درخت حوزه‌های تخصصی

امروزه سازمان های مالی به دنبال روش های نوین برای تقویت موقعیت رقابتی و بهینه سازی فرآیندهای تصمیم گیری هستند. هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از پیشرفته ترین فناوری ها در این زمینه نقشی بی بدیل ایفا می کند. این مقاله به تحلیل نقش هوش مصنوعی در حسابداری مدیریت راهبردی سازمان های مالی می پردازد و به بررسی چگونگی تأثیرگذاری این فناوری بر بهبود تجزیه و تحلیل داده ها، پیش بینی مالی، و تسهیل فرآیندهای تصمیم گیری استراتژیک می پردازد. با بهره گیری از الگوریتم های پیچیده و یادگیری ماشین هوش مصنوعی توانایی شناسایی الگوهای پنهان و پیش بینی سناریوهای مالی را دارد که می تواند در ارزیابی ریسک و فرصت های سرمایه گذاری مؤثر باشد. همچنین به پیامدهای فرهنگی و فنی ناشی از پیاده سازی فناوری هوش مصنوعی در ساختارهای حسابداری مدیریت می پردازد و چالش هایی از جمله نیاز به تغییر در مهارت های کارکنان و ادغام سیستم های هوش مصنوعی در فرآیندهای موجود را مورد بحث قرار می دهد. هدف تحقیق حاضر بررسی معیار های نقش هوش مصنوعی در حسابداری مدیریت راهبردی در سازمان های مالی است.شناسایی و رتبه بندی معیار ها از طریق پیشینه پژوهش و سپس به روش دلفی فازی شناسایی وتایید خبرگان قرار گرفتند به منظور رتبه بندی معیارهای تأییدشده از روش تصمیم گیری چندمعیاره بهترین-بدترین استفاده شد و در نهایت نتایج بیانگر آن بود که معیار های هزینه های آموزش وتوسعه مهارت، کمبود منابع انسانی متخصص جهت پیاده سازی، هزینه های نگهداری وپشتیبانی به ترتیب از مهم ترین معیار های نقش هوش مصنوعی در حسابداری مدیریت راهبردی در سازمان های مالی هستند.

صنعت بانکداری یکی از مهم ترین بخش های اقتصاد کشورهای درحال توسعه است و این کشورها برای حفظ ثبات اقتصادی و حرکت به سمت پیشرفت، نیاز به سیستم بانکی کارا دارند. هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر کارایی بانک های عضو بورس اوراق بهادار تهران است. در این پژوهش تأثیر متغیرهای حاکمیت شرکتی، مدیریت ریسک، اندازه بانک، بازده حقوق صاحبان سهام، اهرم مالی، شرایط کلان اقتصادی و ساختار بازار بانک بر کارایی بانک های خصوصی بررسی شد ه است. جامعه آماری این پژوهش شامل 11 بانک عضو بورس تهران و فرابورس ایران در دوره زمانی 1401-1391 است. اطلاعات مورد نیاز از گزارش ها تلفیقی حسابرسی شده منتشره بانک ها در سایت کدال و سایت بانک مرکزی ایران استخراج شده است. در این پژوهش ابتدا امتیاز کارایی با کمک نرم افزار DEAPv2,1 به دست آمد. سپس، تأثیر متغیرهای پژوهش بر کارایی با کمک مدل رگرسیون لاجیت و پروبیت و زبان آماری R و نرم افزار RStudio بررسی شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد متغیرهای حاکمیت شرکتی، مدیریت ریسک و بازده حقوق صاحبان سهام بر کارایی بانک های عضو بورس اوراق بهادار تهران تاثیر مثبت و معنی دار و متغیر های اندازه بانک، اهرم مالی، شرایط کلان اقتصادی و سهم بازار بانک به صورت معنی داری تأثیر منفی بر کارایی بانک های عضو بورس اوراق بهادار تهران دارند

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر تغییر راهبردی صاحبکار بر هزینه سرمایه با تاکید بر عدم تقارن اطلاعاتی می پردازد. این پژوهش ازلحاظ هدف، کاربردی بوده و از بعد روش شناسی همبستگی از نوع علی (پس رویدادی) هست. جامعه آماری پژوهش، کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد و با استفاده از روش نمونه گیری حذف سیستماتیک، نمونه پژوهش حاضر شامل 135 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای سال های 1397 تا 1402 و با بهره گیری از مدل رگرسیون چند متغیره مبتنی بر تکنیک داده های تابلویی با استفاده از نرم افزارهای استاتا و اکسل مورد تحلیل و آزمون قرار گرفته است. نتایج حاصل از فرضیه های پژوهش نشان می دهد که تغییر راهبردی صاحبکار بر هزینه سرمایه مثبت دارد. همچنین، عدم تقارن اطلاعاتی بر ارتباط بین تغییر راهبردی صاحبکار و هزینه سرمایه اثر مثبت دارد. می توان نتیجه گیری کرد که تغییرات راهبردی صاحبکار به نفع سرمایه گذاران نبوده و موجب افزایش هزینه سرمایه می شود و عدم تقارن اطلاعاتی شدت رابطه بین تغییر راهبردی صاحبکار و هزینه سرمایه را تقویت می کند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ارزهای دیجیتال بر بهینه سازی تخصیص ارز و ارتقای رقابت پذیری تجاری در شرکت های بورسی ایران انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی-تبیینی و با رویکرد کمی طراحی شده است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه ساخت یافته ۳۰ سؤال با مقیاس لیکرت پنج درجه ای از ۱۵۰ مدیر مالی شرکت های بورسی جمع آوری شد. جامعه آماری شامل مدیران مالی شرکت های بورسی بود و نمونه گیری با روش تصادفی طبقه ای انجام شد تا شرکت ها بر اساس اندازه و نوع فعالیت انتخاب شوند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شد و روش های آماری شامل تحلیل توصیفی، همبستگی، رگرسیون چندگانه و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که استفاده از ارزهای دیجیتال تأثیر مثبت و معناداری بر بهینه سازی تخصیص ارز دارد . همچنین استفاده از ارزهای دیجیتال بر ارتقای رقابت پذیری تجاری تاثیر معنی داری دارد. این یافته ها تأکید می کنند که پذیرش فناوری های دیجیتال و بهینه سازی تخصیص منابع ارزی می تواند کارایی عملیاتی، شفافیت مالی و انعطاف پذیری شرکت ها را افزایش دهد و موجب ارتقای مزیت رقابتی پایدار شود. نتایج بر اهمیت توسعه زیرساخت های دیجیتال و سیاست های حمایتی بانک مرکزی برای ارتقای عملکرد شرکت های بورسی تاکید می کند.

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی سیر تکاملی حسابداری مدیریت در شرکت های کوچک و متوسط ایران و بررسی جایگاه حسابداری مدیریت در تصمیم گیری مدیران این شرکت ها است. روش: پژوهش حاضر از منظر روش کیفی است. داده های پژوهش از طریق مصاحبه با 15 نفر از مدیران شرکت های کوچک و متوسط به روش گلوله برفی گردآوری شد. همچنین تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل تم انجام شده است. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که حسابداری مدیریت در میان شرکت های کوچک و متوسط ایرانی در مراحل ابتدایی ایجاد قرار دارد و هر چند نیاز به حسابداری مدیریت در میان مدیران شرکت های کوچک و متوسط به وضوح احساس می شود، اما همچنان اکثر این شرکت ها از تکنیک های سنتی حسابداری مدیریت در راستای تعیین وکنترل مالی بهره می گیرند. نتیجه گیری: بر مبنای نتایج به دست آمده می توان بیان داشت حسابداری مدیریت نقش چندانی در تصمیم گیری های مدیران شرکت های کوچک و متوسط در ایران ندارد؛ چرا که حسابداری مدیریت در شرکت های کوچک و متوسط ایرانی در مراحل ابتدایی شکل گیری قرار داشته و کمتر مدیری در شرکت کوچک و متوسط نسبت به آن شناخت دارد. دانش افزایی: یافته های این پژوهش موجب غنای ادبیات پژوهشی در حوزه حسابداری مدیریت مدیریت می گردد و نتایج آن می تواند مورد استفاده مدیران شرکت های کوچک و متوسط قرار گیرد.

مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر معاملات با اشخاص وابسته بر بهای خدمات حسابرسی انجام شده است. بر اساس نظریه تضاد منافع، این معاملات ممکن است به صورت فرصت طلبانه مورداستفاده قرار گیرند و ریسک ذاتی شرکت ها را افزایش دهند. ازاین رو، پژوهش حاضر به تحلیل رابطه بین اجزای مختلف این معاملات، شامل خرید، فروش، تسهیلات و مبالغ دریافت و پرداخت، با میزان حق الزحمه حسابرسی می پردازد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و با رویکرد پس رویدادی است که بر داده های مالی ۱۲۷ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ متمرکزشده است. اطلاعات موردنیاز از منابع مالی رسمی جمع آوری شده و با استفاده از مدل های رگرسیونی پانلی تحلیل شده است. نتایج نشان داد که معاملات با اشخاص وابسته ارتباط مستقیم و معناداری با حق الزحمه حسابرسی دارند. به طور خاص، افزایش مبلغ خرید، فروش، تسهیلات و دریافت ها و پرداخت های فی مابین با افزایش هزینه های حسابرسی همراه بوده است. این نتایج تأیید می کند که پیچیدگی و حجم بالای معاملات با اشخاص وابسته موجب افزایش ریسک حسابرسی و درنتیجه، افزایش هزینه های مرتبط با آن می شود. بر اساس یافته های پژوهش، شرکت هایی که حجم بیشتری از معاملات با اشخاص وابسته دارند، هزینه های حسابرسی بالاتری متحمل می شوند. این افزایش هزینه به دلیل نیاز به بررسی دقیق تر، افزایش ریسک تحریف صورت های مالی، و تلاش بیشتر حسابرسان برای ارزیابی صحت اطلاعات گزارش شده است. بنابراین، کاهش معاملات با اشخاص وابسته می تواند به مدیریت بهتر هزینه های حسابرسی کمک کند. پژوهش حاضر با بررسی تفکیکی اجزای معاملات با اشخاص وابسته (خرید، فروش، تسهیلات مالی و دریافت و پرداخت های فی مابین) و تأثیر آن ها بر بهای خدمات حسابرسی، دیدگاهی دقیق تر نسبت به رابطه میان این متغیرها ارائه می دهد. درحالی که اغلب مطالعات پیشین صرفاً به بررسی اثر کلی این معاملات پرداخته اند، پژوهش حاضر با لحاظ متغیرهای کنترلی متنوع و دوره زمانی ده ساله، تحلیلی جامع تر ارائه کرده است. نتایج حاصل می تواند در بهبود تصمیم گیری حسابرسان، ارتقای شفافیت مالی و مدیریت هزینه های حسابرسی مؤثر واقع شود.

هدف این پژوهش شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر اجرای اثربخشی مدیریت دانش چابک در بانک ها دولتی و ارائه راهکارهای کاربردی و عملیاتی است. این مطالعه به لحاظ ماهیت از نوع اکتشافی و آمیخته از نوع کیفی - کمی می باشد. ابزار گردآوری داده های اولیه از طریق مصاحبه با صاحب نظران و اساتید رشته حسابداری،عوامل مرتبط با موضوع شناسایی شده و آنها را کد گذاری کرده سپس از طریق مولفه بندی داده های مصاحبه، پرسشنامه استخراج کردیم در بخش کیفی، تعداد9 نفر شامل خبرگان و مدیران و کارشناسان حوزه بانک و اساتید رشته حسابداری و مدیریت انتخاب و حجم نمونه از روش گلوله برفی استفاده شد در بخش کمی نیز نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران جامعه نامحدود تعداد 384 نفر تعیین شد .نتایج تحلیل داده های به دست آمده از مصاحبه ها طی فرآیند کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با استفاده از نرم افزار Maxqda 2018 به ایجاد مدل شناسایی مدیریت دانش چابک در بانک ها بر مبنای نظریه پردازی داده بنیاد شامل 12 بعد و ﻃی ایﻦ ﻓﺮآیﻨﺪ ﺗﻌﺪاد 225 کد اولیه که تعداد 133 کد توافقی، 145ﻣﻔﻬﻮم و 8 ﻣﻘﻮﻟﻪ اﺳﺘﺨﺮاج گردید. نتایج نشان داد که ﻓﻌﺎﻟیﺖﻫﺎی اﻣﻨیﺖ،یﺎدﮔیﺮی و ﺑﻘﺎی ﺗﺠﺮﺑﻪ،ﺗﻮاﻧﺎیی ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎﻻ، ﭼﺮﺧﺶ ﺷﻐﻠی و اﻋﺘﻤﺎد،ﺗﻮان یﺎدﮔیﺮی ﺑﺎﻻو ﺳﺨﺘی کﺎر،ﺗﻮﺟﻪ ویﮋه ی ﻣﺪیﺮان ﺑﻪ ﻧیﺮوﻫﺎی ﺻﻒ ﺗﺄﻣیﻦ،ﺳﺮﻋﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﺎﻻ، ﻣﺪیﺮیﺖ داﻧﺶ،کﺎر ﮔﺮوﻫی، وﻓﺎداری و کﺮاﻣﺖ،کﺎر ﺗیﻤی و ﻫﻤکﺎری اﻓﺮاد، ﻣﺪیﺮیﺖ داﻧﺶ ﺳﺎزﻣﺎﻧی،ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ اﻧﻌﻄﺎف، ﻣﺪیﺮیﺖ اﺳﺘﻌﺪاد و آﺷﻔﺘﮕی ﺳﺎزﻣﺎن یﺎﻓﺘﻪ برای اثربخشی مدیریت دانش چابک در بانکها ﻣﻮرد ﻧیﺎز اﺳﺖ و در نهایت مدل ارائه شده نیز دارای برازش مطلوب است.

این پژوهش با رویکردی کتابخانه ای و مروری به نقش سواد مالی و نقش آن در کنترل هزینه در پروژه های پیمانکاری شهرداری های استان بوشهر می پردازد. با توجه به اهمیت مدیریت مالی در پروژه های عمرانی و تأثیر مستقیم آن بر موفقیت یا شکست طرح های شهری، مرور ادبیات نشان می دهد که سواد مالی مدیران و کارشناسان می تواند عاملی تعیین کننده در بهبود برآورد هزینه ها، افزایش دقت در تخصیص منابع و کاهش خطاهای مدیریتی باشد. در این مطالعه، منابع علمی شامل کتاب ها، مقالات پژوهشی، گزارش های رسمی شهرداری ها و اسناد مرتبط با نظام های کنترل هزینه مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج مرور ادبیات بیان می کند که ارتقای سواد مالی، به ویژه در حوزه هایی مانند تحلیل بودجه، ارزیابی مالی پروژه و تشخیص ریسک های اقتصادی، می تواند کارآمدی روش های کنترل هزینه—از جمله بودجه بندی عملیاتی، ارزیابی ارزش کسب شده و پایش مستمر هزینه ها—را افزایش دهد. همچنین پژوهش های پیشین نشان می دهد که ضعف در دانش مالی و نبود سازوکارهای نظارتی منسجم، از عوامل اصلی بروز انحرافات هزینه ای در پروژه های پیمانکاری شهرداری ها است. این مطالعه نتیجه می گیرد که تقویت آموزش های مالی و تدوین چارچوب های استاندارد کنترل هزینه می تواند موجب ارتقای شفافیت و کارایی مالی در پروژه های عمرانی شهرداری های بوشهر شود.

این مقاله به بررسی شکاف موجود میان تحقیقات مبتنی بر اقتصاد و جامعه شناسی در حوزه حسابداری مدیریت می پردازد که غالباً به تفاوت های پارادایمی میان این دو رویکرد نسبت داده می شود. در دهه گذشته، گام های فزاینده ای برای رفع این شکاف برداشته شده است. مقاله حاضر تلاش های نوظهور برای هم راستا کردن این دو رویکرد در حسابداری مدیریت را مرور کرده و نحوه پیشرفت این تلاش ها و تحقیقات ترکیبی از تئوری های اقتصادی و نهادی را تحلیل می کند. رویکردهای تحقیقاتی عمده در این زمینه شامل رویکرد تعبیه اجتماعی، رویکرد تقابل تئوری و رویکرد واقع گرایی انتقادی هستند که همگی در تلاش برای نزدیکی دیدگاه های اقتصادی و اجتماعی در حسابداری مدیریت می باشند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که رویکرد واقع گرایی انتقادی برای حسابداری مدیریت مناسب تر است. این رویکرد، به ویژه در تلاش برای رفع محدودیت ها و نقاط ضعف رویکردهای پیشین مانند رویکرد تعبیه اجتماعی و تقابل تئوری، مزیت های خاصی دارد. در نهایت، هر سه رویکرد به دنبال دستیابی به یک دیدگاه یکپارچه اجتماعی و اقتصادی در حسابداری مدیریت هستند و میراث های قوی و پارادایمیک پژوهش های مبتنی بر اقتصاد و جامعه شناسی را در این حوزه به نمایش می گذارند.

در این پژوهش به بررسی تاثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی بر وسواس و نگرانی مالی سرمایه گذاران فعال در بازار سرمایه پرداخته شده است. نگرانی شناختی و احساسی مالی، تفکر مکرر و منفی در مورد عدم اطمینان از وضعیت مالی آتی فرد تعریف می شود؛ در حالی که وسواس فکری به تفکر تکراری، منفعلانه و بدبینانه درباره دلایل و عواقب احتمالی نگرانی های مالی فرد اشاره دارد. برای سنجش این تاثیرات بر اساس مستندات علمی معتبر موجود، متغیرهای مستقل این پژوهش شامل تغیرات مثبت مالی در گذشته، دستیابی به اهداف مالی و سرمایه گذاری در زمان حال و درنهایت، ادراک تغیرات مثبت در آینده انتخاب و متغیر وابسته نیز، وسواس و نگرانی شناختی و احساسی مالی و همچنین، متغیر عوامل اجتماعی به عنوان متغیر تعدیل گر در نظر گرفته شده است. در این پژوهش، از آزمون تحلیل عاملی تاییدی و سپس، از مدل معادلات ساختاری برای تحلیل اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه توزیع شده بین فعالان بازار سرمایه استفاده شده و نهایتاً هر شش فرضیه مورد تایید قرار گرفته است. مهم ترین نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها، اثبات نقش تعدیل گری عوامل اجتماعی بر رابطه دستیابی به اهداف مالی و سرمایه گذاری در زمان حال، بر نگرانی شناختی و احساسی مالی و همچنین، وسواس شناختی و احساسی مالی است.

هدف: هدف از این پژوهش شناسایی پیشرانه های الگوی کیفیت حسابرسی مالیاتی از منظر قضاوت حرفه ای حسابرسان مالیاتی در سازمان امور مالیاتی کشور می باشد. روش: این پژوهش جزو پژوهش های کاربردی است که با ترکیب روش کیفی و کمی اجرا می شود. بخش کیفی مبتنی بر شناسایی عوامل مؤثر بر قضاوت حرفه ای حسابرسان مالیاتی با رویکرد تحلیل تم بود. در ادام ه ب ا استفاده از رویکرد مدلس ازی س اختاری تفس یری، عوام ل شناس ایی ش ده س اختاربندی ش دند. ب ه منظ ور اعتبارسنجی مدل مفهومی، از رویکرد معادلات ساختاری اس تفاده گردی د. جامعه آماری این پژوهش در دو گروه، شامل گروه خبرگان و کلیه حسابرسان مالیاتی بوده است، نمونه گیری به صورت هدفمند و گلوله برفی انجام شد و مصاحبه ها تا دستیابی به اشباع نظری(11 نفر) ادامه داشت. با توجه به نامحدود بودن جامعه آماری حسابرسان مالیاتی، تعداد نمونه این پژوهش 668 نفر تعیین گردیده است. یافته ها: بر اساس قدرت وابستگی و نفوذ متغیرها، متغیرهای مستقل که بیشترین اثرگذاری را بر اعمال قضاوت های حرفه ای حسابرسان مالیاتی دارند شامل: تحصیلات حسابرس، کیفیت اسناد و مدارک ارائه شده توسط مودی، تعدد و تکثر قوانین و بستر آموزش می باشد. نتیجه گیری: توجه به عوامل شناسایی شده موثر بر قضاوت حرفه ای حسابرسان مالیاتی موجب افزایش کیفیت حسابرسی مالیاتی خواهد گردید. دانش افزایی: اﯾﻦپژوهش ﺑﯿﻨﺶﻫﺎی ارزﺷﻤﻨﺪی را در ﻣﻮرد پیشران های ﻣﻮﺛﺮ بر قضاوت های حرفه ای حسابرسان ارائه می کند که می تواند به مدیران سازمان امور مالیاتی کشور جهت برنامه ریزی برای ارتقای سطح قضاوت های حرفه ای حسابرسان مالیاتی کمک کند.

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگویی مفهومی برای تبیین درک سرمایه گذاران نهادی از اطلاعات حسابداری افشا شده تدوین گردید. این مطالعه، از حیث شیوه گردآوری داده ها، در زمره پژوهش های توصیفی-پیمایشی و از نوع غیرآزمایشی با طراحی مقطعی جای می گیرد. در بخش کیفی، مشارکت کنندگان شامل خبرگان دانشگاهی در حوزه مدیریت مالی و حسابداری و همچنین مدیران ارشد و تحلیلگران شرکت های کارگزاری بورس اوراق بهادار بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و اشباع نظری با ۱۲ مصاحبه حاصل شد. جامعه آماری بخش کمی پژوهش نیز شامل مدیران و کارشناسان شرکت های کارگزاری بود و بر اساس محاسبه اندازه اثر و توان آزمون، حجم نمونه ۱۴۳ نفر تعیین و از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد. داده های بخش کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل مضمون و نرم افزار Maxqda تحلیل شد. در بخش کمی نیز از پرسشنامه ساخت یافته استفاده گردید و داده ها با بهره گیری از روش حداقل مربعات جزئی در نرم افزار Smart PLS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که مؤلفه های «قوانین افشای اطلاعات»، «کارکردهای افشا» و «چالش های افشای حسابداری» به طور معناداری بر ابعاد «نهادی» و «اجتماعی–محیطی» تأثیر می گذارند. در لایه های بعدی مدل، ابعاد «شناختی» و «اطلاعاتی» به عنوان پیش نیازهای تأثیرگذار بر ابعاد «احساسی» و «رفتاری» عمل می کنند. در نهایت نیز این تغییرات شناختی، احساسی و رفتاری منجر به بروز کنش های مرتبط با «افشای مالی» و «افشای غیرمالی» در رفتار سرمایه گذاران نهادی می شود. این پژوهش بستری فراهم می کند برای بازنگری در راهبردهای افشای شرکتی، به گونه ای که سیاست گذاران، تنظیم گران و شرکت ها بتوانند کیفیت افشا را نه تنها در قالب شاخص های فنی، بلکه از منظر تأثیرگذاری واقعی بر ادراک و رفتار سرمایه گذاران کلان بازطراحی کنند. بدین ترتیب، پژوهش حاضر ضمن ارتقای مرزهای نظری، کارکردهای مستقیم برای بهبود سیاست های اطلاع رسانی مالی در بازار سرمایه ایران خواهد داشت.

این پژوهش به بررسی تأثیر کمیته حسابرسی و اندازه شرکت بر مدیریت سود در دوران بحران مالی کووید-19 برای شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران و عراق با رویکرد الگوهای فضایی چندبعدی پرداخته است. از رویکرد الگوهای فضایی چندبعدی برای دوره زمانی اواخر 2018 الی اوایل 2023 استفاده شده است. وجود وابستگی فضایی با آزمون های تشخیصی اقتصادسنجی فضایی تأیید و با مدل هیبریدی فضایی چندبعدی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد که کمیته حسابرسی تأثیر منفی و معناداری بر مدیریت سود در هر دو کشور دارد، درحالی که اندازه شرکت تأثیر مثبت و معناداری بر آن دارد. همچنین، بازده دارایی قوی ترین تأثیر مثبت را بر مدیریت سود نشان داد، در حالی که اهرم مالی تأثیر منفی معناداری داشت. وابستگی فضایی معناداری بین شرکت ها در هر کشور و همچنین ارتباط فضایی بین کشوری در مدیریت سود مشاهده شد. شدت تأثیر تمامی متغیرها در ایران به طور معناداری بیشتر از عراق بود.کمیته حسابرسی نقش مهمی در کاهش مدیریت سود فرصت طلبانه در دوران بحران ایفا می کند، در حالی که شرکت های بزرگ تر و سودآورتر انگیزه بالاتری برای مدیریت سود دارند. وابستگی های فضایی درون کشوری و بین کشوری بر رفتار مدیریت سود تأثیرگذار است، که نشان می دهد رفتار مدیریت سود در یک شرکت تحت تأثیر رفتار شرکت های مرتبط داخلی و خارجی قرار دارد. این نتایج اهمیت تقویت ساختارهای نظارتی مانند کمیته های حسابرسی، توجه به ویژگی های شرکت در ارزیابی ریسک مدیریت سود و در نظر گرفتن وابستگی های فضایی درون کشوری و بین کشوری را در سیاست گذاری های حسابداری و نظارتی برجسته می سازد

هدف اصلی این پژوهش نقش افق زمانی ذی نفعان شهری در تصمیمات تأمین مالی بدهی شهرداری ها است. هدف شناسایی مکانیسم های کلیدی، جهت گیری های سیاستی ناشی از اختلاف افق های زمانی، و خلأهای پژوهشی موجود در ادبیات فارسی و بین المللی است. روش شناسی مبتنی بر بازنگری نظام مند متون کتابخانه ای است؛ منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با مدیریت مالی شهری، اقتصاد سیاسی محلی، نظریه نمایندگی و بودجه بندی بین نسلی مورد جستجو و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل مفهومیِ شواهد تجربی و مطالعات موردی، دسته بندی اثرات مستقیم و میانجی گری کننده ی افق زمانی بر نوع و ساختار بدهی شهری (مدت دار، کوتاه مدت/بلندمدت، اوراق پروژه ای، ابزارهای مبتنی بر درآمد آینده و تعهدات مشروط) را هدف گرفت. یافته ها نشان می دهند که اختلاف در افق زمانی ذی نفعان نقش تعیین کننده ای در ویژگی های تصمیم های بدهی دارد: افق های کوتاه مدت (مثلاً فشارهای انتخاباتی مدیران منتخب یا تقاضای شهروندی برای نتایج سریع) معمولاً به گرایش به بدهی های کوتاه مدت، استفاده از ابزارهای تسویه پذیر سریع، افزایش ریسک بازپرداخت و به کارگیری سازوکارهای حسابداری خلاقانه منجر می شود؛ در حالی که افق های بلندمدت (نظیر دید فنی مدیران شهری یا سرمایه گذاران نهادی) گرایش به سرمایه گذاری زیرساختی مبتنی بر بدهی های بلندمدت، برنامه ریزی خدمت رسانی پایدار و در نظر گرفتن هزینه های میان نسلی را تقویت می کنند. عوامل ساختاری مانند چارچوب های قانونی، قواعد مالیاتی و بودجه ای، عمق بازار مالی محلی و شفافیت اطلاعاتی نقش تعدیل کننده دارند. نتایج کاربردی مقاله شامل پیشنهاداتی برای همسو کردن افق های زمانی ذی نفعان از طریق تقویت شفافیت و حسابرسی مستقل، وضع قواعد حداقل مدت و سقف های بدهی، تقویت ظرفیت برنامه ریزی بلندمدت در شهرداری ها و به کارگیری مکانیسم های مشارکت شهروندی جهت کاهش فشارهای کوتاه مدت است. در پایان، خلأهای پژوهشی کلیدی—از جمله نیاز به تحلیل های پانل شهری-بین المللی، مطالعات تجربی میدانی درباره ی رفتار رأی دهندگان و مدیران شهری، و بررسی تأثیر ابزارهای نوین مالی (اوراق سبز، قراردادهای مبتنی بر درآمد آینده)—شناسایی و جهت گیری پژوهش های آتی پیشنهاد شده اند.

مقدمه و هدف: تردید حرفه ای، عامل بنیادینی در حفظ و بهبود کیفیت حسابرسی محسوب می شود و از این رو، مطالعات گوناگونی به بررسی عوامل اقتصادی، اجتماعی و روان شناختی موثر بر آن پرداخته اند. مطالعه حاضر، دامنه این عوامل را به حوزه عصب شناختی گسترش می دهد. به طور خاص، این مطالعه تأثیر اختلالات عصب شناختی، شامل اختلالات شنیداری و دیداری، بر تردید حرفه ای حسابرسان را ارزیابی می کند. همچنین، مطالعه حاضر تأثیر شرایط کاری مطلوب - شامل کیفیت پرداخت، فرصت های ارتقاء و محیط همکاری - در کاهش اثرات منفی این اختلالات را مورد بررسی قرار می دهد. روش شناسی: برای اندازه گیری اختلالات یادشده، از یک ابزار رایانه ای شبه آزمایشی با نام آزمون عملکرد پیوسته شنیداری و دیداری یکپارچه، استفاده می شود. تردید حرفه ای نیز با استفاده از مقیاس تردید حرفه ای هارت (2010) مورد ارزیابی قرار می گیرد. نمونه پژوهش شامل 76 نفر از حسابرسان مستقل می باشد. نتایج: نتایج نشان می دهد که اختلالات شنیداری تاثیر معنی داری بر تردید حرفه ای حسابرسان ندارد لکن، اختلالات دیداری به طور معکوس و معنی داری بر تردید حرفه ای اثرگذار می باشد. به بیان دیگر، اختلالات دیداری سبب تضعیف تردید حرفه ای می گردد. افزون بر این، مطابق با شواهد پژوهش، شرایط کاری مطلوب، به طور معناداری اثرات منفی اختلالات دیداری را کاهش می دهد. . نتیجه گیری: نتایج این پژوهش برای سیاست گذاران حوزه مالی و موسسه های حسابرسی دارای اهمیت است، زیرا نشان می دهد که اولا اختلالات عصب شناختی، تهدید با اهمیتی برای تردید حرفه ای محسوب می شود و ثانیا بهبود شرایط کاری می تواند به حفظ کیفیت حسابرسی حتی با وجود اختلالات عصب شناختی کمک نماید.

هدف این پژوهش، تحلیل جامع وضعیت مطالعات علمی در حوزه حسابرسی و مسئولیت اجتماعی شرکت ها با استفاده از رویکرد کتاب سنجی است تا روندها، خوشه های موضوعی و شبکه های همکاری علمی در این حوزه شناسایی شود. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات نمایه شده در پایگاه وب آو ساینس طی سال های 1973 تا 2024 است. پس از جستجوی اولیه با کلیدواژه های مرتبط با حسابرسی و مسئولیت اجتماعی شرکت ها، 1382 مقاله شناسایی شد که پس از پالایش و اعمال معیارهای ورود و خروج، 1119 مقاله از 394 منبع علمی برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده ها با استفاده از نرم افزارهای وس ویوور برای تحلیل شبکه، کتابخانه بیبلیومتریک برای تحلیل های توصیفی و اسپیس برای شناسایی روندهای نوظهور تحلیل شدند. یافته ها نشان می دهد سه خوشه اصلی "مسئولیت اجتماعی شرکت ها"، "حاکمیت شرکتی" و "پایداری" محورهای اصلی پژوهش ها را تشکیل می دهند و روند موضوعات از مباحث سنتی به سمت موضوعات نوظهور مانند عملکرد زیست محیطی، اجتماعی و حاکمیتی و تنوع جنسیتی در حرکت است. نتایج این پژوهش با ترسیم نقشه جامع دانش در این حوزه، می تواند راهگشای مطالعات آتی و تصمیم گیری های مدیران و نهادهای حرفه ای باشد.

حسابداری دوطرفه یکی از مهم ترین نوآوری های تاریخ حسابداری است که به طور خودجوش در تعامل با رشد بازارها ظهور کرد. این سیستم ابتدا در قرن سیزدهم در شمال ایتالیا شکل گرفت و به دلیل نیازهای در حال افزایش بازرگانان برای ثبت دقیق مبادلات، در میان طبقه تجاری رواج یافت. در این روش، هر تراکنش مالی هم زمان از دو منظر ثبت می شود: آنچه داده می شود و آنچه دریافت می شود، که نمایانگر دوگانگی ذاتی مبادلات بازار است. علاوه بر این، قابلیت تشخیص خطاها و بهبود فرایند گزارشگری مالی باعث شد حسابداری دوطرفه در طول قرن ها، روش غالب در حسابداری باقی بماند. رابطه تنگاتنگ میان رشد بازارها و شکل گیری این سیستم به خوبی نشان می دهد که حسابداری دوطرفه پاسخی کارآمد به پیچیدگی فزاینده مبادلات تجاری و نیازهای نهادی زمان خود بوده است. امروزه نیز، اصول حسابداری دوطرفه مبنای بسیاری از نوآوری های جدید در حسابداری و مدیریت مالی، از جمله حسابداری سه طرفه، محسوب می شود. این نوآوری ها تحولی در نظام های مالی و اقتصادی آن دوران ایجاد کرد.

یادداشت های توضیحی، جزء لاینفک صورت های مالی بوده و ناشی از رویدادهای موثر بر تصمیم گیری استفاده کنندگان می باشد. نقش یادداشت های توضیحی، برجسته نمودن و تشریح اقلام مندرج در صورت های مالی است. یادداشت های توضیحی می تواند دربرگیرنده اطلاعاتی باشد که دارای اهمیت اساسی است. هدف این پژوهش ارائه الگویی برای سودمندی یادداشت های توضیحی با تاکید بر تئوری اضافه بار اطلاعات به روش نظریه پردازی داده بنیاد می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان حرفه ای و فعالان بازار بورس است که به این منظور در سال 1400 تعداد 13 نفر به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات و داده ها، تحلیل محتوا با استفاده از سه مرحله کدگذاری و بهره گیری از نرم افزار Maxqda بود. نتایج بیانگر این است که اضافه بار اطلاعاتی باعث گمراهی استفاده کنندگان گزارش های مالی، افزایش عدم تقارن اطلاعاتی، افزایش ریسک و هزینه اطلاعاتی باعث گمراهی استفاده کنندگان گزارش بازار سهام، افزایش هزینه های معاملاتی و افزایش هزینه سرمایه شرکت می شود.

براساس نظریه های عدم تقارن اطلاعاتی و نمایندگی، این پژوهش به بررسی اثر مالکیت دولت بر رابطه بین ریسک جریان نقد آزاد شرکت و عدم تقارن اطلاعاتی با خطای ارزش گذاری سهام شرکت ها پرداخته است. به منظور تعیین حجم نمونه از روش غربالگری منظم استفاده شد و 129 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی هشت ساله 1394 تا 1401 انتخاب گشت. پس از بررسی فرض های رگرسیون چند متغیره، با کمک الگوی داده های تابلویی با اثرات ثابت، فرضیه ها آزمون شده است. نتایج نشان داد ریسک جریان نقد آزاد شرکت با خطای ارزش گذاری سهام شرکت ها رابطه مثبت و معنی دار و عدم تقارن اطلاعاتی با خطای ارزش گذاری سهام شرکت ها رابطه مثبت و معنی داری دارد. به علاوه مالکیت دولتی، این روابط مثبت را تشدید می کند. بنابراین، تأثیر مالکیت دولت بر خطای ارزش گذاری سهام با توجه به محیط و شرایط نظیر شیوه های حاکمیتی، خطرات مداخله دولت، انگیزه های سیاسی، کاهش شفافیت و ناکارآمدی در تخصیص منابع، متفاوت است. تقویت چارچوب های راهبری شرکتی و پاسخ گویی، تفکیک نقش های مالکیتی و نظارتی و الزام به رعایت استانداردهای شفافیت و افشا برای تقلیل عدم تقارن اطلاعات، کاهش اثرات منفی مالکیت دولتی بر ریسک جریان نقد آزاد و کاهش خطای ارزش گذاری سهام ضروری است.

هدف این پژوهش بررسی تأثیر ناک ارایی سرمایه گذاری بر عملکرد پایداری شرکت ها با در نظر گرفتن نقش تعدیل کننده عدم قطعیت سیاست اقتصادی است. ناکارایی سرمایه گذاری به عنوان یکی از عوامل کلیدی در تخصیص ناکارآمد منابع مالی، می تواند بر توانایی شرکت ها در تحقق اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی تأثیرگذار باشد. این مطالعه از روش تحلیل رگرسیون چندمتغیره و داده های پنل از شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران طی دوره سال های 1394 تا 1403 و با نمونه مشتمل بر 120 شرکت استفاده کرده است. برای سنجش عملکرد پایداری، ۶۰ شاخص در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی استخراج شد و با استفاده از متغیر موهومی بین صفر و یک اندازه گیری گردید. یافته ها نشان داد که ناکارایی سرمایه گذاری تأثیر منفی و معناداری بر عملکرد پایداری دارد، به طوری که افزایش ناکارایی در تخصیص سرمایه موجب کاهش توان شرکت ها در اجرای پروژه های مسئولیت اجتماعی و محیط زیستی می شود. همچنین بررسی اثر تعدیل کننده عدم قطعیت سیاست اقتصادی نشان داد که در شرایط بالای عدم قطعیت، اثر منفی ناکارایی سرمایه گذاری بر عملکرد پایداری تشدید می شود. این نتیجه بیانگر اهمیت مدیریت کارآمد سرمایه و توجه ویژه به پروژه های پایداری حتی در شرایط نااطمینانی اقتصادی است. پژوهش حاضر به مدیران و سیاستگذاران توصیه می کند که با بهبود فرآیند سرمایه گذاری، افزایش شفافیت و تخصیص منابع بهینه، ضمن کاهش ناکارایی، عملکرد پایداری شرکت ها را تقویت نمایند. یافته های این مطالعه همچنین می تواند به عنوان مبنای تصمیم گیری در سیاست های اقتصادی و برنامه ریزی بلندمدت شرکت ها مورد استفاده قرار گیرد.