درخت حوزه‌های تخصصی

در دهه های اخیر، مفهوم هوشمند سازی شهری به عنوان یک راهکار نوین برای بهبود کیفیت زندگی و مدیریت بهینه منابع در شهرها مطرح شده است. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی ابعاد فناوری های هوشمند بر افزایش تاب آوری شهر خرم آباد در برابر چالش ها و بحران ها است. در این راستا، از روش های تحقیق کیفی و کمی استفاده شده و داده های لازم از طریق پرسشنامه ها و مصاحبه ها با خبرگان جمع آوری گردیده است. تحلیل روابط بین هوشمند سازی و تاب آوری شهری خرم آباد در قالب ابعاد اجتماعی-اقتصادی، مدیریتی و کالبدی و محیطی با مدل PLS صورت گرفت، نتایج تحقیق نشان داد که مهم ترین متغیر هوشمندسازی شهر خرم آباد در ابعاد اجتماعی- اقتصادی جهت تاب آوری، افزایش مشارکت اجتماعی شهروندان در تصمیم گیری ها و متغیر تعداد مشاغل ایجاد شده به واسطه فناوری های نوین به ترتیب با بار عاملی (0.806) و (0.796) می باشد. در عامل کالبدی-محیطی، ارزیابی کیفیت زیرساخت ها با استفاده از فناوری های هوشمند و بهبود سیستم های حمل ونقل با استفاده از اپلیکیشن ها به ترتیب با بار عاملی (0.832) و (0.826) نقش کلیدی و مؤثر در تاب آوری شهری خرم آباد دارند. در عامل مدیریتی اثرگذارترین متغیرها، پاسخگویی به نیازهای شهروندان با سیستم های نظارت و پاسخگویی به درخواست های عمومی و بهبود برنامه ریزی با استفاده از داده های کلان می باشد و مقدار بار عاملی هر یک از آن ها به ترتیب 0.873 و 0.771 می باشد. نتایج مدل پی ال اس (PLS) نشان می دهد که ضریب رگرسیونی استاندارد شده میزان تأثیرگذاری هر یک از ابعاد اجتماعی-اقتصادی؛ کالبدی-محیطی و مدیریتی بر تاب آوری شهری برابر با 4.67؛ 3.56 و 3.52 است. این نتایج نشان می دهد که هر یک از ابعاد مورد مطالعه تأثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری شهری خرم آباد دارد.

هدف از این تحقیق، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر در اثربخشی شبکهٔ ریلی در ارتقای دسترسی اکولوژیکی به مناطق توریستی و پیشنهاد راهبردهایی برای بهبود آن است. در این راستا، سؤالی که مطرح می شود این است که چگونه توسعهٔ شبکهٔ ریلی در امتداد مسیر تبریز جلفا می تواند دسترسی زیست محیطی به مناطق توریستی منطقه را افزایش دهد؟ این تحقیق با استفاده از روش تحلیل کمی و کیفی انجام شد و داده های مورد نیاز ازطریق پرسش نامه ها و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با گردشگران و ساکنان محلی و از مطالعات اسنادی و کتابخانه ای در کنار بررسی میدانی استفاده شده است. سپس با استفاده از نرم افزارهای آماری مانند Smart-PLS ، داده ها تحلیل و نتایج استخراج شدند. با انتخاب محدودهٔ گردشگری تبریز به جلفا به عنوان نمونهٔ موردی، به بررسی ایستگاه ها و جاذبه های موجود در طول مسیر پرداخته شده است. یکی از دلایل انتخاب این مسیر ریلی، وجود ظرفیت های مناسب گردشگری (صنعتی، تاریخی و فرهنگی) و همچنین ایفای نقش به عنوان یک کریدور اقتصادی حیاتی برای تبادل کالا و خدمات با کشور آذربایجان و منطقهٔ نخجوان است. می توان این نتیجه را حاصل کرد که گردشگری ریلی در مسیر ریلی تبریز جلفا، موجب افزایش شناخت، نظارت و حفاظت میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعی و روستایی خواهد شد. در پایان، با ارزیابی امکانات و محدودیت های محدودهٔ مدنظر، ارتقای دسترسی اکولوژیک به پهنه های با ظرفیت گردشگری ازطریق توسعهٔ شبکهٔ ریلی محقق شده و پیشنهاداتی برای توسعه و استفادهٔ بیشتر از آن ارائه شده است.

این پژوهش با هدف بررسی سنجش روابط ما بین مهاجرین بین الملل، بومیان و دولت فرانسه و همچنین اثرات مهاجرت بین المللی بر ابعاد گوناگون فرهنگی، اقتصادی، سیاسی – امنیتی و جغرافیایی در کشور فرانسه انجام گرفته است. با توجه به روند افزایشی مهاجرین و قدرت گیری پدیده نئوناسیونالیسم و احزاب راست افراطی در کشور فرانسه، ضرورت بررسی روابط و تأثیرات مابین سه عنصر دولت، مهاجرین و بومیان فرانسوی پدیدار گردید. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از دو شیوه کتابخانه ای و پیمایشی (پرسشنامه) و تطبیق آن دو بوده است. جامعه آماری دربرگیرنده ۲۶ تن از اساتید و کارشناسان فرانسوی در حوزه های مرتبط با مهاجرت و ناسیونالیسم بوده است که پرسشنامه ای متشکل از 12 پرسش (۹ سؤال در مقیاس لیکرت و ۳ سؤال تکمیلی) را تکمیل نمودند. نتایج نشان داده است که مهاجرت های بین المللی موجب بروز تغییرات معنادار در روابط میان شهروندان، مهاجران و دولت فرانسه گردیده و مسائل امنیتی و هویتی را در این کشور برجسته داشته است. همچنین، این پدیده بازتاب های متعددی را در ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و جغرافیایی در فرانسه بر جای گذاشته است. یافته ها بیانگر نقش پررنگ رسانه ها و احزاب سیاسی در امنیتی سازی مهاجرت و تقویت گفتمان های ناسیونالیستی، دگرگونی ساختار فرهنگی و بازتعریف مرزهای «خودی» و «غیرخودی»، بازتاب کم رنگ اقتصادی و پررنگ فرهنگی – هویتی و امنیتی مهاجرین در فرانسه بوده است. بر این اساس، مهاجرت و ناسیونالیسم در فرانسه رابطه ای پویا، چندبعدی و متأثر از گفتمان های سیاسی–رسانه ای به خود می گیرند.

آسیای جنوبی به دلیل تمرکز جمعیتی بالا، حضور قدرت های هسته ای، رقابت های اقتصادی و نظامی، و موقعیت راهبردی در اقیانوس هند، یکی از مهم ترین کانون های ژئوپلیتیک جهان معاصر است. ترتیب بندی قدرت در این منطقه، که بر اساس سنجش های کمی با غلبه ساختاری[1] هند مشخص می شود، بصورت طبیعی فشاری ساختاری را بر بازیگران منطقه ای اطراف، از جمله ایران، تحمیل می کند. رابطه ایران و هند بر سر کریدورهای ترانزیتی شمال-جنوب (INSTC) یک پارادوکس است:  این دو کشور در این کریدورها شریک ژئواکونومیک هستند اما در عین حال رقیب ژئوپلیتیک. در حالی که هر دو کشور برای توسعه کریدورها و دسترسی به آسیای مرکزی، یک همبستگی منافع حیاتی دارند، غلبه ساختاری هند در منطقه باعث می شود ایران در موضع پایین تری قرار گیرد. این فشار ساختاری فراتر از کریدورها، شامل رقابت بر سر نفوذ ژئوپلیتیک در کشورهای همسایه و کسب سهم از بازارها و ترانزیت منطقه ای است. بنابراین ایران نیازمند مدیریت راهبردی و فعالانه در مواجهه با این نابرابری قدرت منطقه ای در ابعاد ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک است؛ به گونه ای که ضمن حفظ همکاری های حیاتی، استقلال عمل و جایگاه منطقه ای خود را تضمین نماید. لذا، این پژوهش به دنبال ارزیابی کمی سلسله مراتب ژئوپلیتیکی[2] در منطقه آسیای جنوبی و تبیین راهبردی است که ایران برای پاسخ به این فشار ساختاری منطقه ای انتخاب می کند. نوآوری اصلی پژوهش، تبیین این راهبرد ترکیبی در قالب سه سناریوی عملیاتی وابسته به یکدیگر است: ۱. سناریوی تعامل ژئواکونومیک فعال و اولویت بندی هند (با هدف غلبه بر ضعف های داخلی) ۲. سناریوی موازنه سازی غیرمستقیم فرامنطقه ای (برای مقابله با فشار ساختاری) ۳. سناریوی مدیریت مخاطرات و امنیت سازی مرز های شرقی (اولویت دهی به پاکستان). در نتیجه، توصیه های سیاست گذاری، اولویت قائل شدن برای هند در سطح اقتصادی و پاکستان در سطح امنیتی را توجیه می کنند.

امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستاها یکی از راهبردهای توسعه پایدار محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان اثرگذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توسعه پایدار سکونتگاه های روستایی استان خراسان جنوبی است. این تحقیق که از جنبه هدف کاربردی است با روش شناسی کمی انجام شده است. جامعه آماری شامل روستاهای دارای دفاتر ICT (با تعداد 203 روستا طبق آمار سال 1400) در 11 شهرستان استان خراسان جنوبی است. به منظور مطالعه دقیق 10 درصد روستاها که شامل 32 روستا با 24871 نفر جمعیت می شود، به عنوان روستاهای مورد مطالعه تحقیق انتخاب شدند. با استفاده از فرمول کوکران و در سطح اطمینان 95 درصد 380 نفر به روش تصادفی مورد پرسشگری قرار گرفتند. برای تحلیل از تکنیک های رگرسیون و مدل ساختاری (معادلات ساختاری) در محیط نرم افزار آماری Smart PLS، استفاده گردید. با توجه به نتایج ICT زمینه را برای تحول ابعاد محیطی- اکولوژیک، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، کالبدی- فضایی و نهایتاً توسعه پایدار فراهم ساخته است. نکته کلیدی این است که اگر چه این اثربخشی همه ابعاد را تحت تأثیر قرار داده ولی اثر هماهنگ نداشته است. بدین معنا که بعد محیط طبیعی- اکولوژیک از روند تغییر و تحول بیشتری نسبت به سایر ابعاد برخوردار بوده است. روستاهایی که فرصت بهره برداری از ICT را سریع تر شناسایی کنند، می توانند عقب ماندگی های خود را جبران کنند. با توجه به ارتباط تنگاتنگ این تکنولوژی با توسعه پایدار و توسعه یکپارچه می بایست تلاش نمود تا موانع موجود در زمینه اثرگذاری این دفاتر در ابعاد مورد مطالعه مرتفع و حداکثر منافع عاید روستا گردد

خشکسالی به عنوان مهمترین مخاطره از گروه مخاطرات اقلیمی محسوب می شود و تأثیرات منفی فراوانی بر تاب آوری اقتصادی ساکنین سکونتگاه های روستایی بر جای می گذارد. در راستای افزایش تاب آوری اقتصادی این جوامع، راهکارهای گوناگونی وجود دارد و نخستین گام، شناسایی چالش های موجود در این زمینه می باشد. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر کاهش تاب آوری اقتصادی روستاییان در مواجهه با خشکسالی در شهرستان ماهنشان می باشد که ماهیتی توسعه ای- کاربردی داشته، با رویکرد کیفی، بر اساس روش نظریه بنیانی، از طریق داده های مصاحبه های نیمه ساختاریافته، مشاهده و بررسی اسناد گردآوری شده به تحلیل آن ها به طور همزمان پرداخته است. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در راستای افزایش اعتبار پژوهش، گروه کانونی به ارزیابی یافته ها پرداختند. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت و از نرم افزار اطلس تی برای سازمان دهی و استخراج مقوله های نهایی استفاده و مدل نهایی با تأیید گروه کانونی اصلاح شد. بر اساس نتایج، کاهش تاب آوری اقتصادی روستاییان ناشی از عواملی همچون تغییرات اقلیمی، وابستگی به کشاورزی سنتی، هزینه های بالای تولید، کمبود فرصت های شغلی و مهاجرت نیروی کار جوان بوده و این مشکلات با تخریب منابع طبیعی و نبود زیرساخت های مناسب تشدید می شوند. ضعف حمایت های مالی و مشکلات بیمه ای از دیگر موانع بهبود شرایط اقتصادی روستاییان محسوب می شوند. در راستای ارتقای تاب آوری اقتصادی، راهکارهایی همچون ترویج کشاورزی پایدار، مدیریت منابع آبی، توسعه تعاونی ها، اصلاح قوانین زمین و ایجاد شبکه بازاریابی پیشنهاد می شود. اجرای این اقدامات می تواند به کاهش مهاجرت، افزایش درآمد پایدار، بهبود بهره وری و توسعه کسب وکارهای جانبی در مناطق روستایی کمک کند.

تهیه طرح های جامع در نظام شهری ایران بیش از نیم قرن سابقه دارد. این طرح ها در عمل با نقاط ضعف متعددی روبرو هستند. یکی از مهم ترین اشکالات این طرح ها عدم تحقق پذیری اهداف پیش بینی شده برای کاربری های خدماتی در شهرها می باشد. کاربری فضای سبز و پارک ها به عنوان یکی از مهم ترین کاربری های خدماتی در شهر محسوب می شود. علیرغم اهمیت فضاهای سبز در شهرها، در تهیه طرح های جامع برخی از معیارهای کیفی تأثیرگذار در مطلوبیت پارک ها از جمله دسترسی، همجواری مورد توجه قرار نمی گیرد. هدف این پژوهش ارزیابی کارآمدی طرح جامع مراغه در رابطه با تأمین پارک ها و فضاهای سبز شهری در جهت تعادل بخشی به ساختار کالبدی و اجتماعی شهر است. روش تحقیق به لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. در این راستا مهم ترین معیارهای مکان گزینی فضاهای سبز استخراج و با روش AHP، وزن دهی شدند. برای ارزیابی مکان گزینی فضاهای سبز موجود و پیشنهادی طرح جامع با معیارهای برنامه ریزی کاربری اراضی، نقشه پهنه بندی مطلوبیت برای مکان گزینی فضاهای سبز با استفاده از نرم افزار ARC GIS تهیه گردید. نتایج حاصله نشان می دهد که رویکرد طرح جامع مراغه در زمینه مکان گزینی و توزیع مناسب فضاهای سبز در سطح نواحی ناکارآمد و ناعادلانه است؛ به گونه ای که پراکندگی فضاهای سبز پیشنهادی طرح جامع به تفکیک نواحی هفتگانه نشان می دهد که 156.5 هکتار معادل 87% از کل پارک های پیشنهادی به سه ناحیه، 4، 5 و 6 و 13% به دو ناحیه 1 و 7 تخصیص یافته و در مناطق 2 و 3 فضای سبزی وجود ندارد.

هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی کارآفرینی زنان در گردشگری روستایی با استفاده با روش مدل سازی ساختاری تفسیری است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، ماهیت اکتشافی با رویکرد کیفی دارد. برای گردآوری داده ها و شناسایی عوامل، از روش تحلیل محتوا و مرور متون مرتبط استفاده شده است. همچنین مصاحبه با خبرگان منتخب به روش غیرتصادفی و با بهره گیری از روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انجام شد. برای جمع آوری داده ها، پرسش نامه ای ماتریسی و ساخت یافته برای تعیین ارتباطات بینابینی شاخص ها تدوین شد. داده های حاصل از پرسش نامه با استفاده از مدل سازی ساختاری تفسیری تحلیل و در سه سطح، در یک شبکه تعاملی ترسیم شد که درنتیجه، عامل «استراتژی گردشگری» در بالاترین سطح قرار گرفت. همچنین قدرت نفوذ و میزان وابستگی این عوامل نسبت به یکدیگر در ماتریس قدرت نفوذ وابستگی بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخص های «استراتژی گردشگری» و «توسعه بازار خدمات گردشگری» در ماتریس قدرت نفوذ وابستگی در ناحیه وابسته قرار دارند؛ یعنی بیشترین میزان وابستگی و کمترین نفوذ را دارند؛ درحالی که عوامل «اشتغال زایی بوم محور»، «معرفی و ارائه خدمات به مشتریان»، «خلق ارزش برای مشتریان» و «تحلیل بازار» در ناحیه متصل قرار دارند؛ به این معنا که بیشترین قدرت نفوذ و بیشترین میان وابستگی را دارا هستند.

در دهه های اخیر، نواحی روستایی با کمبود زیرساخت ها، مهاجرت نیروی کار جوان، ضعف مدیریتی و ناکارآمدی الگوهای سنتی روبه رو بوده اند. در واکنش به این مشکلات، رویکرد «مدیریت نوین روستایی» و «انتقال قدرت» از دولت مرکزی به نهادهای محلی مطرح شد اما روابط انتقال قدرت در سطح خرد و میکرو در روستاها کمتر مورد بررسی بوده است که در پژوهش حاضر، وضعیت این انتقال در روستاهای شهرستان زبرخان بررسی شده است. بر همین اساس، ابتدا با ترکیب مبانی نظری و مرور تحقیقات مرتبط، چارچوبی برای شناسایی عوامل مؤثر بر انتقال قدرت تدوین و سپس از طریق انجام مصاحبه های عمیق در قالب نظریه پردازی داده بنیاد، مفاهیم کلیدی استخراج شد. برای گردآوری داده ها، ۱۶ نفر از مدیران محلی، دهیاران، اعضای شوراها، بخشداران و کارشناسان مسائل روستایی به روش گلوله برفی و نظری انتخاب و با آن ها مصاحبه شد. یافته ها نشان می دهد که باورها و هنجارهای فرهنگی به همراه ساختار نهادی موجود، به عنوان «شرایط زمینه ای»، بر چگونگی تحقق مدیریت نوین روستایی تأثیر مستقیم دارند و پیشبرد موفقیت آمیز این نوع مدیریت مستلزم همراهی عوامل فرهنگی، قانونی و مالی با نیازهای تازه حکمرانی محلی است. درصورتی که فرهنگ روستایی گنجایش پذیرش شفافیت و مشارکت فراگیر را داشته باشد و ساختار نهادی نیز بستر قانونی و بودجه ای مناسب را فراهم کند، فرایند انتقال قدرت به دهیاری ها و شوراهای محلی سرعت می گیرد و اثربخشی آن بیشتر می شود. با این حال، نتایج نشان می دهد عواملی همچون قوم گرایی، کمبود منابع مالی و زیرساختی، ضعف مهارت های مدیریتی و ناکارآمدی ساختار نهادی، مانع از توزیع دمکراتیک قدرت و ایجاد زمینه حضور نقش آفرینان جدید در روستاها می شوند. درعین حال، تقویت آموزش و توانمندسازی مدیران محلی، برقراری شفافیت، افزایش مشارکت روستاییان و بهره برداری آگاهانه از ظرفیت های فرهنگی و اجتماعی، می تواند زمینه را برای تحقق مدیریت مردم محور و توزیع دمکراتیک قدرت و انتقال قدرت درونی روستا به افراد و اقشار جدید که در سیستم های قبلی مدیریتی روستا جایگاهی برای نقش آفرینی نداشتند فراهم آورد.

در این پژوهش، هدف اصلی ارزیابی جایگاه رقابتی پیست اسکی دیزین در مقایسه با پیست پالاندوکن ترکیه بود. روش تحقیق به صورت آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شد. در فاز کیفی، از تکنیک دلفی فازی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و فدراسیون اسکی بود. نمونه گیری در این مرحله به روش هدفمند از نوع سرآمد انجام شد و هجده نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده های کیفی با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. در فاز کمّی، روش تحقیق توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل گردشگران ایرانی بازدیدکننده از پیست های دیزین و پالاندوکن بود. نمونه گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد و با استفاده از نرم افزار G-Power حجم نمونه ۳۰۰ نفر تعیین شد. روایی ابزار پژوهش ازطریق محاسبه شاخص های CVR و CVI و با مشارکت ده خبره تأیید شد. همچنین، پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد. مقادیر به دست آمده در تمامی ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بوده و حاکی از پایایی مناسب ابزار است. درنهایت، داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تکنیک IPCA تحلیل شدند. نتایج ماتریس IPCA نشان داد که پیست اسکی دیزین در بسیاری از عوامل، عملکرد ضعیف تری به نسبت پیست اسکی پالاندوکن دارد و به اقدامات اصلاحی فوری برای بهبود توان رقابتی خود نیازمند است.

آسایش حرارتی در کیفیت زندگی و رضایت کاربران فضاهای شهری، به ویژه در مناطق تاریخی با اقلیم خاص، نقشی حیاتی ایفا می کند. محدوده تاریخی کاشان با ویژگی های منحصربه فرد خود، هم میزبان گردشگران است و هم محل زندگی ساکنان بومی؛ اما تفاوت در نحوه تعامل، مدت زمان حضور و الگوهای سازگاری این دو گروه، می تواند بر درک و تجربه آن ها از آسایش حرارتی محیط اثرگذار باشد. این مقاله با استفاده از روش های پیمایشی و میدانی، به مقایسه و ارزیابی احساس آسایش حرارتی ساکنان بومی و گردشگران غیربومی بافت تاریخی کاشان براساس شاخص های استاندارد جهانی می پردازد. این پژوهش به مدت چهارده روز، از ابتدای شهریور ۱۴۰۳ با مشارکت دو گروه ساکنان بومی و گردشگران غیربومی در بافت تاریخی انجام شد. در این دوره، پس از انجام مطالعات کتابخانه ای و حضور فیزیکی در بافت، ۳۸۴ نفر از ساکنان و گردشگران به پرسش نامه های مربوط به وضعیت حرارتی و محیطی پاسخ دادند. هم زمان، پارامترهای اقلیمی مانند دما، رطوبت و سرعت جریان هوا ثبت شدند. سپس نرخ لباس و متابولیسم افراد با استفاده از نرم افزار Deltalog10 محاسبه شد. پس از گردآوری و تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SPSS27 ، معادلات شاخص های آسایش حرارتی ( PMV-PET-SET-UTCI ) براساس نظرات پاسخ دهندگان با نرم افزار RayMan مشخص شد. یافته ها نشان داد براساس شاخص های PET ، UTCI و SET ، ساکنان بومی و گردشگران هر دو آسایش حرارتی را در دماهایی کمی بالاتر از حد استاندارد تجربه می کنند. همچنین براساس شاخص PMV ، ساکنان بومی در بازه 62/26 تا 79/30 درجه سانتی گراد احساس آسایش حرارتی داشتند؛ اما این شاخص برای گردشگران به دلیل نبود رابطه معنادار با دما، قابل استناد نبود. نتایج نشان داد که نیازهای آسایش حرارتی ساکنان بومی و گردشگران در فضاهای تاریخی کاشان متفاوت است. گردشگران عموماً دماهای خنک تری را ترجیح می دهند، درحالی که ساکنان بومی، به دلیل سازگاری با اقلیم منطقه، بازه دمایی وسیع تری را تحمل کرده و نقطه آسایش متفاوتی دارند. این امر بر لزوم طراحی انعطاف پذیر و چندمنظوره در بافت های تاریخی، با در نظر گرفتن نیازهای متفاوت این دو گروه، تأکید می کند.

با توجه به رشد سریع فناوری و افزایش استفاده از اینترنت، وب سایت های گردشگری نقش مهمی در شکل دهی به تجربیات مشتریان و جذب گردشگران ایفا می کنند. در این راستا، شناسایی قابلیت های مؤثر وب سایت ها در جلب اعتماد و رضایت گردشگران به بهینه سازی راهبردهای بازاریابی و خدمات این وب سایت ها کمک می کند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، شناسایی تأثیر قابلیت های وب سایت های گردشگری در وفاداری گردشگران با تأکید بر نقش میانجی اعتماد و رضایت در استان یزد است. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی است و از حیث ماهیت و روش، جزو تحقیقات توصیفی پیمایشی است. برای گردآوری داده های تحقیق، از یک پرسش نامه محقق ساخته براساس طیف لیکرت برای سنجش نظرات خریداران اینترنتی محصولات گردشگری استفاده شد. پایایی پرسش نامه نیز براساس آلفای کرونباخ تأیید شد. جامعه آماری تحقیق شامل گردشگران استان یزد است که دست کم یک بار خرید اینترنتی محصولات گردشگری، همانند رزرو اینترنتی بلیت قطار، هواپیما، هتل و .. را داشته اند که 140 نفر از آنان به صورت غیرتصادفی در دسترس تجزیه وتحلیل شدند. نتایج حاکی از آن است که تمامی روابط مدل به جز تأثیر منفی قابلیت مسیریابی در اعتماد تأیید شد. امنیت، هزینه انتقال، رضایت و اعتماد به عنوان عوامل کلیدی مؤثر در وفاداری شناسایی شدند.

پدیدهٔ بیکاری پیامدهای روانی فراوانی را در سلامت روان افراد بیکار، از نظر کاهش عزت نفس، کیفیت زندگی و کاهش انگیزهٔ یافتن شغل به دنبال دارد. مهم ترین رویداد در زندگی افراد بیکار، یافتن شغل است. گردشگری از طریق تغییر محیط، تحولاتی در تجربیات و رفتار افراد فاقد شغل به وجود می آورد. این تحولات، که حاصل بازخوردهای محیطی متفاوتی هستند که دریافت می کنند، بر بهداشت روانی و رفتار آن ها در یافتن شغل تأثیر مثبتی می گذارند. بر این مبنا، پژوهش حاضر تأثیرات اجتماعی و روان شناختی گردشگری بر رفتار جست وجوی شغل و سلامت روان افراد بیکار را ارزیابی کرده است. این پژوهش بین رشته ای، در دو حوزهٔ جغرافیای انسانی و روان شناسی، به لحاظ هدف کاربردی، ماهیت استقرایی و روش توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری داده ها و اطلاعات به صورت کتابخانه ای و میدانی و جامعهٔ نمونه افراد بیکار در یازده روستای هدف گردشگری شهرستان پاوه بوده اند. داده ها ازطریق پرسش نامه با روش نمونه گیری هدفمند غیراحتمالی (گلوله برفی) گردآوری شدند. در پرسش نامه، سلامت روان و رفتار جست وجوی شغل بیکاران به واسطهٔ خودکارآمدی بررسی شد. به دلیل نرمال نبودن داده ها، از روش مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد کمترین مربعات جزئی برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شد. بر اساس یافته های پژوهش، با افزایش فعالیت های اجتماعی و روان شناختی گردشگری، رفتار جست وجوی شغل در افراد بیکار افزایش یافته، ولی سلامت روان آنان تغییری نداشته است.

توسعهٔ زیرساخت های اینترنتی زمینه ساز شکل گیری وب سایت ها و رسانه های اجتماعی متعددی شده که محبوبیت چشمگیری نزد گردشگران دارند. بسترهای دیجیتال به گردشگران امکان اشتراک گذاری تجربیات و نظرات خود دربارهٔ سفرهایشان را می دهند. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش پژوهش، توصیفی پیمایشی با رویکرد کمی است. مطالعهٔ حاضر به دنبال بررسی فرضیهٔ اصلی، اثر بازاریابی دیجیتال بر نیت های رفتاری گردشگران بوم گردی با در نظر گرفتن نقش میانجی تصویر ذهنی از مقصد، در شهر اصفهان انجام شده است. جامعهٔ آماری، گردشگران طبیعت گرد شهر اصفهان و حجم نمونه با استفاده از رابطهٔ کوکران 384 نفر در نظر گرفته شد. نمونه گیری به صورت غیر احتمالی و در دسترس از میان گردشگران بوم گردی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه است که روایی و پایایی آن ازطریق آزمون آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، و شاخص های روایی همگرا و واگرا تأیید شد. داده ها در سطح توصیفی با نرم افزار SPSS و در سطح استنباطی با بهره گیری از تکنیک معادلات ساختاری در نرم افزار SMART PLS 4 تحلیل شد. یافته ها حاکی است که بازاریابی دیجیتال ازطریق وب سایت، تأثیر معناداری بر نیات رفتاری گردشگران بوم گردی و تصویر ذهنی از مقصد نداشته است. در مقابل، بازاریابی ازطریق ایجاد صفحات رسمی در رسانه های اجتماعی، تأثیر ی مثبت و معنادار بر نیت های رفتاری گردشگران و تصویر مقصد داشته است. همچنین، تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی در فضای دیجیتال نیز اثرگذاری مثبت بر هر دو متغیر مذکور داشته است. از سوی دیگر، تصویر ذهنی از مقصد نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نیت های رفتاری گردشگران بوم گردی ایفا می کند. بر اساس یافته ها، می توان نتیجه گرفت که ترویج مقاصد بوم گردی ازطریق رسانه های اجتماعی نگرش مثبت گردشگران به این نوع گردشگری را تقویت می کند و بر رفتار آن ها در راستای انتخاب این مقاصد تأثیر گذار است.

سفره آب زیرزمینی منبع اصلی آب آشامیدنی در دشت یزد-اردکان است که امروزه با گسترش فعالیت های انسانی، ارزیابی کیفی و کمی آن جایگاه ویژه ای در مطالعات منابع آب دارد. یکی از شاخص های ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی، شاخص آلودگی آب زیرزمینی (PIG) است که تلفیقی از پارامترهای موثر بر کیفیت آب می باشد. به منظور بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب زیرزمینی دشت یزد- اردکان، شاخص PIG برای دو سال 1390 و 1400 با داده های کیفی آب زیرزمینی 27 چاه عمیق در محدوده دشت شامل یون های سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلر، بی کربنات، سولفات و کل مواد جامد محلول، شوری و اسیدیته محاسبه و نقشه پهنه بندی شاخص و یون ها برای هر دو سال ترسیم شد. نتایج نشان داد که مقدار آنیون ها و کاتیون ها، اسیدیته و شوری افزایش و میانگین همه پارامترهای شیمیائی به جز اسیدیته و بی کربنات از حد مجاز توصیه شده توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) بیشتر است. طبق شاخص PIG در سال 1390، 43/51 درصد از کل مساحت دشت دارای آلودگی کم و ناچیز، 58/9 درصد از مناطق دارای آلودگی متوسط، 83/10 درصد دشت دارای آلودگی زیاد و 16/28 درصد دارای آلودگی بسیار زیاد بوده است و با گذشت یک دهه کیفیت آب زیرزمینی کاهش یافته است؛ به طوری که 80/24 درصد دارای آلودگی کم و ناچیز، 94/23 درصد آلودگی متوسط، 12/9 درصد آلودگی زیاد و 04/42 درصد دارای آلودگی بسیار زیاد است. به عبارت دیگر مساحت بیشتری از دشت جزو طبقه آلودگی خیلی زیاد قرار گرفته است و از مساحت منطقه با آلودگی کم و ناچیز کاسته شده است. با توجه به نتایج به دست آمده کیفیت آب زیرزمینی به ویژه در نواحی شمالی و جنوبی دشت یزد- اردکان، وضعیت نامطلوبتری نسبت به س ایر من اطق مح دوده مطالع اتی دارد و نیازمن د اق دامات م دیریتی و حفاظتی ویژه ای در زمینه بهبود کیفیت و کمیت منابع آب زیرزمینی می باشد.

گرایش فزاینده دانش آموزان نسل زد و آلفا به راه اندازی کسب وکارهای نوپدید و سرمایه گذاری در بازار سرمایه، علی رغم رشد چشمگیر، تا کنون مورد پژوهش قرار نگرفته است. این مطالعه آمیخته (از نوع اکتشافی متوالی) با هدف شناسایی راهبردهای بهینه سازی این گرایش انجام شد. بخش کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساخت مند با 27 نفر از صاحب نظران، متخصصین و دانش آموزان فعال در کسب وکارهای نوپدید و بازار سرمایه انجام شد. جامعه پژوهش در بخش کمّی شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم شهر زنجان در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 18358 بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای بر اساس فرمول کوکران، 376 نفر انتخاب شدند و پرسشنامه محقق ساخته را تکمیل کردند. داده ها با نرم افزار SPSS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های کیفی دو سطح راهبردی کلان (حکمرانی) و خرد (مدارس و عاملان اجتماعی) را شناسایی کرد. نتایج کمّی نشان داد تمام راهبردها به جز حمایت رسمی و واقعی دولت از بازار سرمایه و تخصیص امکانات برای فرهنگ سازی تنوع سرمایه گذاری از طریق مدارس از نظر آماری معنادار کوچک تر از 0.05 بوده و در بهینه سازی گرایش دانش آموزان مؤثرند. با توجه به حضور دانش آموزان در بازار سرمایه و کسب وکارهای نوپدید، اجرای این راهبردها، نوعی سرمایه گذاری در سرمایه انسانی تلقی می شود و به نوبه خود می تواند مبنایی برای تدوین بسته های سیاستی و برنامه های دقیق تر در این زمینه باشند. از این رو شایسته است برنامه ریزان اقتصادی، فرهنگی و آموزشی در تعامل با یکدیگر اقدامات لازم را جهت بهینه سازی این فعالیت های اقتصادی دانش آموزان اتخاذ نمایند.

توسعه شهری و تغییرات الگوهای کاربری زمین باعث ایجاد تأثیرات گسترده کالبدی بخصوص در حوزه مسکن شهری می گردد. این تأثیرات شامل افزایش قیمت، رشد ساخت ساز ها، توسعه ناموزون و... می باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه تغییرات کاربری اراضی بر قیمت مسکن در نواحی شهری (مطالعه موردی: شهر بیرجند) می باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف؛ کاربردی و توسعه ای و از لحاظ روش انجام تحقیق، توصیفی تحلیلی می باشد. برای انجام این پژوهش و تعیین میزان اثرات هر یک از کاربری های شهری بر قیمت مسکن، ابتدا، قیمت مسکن به صورت سری زمانی بین سال های (1390 تا 1402) از سازمان آمار کشور اخذ گردید. در این پژوهش کاربری های (سبز و پارک ها، پارکینگ، مراکز تجاری، مراکز خدماتی، مراکز بهداشتی-درمانی، مراکز آموزشی، مراکز ورزشی و دسترسی به حمل و نقل) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته اند. تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده ها با استفاده از نرم افزار GIS و مدل GWR انجام شده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مقدار R2 در مراکز خدماتی با مقدار (0.87)، مراکز بهداشتی-درمانی با مقدار (0.85)، مراکز ورزشی با مقدار (0.82)، دسترسی به حمل و نقل با مقدار (0.08) و کاربر های فضای سبز با مقدار (0.08)، به ترتیب بیشترین ارتباط با افزایش قیمت مسکن در سطح نواحی شهر بیرجند دارند.

یک ی از راهکارهای مناسب برای دستیابی به توسعه و پیشرفت اقتصادی ، به کارگیری نظام های مالی کارا جه ت به جریان انداختن سرمایه های راکد و اندک در جامعه به منظور ایجاد فرصت های جدید شغلی می باشد. درا ین راستا، توجه به ظرفیت های زنان شاغل در نظام اقتصادی روستا، می تواند ضمن افزایش مشارکت زنان در امور معیشتی، باعث افزایش توانمندی آنان نیز شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی بدنبال تحلیل نقش عوامل اقتصادی در ظرفیت سازی و توانمندسازی شغلی زنان عضو صندوق های اعتبارات خرد محلی در استان زنجان می باشد.، جامعه آماری پژوهش زنان روستایی عضو صندوق بودند (920 نفر). حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان، 195 نفر تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که روایی آن توسط پانلی متشکل از متخصصان تأیید شد. به منظور بررسی پایایی ابزار پژوهش نیز از آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای بخش های مختلف پرسشنامه در حد مناسب (بین 0.79 تا 0.9) بود. برای تحلیل داده ها از جداول آمار توصیفی و تحیل رگرسیون خطی چندگانه به کمک نرم افزار SPSS استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که، عوامل اقتصادی در ظرفیت سازی و توانمندسازی شغلی زنان عضو صندوق های اعتبارات خرد محلی در چهار عامل «استقلال مالی»؛ «راه اندازی کسب وکار مستقل»؛ «تسهیلات»؛ و «کاهش ریسک تولید» دسته بندی می شوند که در مجموع میانگین این عوامل 2.55 است. این مقدار کمتر از حد متوسط است. در بین شاخص ها نیز، شاخص «از توانایی مناسبی برای بازپرداخت تسهیلات برخوردارم» با میانگین 2.78 و «از دسترسی مناسبی به بازار برخوردار هستم» با میانگین 2.72 بیش از دیگر شاخص ها امتیاز کسب کرده اند. تاثیر شاخص های اقتصادی بر توانمندسازی شغلی برابر 0.699 و بر ظرفیت سازی شغلی برابر 0.636 است. بدین ترتیب، شاخص های مورد مطالعه، بطور مطلوب توانسته اند، وضعیت توانمندسازی و ظرفیت سازی را تبیین و پیش بینی نمایند

هدف از پژوهش حاضر، تعیین تأثیر اشتراک گذاری محتوا در رسانه های اجتماعی بر آگاهی، خوش نامی الکترونیکی و قصد بازدید از مقاصد ماجراجویانه ورزشی بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر طرح، از نوع هم بستگی است. جامعه آماری پژوهش را گردشگران ماجراجو در منطقه دوپلان در سال 1403 تشکیل دادند که 300 نفر از آن ها به صورت در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه های قصد بازدید میوناوارو و همکاران، خوش نامی الکترونیکی کاستلانو ودوتوت و اشتراک گذاری مشارکتی و آگاهی از مقصد ددی اغلو و همکاران استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی انجام شد. یافته ها نشان داد که اشتراک گذاری مشارکتی تأثیر مثبت و معناداری در آگاهی از مقصد، خوش نامی الکترونیکی و قصد بازدید گردشگران ماجراجویانه دارد. به علاوه، تأثیر اشتراک گذاری محتوا در قصد بازدید نیز با میانجی گری آگاهی از مقصد و شهرت الکترونیکی معنادار و مثبت است. نتایج نشان می دهد که افزایش ارتباطات بین گردشگران در رسانه های اجتماعی، برداشت آن ها از مقاصد را تغییر داده و به عاملی حیاتی در تعامل آن ها با این مکان ها تبدیل شده است. بنابراین، رسانه های اجتماعی به عنوان عامل تعیین کننده کلیدی در شکل دهی راهبردهای ارتباطی برای مقاصد گردشگری تبدیل شده اند.