مطالب

ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۱٬۳۴۱ تا ۲۱٬۳۶۰ مورد از کل ۵۵۲٬۹۱۹ مورد.
۲۱۳۴۱.

رونق کسب و کارهای خرد گردشگری به عنوان یک فرصت اقتصادی برای مناطق روستایی(مورد مطالعه: دهستان سررود شمالی شهرستان بویراحمد)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی سال ۵ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 93 - 108

کلیدواژه‌ها: کسب و کارهای خرد گردشگری فرصت اقتصادی مناطق روستایی دهستان سررود شمالی شهرستان بویراحمد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۷
کسب و کارهای خرد در حوزه گردشگری به عنوان یک عامل مهم برای نوآوری در نظر گرفته می شود که با ترکیب منابع موجود به روش های جدید برای توسعه و اقتصاد مناطق روستایی کمک می کند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف رونق کسب و کارهای خرد گردشگری به عنوان یک فرصت اقتصادی برای مناطق روستایی دهستان سررود شمالی شهرستان بویراحمد انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و کیفی –کمی است. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش گراندد تئوری و نرم افزار (SPSS)، استفاده شده است. جامعه آماری در پژوهش حاضر شامل دو بخش است: بخش اول: متخصصان و نخبگان در حوزه گردشگری و برنامه ریزی روستایی هستند، از این رو، بر اساس نمونه گیری هدفمند، تعداد (30) نفر به عنوان جامعه نمونه انتخاب شد. بخش دوم نیز، شامل مدیران و خبرگان روستایی(اعضای شورا و دهیاران روستا) هستند که بر اساس نمونه گیری در دسترس تعداد 57 نفر تعیین شدند. از نتایج مصاحبه ها از روش گراندد تئوری، مقولات (اعتبارات بانکی و پشتوانه مالی، اطلاع رسانی و آموزش به کارآفرینان در زمینه کسب و کارها، سیاسی و قانونی، بازاریابی، توجه به رویکرد پایداری در خلق کسب و کارهای گردشگری و تعامل بین سازمان ها و کارآفرینان گردشگری به عنوان عوامل موثر در رونق کسب و کارهای خرد گردشگری در روستاها) استخراج شد. سپس بر اساس آزمون همبستگی پیرسون بین دو متغیر (رونق کسب و کارهای خرد) و فرصت اقتصادی در مناطق روستایی در سطح معناداری 001/0، ارتباط معنادار و مثبتی وجود دارد. همچنین مطابق نتایج تحلیل مسیر، نشان داد (رویکرد پایداری در خلق کسب و کارهای گردشگری با مقدار 178/0 بیشترین و عوامل سیاسی قانونی و بازاریابی با مقدار 151/0کمترین) میزان اثر کلی را شامل شدند.
۲۱۳۴۲.

تحلیل ترمیکی همدیدی نقش دریاهای عرب و مدیترانه در تأمین رطوبت بارش های سنگین ناحیه مرطوب شمال غرب زاگرس(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی سال ۵ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 17 - 32

کلیدواژه‌ها: آب و هواشناسی همدید بارش سنگین دریای عرب دریای مدیترانه شمال غرب زاگرس

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۴۹
در این پژوهش نقش دریاهای عرب و مدیترانه در تامین رطوبت بارش های سنگین ناحیه مرطوب شمال غرب زاگرس در فصل زمستان مورد مطالعه قرار گرفته است. ایستگاه سینوپتیک بانه بعنوان نماینده منطقه انتخاب و روزهای بارشی استخراج گردیدند. سپس محاسبات همگرایی/واگرایی شار رطوبت (700-1000 هکتوپاسکال) از 24 ساعت قبل از بارش محاسبه گردید. سپس با توجه به میزان رطوبت انتقال یافته از این پهنه های آبی به درون سامانه های بارشی، سه الگوی انتقال رطوبتی: دریای عرب (14 روز)، دریای عرب/مدیترانه (9 روز) و دریای مدیترانه (6 روز) شناسایی شد. الگوهای رطوبتی، دریای عرب اصلی ترین تامین کننده رطوبت بارش های منطقه می باشد، بطوری که هسته های قوی از واگرایی شار رطوبت بر روی دریای عرب تشکیل شده و چرخش آنتی سیکلونی بادهای سطوح زیرین آتمسفر، رطوبت را به شرق و مرکز شبه جزیره عربستان و سپس در مسیر جنوب-شمال به شمال عراق و نوار کوهستانی شمال غرب ایران در جلو فرود بادهای غربی در منطقه منتقل می کنند. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای عرب (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*79/6- و در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*3/0- می باشد. در الگوی ترکیبی دریای عرب/مدیترانه، دریای عرب هم چنان منبع اصلی تامین رطوبت بارش های منطقه است، اما نقش دریای مدیترانه نیز افزایش یافته، هسته هایی از واگرایی شار رطوبت بر روی شرق یا مرکز دریای مدیترانه شکل گرفته و این رطوبت طی گردش سیکلونی به جلو فرود بادهای غربی در منطقه منتقل می گردد. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای عرب (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*74/5- و در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*78/1- است. در الگوی رطوبتی دریای مدیترانه، هم چنان پهنه های وسیعی از واگرایی شار طوبت بر روی دریای عرب تشکیل می شوند، اما بدلیل الگوی وزشی مستقر بر منطقه، ابتدا جریان رطوبت به شرق شبه جزیره عربستان و سپس به جنوب غرب ایران منتقل می شود و شمال غرب زاگرس از آن بی بهره می ماند. میانگین واگرایی شار رطوبت این الگو در منطقه دریای مدیترانه (10 -5 g.kg -1 .s -1 )*87/0- می باشد.
۲۱۳۴۳.

آینده پژوهی تحقق توسعه پایدار شهری در شهرهای مرزی(نمونه: شهر مرزی مریوان)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی سال ۵ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 33 - 52

کلیدواژه‌ها: آینده پژوهی شهرهای مرزی توسعه پایدار گردشگری مریوان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۲۵
آینده پژوهی شهرهای مرزی و لزوم توجه به این شهرها در راستای تحقق توسعه پایدار نقش مهمی در پیشرفت توسعه اقتصادی، بهبود زندگی مردم، کاهش فقر و بیکاری مردم آن منطقه و تسریع روابط همکاری بین نواحی مرزی دارد. پژوهش حاضر با هدف آینده پژوهی تحقق توسعه پایدار شهری در شهرهای مرزی انجام شد. پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و روش بررسی آن، توصیفی - تحلیلی و ازنظر ماهیت، به دلیل رویکرد آینده پژوهی، تحلیلی - اکتشافی است. روش گردآوری داده ها اسنادی – میدانی در قالب پرسشنامه بوده است. جامعه آماری تحقیق، 30 نفر از کارشناسان و متخصصان و نخبگان است و مؤلفه های شناسایی شده شامل 4 معیار اصلی و 50 متغیر است. برای تجزیه وتحلیل داده ها، از روش های ترکیبی پنل خبرگان، اثرات متقاطع و نرم افزار MICMAC استفاده شده است. نتایج نشان می دهد 15 پیشران کلیدی، در آینده شهر مرزی مریوان تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم داشتند که از این تعداد، شش پیشران مربوط به بعد اجتماعی و فرهنگی، چهار پیشران مربوط به بعد زیست محیطی، چهار پیشران مربوط به بعد اقتصادی و یک پیشران مربوط به بعد فضایی- زیربنائی بوده است. مهم ترین عوامل مؤثر بر تحقق توسعه پایدار در شهر مرزی مریوان در آینده کاملاً مرتبط با جنبه های توسعه گردشگری در این شهر است؛ و بنا بر اذعان کارشناسان و متخصصان حوزه توسعه شهری زمینه های گردشگری زیادی در این شهر وجود دارد که می تواند جایگزین یا عامل تکمیل کننده مبادلات مرزی برای تحقق توسعه پایدار شهری در مریوان باشد.
۲۱۳۴۴.

مقایسه برنامه درسی سایه با برنامه درسی پنهان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 283 - 306

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی سایه یا زیرزمینی برنامه درسی پنهان دستاوردهای مفهومی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۷۷
هدف پژوهش حاضر، مقایسه رویکرد برنامه درسی سایه با برنامه درسی پنهان و نسبتِ حضورشان در برنامه درسی رسمی بود که ازنظر مفهومی، مشابهت زیادی باهم دارند. رویکرد این پژوهش کیفی و از نوع جستارنظرورزانه  بود و داده ها به روش اسنادی گرداوری و به روش تأملی بررسی و تحلیل شدند. براساس یافته های این پژوهش، برنامه درسی پنهان در سطوح مختلف از قبیل کلاس درس، مدرسه  و سیاست گذاری کلی نظام آموزشی، جایگاه مشخصی در برنامه درسی رسمی ندارد. درحالی که برنامه درسی سایه، حضور محسوسی داشته و در مقابل برنامه درسی رسمی قرار می گیرد. دانش آموزان الزاماً از وجود برنامه درسی پنهان، آگاهی ندارند، اما طراحان برنامه درسی و سیاست گذاران آموزشی در سطح کلان، با آگاهی از این ظرفیت استفاده کرده و معمولاً طراحی آن هدفمند است. یافته دیگر این بود که هم دانش آموزان و هم تدوین کنندگان برنامه های درسی و سیاست گذاران آموزشی، نسبت به برنامه درسی سایه آگاهی دارند و باوجودی که آن را به رسمیت نمی شناسند، و در مواقعی از آن دفاع می کنند. همچنین، برنامه درسی سایه به شکل تجربه، عمل، رفتار و تعاملات اجتماعی نمود پیدا می کند، درحالی که برنامه درسی پنهان، ماهیتی ضمنی و مستتر در برنامه درسی رسمی دارد .
۲۱۳۴۵.

شناسایی ادراک اساتید دانشگاه فرهنگیان از فرهیختگی و عوامل زمینه ساز آن درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲۴ 92 - 69

کلیدواژه‌ها: مبانی فرهنگی برنامه درسی فرهیختگی ادراکات عوامل زمینه ساز اساتید دانشگاه فرهنگیان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۳۵
هدف پژوهش، شناسایی ادراک اساتید دانشگاه فرهنگیان از فرهیختگی و عوامل زمینه ساز آن درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی بود. برای دستیابی به این هدف، از پارادایم تفسیری با رویکرد کیفی و کاربست تحلیل مفهومی از نوع تفسیر مفهوم و روش های اسنادی-کتابخانه ای، توصیفی-تحلیلی و جُستار نظریه پردازانه، بهره برده شد. جامعه مطالعه، شامل 11 نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در سال 1403-1402 با استفاده از نمونه گیری هدفمند معیارمحور بود. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه ی عمیق نیمه ساختاریافته محقق ساخته بود. یافته ها در دوبخش ادراک اساتید از فرهیختگی، شامل ادراک کلی (7 مورد) و ادراک خاص فرهیختگی (9 مورد) و بخش بایستگی های آن، شامل چهارزمینه ی: فردی (2 مورد)، اجتماعی (4 مورد)، آموزشی (5 مورد) و موقعیتی (1 مورد)، ارائه شد. نتایج نشان داد، درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی، در کنار برنامه ریزی برای علم پروری و مهارت پروری، توجه به اخلاق پروری نیز جهت کسب مدارج بالای فرهیختگی، ضروری است. دراین راستا، می توان زمینه ی فرهیختگی فراگیران را فراهم ساخت.
۲۱۳۴۶.

تحلیل فقهی - حقوقی ضرورت و طرق «جبرانِ خسارت معنوی»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: گفتمان حقوق اسلامی معاصر سال ۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 107 - 134

کلیدواژه‌ها: جبران خسارت معنوی قاعده لاضرر جبران مالی عذرخواهی رسمی جبران غیرمالی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۵
خسارت معنوی عبارت است از هر نوع خسارت وارد بر شخص که جنبه مستقیم مالی ندارد؛ از جمله خسارت وارد بر روح، اعتبار، احساسات و عواطف یا هرگونه خسارت وارد بر خود شخص و شخصیت او. بر اساس اصول و قواعدی چون «لاضرر» و «نفی عسر و حرج»، ایراد هرگونه خسارت به اشخاص اعم از ضررهای مادی و معنوی به کلی ممنوع است و تمامی زیان ها باید جبران گردد. جبران ضررهای مادی به راحتی و با اعاده وضع به حالت سابق امکان پذیر است؛ در حالی که در زیان های معنوی وارد بر اشخاص، در تمامی موارد قابلیت اعاده وضع به حالت سابق وجود ندارد و شیوه جبران خسارت معنوی متفاوت است؛ زیرا سنجش میزان خسارت با مشکلاتی همراه است. از سویی دیگر گستردگی و تنوع خسارات معنوی ایجاب می کند که هر گروهی از خسارات معنوی، روش جبران متناسب با خود را طلب کند. در فقه اسلامی برای جبران ضررهای معنوی، روش منحصر شناخته شده ای وجود ندارد؛ اما شیوه های متداول در حقوق عرفی و موضوعه، در فقه پذیرفتنی است؛ زیرا روش های جبران خسارت معنوی، امور نسبی است و رضایت از سکوت و عدم ردع شارع، احرازشدنی است. در نظام حقوقی ایران نیز با وجود تصریح به خسارت معنوی در قوانین مختلف، همچنان در عمل بسیاری از محاکم از صدور حکم به جبران خسارت معنوی امتناع می ورزند. می توان گفت پذیرش جبران مالی و انواع جبران های غیر مالی برای ترمیم ضرر معنوی، بازگرداندن زیان دیده به وضعیت پیش از وقوع خسارت از طرقی مانند درج در جراید یا الزام به عذرخواهی رسمی، بردن زیان دیده نزد پزشکان یا روان پزشکان و موارد دیگر در فقه اسلامی توجیه شدنی است که در این نوشتار به روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، این طرق تحلیل و بررسی می شود.
۲۱۳۴۷.

دور الماء في البيئة من منظور القرآن الكريم

نویسنده:
منبع: المصطفی المجلد ۴ خریف و شتاء ۲۰۲۴ العدد ۷ 43 - 66

کلیدواژه‌ها: الماء البیئه القرآن الکریم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۶
یُذکر الماء فی القرآن الکریم کنعمه ورحمه إلهیه، وقد بُین دوره فی عالم الخلق وأثره فی البیئه بنحو بارز. إن العدید من آیات القرآن تشیر إلى العلاقه المباشره بین حیاه الکائنات الحیه والماء، مما یظهر المکانه المهمه للماء ودوره الحیوی فی البیئه. فی هذه المقاله، سعینا -من خلال المنهج التوصیفی التحلیلی- لتحلیل وتوضیح دور الماء الفرید فی مختلف مجالات البیئه استنادًا إلى آیات القرآن. یعد الماء مصدر الحیاه، بالإضافه إلى کونه مظهرًا رائعًا للقدره الإلهیه، ویسهم فی عملیات تأمین الغذاء والصحه، والزراعه، وغیرها من المجالات.
۲۱۳۴۸.

المسؤولية المدنية في حماية الحيوان من منظور الفقة الإمامي والقانون المدني

نویسنده:
منبع: المصطفی المجلد ۴ خریف و شتاء ۲۰۲۴ العدد ۷ 219 - 246

کلیدواژه‌ها: الحیوان البیئه المسؤولیه المدنیه الحکومه الفقه والقانون

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
أصبحت الیوم حقوق الحیوانات وحمایتها من الانقراض من القضایا التی أُخذت بعین الاعتبار من قبل الحکومات والمنظمات وعامه الناس المهتمین بقضایا البیئه وحمایه الحیوان. لقد عُنی الإسلام، إلى جانب القضایا المتعلقه بالإنسان وحقوقه، بالقضایا البیئیه بما فی ذلک الحیوانات. وقد وردت فی المصادر الفقهیه، بناءً على العدید من الآیات والروایات حقوق مختلفه للحیوانات التی یجب مراعاتها من قبل المسلمین، کما ذُکرت المسؤولیه المدنیه عن حمایه الحیوانات. إن حمایه حقوق الحیوان لا تقتصر على صاحبها فقط، بل کل الناس مسؤولون عنها، بل وفقاً للنصوص الفقهیه یعد الحاکم الشرعی مسؤولاً عن حمایه البیئه وإقامه الدعوى من أجل تحسین وضع الحیوانات فی بعض الحالات أیضًا.
۲۱۳۴۹.

تقارب قانون البيئة وحقوق الإنسان، مع نظرة إلى الفقة الإسلامي

نویسنده:
منبع: المصطفی المجلد ۴ خریف و شتاء ۲۰۲۴ العدد ۷ 247 - 273

کلیدواژه‌ها: حقوق الإنسان حقوق البیئه الحق فی البیئه التوافق التعارض

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۹
إن العلاقه بین حقوق الإنسان وحمایه البیئه فی القانون الدولی لیست موضوعًا بسیطًا أو واضحًا، مع أن الارتباط بین حقوق البیئه وحقوق الإنسان وتأثیرات القضایا البیئیه على العدید من الحقوق الإنسانیه لا یمکن إنکاره. فی حالات التصادم والتداخل بین المجالات المشترکه لهذین الحقین، فإن عدّ حقوق الإنسان والبیئه إما متوافقه أو متعارضه یُعد أمرًا مفیدًا للغایه فی تحدید الأولویات. ومن خلال الدراسات التی تم إجراؤها، یتضح أن نظره القرآن إلى الطبیعه تختلف تمامًا عن نظره الأدیان والأنظمه القانونیه الأخرى، حیث یتم تقیید حق الإنسان فی الأرض فی بعض الحالات التی تتعارض مع البیئه. وبما أن التأمل والاهتمام بالطبیعه یمکن استنتاجهما من آیات القرآن الکریم وجمیع تعالیم الإسلام، فإن تقارب حقوق البیئه وحقوق الإنسان من منظور الإسلام یُعد أمرًا مقبولًا. 
۲۱۳۵۰.

الخصائص الثقافية والحضارية للديمقراطية الدينية، مع التركيز على المجتمع المثالي المهدوي

نویسنده:
منبع: المصطفی المجلد ۴ ربیع و صیف ۲۰۲۴ العدد ۸ 131 - 154

کلیدواژه‌ها: الدیمقراطیه الدینیه الدیمقراطیه الثقافه الحضاره العقلانیه المهدویه المجتمع المثالی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۵
یُعدّ البحث حول مکانه ودور الشعب فی تأسیس الحکومه وکیفیه إداره المجتمع من الموضوعات المهمّه التی واجهت تحدّیات جدّیه منذ الماضی وحتى الیوم. وتکمن أهمیه تناول هذا الموضوع فی أنّ مسأله الدیمقراطیه ورأی الأغلبیه تُعدّ الیوم من أهم مؤشّرات شرعیه النظام السیاسی فی الخطابات المعاصره. وفی مثل هذه الظروف، یُعدّ طرح نظام قائم على الدیمقراطیه الدینیه فکره جدیده وفعّاله، إذ یواجه هذا النظام أنماط الحکم السائده بتحدٍّ واضح سواء کانت استبدادیه أو وراثیه أو دیمقراطیه. إنّ الدیمقراطیه الدینیه تقوم على رکنین أساسیین: الشرعیه الإلهیه ورأی الشعب. ویظهر التجلّی الکامل للدیمقراطیه الدینیه فی المجتمع المهدوی المثالی، الذی من أبرز خصائصه: وحده الثقافه الدینیه، والرضا العام، والعداله، وتعزیز العقلانیه العامه. وفی هذه المقاله، وبالاعتماد على المنهج التحلیلی – الوصفی، تمّ توضیح مکانه الشعب فی نظام الدیمقراطیه الدینیه، کما تمّ تناول مؤشرات الحُکم الرشید، بالاستلهام من الخصائص الثقافیه والحضاریه للمجتمع المهدوی المثالی.
۲۱۳۵۱.

تحلیل نقش سازماندهی در جنگ احد با تکیه بر آموزه های قرآنی

نویسنده:
منبع: مطالعات قرآن و علوم سال ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۶ 7 - 38

کلیدواژه‌ها: سازماندهی مدیریت قرآن جنگ احد مدیریت اسلامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۱۰
جنگ احد یکی از مهم ترین نبردهای صدر اسلام است که در آن مسلمانان با چالش های جدی در زمینه سازماندهی و مدیریت مواجه شدند. قرآن کریم در سوره آل عمران به تفصیل به این موضوع پرداخته است. در این جنگ، پیامبر اسلام (ص) با بررسی دقیق میدان نبرد و تعیین نقاط استراتژیک، نیروهای خود را به خوبی سازماندهی کرد. پژوهش حاضر به تحلیل اصول سازماندهی مندرج در قرآن کریم که پیامبر اسلام (ص) و یاران او را در طول جنگ احد هدایت کرده است، می پردازد. این تحلیل بر اساس زمان، محیط، الگو و هماهنگی انجام شده است. دستاوردهای پژوهش نشان می دهد که موفقیت در تلاش های معنوی و دنیوی عمیقاً ریشه در شیوه های مدیریت صحیح و تعهد به همبستگی جمعی دارد. این درک ما را تشویق می کند تا بررسی کنیم که چگونه این اصول را می توان در شیوه های سازمانی مدرن ادغام کرد و فرهنگ همکاری و انعطاف پذیری را که در دنیای به سرعت در حال تغییر امروز ضروری است، تقویت کرد. این ادغام نه تنها اثربخشی سازمانی را افزایش می دهد بلکه احساس هدف و تعلق را در میان افراد نیز تقویت می کند و در نهایت منجر به یک جامعه انعطاف پذیرتر و سازگارتر می شود. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی است و از تفاسیر قرآن کریم با بهره گیری از تحلیل مضمون استفاده می کند.
۲۱۳۵۲.

Les fondements juridiques du droit de l'environnement en Islam

نویسنده:
منبع: Al-Mustafa, Volume ۴, l’édition ۱, Juin ۲۰۲۴ 57 - 80

کلیدواژه‌ها: Droit de l'environnement droit islamique de l'environnement principes juridiques institutions juridiques islamiques dispositions juridiques islamiques

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۱۲
Le droit de l'environnement - dans son sens contemporain - est le produit des crises environnementales survenues après la Seconde Guerre mondiale ainsi que des mouvements critiques de la modernité Il s'agit d'une réaction juridique qui, à l'instar des réponses scientifiques, sociales et politiques, cherche à résoudre les graves conflits entre le mode de vie moderne et la préservation de l'environnement. À l'origine, ce cadre juridique n'était pas enraciné dans la tradition religieuse des grandes religions mondiales, ce qui peut expliquer pourquoi l'expression « droit islamique de l'environnement » peut paraître inhabituelle. Cependant, du point de vue de l'Islam, qui aborde tous les aspects de la vie humaine, cette question prend une toute autre dimension. En effet, l'Islam, dès ses prémices, a cherché à établir une relation harmonieuse et complémentaire entre l'homme et son environnement. Cet article est un effort modeste pour mettre en lumière les contributions du droit islamique chiite à la protection de l'environnement. L'auteur reconnaît que l'étude du droit islamique chiite et de l'environnement ne saurait être complète sans aborder les aspects économiques, politiques, artistiques et, surtout, philosophiques de l'Islam. Cependant, le cadre restreint de cet article ne permet pas une analyse exhaustive de ces dimensions. L'article se concentre donc sur trois volets : les fondements juridiques du droit islamiques, les institutions juridiques et les dispositions légales, en examinant leur impact sur l'environnement, tout en réservant l'analyse juridique détaillée pour une prochaine occasion.
۲۱۳۵۳.

شبهه پژوهی تقیه از منظر مفسران فریقین (مطالعه موردی آیات 28 آل عمران، 106 نحل و 28 غافر)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات تفسیر تطبیقی سال ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۸ 84 - 105

کلیدواژه‌ها: فریقین تقیه آیات تقیه تقیه مداراتی شبهه تفسیر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۶
تقیه به عنوان یک آموزه اساسی در ساحت اجتماعی - سیاسی اسلام، همواره موردتوجه تحلیل گران و مفسران بوده است. درحالی که تقریباً تمام مسلمانان بر اصل مشروعیت این مفهوم توافق دارند، برخی از مفسران اهل سنت شبهاتی را نسبت به آن مطرح کرده اند. ازجمله ادله بنیادین این آموزه، آیات قرآن کریم است که در این پژوهش به روش تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، تفسیر این آیات از منظر فریقین موردبررسی قرارگرفته است. هدف اصلی این تحقیق، روشن سازی وضعیت تفاوت یا اشتراک میان دیدگاه شیعه و اهل سنت در خصوص تقیه است. نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که هم شیعه و هم سنی در تعریف و اصول تقیه، هم نظر هستند و هر دو بر اساس آیات قرآن، این عمل را در شرایط اضطراری و به میزان ضرورت مجاز می دانند؛ درعین حال، این ضرورت تعیین کننده کیفیت عمل تقیه است که ممکن است به شکل کتمانی، زبانی یا عملی باشد. به جز برخی مفسران با رویکرد ظاهرگرایانه یا سلفی، مفسران دیگر به تفسیر مشترکی از این آموزه دست یافته اند.
۲۱۳۵۴.

نقد دیدگاه مفسران فریقین درباره نوع طلاق پس از ایلاء (بائن یا رجعی) در آیات 226 و 227 سوره بقره(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات تفسیر تطبیقی سال ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۸ 258 - 283

کلیدواژه‌ها: ایلاء طلاق بائن طلاق رجعی آیه 226 بقره آیه 227 بقره آیات الاحکام احکام خانواده

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۶
ایلاء در عرب جاهلی، دست آویزی برای آزار زنان بود که مرد سوگند یاد می کرد بیشتر از چهار ماه یا تا ابد با همسر خود همبستر نشود؛ بدین گونه زن در سرگردانی شوهردار بودن یا بی شوهری می ماند. خداوند برای دفاع از حقوق زن، در آیات 226 و 227 سوره «بقره» در مسئله ایلاء به مردان چهار ماه مهلت داده و آنان را میان رجوع یا طلاق زن مخیر ساخت. مسئله اصلی در این پژوهش، نقد دیدگاه مفسران درباره نوع طلاق پس از ایلاء در این آیات با روش توصیفی-تحلیلی است. یافته های تحقیق نشان می دهد دیدگاه تحقق طلاق بائن پس از ایلاء با چالش هایی روبه روست؛ زیرا استدلال به تقابل واژگان «فاؤُا» و «عَزَمُوا الطَّلاقَ» در آیات، ناتمام است؛ از سویی طلاق پس از ایلاء از قلمرو طلاق بائن خارج است. همچنین در مقابل احادیث بیانگر طلاق بائن، روایات معارضی است که این دسته از روایات، صلاحیت مقاومت در برابر آن را ندارند. دیدگاه تحقق طلاق رجعی نیز با استدلال به قاعده اصل رجعی بودن، دقیق به نظر نمی رسد؛ زیرا استدلال به این اصل، در گرو عدم وجود دلیل مخالف است؛ درحالی که موارد مشمول طلاق بائن در بحث ایلاء نادیده گرفته شده و امکان تحقق چنین شرایطی نفی نمی گردد. بر اساس دیدگاه برگزیده، آیه محل بحث و روایات مفسر آن، اطلاق دارند؛ بنابراین طلاق مذکور، مطلق است و باید به تفصیل قائل شد؛ یعنی طلاق پس از ایلاء با توجه به شرایطی همچون صغیره بودن زن، عدد طلاق، بذل و فدیه دادن زن، می تواند بائن یا رجعی باشد.
۲۱۳۵۵.

کارکردهای حفظ قرآن در سبک زندگی اجتماعی در اندیشه امام خامنه ای

نویسنده:
منبع: مطالعات قرآن و علوم سال ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۶ 284 - 311

کلیدواژه‌ها: حفظ قرآن کریم سبک زندگی امام خامنه ای کارکرد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۴
حفظ قرآن کریم، به عنوان یکی از مصادیق انس با قرآن، زمینه ساز شکل گیری سبک زندگی مبتنی بر آموزه های وحیانی و روایات و ارتقای سلامت اجتماعی است. بر اساس متون دینی، حفظ قرآن دارای مراتب مختلف با کارکردهای متفاوت در دستیابی به سبک زندگی مطلوب است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکردهای حفظ قرآن در سبک زندگی اجتماعی، بر مبنای گزاره های وحیانی و با تأکید بر دیدگاه های رهبر معظم انقلاب، با روش کتابخانه ای و رویکرد تحلیلی-توصیفی و تحلیل محتوا انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برجسته ترین کارکردهای حفظ قرآن عبارتند از: نقش آفرینی اجتماعی، بهره مندی از آموزه های اخلاقی، تقویت سرمایه های فرهنگی، تعاملات اجتماعی، تحول فردی و اجتماعی، ترویج و نهادینه سازی فرهنگ قرآنی و تحولات عملی. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حفظ صرف الفاظ قرآن، با وجود اهمیت آن، به تنهایی تأمین کننده تمامی مزایای ذکرشده در متون دینی نیست و صرفاً برخی از مؤلفه های رفتاری را تحت تأثیر قرار می دهد. در مراتب بالاتر، حفظ مفاهیم قرآن کریم، علاوه بر موارد پیشین، بر حوزه دانشی جامعه نیز اثرگذار بوده و زمینه را برای تغییر رفتار و انطباق آن با سبک زندگی مبتنی بر آموزه های قرآن فراهم می سازد.
۲۱۳۵۶.

ارزیابی تفسیر علمی طنطاوی در الجواهر فی تفسیر القرآن

نویسنده:
منبع: مطالعات قرآن و علوم سال ۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۶ 346 - 382

کلیدواژه‌ها: دیدگاه طنطاوی تفسیر علمی مبانی تفسیری طنطاوی لوازم دیدگاه طنطاوی و جایگاه الجواهر در تفسیر علمی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۱۷
در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی، دیدگاه منبع انگاری قرآن برای علوم تبیین شده است؛در این دیدگاه قرآن منبع و ذخیره علوم تجربی و انسانی شمرده است؛ طنطاوی یکی از نظریه پردازان منبع انگاری قران نسبت به علوم می باشد. هدف اصلی در این پژوهش ارزیابی و سنجش دیدگاه طنطاوی، بر اساس منطق قرآن است. برای روشن شدن حقیقت، لازم است که تفسیر علمی قرآن از  منظر موافقان و مخالفان بیان گردد، در نهایت به یافته های زیر رسیدیم: دیدگاه طنطاوی درباره تفسیر علمی قرآن، شامل سه جنبه زیر می باشد؛ الف مبانی که در آن معتقد به تناظر قرآن با طبیعت، گستره رسالت قرآنی، اهتمام قرآن بر آیات آفاق وانفس و مبین بودن قرآن برای همه امور است؛ واقعیت این است که امور یادشده همبسته با منبع بودن قرآن برای علوم نمی باشد. در جنبه دوم، طنطاوی بر منبع بودن به اموری استدلال کرده است؛ اما ارزیابی این پژوهش، نشان می دهد که دلایل، منبع انگاری قرآن نسبت به علوم، غیر تام است.  جنبه سوم دیدگاه تفسیر علمی قرآن از نظر طنطاوی لوازم و پیامدهای این نظریه است که مطابق فحص این پژوهش، دیدگاه طنطاوی، منجر به پیامدهای ناموجه و غیرمعقول مانند تفسیر به رأی، می شود. در نتیجه رسالت اصلی قرآن هدایت و تربیت انسان است آموزش علوم تجربی، از مقاصد اصلی قرآن نمی باشد. بلکه شایسته نیست برخی از نظریات مربوط به علوم تجربی و طبیعی، محمل مراد جدی آیات قرآن واقع شود.
۲۱۳۵۷.

بازشناسی و تحلیل معانی «استحسان» در اصول فقه امامیه و اهل سنت با رویکرد تقریبی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
منبع: پژوهش های اصولی سال ۱۱ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴۱ 95 - 116

کلیدواژه‌ها: تقریب استحسان منابع تشریع کاشفیت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۱۶
استحسان، یکی از منابع اختصاصی تشریع نزد برخی از مذاهب اهل سنت مانند، حنفیه و مالکیه است. برخی دیگر مانند، شافعیه به شدت با آن مخالفت کرده و آن را نوعی لذت جویی و یا شریعت سازی دانسته اند. امامیه نیز با آن مخالفت نموده و آن را مردود دانسته اند. مخالفت امامیه، این انگاره را به وجود آورده که مذهب امامیه در مقابل مجموع اهل سنت قرار گرفته است و با آنان در این مسئله تباین کلی دارد. یافته های پژوهش حاضر با بررسی این انگاره عبارت اند از: الف) مجموع اهل سنت درباره حجیت استحسان وحدت نظر ندارند. ب) موافقان استحسان معانی مختلفی از آن ارائه داده اند که عبارت اند از: 1. خوشایندی شخصی ۲. دلیل غیر قابل ذکر ۳. تشخیص مقادیر و موضوعات ۴. عدول از قیاس به سبب وجود دلیل ۵. تخصیص قیاس به سبب مخصّص. ج) امامیه معنای سوم و پنجم را پذیرفته و با عناوین دیگری از آن یاد کرده اند، کما اینکه معنای اول و دوم را مردود دانسته و نسبت به معنای چهارم قائل به تفصیل شده اند. اگر سبب عدول، نص، اجماع، ضرورت، عرف یا مصلحت باشد آن را پذیرفته و با اصطلاحات دیگر از آن نام برده اند و اگر سبب عدول، قیاس خفی باشد، آن را مردود دانسته اند. د) با رویکرد تقریبی، نقاط مشترک میان امامیه و سایر مذاهب در این مسئله برجسته شده و رویکرد تقابلی به رویکرد تعاملی سوق داده می شود و جمیع فروع فقهی که بر اساس نقاط مشترک استنباط شده، مورد توافق طرفین قرار گرفته و از ابطال آراء یکدیگر اجتناب می گردد.
۲۱۳۵۸.

Analyse critique des lectures de la démocratie religieuse par certains penseurs occidentaux

نویسنده:
منبع: Al-Mustafa, Volume ۴, l’édition ۲, Decembre ۲۰۲۴ 311 - 350

کلیدواژه‌ها: Théorie de la démocratie religieuse selon l’Ayatollah Khamenei (qu’Allah prolonge son ombre) démocratie religieuse Occidentaux et démocratie religieuse théocratie théo-démocratie démocratie

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۱
La théorie de la démocratie religieuse, formulée par l’Ayatollah Khamenei (qu’Allah prolonge son ombre), fait depuis plus de deux décennies l’objet d’une élaboration approfondie en tant que modèle de gouvernance du système de la République islamique. La présente étude, fondée sur une méthode descriptive et analytique, vise à examiner les lectures proposées par des chercheurs occidentaux dans le domaine de la politique et des sciences politiques — notamment au cours des deux dernières décennies — concernant la nature du régime de la République islamique, et à les analyser à la lumière de la conception de l’Ayatollah Khamenei. L’analyse des textes occidentaux, en particulier ceux rédigés durant la période d’élaboration de cette théorie par le Guide suprême de la Révolution, révèle une diversité d’approches quant à la nature et à la typologie du régime iranien, qu’on peut regrouper en trois catégories principales :1) approche qui qualifie le système politique iranien de théocratique ; 2) approche qui le considère comme une forme de théo-démocratie ; 3) approche qui le reconnaît comme un régime démocratique. Les résultats de l’étude révèlent que le critère d’évaluation adopté par ces chercheurs repose sur le modèle de la démocratie occidentale et ses caractéristiques idéales. Le premier groupe, en négligeant les réalités concrètes de la société iranienne, tend à ignorer l’aspect populaire du régime. Le second, bien qu’il reconnaisse le rôle de la volonté populaire, cherche à présenter les éléments démocratiques du système comme étant superficiels et purement symboliques. Le troisième point de vue, plus réaliste et rigoureux, tout en soulignant certaines difficultés, affirme explicitement le caractère démocratique du régime.
۲۱۳۵۹.

بررسی «قصه دزد و قاضی بغداد و مباحثه کردن دزد با قاضی و احوالات ایشان» از نسخه جامع الحکایات

نویسنده:
منبع: هنر و ادبیات تطبیقی سال ۲ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 55-74

کلیدواژه‌ها: ادبیات عامه ؛ جامع الحکایات دزد و قاضی مناظره آموزشی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
جامع الحکایات نام نسخه ای با چهل و شش داستان از افسانه های عامیانه مشهور و غیرِ مشهور است؛ به گفته گلچین معانی این نسخه، در آغاز سده یازدهم برای جلال الدین محمد اکبرشاه (963- 1014) در هندوستان گردآوری شده است. بررسی مباحثه دزد و قاضی از داستان های عامیانه مشهور جامع الحکایات به روش توصیفی- تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای برای پاسخ به این پرسش انجام شد: 1) یک نویسنده مسلمان و آگاه به آموزه های قرآن چگونه می تواند از بی عدالتی های پنهان معتمدین جامعه بگوید و به مردم اعتماد بدهد که در کنار آن ها از نابرابری باخبر و موظف به انتقاد است؟ یافته های پژوهش نشان می دهند: نویسنده در این مناظره، نمایشی با دو شخصیت آفریده است، تا آن ها در یک مسابقه هوش و دانش و حافظه برای بقا بجنگند؛ او با خلق مهارت سخنوری هر شخصیت، نهایت هوش و دانش خود را برای پیشبرد درون مایه داستان به کار گرفته و زمینه فکری خود را در این جدال پوشش داده است. در مباحثه دزد و قاضی رابطه میان زبان، قدرت و ایدئولوژی نشان داده می شود. در واقع، نویسنده مسلمانِ این قصه، سخنوری (نقش زبان و ابزار قدرت) دزد را برابر قدرت مشروع اجتماعی قاضی می گذارد و سلاح اعتقاد اسلامی خود را با هدف فروپاشی نابرابری و ایجاد تغییر اجتماعی در اختیار دو شخصیت داستانش قرار می دهد. او آگاهانه و رویاپردازانه برای نشاط ذهنی شنونده، قاضی را در مقابل دانایی و سخنوری بیش تر دزد، تسلیم و ناتوان می سازد؛ و مخاطب را به علم اندوزی در زمینه های مختلف و به دست آوردن مهارت های فردی و اجتماعی تشویق می کند؛ تا رابطه مؤثر زبان، قدرت و اعتقاد به تصویر درآید.
۲۱۳۶۰.

Re-reading the Position of Women in Islamic-Iranian Mystical Texts (With Reference to Attar and Rumi’s Works)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: Critical Literary Studies, Vol ۶, No ۱, Autumn and Winter ۲۰۲۳-۲۰۲۴ 159 - 178

کلیدواژه‌ها: Islamic - Iranian Mysticism Mystical Texts Women Attār Rumi

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۰۰ تعداد دانلود : ۹۶۱
Contrary to the traditional disciple-making efforts presented by commentators of mystical works, which aim to consolidate a fanatical attitude towards mysticism and hide any epistemological defects, these works have their own disadvantages, similar to any other knowledge system. One of these disadvantages is the categorization of "women," which, due to the continuation of the patriarchal worldview and the Mithraic origin of Iranian-Islamic mysticism, has been approached with a dogmatic and gender-oriented perspective. Therefore, within the mystical tradition, despite occasional praises given to women in Sufi works, they are generally regarded as symbols of evil passion, and the love for them is seen as figurative and lustful. In these instances, the mystical texts acknowledge their own stance, and, often in contrast to the efforts of their fanatical admirers, provide an opportunity for so-called "destructive" analyses. The present article examines the contradictions within the works of two renowned mystical poets, Attar and Rumi, specifically regarding their portrayal of "woman". By adopting a deconstructive approach, often utilizing textual evidence, it aims to highlight their patriarchal attitude. Consequently, it concludes that while researchers of mystical works have often attempted to absolve the mystic poets of their patriarchal or misogynistic gender-oriented views, the mystics themselves have not done so.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان