دانش شناسی

دانش شناسی

دانش شناسی سال دوازدهم زمستان 1398 شماره 47 (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

مقالات

۱.

بررسی میزان رضایتمندی دانشجویان از کیفیت خدمات کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات بر اساس مدل سروکوال(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۴۷
هدف:   هدف پژوهش حاضر تعیین میزان رضایتمندی دانشجویان از کیفیت خدمات ارائه شده در کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات بر اساس مدل سروکوال است.   روش پژوهش : روش پژوهش پیمایشی – توصیفی است  برای تعیین حجم نمونه  از  فرمول کوکران استفاده شد که 381 نفر انتخاب شدند.  پرسشنامه برگرفته از پرسشنامه پارسومن بود. برای تعیین پایایی پرسشنامه از  آلفای کرونباخ به دست آمده از تحلیل پرسشنامه 949/0 که نشان دهنده قابلیت اطمینان بالای پرسشنامه است. تجزیه و تحلیل داده های حاصل از گردآوری پرسشنامه ها توسط نرم افزار SPSS22 و آزمون های آماری (آزمون تی، آزمون فریدمن) انجام گرفته و در قالب جداول توزیع فراوانی و نمودارها با استفاده از برنامه Excel تهیه گردیده است. یافته ها :  یافته ها نشان داد مؤلفه میانگین رتبه عوامل ملموس 71/3 ، میانگین رتبه قابلیت اعتماد و اطمینان 84/2 ، میانگین رتبه مؤلفه پاسخگو بودن 07/2 و میانگین رتبه همدلی 38/1 در رتبه  است. نتیجه گیری : می توان چنین نتیجه گیری نمود که بین بهبود کیفیت خدمات ارائه شده و میزان رضایت دانشجویان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج آزمون هم نشان داد از بین مؤلفه های کیفیت خدمات عوامل ملموس بیشترین تاثیر را در بهبود کیفیت خدمات ارائه شده در کتابخانه دارد سطح کیفیت خدمات ارائه شده در این کتابخانه در سطح پایین تر از سطح متوسط قرار دارد و مراجعه کنندگان از خدمات ارائه شده در این کتابخانه رضایت ندارند.
۲.

چگونگی وضعیت مولفه ها در طراحی الگوی مالکیت فکری نشریات پزشکی دسترسی آزاد(ایران)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۸۰ تعداد دانلود : ۴۵
هدف: هدف پژوهش تعیین وضعیت مولفه های نویسنده، موضوع، تجاری سازی، ناشر و نشریات در طراحی الگوی مالکیت فکری نشریات پزشکی دسترسی آزاد(ایران) انجام شده است. روش پژوهش: مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی – اکتشافی و از نوع مطالعه آمیخته(کمی - کیفی)  است. جامعه آماری پژوهش کلیه نشریات پزشکی دسترسی آزاد (430 نشریه) بودند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته ای (تحلیل محتوی و پانل دلفی) بودکه از پنج مولفه اصلی (ناشر، نویسنده، انتشارات، موضوع و تجاری سازی) و 63 سوال تشکیل شده بود. نرم افزار مورد استفاده برای تحلیل آماریSPSS 24  بود. روایی پرسشنامه (با ضریب 50) و پایایی(با ضریب7/0)، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تایید بر روی پرسشنامه انجام شد. برای طراحی مدل، بررسی وضعیت پنج مولفه انجام شد. یافته ها: بر اساس یافته های شاخص کایزر-مایر-اولکین (kmo)، داده های پرسشنامه پژوهش قابل تقلیل به تعدادی عامل های زیربنایی و بنیادی هستند. و چون مقدار آماره KMO برابر با  885/0 است، پس داده ها برای انجام تحلیلی عاملی مناسب اند. نتیجه آزمون بارتلت نیز معنی دار است و نشان می دهد که ماتریس همبستگی بین گویه ها، ماتریس همانی و واحد نیستند. یعنی از یک طرف بین گویه های داخل هر عامل همبستگی بالایی وجود دارد و از طرف دیگر بین گویه های یک عامل با گویه های عامل دیگر هیچ گونه همبستگی مشاهده نمی شود. نتیجه گیری: نتایج نشانگر آنست که بین کلیه مولفه های مالکیت فکری نشریات پزشکی دسترسی آزاد ارتباط معنادار وجود دارد و مولفه ها و سوالات از پایایی و همگرایی قابل قبولی برخوردار هستند. نهایتا این پرسشنامه می تواند در نشریات دسترسی آزاد پزشکی به منظور بررسی مالیکت فکری مورد استفاده قرار گیرد.
۳.

ارزیابی میزان رضایت کاربران از کتابخانه های دانشگاهی (مورد مطالعه: دانشگاه های دولتی تهران)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۵۳
هدف : هدف این پژوهش دستیابی به میزان رضایت کاربران از کتابخانه های دانشگاهی است. روش پژوهش : پژوهش حاضر از نظر هدف در زمره تحقیقات کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات در زمره تحقیقات کتابخانه ای و توصیفی-تحلیلی قرار می گیرد. داده ها به وسیله پرسشنامه گردآوری شد. روایی پرسشنامه مورد تایید متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی قرار گرفت. پایایی پرسشنامه نیز 864/0 گزارش شد و بر این اساس تایید شد. کاربران کتابخانه های دانشگاهی دانشگاه های دولتی شهر تهران جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. جهت نمونه گیری از روش نمونه گیری تلفیقی متوالی استفاده و 60 پرسشنامه میان کاربران توزیع شد. به منظور پاسخگویی به سوالات، از آماره های توصیفی (میانگین و فراوانی) و آزمون تی تک نمونه استفاده شد. نرم افزار spss به منظور تحلیل توصیفی داده ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها : یافته ها نشان داد که کاربران تا حد بسیار کمی (85/1) از منابع کتابخانه، تا حد کمی (5/2) از ساختمان و تجهیزات کتابخانه، تا حد کمی (72/2) از کتابداران کتابخانه، و همچنین تا حد کمی (24/2) از خدمات کتابخانه رضایت دارند. همچنین با توجه به مقادیر معناداری (000/0) و (003/0) می توان مدعی شد که میان وضع موجود و وضع مطلوب رضایت کاربران از منابع، ساختمان و تجهیزات، کتابداران، و خدمات کتابخانه های دانشگاهی تفاوت معناداری وجود دارد. نتیجه گیری : به طور کلی، می توان مدعی شد که کاربران تا حد کمی از کتابخانه های دانشگاهی دانشگاه های دولتی رضایت دارند. بنابراین نیاز است تحولی همه جانبه در راستای ارتقاء و بهبود وضعیت کتابخانه های دانشگاهی رخ دهد.
۴.

وب سنجی و ارزیابی کتابخانه های دیجیتال ایران(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۸۳
هدف : هدف اصلی پژوهش حاضر تعیین وضعیت رویت پذیری کتابخانه های دیجیتال ایران است. روش پژوهش: این مطالعه به روش تحلیل پیوندی و بررسی آمار بازدید سایت کتابخانه های دیجیتال ایران صورت گرفته و از نوع ارزیابانه است. نوشتار حاضر به بررسی رتبه یاهو، گوگل، الکسا، رتبه در میان سایت های ایران و پیوندهای دریافتی کتابخانه های دیجیتال ایران پرداخته است. 50 کتابخانه دیجیتال که واجد شرایط، داشتن نرم افزار مناسب، وجود منابع اطلاعاتی و راه اندازی رسمی کتابخانه بودند جامعه بالقوه این پژوهش را تشکیل داده اند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی در نرم افزار اکسل استفاده شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد با سنجش اعتبار وب سایت کتابخانه های دیجیتال با فاکتور پیج رنک یاهو فقط 9 کتابخانه شناسایی شده است، کتابخانه دیجیتال تبیان رتبه اول را در بررسی پیوندهای دریافتی و رتبه گوگل به دست آورده و کتابخانه دیجیتال دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران رتبه اول را در میان سایت های داخل ایران و رتبه جهانی در بین جامعه آماری پژوهش به دست آورده اند، کتابخانه دیجیتال دانشگاه علامه طباطبایی نیز اولین رتبه یاهو را کسب کرده است. نتیجه گیری : نتایج نشان داد که درمجموع درصد بالایی از وب سایت های کتابخانه های دیجیتال مورد مطالعه حضور پررنگی در سطح بین المللی نداشتند، که این امر نشان دهنده نقاط ضعف وب سایت های مذکور بوده است. کم بودن تعداد صفحات وب انگلیسی و جوان بودن کتابخانه های دیجیتال ایران از عمده دلایل حضور ضعیف کتابخانه های دیجیتال ایران در وب به شمار می روند. استفاده از آمیخته ترفیع مناسب و عوامل انسانی موثر میتواند در بهبود شرایط این کتابخانه ها موثر باشد.
۵.

ارائه ابعاد و مولفه های رفتار جست وجو و بازیابی اطلاعات توسط کاربران چند زبانه در وب(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۴۶
هدف: این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد و مولفه های مؤثر بر رفتار جست وجو و بازیابی اطلاعات توسط کاربران چند زبانه که باعث ایجاد تفاوت در ماهیت بازیابی اطلاعات در محیط وب می شوند، انجام شده است.   روش پژوهش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی از نوع داده های کیفی و شیوه پژوهش تحلیل محتوا بوده است. مشارکت کنندگان در این تحقیق بر اساس قاعده و اصل اشباع نظری شامل 35 نفر از دانشجویان دکتری و افراد صاحب نظر و خبرگان که از وب برای جستجو استفاده می کردند که با روش نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها با استفاده از نرم افزار7 Camtasia Studioرفتارکاربران را از پایگاه اطلاعاتی WorldWideScienceضبط نمود و همچنین از تکنیک تفکر با صدای بلند نیز استفاده گردید. در آخر با استفاده از مصاحبه از تجربه و احساس کاربران سوال شد. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اعتبار آن با استفاده از روش تائید پذیری توسط مشارکت کنندگان صورت پذیرفت. یافته ها: بر اساس یافته ها پژوهش ماهیت رفتار بازیابی اطلاعات توسط افراد چند زبانه شامل 5 بعد(تعریف وظایف، فرموله کردن استراتژی بازیابی، استفاده از ابزار ترجمه، روبرو شدن با چالش های بازیابی و مدیریت (کنترل) چالش های بازیابی)  و 22 مؤلفه می باشد. نتیجه گیری: به طور کلی از میان مؤلفه ها می توان مؤلفه های «شکست عملیات بازیابی»، «تعریف فعالیت»، «ماندن در صفحه اصلی سایت» و «استفاده از ابزار ترجمه» را متعلق به دسته رفتار کاربر با فراوانی بالا قلمداد کرد. این در حالی است که «بکارگیری عملگرهای منطقی»، «رها کردن بازیابی»، «فقدان دانش زمینه ای»، «عدم درک (فهمیدن) فعالیت» و «تدوین استراتژی های بازیابی با انتخاب بازیابی آسان (فیلتر چندگانه)» به دسته رفتار کاربر با فراوانی پایین تعلق دارند.
۶.

روانشناسی فضای مجازی: تراکنش های گفتگوی همزمان در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۸۸ تعداد دانلود : ۷۴
هدف : هدف پژوهش حاضر بررسی و مرور مفاهیم و ویژگی های ارتباط های مجازی و برخط از جمله گفتگوهای همزمان و روانشناسی حاکم بر این فضاهای جدید است و در این راستا استانداردها و رهنمودهای ارتباط های برخط در کتابخانه ها مورد کنکاش قرار گرفته است. روش پژوهش : پژوهش حاضر به شیوه سندی و از نوع مروری-تحلیلی است که برای تبیین روانشناسی فضای مجازی از نظریه های مختلف تعامل برخط از جمله نظریه های غنای رسانه ای، حضور اجتماعی، نظریه استفاده و خشنودی و افسارگسیختگی برخط بهره برده است. یافته ها : فضای مجازی و برخط دارای ویژگی های متمایزی است و اثراتی متفاوتی بر ذهن و رفتار آدمی می گذارد. درگیری کمتر حواس، فضای غالب نوشتاری، انعطاف در هویت، تغییر و تعدیل ادراکات، تعدد روابط ممکن، امکان تأخیر در پاسخگویی به مخاطب در ارتباطات مجازی، قابلیت کش آمدن زمان و قطع ارتباط رسانه ای، اضطرارآمیز بودن و همزمان بودن ارتباط از جمله این ویژگی هاست. این ویژگی ها عموماً حالات روانشناختی همچون خشم، اضطراب، نگرانی و ناامیدی را به همراه دارد. تعامل در فضای مجازی زمانی موثر واقع می شود که حاصل این تعامل ارتباطی، موجب استفاده و یا خشنودی فرد در محیط زیست روانی و اجتماعی او شود. نتیجه گیری : بنابراین با توجه به ماهیت کار و پیچیدگی تعامل کتابدار و کاربر در طول فرایند مرجع، «رفتار مثبت و منفی کتابدار (مشاهده شده توسط کاربر) عامل و فاکتور مهمی در موفقیت یا شکست فرایند به حساب می آید. توجه به روانشناسی کاربران در فضای مجازی، تبعیت از استانداردها و رهنمودهای عملکرد رفتاری و مهارتی کتابداران و مجهز بودن به انواع مهارت های علمی و ارتباطی از عوامل موفقیت تراکنش های برخط محسوب می شود.
۷.

تحلیل رابطه ابعاد استراتژی مدیریت استعداد با خلاقیت از نظر کارکنان کتابخانه های عمومی استان مازندران(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۵۴
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه ابعاد استراتژی مدیریت استعداد با خلاقیت از نظر کارکنان کتابخانه های عمومی استان مازندران انجام شده است. روش پژوهش : این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظرشیوه گردآوری اطلاعات پیمایشی- تحلیلی است.  برای گردآوری داده ها از  پرسشنامه پیش ساخته مدیریت استعداد و خلاقیت استفاده شده است کهپایایی آن ها به ترتیب 845/0 و 863/0 بوده است. جامعه آماری شامل  کلیه ی کارکنان کتابخانه های عمومی استان مازندران به تعداد 265 نفر بوده که 191 نفر نیز به پرسشنامه ها پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و آزمون «کلموگروف – اسمیرنوف«، آزمون های «تی استیودنت»، آزمون همبستگی «پیرسون» و رگرسیون چند خطی استفاده شده است. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن است که مدیریت استعداد کارکنان کتابخانه های عمومی استان مازندران با میانگین 05/3 و خلاقیت آن ها با کسب میانگین 94/2 بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شده اند. سطح ضریب همبستگی مدیریت استعداد با  خلاقیت آن ها 723/0 بود که نشان از همبستگی مثبت و معناداری بین مدیریت استعداد و خلاقیت آن ها دارد. نتیجه گیری: بین ابعاد استراتژی مدیریت استعداد با خلاقیت کارکنان در کتابخانه های عمومی استان مازندران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به طوری که با به کارگیری استراتژی مدیریت استعداد، خلاقیت کارکنان نیز افزایش        می یابد.
۸.

بررسی رابطه بین جو سازمانی و فرسودگی شغلی کتابداران: مطالعه موردی کتابخانه های عمومی استان آذربایجان غربی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

تعداد بازدید : ۸۶ تعداد دانلود : ۳۸
< p> هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین وضعیت جو سازمانی و میزان فرسودگی شغلی کتابداران در کتابخانه های عمومی استان آذربایجان غربی و هم چنین رابطه بین جو سازمانی با فرسودگی شغلی بود. روش: روش تحقیق حاضر، تحلیلی – پیمایشی از نوع کاربردی بوده است. جامعه آماری پژوهش را کل کتابداران کتابخانه های عمومی استان آذربایجان غربی تشکیل می دهد که180 نفر است. برای گردآوری داده های پژوهش از پرسشنامه جو سازمانی کلایمت کوال و پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلش استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها در سطح آمار توصیفی از میانگین، انحراف معیار، جدول و نمودار و برای پاسخ به فرضیه های پژوهش از آزمون ضریب همبستگی و آزمون تی تک نمونه ای استفاده گردید. یافته ها: میانگین نمره جو سازمانی و فرسودگی شغلی کتابداران در کتابخانه های عمومی استان آذربایجان غربی به ترتیب (31/41 ±77/176) و( 18/17 ±35/51) برآورد گردید. میانگین نمره فرسودگی شغلی کتابداران با توجه به متغیرهایی هم چون جنسیت، سابقه خدمت و رشته تحصیلی تفاوت معناداری با همدیگر نداشته است(p < 0.05). میانگین نمره جو سازمانی در بین کتابداران از لحاظ رشته تحصیلی تفاوت معناداری با همدیگر نداشته است(p < 0.05)؛ اما بین سابقه کار و نگرش کارکنان به جو سازمانی کتابخانه ها ارتباط معناداری مشاهده گردید(P> 0.05) و آزمون آماری نشان داد که بین جو سازمانی و فرسودگی شغلی ارتباط معناداری وجود ندارد(p < 0.05). اصالت/ارزش: این مقاله را می توان در زمره اولین پژوهش هایی قلمداد کرد که به بررسی رابطه بین جو سازمانی کتابخانه ها و فرسودگی شغلی کتابداران کتابخانه های عمومی پرداخته است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۵۹