طراحی مدل مفهومی شکوفایی کارکنان با تمرکز بر بلوغ هوش مصنوعی در منابع انسانی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مطالعات منابع انسانی دوره ۱۵ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳
1 - 28
حوزههای تخصصی:
زمینه و هدف: با گسترش فناوریهای هوشمند در منابع انسانی، دغدغههایی در خصوص آثار روانشناختی و ادراکی آن بر کارکنان شکل گرفته است. بیشتر مطالعات گذشته با رویکردهای کمی، بر پذیرش فناوری تمرکز داشتهاند؛ اما ابعاد عمیقتری همچون تجربه زیسته و عدالت ادراکشده کمتر بررسی شدهاند. هدف این پژوهش، طراحی مدل مفهومی شکوفایی کارکنان با تمرکز بر بلوغ هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی است.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و اکتشافی انجام شده و دادهها از طریق ۲۵ مصاحبه نیمهساختیافته با کارکنان و خبرگان فناوری، در سازمانهایی با سطوح مختلف بلوغ فناوری گردآوری شده است. نمونهگیری بهصورت هدفمند و گلوله برفی انجام شد و تحلیل دادهها با روش تحلیل مضمون صورت گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که شکوفایی کارکنان تحت تأثیر پنج مؤلفه است: ادراک شناختی ـ عاطفی از هوش مصنوعی، تجربه روانشناختی فناورانه، زیرساختها و حمایت سازمانی، سازوکارهای انطباق فردی و عدالت ادراکشده و اعتماد فناورانه. مدل مفهومی طراحیشده، تعامل چندلایه میان فناوری، ساختار سازمانی و سرمایه روانی فرد را نشان میدهد.
نتیجهگیری: این پژوهش با تلفیق چارچوبهای روانشناسی مثبت، مدل تقاضا ـ منابع شغلی و سرمایه روانی، مدل بومیای را برای شکوفایی کارکنان در بستر هوش مصنوعی ارائه میدهد. این مدل میتواند مبنای تدوین سیاستهای منابع انسانی، آموزشهای دیجیتال و راهکارهای پیادهسازی مسئولانه هوش مصنوعی در سازمانها باشد.