برهان) بیشترین فراوانی را به خود اخنصاص داده است.و دلالتها ی تربیتی گفتگو و پرسشگری بر اساس آموزه های امام علی(ع) شامل 10 بعد: زمان طلائی، اندیشیدن و گفتار نیکو، آموختن، غنیمت شمردن فرصت ها، کسب دانش و معرفت، حل مشکلات، روشنگری، هدایت و اصلاح رفتار، دانش ورزی و پیشرفت است ، اندیشیدن و گفتار نیکو بیشترین کد را به خود اختصاص داده است. بنابراین نقش سؤال و پرسشگری آنقدر مهم است که می توان انسان را به سرمنزل مقصود برساند.
طراحی بسته آموزشی سبک مقابله اسلامی در مواجهه با بیماری کرونا(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
مقدمه مقابله با تنیدگی وسبک های مختلف مقابله با فشارهای روانی بخش گسترده ای ازپژوهش روان شناسی را به خود اختصاص داده است.اما سبکهای مقابله اسلامی دراین میان جلوه خاصی رابه خود اختصاص داده است. در سال های COVID-19 این تحقیق به طراحی یک برنامه آموزشی مبتنی بر سبکهای مقابله اسلامی در طول همه گیری کرونا 2022-2023 می پردازد. این پژوهش از نوع پژوهش اکتشافی پیمایشی است. روش بررسی با توجه به جامعه آماری در این پژوهش افرادی که به لحاظ علمی و عملی حداقل دارای 5 سال سابقه و دارای تجربه کافی در بحث بودند انتخاب گردیدند. در ابتداپس از بررسی و مطالعه درباره ی مبانی نظری تحقیق، مصاحبه محقق ساخته مبتنی بر ادبیات نظری و با استفاده از نظرات خبرگان طراحی گردید،پاسخها جمع آوری شدند و برای دستیابی به مدل مفهومی پژوهش، از روش تحلیل شبکه مضامین استفاده گردید. نتایج مرحله اول با استفاده از روش تحلیل مضمون داده های کیفی با روش مصاحبه نیمه ساختار یافته شناسایی شدند و مرحله دوم بر اساس نتایج توجه به دادهای کیفی حاصل از تحلیل مضمون، شبکه مضامین با استفاده از نرم ا افراز مکس کیودا کدگذاری مولفه های اصلی مشخص 'گردیدوهر کدام از این مولفه ها خودنیز شامل شاخصهایی هستند. نتیجه گیری این یافته ها دانش ارزشمندی را برای پزشکان مراقبت های بهداشتی ارائه می دهد که با عوارض همه گیری کرونا سر و کار دارند و پایه ای برای برنامه های شخصی سازی شده برای تقویت تاب آوری و سلامت روان ایجاد می کنند.
اعتبار سنجی برنامه درسی دانش بنیان با محوریت تعالی اخلاقی در آموزش عالی (مورد مطالعه دانشگاه های کرمان)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
تحقیق حاضر با هدف اعتبارسنجی برنامه درسی دانش بنیان با محوریت تعالی اخلاق بود روش پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی؛ و به لحاظ رویکرد روشی کمی است. جامعه آماری 293 نفر از اساتید دانشکده های علوم تربیتی و علوم مدیریت آموزشی، اساتید رشته برنامه ریزی درسی (خبرگانی که در زمینه موضوع مورد بررسی اطلاعات کافی داشتند- سابقه کاری 10 سال به بالا داشته و این زمینه مقالاتی به چاپ رسانده اند) از دانشگاه های استان کرمان انتخاب شد وحجم نمونه بر اساس جدول مورگان 165 نفر محاسبه شد روش نمونه گیری طبقه ای و ابزار مورد استفاده پرسشنامه محقق ساخته بود. روائی محتوایی cvr پرسشنامه 78/0و پایائی پرسشنامه با الفای کرونباخ 82/0 به دست آمد. ابزار تجزیه و تحلیل آمار spss-22بود. یاقته های تحقیق نشان داد اعتبار سازه پرسشنامه که با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انجام به 4 عامل اصلی دسته بندی شد این عامل ها عبارتند از محتوا، رئوس مطالب، روش، سنجش.
پیش بینی مکانیسم های دفاعی بر اساس طرحواره های ناساگار اولیه و سبک های دلبستگی در دانشجویان(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
سبک های دلبستگی، روانسازه های ناسازگاراولیه و مکانیسم های دفاعی از عوامل تعیین کننده اصلی مشکلات روانشناختی هستند. کشف روابط بین این متغیرها از اهمیت نظری و بالینی برخوردارند. هدف از پژوهش حاضر پیش بینی مکانیسم های دفاعی بر اساس طرحواره های ناساگار اولیه و سبک های دلبستگی در دانشجویان بود جامعه پژوهش شامل کلیه دانشجویان شاغل به تحصیل در مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج در سال تحصیلی 1402-1401 بود که از بین آنها نمونه ای به تعداد 221 نفر به شیوه تصادفی هدفمند انتخاب گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های سبک های دفاعی اندروز و همکاران (1993)، طرحواره های ناساگار اولیه یانگ (1998) و سبک دلبستگی کولینز و رید (1990) بود. فرضیه های تحقیق با استفاده از آزمون تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان مورد بررسی قرار گرفتند. بررسی نتایج نشان داد که متغیرهای پیش بین می توانند 32 درصد از واریانس مکانیسم های دفاعی رشدنایافته، 31 درصد از مکانیسم دفاعی رشد یافته و 31 درصد از مکانیسم دفاعی روان آزرده دانشجویان را پیش بینی کنند و طرحواره ناسازگار محرومیت هیجانی(p<0/01) با ضریب منفی و سبک دلبستگی ایمن(p<0/01) با ضریب مثبت وارد معادله رگرسیونی مکانیسم دفاعی رشد یافته گردید و طرحواره های ناسازگار اولیه بی اعتمادی و بدرفتاری(p<0/05) و تنبیه(p<0/01) و هم چنین سبک دلبستگی دوسوگرا (p<0/01) با ضرایب مثبت وارد معادله رگرسیونی مکانیسم دفاعی روان آزرده شدند. لذا عدم وجود طرحواره ناساگار محرومیت هیجانی و استفاده از سبک دلبستگی ایمن می تواند استفاده از مکانیسم دفاعی رشد یافته در بزرگسالی را پیش بینی کند.
تبیین نقش محیط و نقش معلم و دانش آموز در یادگیری بر اساس مبانی معرفت شناختی علوم اعصاب تربیتی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
هدف مقاله حاضر بررسی نقش محیط و نقش معلم و دانش آموز در یادگیری بر اساس مبانی معرفت شناختی علوم اعصاب تربیتی است. در این پژوهش با روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی، مبانی معرفت شناختی علوم اعصاب تربیتی تبیین شده اند و سپس با استفاده از گزاره های معرفت شناختی، نقش محیط و نقش معلم و دانش آموز مورد استنباط و تحلیل قرار گرفته است. برخی از یافته های حاصل برای نقش محیط در یادگیری بر اساس مبانی معرفت شناختی علوم اعصاب تربیتی شامل: نقش محیط فیزیکی بر یادگیری، نقش امنیت و فشار روانی محیط بر یادگیری، نقش محیط واقعی و طبیعی و تعامل با آن بر یادگیری، نقش محیط های متنوع بر یادگیری، و برخی یافته های به دست آمده برای نقش معلم و دانش آموز در یادگیری شامل: ساخت شبکه های عصبی جدید در مغز، یادگیری مبتنی بر یکپارچه بودن مغز، یادگیری اجتماعی و نیابتی، یادگیری مبتنی بر هیجان و عواطف، یادگیری مبتنی بر ارزشیابی و بازخورد، یادگیری مبتنی بر تجارب چند حسی، یادگیری مبتنی درگیری کل فیزیولوژی بدن، یادگیری مبتنی بر توجه، یادگیری مبتنی بر پردازش های کلی و جزئی، یادگیری مبتنی بر جستجوی معنا و الگوسازی، یادگیری مبتنی بر چالش و تهدید و ترس و اضطراب است. از نتایج به دست آمده می توان برای افزایش کیفیت بخشی در امر تعلیم وتربیت و به ویژه فرایند یاددهی و یادگیری در کلاس درس استفاده کرد.
تبیین عناصر ارزیابی عملکرد مدارس اثربخش و ارائه الگوی بهینه با رویکرد داده بنیاد(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
زمینه: بهبود کیفیت آموزشی و تضمین موفقیت دانش آموزان، نیازمند شناسایی و تحلیل دقیق عوامل مؤثر بر ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش است. در این راستا، استفاده از مدل های ترکیبی که بتوانند ابعاد مختلف این ارزیابی را پوشش دهند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف: این پژوهش ارائه الگوی ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش شهر تهران مبتنی بر رهیافت ترکیبی داده بنیاد با روش آمیخته است. روش ها: جامعه پژوهش در بخش داده بنیاد شامل کلیه خبرگان حوزه آموزش و پرورش تا اشباع نظری به تعداد 15 نفر و جامعه آماری بخش کمی مدیران دوره ابتدایی شهر تهران در سال 1402-1401 بود که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای تعداد 295 نفر بر اساس نواحی پنج گانه شهر تهران انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش داده بنیاد مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن بدست آمد. یافته ها: نتایج تحقیق نشان داد، مدل پارادایمی تحقیق از عوامل علی، شاملِ عوامل کالبدی و تکنولوژیکی، تضمین سلامت محیطی، تضمن سلامتی فردی دانش آموزان؛ پدیده محوری شاملِ بازیگران فعال و فرآیند یادهی و یادگیری؛ شرایط زمینه ای شاملِ اجزا و عناصر ارزیابی عملکرد؛ شرایط مداخله گر شاملِ اصول و ارزش های مدرسه اثربخش و سازمان ها و سیاست گذاران آموزشی، راهبرد موثر بر ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش شامل تدراک مقدمات اجرای ارزیابی و نیز پیامدهای ناشی از ارزیابی عملکردی مدارس اثربخش شامل کسب دستاوردهای علمی و عملی تشکیل شده است. نتیجه گیری: الگوی ارائه شده، به عنوان ابزاری مؤثر برای ارزیابی عملکرد مدارس اثربخش در تهران، می تواند به بهبود فرآیند یاددهی و یادگیری و دستیابی به نتایج علمی و عملی کمک کند.
ارتباط فرهنگ مدرسه و سلامت روان دانش آموزان با نقش میانجی احساس تعلق به مدرسه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
هدف از انجام این مطالعه، آزمون الگوی مفهومی نقش تعلق به مدرسه در رابطه بین فرهنگ مدرسه و سلامت روان دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان کازرون بود. این تحقیق بر حسب هدف، کاربردی و همچنین از نظر ماهیت و روش، توصیفی - همبستگی و از لحاظ زمانی، مقطعی بود. جامعه آماری در این مطالعه، کلیه دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان کازرون (3500 نفر) بوده که با استفاده از جدول مورگان-کرجسی، تعداد نمونه آماری حدود 246 نفر در نظر گرفته شد و روش نمونه گیری، تصادفی طبقه ای بوده است. در این مطالعه از پرسشنامه های استاندارد تعلق به مدرسه موتون و همکاران (2013)، سلامت روانی کیز (۲۰۰۲) و فرهنگ مدرسه ﮔﺮوﻧﺮت و وﻟﻨﺘﺎیﻦ (1999) استفاده شده است. روایی محتوایی هر سه پرسشنامه توسط صاحب نظران تأیید گردید است و پایایی آن پس از اجرای آزمایشی بین 30 نفر از دانش آموزان به وسیله محاسبه آلفای کرونباخ برای سه پرسشنامه به ترتیب 84/0 ، 89/0 و 87/0 تعیین گردید. به منظور پاسخ به سوال های تحقیق از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و نرم افزارهای SPSS و Amoos استفاده شده است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داده فرهنگ مدرسه و تعلق به مدرسه با سلامت روان دانش آموزان رابطه معناداری داشته است. همچنین؛ بین فرهنگ مدرسه و تعلق به مدرسه رابطه معناداری برقرار بوده است. نتایج تحلیل مسیر نشان داده است که تعلق به مدرسه در رابطه بین فرهنگ مدرسه و سلامت روان دانش آموزان، نقش واسطه ای داشته است.
آزمون الگوی مفهومی بین ادراک از محیط یادگیری و احساس تعلق به مدرسه با نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی شهرستان ممسنی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر که با هدف آزمون الگوی مفهومی بین ادراک از محیط یادگیری و احساس تعلق به مدرسه با نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی در بین دانش آموزان انجام شد، از جمله ی پژوهش های توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دوره ی ابتدایی شهرستان نورآباد ممسنی در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از بین آنها و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی- خوشه ای، تعداد 285 نفر (139 دختر و 146 پسر) به عنوان اعضای نمونه ی آماری انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های ادراک دانش آموزان از محیط یادگیری حقایقی و کارشکی (1394)، پرسشنامه ی سرزندگی تحصیلی حسین چاری و دهقانی زاده (1391) و پرسشنامه ی احساس تعلق به مدرسه بری و همکاران (2004) استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از شاخص های آمار توصیفی (فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد)، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که بین ادراک از محیط یادگیری و احساس تعلق به مدرسه دانش آموزان رابطه ی آماری معناداری وجود دارد. همچنین، بین ادراک از محیط یادگیری و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان رابطه ی آماری معناداری وجود دارد. از طرفی، بین سرزندگی تحصیلی و احساس تعلق به مدرسه دانش آموزان رابطه ی معنادار آماری وجود دارد. به طور کلی، یافته ها نشان داد که بین ادراک از محیط یادگیری و احساس تعلق به مدرسه با نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی رابطه ی آماری معناداری وجود دارد و الگوی ارایه شده از برازش مناسبی برخوردار است.ژوهش حاضر که با هدف آزمون الگوی مفهومی بین ادراک از محیط یادگیری و احساس تعلق به مدرسه با نقش واسطه ای سرزندگی تحصیلی در بین دانش آموزان انجام شد،