چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت

چشم انداز حسابداری و مدیریت دوره 8 پاییز 1404 شماره 107 (جلد 2)

مقالات

۱.

نقش سواد مالی در کاهش ریسک های قراردادهای پیمانکاری در شهرداری ها

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۳۶
قراردادهای پیمانکاری در شهرداری ها همواره با ریسک های مالی، اجرایی و حقوقی مواجه هستند که می توانند منجر به افزایش هزینه ها، تأخیر در پروژه ها و کاهش بهره وری منابع مالی شوند. این مطالعه با هدف بررسی نقش سواد مالی در کاهش ریسک های قراردادهای پیمانکاری، به صورت کتابخانه ای و مروری انجام شد. داده ها از طریق مرور نظام مند منابع علمی، مقالات پژوهشی، کتاب ها و گزارش های سازمانی مرتبط گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و روش های تحلیلی مقایسه ای مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهند که سواد مالی مدیران و کارشناسان شهرداری، از طریق بهبود بودجه بندی، مدیریت نقدینگی، تحلیل توان مالی پیمانکاران و استفاده از ابزارهای پوشش ریسک، نقش کلیدی در کاهش ریسک های قراردادها دارد. همچنین، افزایش شفافیت مالی و تصمیم گیری مبتنی بر داده ها، موجب بهبود عملکرد پروژه ها و اعتماد سازمانی می شود. مطالعه حاضر پیشنهاد می کند که ارتقای سواد مالی کارکنان و مدیران شهرداری ها به عنوان یک راهبرد کلیدی در مدیریت قراردادهای پیمانکاری و کاهش ریسک های مرتبط مورد توجه قرار گیرد.
۲.

تأثیر به کارگیری هوش مصنوعی بر کارآمدی سازمانی (مورد مطالعه سازمان امور مالیاتی شهر تهران)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۴۵
در عصر تحول دیجیتال، هوش مصنوعی به عنوان ابزاری کلیدی برای ارتقای بهره وری، شفافیت و دقت در نظام های اداری و اقتصادی مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر به کارگیری فناوری های هوش مصنوعی بر کارآمدی سازمان امور مالیاتی کشور انجام شده است. در این مطالعه، مفهوم کارآمدی در دو بُعد کارآیی (Efficiency) و اثربخشی (Effectiveness) مورد بررسی قرار گرفته و تأثیر هوش مصنوعی بر شاخص هایی مانند سرعت و دقت پردازش داده ها، کاهش خطا و فساد اداری، و افزایش رضایت و اعتماد عمومی مؤدیان تحلیل شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش نشان می دهد که سطح معناداری روابط کمتر از ۰۵/۰ بوده و ضرایب همگی مثبت هستند؛ بدین معنا که هوش مصنوعی تأثیر مثبت و قابل توجهی بر بهبود عملکرد و کارآمدی سازمان امور مالیاتی دارد. به ویژه، بیشترین اثرگذاری مربوط به ارتقای رضایت مؤدیان و افزایش اعتماد عمومی، سپس افزایش سرعت و دقت در فرایندها و در نهایت کاهش خطا و فساد اداری می باشد. این یافته ها بر ضرورت توسعه زیرساخت های داده، آموزش نیروی انسانی متخصص و گسترش سامانه های هوش محور در نظام مالیاتی کشور تأکید دارد.
۳.

تحریف های بااهمیت فراگیر: شکاف انتظارات بین حسابرسان و استفاده کنندگان گزارش های حسابرسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۴۷
قضاوت حرفه ای همواره عاملی مهم در تشخیص تحریف های با اهمیت فراگیر است و تشخیص تحریف های با اهمیت فراگیر نیز بر اظهار نظر حسابرسان اثرگذار است. با وجود این، حسابرسان در عمل برداشت های گوناگونی از مفهوم فراگیر دارند و این امر باعث می شود حتی در شرایط مشابه اظهارنظرهای متفاوتی نسبت به گزارش های حسابرسی ارائه گردد. همچنین استفاده کنندگان نیز به تبع این مورد، ممکن است برداشت های گوناگونی در این خصوص داشته باشند لذا پژوهش حاضر به بررسی شکاف انتظارات بین حسابرسان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی در حوزه تحریف های بااهمیت فراگیر می پردازد. این پژوهش از نوع پیمایشی است و نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران با جامعه نامعلوم، تعداد ۳۸۴ نفر تعیین گردید که درنهایت تعداد 168پرسشنامه از حسابرسان و تعداد 187 عدد از استفاده کنندگان جمع آوری گردید. داده ها با استفاده از آزمون های تی دو نمونه ی مستقل، تحلیل واریانس آنوا، توکی و فریدمن تجزیه وتحلیل گردیدند. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین نظرات دو گروه در مورد تأثیر تعدیلات صورت های مالی بر تحریف های بااهمیت فراگیر، افشای تحریف های بااهمیت فراگیر و نحوه فراگیر بودن تحریف ها، تفاوت معنی داری وجود نداشت و هر دو گروه موافق افشای تحریف های بااهمیت فراگیر در گزارش حسابرسی و تعیین معیار و ضرایب کمی جهت تشخیص تحریف های بااهمیت فراگیر در دستورالعمل سطح اهمیت و استانداردهای مصوب سازمان حسابرسی هستند. از آن جایی که تاکنون به طور مشخص در حوزه تفاوت انتظارات حسابرسان و استفاده کنندگان گزارش ها در حوزه تحریف های بااهمیت فراگیر انجام نشده است، لذا می توان این مسئله را دال بر نوآوری موضوع و کاربردی بودن نتایج آن دانست.
۴.

تحول مفهوم عینیت گرایی در حسابداری – از واقع گرایی پوزیتویستی تا عینیت نهادی و انتقادی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۴۵
عینیت یکی از ارکان مشروعیت در حسابداری است، اما مسیر تحول آن نشان می دهد که نمی توان آن را صرفاً بازتاب بی طرف واقعیت اقتصادی دانست. در رویکرد پوزیتیویستی، عینیت بر مشاهده پذیری، اندازه گیری و جدایی ناظر از واقعیت استوار بود و اطلاعات مالی به منزله نمایش خنثای رویدادها تلقی می شد. با ظهور پساپوزیتیویسم، عینیت بر آزمون پذیری، خطاپذیری و توافق میان ذهنی مبتنی شد و به جای جستجوی حقیقت قطعی، امکان نقد مستقل اهمیت یافت. رویکردهای ساخت گرایانه و انتقادی نشان دادند که صورت های مالی در بستر زبان، نهادهای حرفه ای و روابط قدرت شکل می گیرند و حسابداری واقعیت را می سازد نه صرفاً ثبت می کند. در این شرایط، عینیت از ویژگی عدد به ویژگی فرآیند تبدیل شده است: شفافیت درباره مفروضات، مستندسازی قضاوت ها و قابلیت بررسی مستقل جایگزین ادعای بی طرفی می شود. در ارزش گذاری های پیچیده و محیط های پرریسک، سه بعد سنتی عینیت مدرکی، اندازه گیری و تأییدی به تنهایی کفایت ندارند و نقش حسابرس از تأیید نتیجه به ارزیابی منطق و روش تولید عدد تغییر می کند. این مقاله با مرور ادبیات فلسفه علم و حسابداری انتقادی، نشان می دهد که عینیت سازه ای چندلایه و نهادی است و تقویت آن مستلزم تمرکز بر فرآیند، شفافیت و پاسخ گویی حرفه ای است.
۵.

کارایی هزینه و بهره وری مالی پروژه های هوشمند شهری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۴۸
پروژه های شهر هوشمند با هدف بهبود کیفیت خدمات شهری، ارتقای کارایی زیرساخت ها و افزایش رفاه شهروندان طراحی می شوند. با این حال، موفقیت این پروژه ها تا حد زیادی به کارایی هزینه و بهره وری مالی آن ها وابسته است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش مرور نظام مند ادبیات و مطالعات کتابخانه ای، به بررسی عوامل مؤثر بر کارایی اقتصادی پروژه های هوشمند شهری می پردازد. یافته ها نشان می دهند که ارزیابی امکان سنجی اقتصادی، شناسایی هزینه های اولیه، تحلیل مقیاس پذیری، و ارزیابی عدم قطعیت متغیرها، از مهم ترین عناصر تضمین کننده بهره وری مالی هستند. ابزارهای تحلیلی مانند MAFEIP و اندازه گیری حساسیت قیمت (PSM) می توانند ارزش درک شده توسط کاربران و دامنه قیمت قابل قبول خدمات را مشخص کنند و به تصمیم گیری های سرمایه گذاری کارآمد کمک کنند. علاوه بر این، روش های تأمین مالی متنوع شامل منابع عمومی، خصوصی و مشارکت های عمومی-خصوصی (PPP) نقش کلیدی در پایداری مالی و افزایش کارایی هزینه پروژه ها دارند. نتایج این مرور نشان می دهد که ادغام فناوری های نوین مانند اینترنت اشیا (IoT) و مدل های مالی مناسب، علاوه بر افزایش کارایی هزینه، می تواند مزایای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی برای شهرها فراهم آورد. این مطالعه می تواند به برنامه ریزان شهری و تصمیم گیرندگان کمک کند تا پروژه های هوشمند شهری را با رویکردی مقرون به صرفه، پایدار و کارآمد طراحی و اجرا کنند.
۶.

تأثیر اصلاحات ساختاری قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده بر ارزش شرکت ها

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۳۷
در دهه اخیر، اقتصاد ایران شاهد تحولات بنیادین در نظام مالیاتی خود بوده است که با هدف گذار از اقتصاد نفتی به اقتصاد مبتنی بر مالیات، شفافیت مالی و عدالت اقتصادی صورت گرفته است. این پژوهش با رویکردی جامع و تحلیلی، به بررسی اثرات دو رویداد مهم قانونی، یعنی «اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۹۴» و «اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده»، بر ارزش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می شود که مالیات نه تنها به عنوان یک هزینه بر جریان های نقدی شرکت اثر می گذارد، بلکه از طریق کانال های ساختار سرمایه، هزینه های نمایندگی و ریسک اطلاعاتی، پارامترهای ارزش گذاری را دگرگون می سازد. در این مقاله، ابتدا مبانی نظری شامل تئوری های ساختار سرمایه (موازنه ایستا و سلسله مراتب)، تئوری نمایندگی و تئوری های مرتبط با سرمایه در گردش در بستر مالیات بر ارزش افزوده تشریح شده اند. سپس، تحلیلی از مواد قانونی کلیدی شامل ماده ۹۷ (حذف علی الرأس)، ماده ۱۳۲ (مشوق های سرمایه گذاری) و ماده ۱۰۵ (تثبیت نرخ) ارائه شده است. مرور ادبیات تحقیق نشان می دهد که اصلاحات سال ۱۳۹۴، به ویژه حذف شیوه تشخیص علی الرأس، با کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک سیستماتیک ناشی از برخورد سلیقه ای ممیزان، رابطه ای مثبت با ارزش شرکت داشته است. از سوی دیگر، اگرچه مالیات بر ارزش افزوده چالش های نقدینگی کوتاه مدت برای صنایع با دوره وصول مطالبات طولانی ایجاد کرده، اما در بلندمدت از طریق شفاف سازی زنجیره تأمین و حذف رقبای غیررسمی، به بهبود کیفیت سود و ارزش شرکت کمک کرده است. این پژوهش استدلال می کند که اثر خالص اصلاحات مالیاتی بر ارزش شرکت، برایند تقابل «کاهش سپر مالیاتی ناشی از کاهش نرخ ها» و «افزایش ارزش ناشی از کاهش ریسک و شفافیت» است که در سال های اخیر کفه ترازو به نفع شفافیت سنگینی کرده است.
۷.

تأثیر کاهش الزامات گزارشگری بر کیفیت حسابرسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۱
در این مقاله به بررسی تأثیر کاهش الزامات گزارشگری بر کیفیت حسابرسی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۷ ساله (۱۳۹۵-۱۴۰۱) پرداخته شده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و از نظر روش اجرا، توصیفی همبستگی است. جامعه آماری شامل ۲۴۵ شرکت بود که با اعمال محدودیت هایی مانند سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند، پذیرش در بورس از سال ۱۳۹۲، عدم تغییر سال مالی، و حذف شرکت های سرمایه گذاری، واسطه گری و بانک ها، حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران ۱۵۰ شرکت تعیین شد. فرضیه تحقیق (تأثیر کاهش الزامات گزارشگری بر کیفیت حسابرسی) با ضریب کاهش الزامات گزارشگری ۰.۱۲۰۰ - و احتمال ۰.۰۱۴ تأیید شد، که حاکی از کاهش معنادار کیفیت حسابرسی است ( R-squared۰.۱۲۵). آزمون های جارک- برا و دوربین- واتسون نرمال بودن و عدم خودهمبستگی باقی مانده ها را تأیید کردند. این نتایج نشان می دهند که کاهش الزامات گزارشگری تأثیر منفی بر تلاش و کیفیت حسابرسی دارد، اما محافظه کاری حسابرس را به طور محدود افزایش می دهد. پیشنهاد می شود سیاست گذاران با تقویت نظارت بر گزارشگری، از کاهش کیفیت حسابرسی جلوگیری کنند.
۸.

نقش فناوری های بلاکچین در شفافیت و کنترل فساد در قراردادهای شهرداری ها

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۴۱
فساد در قراردادهای شهرداری ها یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری است که پیامدهای منفی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارد. عدم شفافیت در فرآیندهای مناقصه، انعقاد قرارداد و نظارت بر اجرای پروژه ها، زمینه را برای سوءاستفاده و تضییع حقوق عمومی فراهم می کند. فناوری بلاکچین به عنوان یک سیستم توزیع شده و غیرقابل تغییر، قابلیت ثبت شفاف و قابل رهگیری تراکنش ها را فراهم می آورد و می تواند نقش مؤثری در کاهش فساد و افزایش شفافیت در قراردادهای شهرداری ها ایفا کند. این پژوهش با هدف بررسی کاربردهای بلاکچین در مدیریت قراردادهای شهری و تحلیل تأثیر آن بر شفافیت و کنترل فساد انجام شده است. نتایج اولیه نشان می دهد که استفاده از بلاکچین می تواند فرآیندهای مناقصه و قرارداد را شفاف تر، امن تر و قابل نظارت تر سازد، هرچند چالش هایی همچون موانع قانونی، هزینه های پیاده سازی و نیاز به آموزش کارکنان نیز وجود دارد. یافته های این مطالعه می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران و مدیران شهری جهت بهره گیری مؤثر از فناوری های نوین در افزایش شفافیت و مقابله با فساد باشد.
۹.

نقش افق زمانی ذی نفعان شهری در تصمیمات تأمین مالی بدهی شهرداری ها

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۳۱
هدف اصلی این پژوهش نقش افق زمانی ذی نفعان شهری در تصمیمات تأمین مالی بدهی شهرداری ها است. هدف شناسایی مکانیسم های کلیدی، جهت گیری های سیاستی ناشی از اختلاف افق های زمانی، و خلأهای پژوهشی موجود در ادبیات فارسی و بین المللی است. روش شناسی مبتنی بر بازنگری نظام مند متون کتابخانه ای است؛ منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با مدیریت مالی شهری، اقتصاد سیاسی محلی، نظریه نمایندگی و بودجه بندی بین نسلی مورد جستجو و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل مفهومیِ شواهد تجربی و مطالعات موردی، دسته بندی اثرات مستقیم و میانجی گری کننده ی افق زمانی بر نوع و ساختار بدهی شهری (مدت دار، کوتاه مدت/بلندمدت، اوراق پروژه ای، ابزارهای مبتنی بر درآمد آینده و تعهدات مشروط) را هدف گرفت. یافته ها نشان می دهند که اختلاف در افق زمانی ذی نفعان نقش تعیین کننده ای در ویژگی های تصمیم های بدهی دارد: افق های کوتاه مدت (مثلاً فشارهای انتخاباتی مدیران منتخب یا تقاضای شهروندی برای نتایج سریع) معمولاً به گرایش به بدهی های کوتاه مدت، استفاده از ابزارهای تسویه پذیر سریع، افزایش ریسک بازپرداخت و به کارگیری سازوکارهای حسابداری خلاقانه منجر می شود؛ در حالی که افق های بلندمدت (نظیر دید فنی مدیران شهری یا سرمایه گذاران نهادی) گرایش به سرمایه گذاری زیرساختی مبتنی بر بدهی های بلندمدت، برنامه ریزی خدمت رسانی پایدار و در نظر گرفتن هزینه های میان نسلی را تقویت می کنند. عوامل ساختاری مانند چارچوب های قانونی، قواعد مالیاتی و بودجه ای، عمق بازار مالی محلی و شفافیت اطلاعاتی نقش تعدیل کننده دارند. نتایج کاربردی مقاله شامل پیشنهاداتی برای همسو کردن افق های زمانی ذی نفعان از طریق تقویت شفافیت و حسابرسی مستقل، وضع قواعد حداقل مدت و سقف های بدهی، تقویت ظرفیت برنامه ریزی بلندمدت در شهرداری ها و به کارگیری مکانیسم های مشارکت شهروندی جهت کاهش فشارهای کوتاه مدت است. در پایان، خلأهای پژوهشی کلیدی—از جمله نیاز به تحلیل های پانل شهری-بین المللی، مطالعات تجربی میدانی درباره ی رفتار رأی دهندگان و مدیران شهری، و بررسی تأثیر ابزارهای نوین مالی (اوراق سبز، قراردادهای مبتنی بر درآمد آینده)—شناسایی و جهت گیری پژوهش های آتی پیشنهاد شده اند.
۱۰.

ارزیابی کیفیت و ارزش خدمات شهرداری بر تداوم در قصد استفاده از خدمات با نقش میانجی رضایت و اعتماد شهروندان ساری

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۳۷
هدف مطالعه حاضر ارزیابی کیفیت و ارزش خدمات شهرداری بر تداوم در قصد استفاده از خدمات با نقش میانجی رضایت و اعتماد شهروندان ساری در پاسخ به سوال اساسی که چه عواملی بر تداوم در قصد استفاده از خدمات شهرداری تاثیر دارد؛ می باشد. این تحقیق ازلحاظ هدف، کاربردی و ازنظر روش گردآوری داده ها، توصیفی است. جامعه آماری پژوهش حاضر شهروندانی از ساری می باشند که از خدمات شهرداری استفاده می کنند. ابزارگردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد می باشد که با طیف 5 ارزشی لیکرت سنجیده شده است. روایی محتوایی این پرسشنامه به تایید خبرگان این حوزه رسیده و میزان پایایی آن نیز به کمک آزمون آلفای کرونباخ با ضریب بالای 0.7 مورد تایید قرار گرفت. آمار توصیفی از طریق نزم افزار SPSS و آمار تحلیلی از طریق روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و با استفاده از نرم افزار SmartPLS بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان داده است که تمام فرضیات تایید شده اند و ارزش دموکراسی بر ارزش خدمات بیشترین تاثیر را دارد و همچنین کیفیت خدمات بیشترین تاثیر را بر ارزش فراگیر خدمات شهرداری دارد.
۱۱.

پیامدهای ریسک های شهرت مرتبط با عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۶
مدیریت ریسک های شهرت مرتبط با عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی به عنوان یک چالش بسیار پیچیده ظهور کرده است. در این تحقیق از نظریه ذینفعان که رویکرد فعال مناسب به عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی، در حال حاضر تمام طرف های ذینفع در موسسه مالی می باشد، پیروری می کند. بنابراین هدف تحقیق بررسی پیامدهای ریسک شهرت مرتبط با عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی در شرکت ها می باشد. روش تجزیه و تحلیل تحقیق حاضر، روش تحلیل محتوای کیفی مقالات منتشر شده در مجلات معتبر می باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد که عملکرد مالی گذشته می تواند بر سرمایه گذاری های محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) و مواجهه با ریسک شهرت عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) تأثیر بگذارد. کمیته های نظارتی زیست محیطی، اجتماعی یا حاکمیتی ممکن است از طریق ارتباطات به موقع در مورد مسائل، به کاهش مشکلات نمایندگی مربوط به اطلاعات نامتقارن کمک کنند. شهرت مطلوب عوامل محیطی، اجتماعی و حاکمیتی می تواند روابط ذینفعان را تقویت کند به عنوان منبعی از مزیت رقابتی عمل کند و به ایجاد ارزش شرکت کمک کند.
۱۲.

بررسی شیمیایی کود کمپوست تولیدی از پسماندهای شهری و کاربرد آن در فضای سبز شهری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۳۹
پسماندهای شهری به عنوان یکی از چالش های زیست محیطی مهم در شهرهای مدرن مطرح هستند و مدیریت پایدار آن ها اهمیت ویژه ای دارد. یکی از روش های موثر برای بازیافت این پسماندها، تبدیل آن ها به کود کمپوست است که می تواند ضمن کاهش حجم پسماند، ارزش غذایی برای خاک و گیاهان فراهم کند. در این مقاله مروری، مطالعات پیشین مرتبط با ویژگی های شیمیایی کود کمپوست تولیدی از پسماندهای شهری، شامل ترکیبات نیتروژن، فسفر، پتاسیم، pH، EC و مواد آلی، بررسی شده است. همچنین کاربرد این کودها در فضای سبز شهری و اثرات آن ها بر رشد گیاهان، بهبود ساختار خاک و افزایش حاصلخیزی خاک های شهری مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که کود کمپوست شهری با شرایط کنترل شده می تواند جایگزینی مناسب برای کودهای شیمیایی باشد و ضمن کاهش آلودگی زیست محیطی، نقش موثری در توسعه پایدار فضای سبز شهری ایفا کند. با توجه به اهمیت کیفیت شیمیایی کمپوست و استانداردهای زیست محیطی، توجه به فرآیند تولید و پایش ویژگی های شیمیایی آن برای استفاده در فضای سبز شهری ضروری است.
۱۳.

مروری نظام مند بر نقش و جایگاه حسابداران در استقرار سامانه مؤدیان و دیجیتالی سازی نظام مالیاتی ایران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۳ تعداد دانلود : ۴۰
گسترش دیجیتالی سازی در نظام مالیاتی کشور و استقرار سامانه مؤدیان، موجب تحولات گسترده ای در نقش و جایگاه حرفه حسابداری شده است. با وجود انجام پژوهش های متعدد در حوزه تحول دیجیتال مالیات و نقش حسابداران، یافته های این مطالعات تاکنون به صورت منسجم و یکپارچه جمع بندی نشده اند. پژوهش حاضر با هدف ارائه تصویری جامع از نقش حسابداران در استقرار سامانه مؤدیان و پیامدهای آن بر حرفه حسابداری در نظام مالیاتی ایران انجام شده است. روش پژوهش، مرور تحلیلی ادبیات است و در آن مطالعات مرتبط با دیجیتالی سازی نظام مالیاتی، مالیات الکترونیکی و تحول نقش حسابداران مورد بررسی و تحلیل مفهومی قرار گرفته اند. تمرکز تحلیل ها بر شناسایی روندهای تحول نقش حسابداران، چالش ها و فرصت های ناشی از استقرار سامانه مؤدیان بوده است. مرور ادبیات پژوهش نشان می دهد که استقرار سامانه مؤدیان موجب تغییر نقش حسابداران از انجام وظایف سنتی به سمت ارائه خدمات تحلیلی، مشاوره ای و نظارتی شده و توسعه مهارت های دیجیتال و آشنایی با قوانین مالیاتی نوین را به ضرورتی اجتناب ناپذیر برای این حرفه تبدیل کرده است. در عین حال، چالش هایی نظیر پیچیدگی قوانین، نیاز به آموزش مستمر و مقاومت در برابر تغییرات فناورانه نیز شناسایی شد. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری، آموزش و پژوهش های آتی در حوزه تحول دیجیتال نظام مالیاتی و حرفه حسابداری در کشور فراهم آورد.
۱۴.

بازآفرینی آموزش حسابداری در عصر هوش مصنوعی و پایداری: ارائه یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر شایستگی های دیجیتال، قضاوت حرفه ای و یادگیری تطبیقی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۶۲
تحولات شتابان فناوری های دیجیتال، به ویژه هوش مصنوعی، در کنار گسترش الزامات پایداری و گزارشگری غیرمالی، آموزش حسابداری را با چالش ها و الزامات بنیادینی مواجه ساخته است. آموزش حسابداری سنتی که عمدتاً بر انتقال دانش فنی ایستا متمرکز بوده، دیگر پاسخ گوی نیازهای حرفه ای آینده نیست و ضرورت بازآفرینی آن بر مبنای رویکردی آینده نگر، هوشمند و پایدار بیش از پیش احساس می شود. هدف پژوهش حاضر، تبیین و ارائه یک چارچوب یکپارچه برای بازآفرینی آموزش حسابداری در عصر هوش مصنوعی و پایداری با تأکید بر شایستگی های دیجیتال، قضاوت حرفه ای و یادگیری تطبیقی است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی–کاربردی و از حیث ماهیت، کیفی و اکتشافی–تبیینی است و با بهره گیری از روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده های پژوهش از طریق مطالعه نظام مند ادبیات علمی بین المللی و اسناد نهادی حرفه حسابداری در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ و نیز انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان آموزش حسابداری، اساتید دانشگاه، حسابداران حرفه ای و متخصصان حوزه فناوری های مالی گردآوری شده اند. تحلیل داده ها بر اساس رویکرد نظام مند براون و کلارک صورت گرفته و منجر به استخراج کدهای اولیه، مضامین پایه، مضامین سازمان دهنده و مضامین فراگیر شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد بازآفرینی آموزش حسابداری آینده نگر مستلزم هم افزایی میان هوش مصنوعی آموزشی، آموزش حسابداری پایداری، توسعه شایستگی های دیجیتال و استقرار یادگیری تطبیقی و مادام العمر است. نتایج همچنین بر نقش محوری قضاوت حرفه ای انسان–ماشین به عنوان سازوکاری تنظیم گر در حفظ بعد انسانی، اخلاق حرفه ای و کیفیت تصمیم گیری های حسابداری در محیط های آموزشی هوشمند تأکید دارد. افزون بر این، الزامات نهادی و حرفه ای به عنوان عامل جهت دهنده و مشروعیت بخش، نقش تعیین کننده ای در هم راستاسازی برنامه های آموزش حسابداری با تحولات فناورانه و الزامات پایداری ایفا می کنند. برآیند این یافته ها در قالب یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شده است که می تواند به عنوان نقشه راهی نظری و کاربردی برای دانشگاه ها، سیاست گذاران آموزشی و نهادهای حرفه ای در طراحی و اجرای آموزش حسابداری هوشمند، پایدار و آینده نگر مورد استفاده قرار گیرد.
۱۵.

نقش فناوری مالی (فین تک) در کنترل هیجانات و بهبود انضباط معاملاتی معامله گران بازار مالی فارکس و ارزهای دیجیتال

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۴۲
معامله گری در بازارهای مالی با نرخ شکست بالایی همراه است که ادبیات پژوهشی، ریشه های آن را بیش از دانش فنی، در عوامل روانشناختی و فقدان انضباط معاملاتی جستجو می کند. در حالی که راهکارهای فناورانه (فین تک) به عنوان ابزاری برای کاهش خطاهای انسانی مطرح شده اند، تأثیر تجربی آن ها بر ابعاد روان شناختی معامله گر کمتر مورد سنجش قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی کمی و آماری این رابطه بود. این تحقیق با روش توصیفی-همبستگی، به سنجش نقش ابزارهای فین تک در بهبود کنترل هیجانات و انضباط معاملاتی پرداخت. داده ها با استفاده از پرسشنامه از نمونه ای متشکل از ۱۰۰ معامله گر فعال در بازارهای فارکس و ارزهای دیجیتال گردآوری گردید. نتایج حاصل از تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) نشان داد که استفاده از ابزارهای فین تک، رابطه مثبت و معناداری با افزایش کنترل هیجانات و بهبود انضباط معاملاتی دارد. این یافته ها شواهد تجربی فراهم می کند که فین تک می تواند به مثابه یک «لنگر رفتاری» خارجی، با ساختارمند کردن فرآیند تصمیم گیری و ارائه بازخورد عینی، به معامله گران در پایبندی به استراتژی هایشان کمک کند، مشروط بر آنکه بر پایه ی یک استراتژی معاملاتی معتبر به کار گرفته شود. نوآوری این پژوهش در ارائه شواهد کمی برای پیوند میان مبانی نظری مالی-رفتاری و راهکارهای فناورانه است که شکاف تحقیقاتی موجود را از طریق آزمون یک مدل تجربی پر می کند.
۱۶.

بررسی تاثیر ارتباطات سیاسی و چرخه انتخابات ریاست جمهوری بر چسبندگی هزینه ها

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۳۷
هدف این پژوهش، بررسی تأثیر ارتباطات سیاسی شرکت ها و چرخه انتخابات ریاست جمهوری بر پدیده چسبندگی هزینه ها در بورس اوراق بهادار تهران است. چسبندگی هزینه به مفهوم تفاوت در سرعت واکنش هزینه ها به افزایش و کاهش متناسب سطح فعالیت شرکت است. داده های مالی ۱۷۴ شرکت پذیرفته شده در بورس، طی سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ (یک دوره ۸ ساله)، به منظور آزمون فرضیات جمع آوری و تحلیل شدند. برای برازش مدل و آزمون روابط، از الگوی رگرسیون داده های پنلی (Panel Data) با استفاده از نرم افزار ایویوز (EViews) نسخه ۱۳ استفاده گردید. نتایج تحلیل ها به روشنی نشان داد که ارتباطات سیاسی مدیران و شرکت ها، به طور معناداری باعث افزایش چسبندگی هزینه ها می شود. این یافته بیانگر تمایل شرکت های سیاسی برای حفظ ظرفیت های مازاد خود است. با این حال، شواهد آماری نشان داد که چرخه زمانی انتخابات ریاست جمهوری رابطه معناداری با رفتار چسبندگی هزینه ها ندارد. در نتیجه، ملاحظات سیاسی (به ویژه پیوندهای سیاسی پایدار) عامل مهمی در تبیین رفتار هزینه ای شرکت های ایرانی است که باید مورد توجه تحلیلگران و قانون گذاران قرار گیرد.
۱۷.

تبیین مدل های کارآمد مدیریت منابع مالی در برنامه های اجتماعی و فرهنگی شهرداری

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۴۲
پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل های کارآمد مدیریت منابع مالی در برنامه های اجتماعی و فرهنگی شهرداری ها انجام شده است و از رویکرد مروری و کتابخانه ای بهره می برد. مدیریت منابع مالی در شهرداری ها به عنوان یکی از مؤلفه های کلیدی موفقیت و پایداری برنامه های اجتماعی و فرهنگی، نقش مهمی در تضمین بهره وری، شفافیت، پاسخگویی و ایجاد اعتماد عمومی دارد. این مطالعه با بررسی گسترده اسناد، گزارش های مالی، برنامه های سالانه و ادبیات علمی موجود، مدل های مختلف مدیریت منابع مالی از جمله بودجه ریزی برنامه ای، بودجه ریزی مشارکتی، مدیریت مالی استراتژیک، مدیریت مالی مبتنی بر عملکرد و مدل های تلفیقی را شناسایی و تحلیل کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تلفیق رویکردهای مختلف مدیریت مالی، به ویژه ترکیب بودجه ریزی برنامه ای و مشارکتی، می تواند موجب افزایش اثربخشی تخصیص منابع، تقویت مشارکت شهروندان و ارتقای شفافیت در برنامه های اجتماعی و فرهنگی شود. علاوه بر آن، بهره گیری از فناوری های نوین و دیجیتالی شدن سیستم های مالی، امکان افزایش دقت گزارش دهی، پاسخگویی و نوآوری در ارائه خدمات را فراهم می آورد. پژوهش همچنین بر اهمیت ارزیابی پروژه ها و استفاده از شاخص های عملکردی تأکید دارد تا منابع مالی به صورت هدفمند و بهینه تخصیص یابند. این مطالعه با توجه به ماهیت کتابخانه ای خود، چارچوبی تحلیلی برای مدیران و سیاست گذاران شهری ارائه می دهد و توصیه هایی برای بهبود کارایی، پایداری و شفافیت مدیریت منابع مالی در برنامه های اجتماعی و فرهنگی ارائه می کند. نتایج پژوهش می تواند به تقویت تاب آوری سازمانی، افزایش اثرگذاری برنامه ها و ایجاد ارزش پایدار برای جامعه کمک نماید و مبنایی برای پژوهش های آتی در حوزه مدیریت مالی شهری فراهم کند.
۱۸.

بررسی نقش کیفیت خدمات، فناوری های مالی، تحول دیجیتال، چابکی و تاب آوری بانکی در ایجاد مزیت رقابتی پایدار در بانکداری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۲
مزیت رقابتی پایدار در بانکداری یعنی توانایی بانک در ارائه ارزش بیشتر به مشتریان یا انجام عملیات با هزینه کمتر نسبت به رقبا، به نحوی که تقلید آن برای رقبا دشوار باشد و در بلندمدت حفظ شود. از جمله عواملی که موجب ایجاد مزیت رقابتی پایدار در بانکداری میشوند میتوان به کیفیت خدمات، فناوری های مالی، تحول دیجیتال، چابکی و تابآوری بانکی اشاره کرد. کیفیت خدمات اساس وفاداری مشتری است و مزیت رقابتی ایجاد شده از طریق آن، از نوع مزیت تمایز است. فناوریهای مالی و تحول دیجیتال ارتباط تنگاتنگی دارند؛ فناوریهای مالی محرک اصلی تحول دیجیتال هستند. تحول دیجیتال صرفاً به معنی استفاده از فناوری نیست، بلکه بازطراحی مدل کسبوکار بر اساس قابلیتهای جدید دیجیتال است. چابکی نیز توانایی سازمان در احساس، تشخیص و پاسخ سریع و مؤثر به تغییرات محیطی است. در محیط پرنوسان اقتصادی و فناوری، چابکی حیاتیترین مزیت رقابتی است. در نهایت تابآوری توانایی بانک در جذب شوکها، بازیابی سریع از بحرانها )مالی، عملیاتی یا سایبری( و ادامه عملیات حیاتی بدون وقفه است. چنانچه بانکها بتوانند هر پنج عامل را در استراتژی و فرهنگ خود ادغام کنند، نه تنها در کوتاهمدت رقابت میکنند، بلکه مزیتهایی میسازند که عمیقاً در فرآیندها، دادهها و ارتباط با مشتری ریشه دارد و بقای آنها را در بلندمدت تضمین میکند. از این رو هدف این پژوهش بررسی نقش کیفیت خدمات، فناوری های مالی، تحول دیجیتال، چابکی و تابآوری بانکی در ایجاد مزیت رقابتی پایدار در بانکداری است.
۱۹.

بررسی رابطه بین ریسک و انگیزه رفتاری در بانکداری اینترنتی (مطالعه موردی: مشتریان خدمات اینترنتی بانک سپه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۴۰
علیرغم مباحث موجود و بافت سنتی و نفوذ اینترنت در ایران هنوز بانکداری اینترنتی جایگاه خود را به دست نیاورده است و این موضوع سبب ارایه تحقیق حاضر بوده و هدف بررسی رابطه بین ریسک و انگیزه رفتاری در بانکداری اینترنتی است.پژوهش حاضر بر حسب هدف کاربردی می باشد. از نظر گردآوری داده ها، از نوع توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری شامل مشتریان اهوازی بانکداری اینترنتی بانک سپه است که 380 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و پرسشنامه مورد نیاز تدوین و بعد بررسی روایی و پایایی هر یک توسط میان حجم نمونه توزیع شد. بعد از گردآوری داده ها با استفاده از رویکرد معادلات ساختاری و نرم افزار SMARTPLS3 به بررسی روابط بین متغیرهای پژوهشی جهت تائید و یا رد فرضیات پرداخته شد.نتایج نشان داد که بین ریسک و انگیزه رفتاری در بانکداری اینترنتی رابطه مستقیم و معنادار وجود دارد. بین ریسک درک شده و انگیزه جستجوی اطلاعات، انگیزه تعامل اجتماعی و انگیزه مصرف کننده در بانکداری اینترنتی رابطه مستقیم و معنادار وجود دارد. بین امنیت و حریم خصوصی و انگیزه جستجوی اطلاعات، انگیزه تعامل اجتماعی و انگیزه مصرف کننده در بانکداری اینترنتی رابطه مستقیم و معنادار وجود دارد.استفاده از بانکداری اینترنتی و حفظ امنیت و اطلاعات مشتریان یکی از نقاط تاثیرگذار برای مشتریان است و دیگر نکته مهم راحتی استفاده و درک مناسب مصرف کنندگان از اپلیکشین های بانکداری اینترنتی است.
۲۰.

تأثیر هوش مصنوعی مولد (Generative AI) بر کیفیت قضاوت حرفه ای حسابداران مالی در فرآیند گزارشگری و افشا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۰ تعداد دانلود : ۵۷
پیشرفت هایی که اخیراً در حوزه هوش مصنوعی مولد صورت گرفته است نشان می دهد که فعالیت های حرفه ای از جمله گزارشگری و افشای اطلاعات مالی چار تحولات اساسی شده اند. ابزارهایی مانند چت جی پی تی و جمنای با قابلیت تحلیل داده های بزرگ، ساخت متن های تحلیلی و تصمیم سازی های هوشمند زمینه ای را فراهم کردند که در آن کارکردهای حسابداری ارتقاء یافته و خودکار می شوند. هرچند تاثیر این فناوری های نوین بر چگونگی قضاوت حرفه ای حسابداران که رکن اصلی گزارشگری مالی معتبر است به طور واضح مشخص نیست. در این مطالعه سعی شده است با مروری بر ادبیات نظری و شواهد تجربی نقش هوش مصنوعی مولد در افزایش دقت سرعت و تصمیمات حرفه ای بررسی شود و عواقب مثبت و منفی استفاده از آن در کیفیت قضاوت حرفه ای و همچنین مخاطرات اتکای بیش از حد به الگوریتم ها ، سوگیری های فناورانه، چالش های اخلاقی و کاهش استقلال فکری مورد توجه قرار گیرد.یافته ها نشان می دهد که اثر هوش مصنوعی مولد بر قضاوت حرفه ای به گونه ای است که از یک طرف منجر به افزایش کیفیت تصمیم گیری و از طرفی باعث کاهش مسئولیت پذیری حرفه ای می شود. در انتها این پژوهش به منظور استفاده ایمن و تاثیر از هوش مصنوعی مولد راهکارهایی را ارائه می کند که ی توان در فرایندهای گزارشگری و افشا از آن استفاده کرد..

آرشیو

آرشیو شماره‌ها:
۱۰۷