درخت حوزه‌های تخصصی

یکی از مفاهیم اصلی و اساسی در جامعه شناسی هنجار اجتماعی است که تأثیر به سزایی در ثبات و دگرگونی نظام اجتماعی دارد. هدف پژوهش حاضر شناخت الگوی هنجارهای اجتماعی و عوامل اجتماعی مرتبط با آن در سواحل مازندران است. بدین منظور، برای متغیر وابسته از نظریه الستر (1989) و در بخش متغیر مستقل از رویکرد تلفیقی استفاده شده است. روش تحقیق پیمایش است. از مجموع کلیه ساکنان و گردشگران سواحل دریای استان مازندران، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای 600 نفر (که300 نفرشان ساکن مازندران و300 نفر گردشگر بوده اند) به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند و با کاربرد پرسش نامه محقق ساخته اطلاعات لازم گردآوری شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بین چهار متغیر (روابط درون گروهی، همبستگی اجتماعی، تعهد گروهی و عقلانیت) با پایبندی به هنجارهای اجتماعی ارتباط معناداری وجود دارد و فقط متغیر دلهره منزلت درون گروهی با پایبندی به هنجارهای اجتماعی ارتباط معناداری نداشته است. قوی ترین پیش بینی کننده پایبندی به هنجارهای اجتماعی هنجار اجتماعی، متغیر تعهد گروهی با ضریب همبستگی 319/0 است و پس از آن متغیرهای همبستگی اجتماعی، روابط درون گروهی و عقلانیت به ترتیب با ضرایب همبستگی 172/0، 135/0 و 111/0 در رتبه های بعدی قرار داشته اند.

تفویض یکی از دیدگاه های تنزیهی در معناشناسی صفات الاهی است. بیشتر اهل حدیث و عالمانِ حنبلی مذهب پیرو این رویکرد هستند. این گروه در رویارویی با مشبّهه، قاعده ی بلاکیف را مطرح کردند. این قاعده پس از چندی نزد اشاعره، برای رهایی از مشکل تشبیه، به صورت جدّی استفاده شد. در ادامه، وهابیان با ارائه ی قرائتی جدید از بلاکیف، ضمن اثبات وجود کیفیت برای صفات، علم به آن کیفیت را تفویض کردند. قرائت آن ها از بلاکیف، برخلاف اهل حدیث و اشاعره، نه تنها راه حلی برای مشکل تشبیه نیست، بلکه به تجسیم نیز منجر می شود. محمد عبده از مفسّران معاصر، با وجود پرهیز از پرداختن به اختلافات مذهبی، رویکردی دوگانه از قرائت قاعده ی بلاکیف دارد. رشید رضا هم مانند او، قرائتی متناقض از این قاعده ارائه می دهد. این قرائت ها از یک سو، متمایل به دیدگاه اشاعره است و از سوی دیگر، به دلیل تأثیرپذیری از مبانی سلفیه، مشابه رویکرد وهابیان است.

بناهای مذهبی یکی از اصلی ترین عناصر شکل دهنده شهرهای اسلامی بوده و به عنوان شاخص ترین عنصر معماری، هویت شهر اسلامی را تعریف می کنند. این بناها با توجه به اهمیت مذهبی که دارند، جایگاه ویژه ای را در بافت تاریخی شهرهای اسلامی عهده دار می شوند، به همین خاطر غنی ترین طرح ها و فرم های تزئینی در پوشش تزئینات آجری در مساجد به کار رفته است. درباره روند توسعه هنرآجرکاری در معماری مساجد ایران، اطلاعات ناچیزی موجود است و هنوز آن طور که درخور این هنر گرانمایه است، به آن پرداخته نشده است. بنابراین ضروری است که در این زمینه با توجه به اهمیت آن در معماری ایران، تحقیق و پژوهش بیشتری صورت گیرد. روش پژوهش در این مقاله از طریق منابع کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی - تحلیلی انجام شده است. هدف این پژوهش بررسی روند توسعه هنر آجرکاری در معماری مساجد ایران از آغاز دوران اسلامی تا پایان دوران ایلخانی با هدف معرفی تزئینات، شناسایی فرم های تزئینی و چگونگی تداوم یا متوقف شدن آن در ادوار بعدی است. همچنین بررسی چرایی عدم توسعه هنرکاشی کاری در معماری بعد از اسلام ایران تا دوره ایلخانان از دیگر محورهای این پژوهش است.

این مطالعه با هدف بررسی ابعاد مثبت و منفی زیست در فضای تک جنسیتی[1] دانشگاه فرهنگیان از نگاه استادان و دانشجومعلمان[2] این دانشگاه انجام شد. این پژوهش به لحاظ هدف، تحقیقی کاربردی و در اجرا پژوهشی پیمایشی است که به روش کمی (به انضمام یک پرسش باز) انجام شده است. ابزار پژوهش، پرسشنامه تحقیق انتظاری (1397) است که با اندکی جرح و تعدیل استفاده شد. پرسشنامه تحقیق حاضر در پنج محور رشد فردی و اجتماعی، اسلامی شدن دانشگاه، عملکرد تحصیلی، آرامش روانی و زمینه سازی برای ازدواج هدف این مطالعه را دنبال کرده است. جامعه مورد مطالعه دانشگاه فرهنگیان یزد و نمونه شامل 120 نفر از اساتید و دانشجویان این دانشگاه (10 استاد زن، 10 استاد مرد، 50 دانشجوی زن، 50 دانشجوی مرد) می باشد. یافته های این مطالعه نشان داد اغلب آزمودنی ها در محورهای رشد فردی و اجتماعی، اسلامی شدن دانشگاه، عملکرد تحصیلی و زمینه سازی برای ازدواج، نمره قابل قبولی به فضای حاکم بر دانشگاه نمی دهند. اما معتقدند تحصیل در این دانشگاه توانسته است آرامش روانی والدین دانشجویان را تا حد زیادی تأمین کند. محققین این مطالعه مبتنی بر مطالعات نظری و یافته های کمی و کیفی این پژوهش، بر لزوم بازبینی اسناد سیاست گذاری برای این دانشگاه و پرهیز از اقداماتی که ادله کافی شرعی و پژوهشی برای آن وجود ندارد، تأکید دارند.

امروزه در برخی محیط های تولیدی یا خدماتی، کیفیت محصول یا عملکرد فرآیند به وسیله ترکیبی از مشخصه های کیفی متغیر و وصفی همبسته توصیف می گردد. بر اساس آخرین اطلاعات مؤلفان، تا کنون هیچ روشی برای پایش ماتریس واریانس- کوواریانس این گونه فرآیندها ارائه نشده است. در این مقاله، یک شبکه عصبی مصنوعی برای پایش تغییرپذیری یک فرآیند چند مشخصه وصفی و متغیر ارائه شده است. شبکه ارائه شده نه تنها قادر به کشف وضعیت های خارج از کنترل بوده، بلکه می تواند مشخصه /مشخصه های عامل انحراف در فرآیند را نیز شناسایی کند. کارایی روش ارائه شده با استفاده از یک مثال عددی بر اساس معیارهای متوسط طول دنباله و درصد تشخیص درست مشخصه /مشخصه های کیفی عامل انحراف بررسی شده است. همچنین عملکرد شبکه طراحی شده در پایش ماتریس واریانس- کوواریانس فرآیندهای چند مشخصه وصفی و متغیر با دو روش آماری پایش ماتریس واریانس- کوواریانس برای مشخصه های کیفی متغیر که در این مقاله برای پایش فرآیندهای چند متغیره- چند مشخصه توسعه داده شده اند، مقایسه شده است. نتایج مثال عددی نشان می دهد که شبکه عصبی طراحی شده عملکرد بهتری در کشف وضعیت های مختلف خارج از کنترل نسبت به روش های آماری توسعه داده شده دارد و همچنین به خوبی قادر به تشخیص مشخصه(های) کیفی عامل انحراف در فرآیند است.

خودمداری را خصلتی تاریخی در روانشناسی جمعی ایرانیان دانسته اند، اما به عقیده نظریه پرداز این نظریه، این خصلت هم اکنون نیز در جامعه ایران وجود دارد و آثار نامطلوب خویش را همچنان به دنبال خواهد داشت. بجاست که در عین نظریه پردازی و تحلیل تاریخی، با شیوه های متداول علمی در پی یافتن عوامل موثر بر ایجاد و تداوم این ویژگی در جامعه ایرانی که بسیاری از ناکامی های تاریخی و معاصر ایرانیان را می توان منتسب به آن دانست، باشیم. سئوال اصلی این نوشتار این است: عوامل موثر بر خودمداری ایرانیان چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، سعی شده است با تحلیل ثانویه داده های یک پیمایش معتبر که در شهر تهران انجام شده است، مدل نظریه ای بر اساس شاخص های مورد استفاده در آن پیمایش، طراحی و آزمون کنیم. حجم نمونه این پیمایش تعداد 1256 نفر بوده که با روش نظام مند انتخاب شده اند. نتایج نشان می دهد که میزان خودمداری بیش از 15 درصد پاسخگویان خیلی کم و کم، بیش از 44 درصد متوسط و بیش از 40 درصد زیاد و خیلی زیاد بوده است. همچنین ضریب همبستگی چندگانه مساوی 446/0M.R= است، ضریب تعیین مساوی 119/0= <R است و ضریب تعیین تعدیل شده برابر 196/0 است و بیانگر این مطلب است که در حدود 20 درصد از واریانس و تغییرات خودمداری توسط متغیرهای موجود در معادله تبیین می شود. متغیر تقدیرگرایی با دارا بودن اثر کل به اندازه (276/0) در تبیین واریانس متغیر خودمداری از بیشترین قدرت برخوردار است. بعد از این متغیر، بیگانگی اجتماعی و سپس احساس بی قدرتی در مراتب بعدی قرار دارند که هر سه این متغیرها رابطه مثبتی با متغیر خودمداری دارند. بدین معنی که هرچه بر میزان هریک از سه متغیر فوق افزوده شود، میزان خودمداری افراد نیز افزایش می یابد.

این پژوهش به منظور واکاوی روند پژوهش های انجام شده با موضوع جنبه های عاطفی درزمینه بازیابی اطلاعات و ترسیم نقشه علمی این حوزه موضوعی انجام شده است.از نظر روش شناسی، پژوهش حاضر توصیفی و از نظر نوع کاربردی است. برای انجام پژوهش 371 مقاله مرتبط با موضوع از وبگاه علم استخراج و نقشه علمی حوزه های موضوعی این مقالات با استفاده از نرم افزار ucinet و بسته ترکیبی آن netdraw ترسیم شد. این کار با استفاده از ماتریس همایندی موضوعات در فیلد subject cateorgy مقالات استخراج و انجام شده است.تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش نشان داد پرکارترین نویسنده در این حوزه BELKIN, NJ در حوزه مطالعات کتابداری و اطلاع رسانی از امریکا با 19 عنوان تولید علمی بوده و بیشترین آثار تولیدشده در نشریات JOURNAL OF THE AMERICAN SOCIETY FOR INFORMATION SCIENCE و INFORMATION PROCESSING & MANAGEMENT منتشرشده است بیشترین تولیدات در قالب مقاله (7/64 درصد)، با دو نویسنده به زبان انگلیسی در سالهای 2011،2009 و 2014 است. بیشترپژوهش های مورد مطالعه روش تجربی (97/26 درصد) و ابزار مشاهده (63/46 درصد) را بکار گرفته اند. بررسی نوع مطالعات انجام شده در حوزه جنبه های عاطفی و بازیابی اطلاعات بر پایه اهداف مطالعه در دو گروه مطالعات مبتنی بر کاربر و مطالعات مبتنی بر محتوا نشان داد که مطالعات مبتنی بر کاربر بیشترین فراوانی را در میان پژوهش های انجام شده داشته و رده سنی بزرگسالان در بیشتر این پژوهش موردبررسی قرارگرفته اند کودکان و بیماران نیز از دیگر گروهای موردبررسی در این پژوهش ها هستند. در پژوهش های مبتنی بر محتوا نتایج نشان داد که سامانه های اطلاعاتی بیشترین محتوای مورد تحلیل در این پژوهش ها است.60 حوزه موضوعی دراین ارتباط دارای انتشارات در وبگاه علم بوده که بیشترین مقالات در حوزه علوم رایانه، سامانه های اطلاعاتی، علم اطلاعات و کتابداری، هوش مصنوعی صورت گرفته است.

یکى از پرسش هاى مطرح در حوزه فقه جزا، ماهیت مجازات اعدام در جرایم مواد مخدر است که آیا از جرایم مستوجب حد است یا تعزیز یا از احکام حکومتى؟ درباره ماهیت اعدام در جرایم مواد مخدر در فقه امامیه، سه نظریه مطرح است: برخى بر این عقیده اند که مجازات اعدام در جرایم مواد مخدر، از باب حد است و آن را از مصادیق افساد فى الارض شمرده اند. برخى دیگر معتقدند جرایم مواد مخدر، از جرایم تعزیرى است; در نتیجه، اعدام در جرایم مواد مخدر را نمى پذیرند. گروه سوم، عقیده دارند که به دلیل حفظ نظام و جلوگیرى از فساد در جامعه اسلامى، مى توان اعدام را در جرایم مواد مخدر، به عنوان حکم حکومتى پذیرفت; و به ادله ضرورت تشکیل حکومت اسلامى استدلال مى کنند. در فقه اهل سنت، جرایم بر ضد امنیت دولت، جاسوسى و اعتیاد به مواد مست کننده، از زمره جرایم مستلزم تعزیر است; اما اعدام هاى تعزیزى را تحت عنوان مجازات هاى سیاسى پذیرفته اند و معتقدند که در صورت مصلحت حکومت اسلامى، اعدام، جایز است.

در این نوشتار فرض اصلی ناسازگاری برنامه های توسعه اقتصادی- اجتماعی به عنوان تعیین کننده سیاست های خردتر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با ساز و کارهایی اقتصادی و اجتماعی است که می تواند برخاسته از عقلانیت اسلامی و دینی باشد، همان طور که برنامه های توسعه برگرفته شده ازعقلانیت غربی و سرمایه دارانه است. نگارنده سعی دارد تا توجه مخاطب را به این امر معطوف نماید که برنامه های توسعه ای که اغلب در کشورهای جهان سوم اجرا می شوند چه پیشینه تاریخی دارند و از چه عقلانیتی بهره می برند. از سویی با گذشت دو سال از تصویب سند چشم انداز.

منطقه قفقاز بدلیل واقع شدن در منطقه حساس و استراتژیک اوراسیا ، امروزه به دلایل ژئوپلتیک ، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک نگاه جهان ، قدرتها ، بازیگران منطقه‌ای و بین المللی را به خود جلب نموده و اهمیت فوق العاده تاریخی خود را مجددا بازیافته است . قفقاز که زمانی متمادی حیاط خلوت و حوزه نفوذ بلادرنگ شوروی روسیه بود و در ادوار متمادی تاریخ نیز محل منازعه و رقابت بازیگران بوده است ، اکنون به محل رقابت دیگر قدرتهای بزرگ کنونی تبدیل شده و هر کدام از بازیگران منطقه‌ای و جهانی بدنبال نفوذ و حضور تامین هرچه بیشتر منافع خود هستند.