مطالب

در این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش ها بودیم که وضعیت آموزش مجازی در دوران کرونا به چه صورت است و چه پیامدها و عللی می تواند به دنبال داشته باشد؟ برای بررسی این پرسش ها از روش نظریه زمینه ای استفاده شد. شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد نیز به عنوان میدان پژوهش انتخاب گردید. برای دستیابی به فهمی غنی و فربه از تغییرات صورت گرفته، با دانش آموزان مصاحبه عمیق انجام دادیم. نمونه گیری تا رسیدن به مرحله اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت با 21 دانش آموز مصاحبه عمیق صورت گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از کدگذاری سه مرحله ای باز، گزینشی و محوری استفاده شد. از تحلیل مصاحبه با دانش آموزان 14 مقوله و 109 کد به دست آمد. «جامعه پذیری نارسا» نیز به عنوان مقوله هسته انتخاب شد. تغییر شکل نظام آموزشی، روابط انسانی تحول یافته و مسأله مندی اوقات فراغت شرایط علی جامعه پذیری نارسا بودند. دو شرط مداخله گر به نام شرایط روحی_روانی دانش آموزان و تعامل خانواده و آموزش و دو شرط زمینه ایِ زیرساخت ناکافی و نابرابری نیز استخراج شد. در این شرایط، دانش آموزان دست به دو کنش هرزرویی و پرسه زنی می زنند. مسأله مند شدن نقش دانش آموزی، افت کیفیت آموزش، گسترش آسیب های اجتماعی و فرصت های مجازی به عنوان پیامدهای جامعه پذیری نارسا از دل مصاحبه با دانش آموزان استخراج شد.

هدف پژوهش حاضر واکاوی تولیدات علمی مرتبط با کلاس های چندپایه جهت تبیین نقاط قوت و ضعف آن برای پژوهشگران و علاقمندان کلاس های چندپایه می باشد. روش ها : جامعه و نمونه پژوهشی تمام تولیدات علمی (اسناد) پایگاه استنادی اسکوپوس متعلق به کل کشورهای جهان از ابتدا تا پایان سال 2023 می باشند که به بررسی کلاس های چندپایه پرداخته اند. اطلاعات با روش پژوهش علم سنجی گردآوری و با نرم افزار علم سنجی وی-ا-اس ویوئر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: بیشتر اسناد در قالب مقاله (Article)؛ برترین نشریه (SAE Technical Papers) (14 سند)؛ برترین سازمان حمایت کننده (National Natural Science Foundation of China)؛ پرتالیف ترین نویسنده «بارتز » (11 سند) و پراستنادترین نویسنده، «سجّاد و همکاران» (485 استناد)؛ پرکارترین مؤسسه/ (UCL Institute of Education)؛ برترین کشورها از نظر تعداد مقاله، ایالات متحده، بریتانیا و چین و پرتکرارترین واژگان در کل مقالات؛ (چندپایه)، (معلم) و (آموزش) می باشند. نتیجه گیری: حوزه پژوهشی کلاس های چندپایه، به توجّه بیشتری نیاز دارد. نبود نرم افزار فارسی و عدم امکان ارایه اطلاعات توسط پایگاه های فارسی از محدودیت ها می باشند.

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی مهارت های نرم ضروری در حرفه معلمی، با اتخاذ رویکرد آمیخته از نوع اکتشافی انجام شده است. بخش کیفی با روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا شد؛ مشارکت کنندگان با راهبرد ملاکی، از میان معلمان باتجربه و متخصصان موضوعی انتخاب شده و پس از 14 مصاحبه اشباع داده ها حاصل شد. داده ها با استفاده از فن مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش کلایزی تحلیل شد. پس از دسته بندی یافته های مرحله قبل با مراجعه به کارشناسان در قالب مراحل فن دیمتل میزان تأثیرگذاری و تأثیرپذیری هریک از ملاک ها محاسبه شد. در نهایت 19 زیرمضمون شناسایی و در قالب هفت مضمون اصلی شامل مسئولیت پذیری، بهسازی، برون گرایی، تطبیق پذیری، عاملیت فردی، کاراندیشی و عاملیت تربیتی طبقه بندی شد. 5 ملاک اول به ترتیب میزان تأثیرگذاری شامل حساسیت اخلاقی، پاسخگویی، مربیگری، تعهد و وظیفه شناسی است. نتایج بیانگر گستره وسیع مهارت های نرم ضروری برای حرفه معلمی است و ضرورت تدوین سازوکاری علمی، شواهدمحور برای سنجش دقیق آنها پیش از ورود به حرفه معلمی آشکار است.

هدف این پژوهش شناسایی و ارزشیابی کیفیت مولفه های آموزش مجازی در دوره دوم متوسطه شهر تبریز بود. این پژوهش به روش ترکیبی از نوع راهبرد اکتشافی متوالی است. در مرحله کیفی از روش تحلیل محتوای عرفی و در مرحله کمی تحقیق پیمایشی-توصیفی استفاده شد. مشارکت کنندگان بخش کیفی اساتید و معلمان با سابقه بیش از ده سال در حوزه تعلیم و تربیت شهر تبریز بودند که تعداد 19نفر به صورت گلوله برفی، جهت مصاحبه عمیق انتخاب شدند. همچنین نمونه آماری بخش کمی نیز شامل 385 نفر از دانش آموزان بود که به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها در بخش کیفی از تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش های تحلیل عاملی تاییدی و آزمون t تک نمونه ای استفاده شد. نتایج بخش کیفی شامل 33 مضمون فرعی و 11 مضمون اصلی بود که عبارت بودند از: بعد فناورانه آموزش مجازی، سیاست های کلان کشور، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، محتوای دوره آموزش مجازی، سنجش متناسب با زیست بوم جدید آموزشی، طراحی آموزشی اثربخش، ابعاد فرهنگی آموزش و یادگیری مجازی، کفایت بودجه آموزش، توانمند سازی کنشگران آموزش مجازی، مدیریت کلاس برای تدریس اثربخش و یادگیری فعال و سواد رسانه ای.نتایج کمی نشان داد که کیفیت آموزش مجازی در سطح پایینی قرار دارد. کیفیت آموزش مجازی در حوزه های فناورانه آموزش مجازی، سیاست کلان کشور، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، طراحی آموزشی اثربخش، کفایت بودجه آموزشی، توانمندسازی کنشگران، مدیریت کلاس برای تدریس از نظر دانش آموزان در سطح پایین تری قرار دارد

هدف از این مطالعه، ساخت و اعتباریابی مقیاس ارزیابی رفتار کاری نوآورانه معلمان تربیت بدنی بود. روش ها : نخست با بررسی پیشینه رفتار کاری نوآورانه، پرسشنامه ای مقدماتی حاوی 33 سؤال تهیه شد و در اختیار 9 نفر از خبرگان قرار گرفت. برای بررسی روایی، سازگاری درونی و تکرارپذیری پرسشنامه از نسبت روایی محتوایی، شاخص روایی محتوایی، ضریب آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. همچنین در جریان بررسی و تحلیل گویه ها، 9 گویه از پرسشنامه مقدماتی دارای (75/0>CVR) بودند که از لیست سؤالات حذف گردید؛ و شاخص روایی محتوا پرسشنامه نهایی (88/0S-CVI/Ave=) حاصل گردید. سپس یک مطالعه بر روی 155 معلم تربیت بدنی انجام شد؛ تا بازخورد آنان در مورد وضوح، درک و قابلیت اطمینان پرسشنامه دریافت شود. تحلیل عاملی اکتشافی 21 گویه را در سه عامل (ایده پردازی، ترویج و ارتقای ایده، پیاده سازی و اجرای ایده) مبتنی بر مدل جانسن (2000) و هلمن و همکاران (2012) شناسایی کرد؛ که 73/61 درصد از کل واریانس توسط این مدل تأیید شد. تحلیل عامل تأییدی برای بررسی روایی سازه پرسشنامه رفتار کاری نوآورانه معلمان تربیت بدنی انجام شد؛ و نتایج نشان داد که شاخص های برازش در دامنه قابل قبول قرار دارند؛ و شاخص RMSEA نیز کمتر 05/0 بود؛ بنابراین روایی سازه مورد تأیید است. همچنین یافته ها نشان دهنده همسانی درونی بالا (938/0=آلفای کرونباخ) و همبستگی مثبت معنادار بین تمام ابعاد سه گانه پرسشنامه بود. پرسشنامه حاضر می تواند به عنوان ابزاری مناسب برای سنجش رفتار کاری نوآورانه معلمان تربیت بدنی مورد استفاده قرار گیرد؛ و حتی می توان از آن، جهت ارزیابی و گزینش معلمان نوآور تربیت-بدنی استفاده کرد.

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی در رابطه اعتیاد اینترنتی با اضطراب و افسردگی در نوجوانان و بررسی تغییرناپذیری بر اساس جنسیت بود. در یک طرح همبستگی تعداد 377 نفر از نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله ساکن شهر تهران در مردادماه 1403 با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و آزمون اعتیاد اینترنتی (IAT)، سیاهه انعطاف پذیری شناختی (CFI)، سیاهه اضطراب بک (BAI) و مقیاس افسردگی نوجوانان کوتچر (KADS) را تکمیل کردند. تحلیل چندگروهی با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-MGA)  نشان داد که اثر غیرمستقیم اعتیاد اینترنتی به واسطه انعطاف پذیری شناختی بر اضطراب معنادار (05/0>P) و بر افسردگی غیر معنادار است (0.05<P). در هر دو گروه دختران و پسران اثرات غیرمستقیم اعتیاد اینترنتی به واسطه انعطاف پذیری شناختی بر اضطراب و افسردگی غیرمعنادار بودند (0.05<P). اما تفاوت معناداری بر اساس جنسیت وجود نداشت (0.05<P). به نظر می رسد انعطاف پذیری شناختی می تواند کیفیت اثرگذاری اعتیاد اینترنتی بر اضطراب و افسردگی را توضیح دهد. بر این اساس به مشاوران و درمانگران پیشنهاد می شود بر بهبود انعطاف پذیری شناختی متمرکز شوند.  

پیشینه و اهداف: مشارکت والدین در فعالیت های آموزشی امروزه یکی از نیازهای آموزشی تعلیم و تربیت است. اما گاهی این مشارکت به صورت مداخله و دخالت درکار معلم خود را نشان می دهد. هدف از این پژوهش واکاوی ادراک معلمان دوره ابتدایی درباره مداخله والدین در فعالیت های آموزشی است. روش ها : روش این پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی می باشد. مشارکت کنندگان پژوهش20 نفر از معلمان ابتدایی شهر سبزوار در سال 1403 می باشند. روش نمونه گیری هدفمند بود. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع آوری شد و تا مرحله اشباع نظری اطلاعات ادامه یافت. یافته ها: یافته ها با استفاده از دو مرحله کدگذاری استراوس وکوربین تحلیل شد. نتایج در قالب 5 کد محوری طبقه بندی شد. یافته های پژوهش بیانگر انواع مداخلات رایج والدین، مداخلات ضروری والدین، تعیین قواعد و حد و مرز برای مداخلات والدین و راهکارهای مدیریت مداخله والدین و آسیب های مداخلات است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که از دیدگاه معلمان، مداخله والدین در قالب چارچوب و تا جایی که حوزه تخصصی کار معلمان را تهدید نکند پذیرفتنی است. پیشنهاد می شود برای موثرتر کردن مداخلات والدین و بهبود روابط معلمان و اولیاء جلسات توجیهی برگزار شود و انتظارات هر یک از اعضا مشخص گردد. دخالت والدین در فرآیند آموزشی یکی از عوامل کلیدی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان است. اما این دخالت، در برخی موارد، می تواند تأثیرات منفی بر عملکرد آموزشی و روانی دانش آموزان و همچنین بر کیفیت آموزش معلمان داشته باشد. بررسی این تأثیرات منفی در جهت شناخت و رفع نقاط ضعف احتمالی در نظام آموزشی ضروری است.

هدف: درک ناکافی از پویایی های علّی و شبکه ای میان ملاک های ارزیابی، به ویژه در حوزه عملکرد معلمان در بستر یادگیری الکترونیکی، چالشی بنیادی و مانعی جدی در دستیابی به ارزیابی های روا، عادلانه، دقیق و توسعه ای است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل روابط علّی میان ملاک های ارزیابی عملکرد معلمان در محیط های یادگیری الکترونیکی و همچنین زمینه سازی برای ارتقای دقت ارزیابی و توسعه چارچوب تصمیم گیری مبتنی بر روابط میان ملاک ها انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش با طرح روش های آمیخته (کیفی و کمّی) اجرا گردید. در بخش کیفی، با بهره گیری از روش نظریه داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان آکادمی برنامه نویسی یاسان انجام شد. تحلیل داده ها در سطح نظم دهی مفهومی به شناسایی ۱۱۶ نشانگر و دسته بندی آنها در قالب ۱۹ ملاک و ۵ عامل منجر گردید. در بخش کمّی، مبتنی بر روش همبستگی ، داده های پرسشنامه مقایسات زوجی از پنج کارشناس با روش چندملاکی دیمتل تحلیل شد تا روابط میان ملاک ها بررسی گردد. یافته ها: تحلیل دیمتل نشان می دهد ملاک های «دیدگاه متعهدانه به آموزش»، «اشتیاق به تدریس-یادگیری» و «کشف و ارتقای قابلیت های یادگیرندگان» تأثیرگذارترین و ملاک های «روش تدریس»، «مدیریت کلاس» و «تعامل» بیشترین تأثیرپذیری و بالاترین سطح تعامل با سایر ملاک ها را داشتند. نتیجه گیری: تمرکز بر ملاک های تأثیرگذار و دارای تعامل بالا با سایر عوامل، امکان طراحی نظام های ارزیابی دقیق، پویا و مؤثر عملکرد معلمان در یادگیری الکترونیکی را فراهم می کند. این رویکرد، مبنایی ساختاریافته برای تصمیم گیری به موقع و مبتنی بر شواهد در اختیار مدیران آموزشی قرار می دهد.

زمینه و هدف: همزمان با گسترش رفتارهای اعتیادی نوپدید و افزایش مصرف مواد و الکل بین جوانان، توجه به سازوکارهای روان شناختی زیربنایی این رفتارها بیش از پیش اهمیت یافته است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر مدل یابی رابطه گرایش به مصرف الکل و اعتیاد به فضای مجازی با نقش میانجی تنظیم هیجان در دانشجویان بود. روش: روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانشجویان دانشگاه ملایر در سال تحصیلی 1404-1405 بود که نمونه مورد پژوهش به تعداد 250 نفر و به شیوه در دسترس از بین آنها انتخاب شده و به ابزار پژوهش شامل پرسشنامه گرایش به مصرف الکل شیخ (1393)، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998) و پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان گراتز و روئمر (2004) پاسخ دادند. داده های گردآوری شده در نرم افزار SPSS نسخه 26 وارد شدند. همچنین برای آزمون مدل مفهومی پژوهش و بررسی اثر مستقیم مصرف الکل بر اعتیاد به فضای مجازی و نیز اثر غیرمستقیم آن از طریق تنظیم هیجان، از تحلیل مسیر در نرم افزار AMOS نسخه 24 استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد دشواری در تنظیم هیجان (0/28=β) اثر مستقیم و معنادار بر گرایش به الکل داشت؛ اعتیاد به فضای مجازی والدین (0/34=β) اثر مستقیم و معنادار بر دشواری در تنظیم هیجان داشت. اعتیاد به فضای مجازی (0/30-=β) اثر مستقیم و معنادار بر گرایش به الکل داشت همچنین نتایج نشان داد که دشواری در تنظیم هیجان در رابطه بین گرایش به الکل و اعتیاد به فضای مجازی (0/098=β) نقش میانجی داشت (0/05>p). نتیجه گیری: این نتایج از چارچوب های فراتشخیصی در آسیب شناسی اعتیاد حمایت می کند که بر نقش فرایندهای هیجانی به عنوان حلقه واسط میان آسیب پذیری های فردی و بروز رفتارهای اعتیادی تأکید دارند. بنابراین، مداخلات پیشگیرانه و درمانی متمرکز بر بهبود مهارت های تنظیم هیجان می توانند در کاهش همزمان گرایش به مصرف الکل و اعتیاد به فضای مجازی مؤثر باشند.

زمینه و هدف:  تحرک اجتماعی به عنوان جابجایی افراد در وضعیت ها و موقعیت های مختلف، موضوعی بحث انگیز است. هدف پژوهش حاضر بررسی تحرک اجتماعی بین نسلی و درون نسلی در شهر یاسوج است.روش و داده ها: این پژوهش پیمایشی بر روی 115 خانواده که پدر در قید حیات، و دارای دو فرزند بالای 25 سال بودند انجام و اطلاعات مورد نیاز به طور جداگانه از پدر، فرزند ارشد و فرزند آخر جمع آوری شده است. جهت سنجش تحرک اجتماعی بین نسلی، جایگاه فرزند ارشد با پدر و برای سنجش تحرک درون نسلی، جایگاه فرزند ارشد با فرزند آخر در چهار حوزه اقتصادی، منزلت اجتماعی، تحصیلات و پایگاه شغلی، مورد مقایسه قرار گرفت و نتایج به صورتِ تحرک صعودی، نزولی، و بدون تحرک، دسته بندی شدند.یافته ها: نتایج تحرکِ بین نسلی نشان داد، فرزندان ارشد در مقایسه با پدران در حوزه اقتصادی و منزلت اجتماعی دارای تحرک نزولی اما در حوزه تحصیلات و پایگاه شغلی دارای تحرک صعودی اند. به علاوه، بین سن و جنس شان با شانس تحرک صعودی رابطه وجود دارد. نتایج تحرک درون نسلی نشان داد فرزندان آخر در مقایسه با فرزندان ارشد در حوزه اقتصادی و منزلت اجتماعی دارای تحرک نزولی هستند اما در تحصیلات و پایگاه شغلی دارای تحرک صعودی اند. همچنین، بین سن و محل تولد با شانس تحرک صعودی رابطه وجود دارد.بحث و نتیجه گیری: با استناد به یافته ها، اکثریت فرزندان ارشد نسبت به پدران، و اکثریت فرزندان آخر نسبت به فرزندان ارشد، دارای تحرک اجتماعی نزولی می باشند. اگرچه، بخش عمده ای از تحرک اجتماعی متاثر از عوامل سطح کلان است اما عوامل خرد مانند سن بالاتر و جنسیت مذکر در شانس تحرک صعودی بین نسلی و سن بالاتر و تولد در روستا شانس تحرک صعودی درون نسلی را بیشتر می کنند.پیام اصلی: مطالعه نشان می دهد تحرک اجتماعی در ایران چه بین نسلی و چه درون نسلی، به صورت نزولی است. تحرک صعودی بین نسلی و درون نسلی بیانگر پویایی هر جامعه است و روندهای موجود بیانگر چالش هایی است که جامعه عشیره ای در زمینه تحرک اجتماعی با آن مواجه است. 

امروزه فناوری های نوین مانند سیستم های هوشمند مدیریت ترافیک، وسایل نقلیه خودران و الکتریکی، پلتفرم های اشتراک گذاری سفر، اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی و داده های بزرگ به عنوان راهکارهای مؤثر در بهبود کارایی و پایداری حمل ونقل شناخته شده اند. این پژوهش با هدف تبیین نقش فناوری های نوین در بهبود سیستم های حمل ونقل عمومی در بازه زمانی زمستان ۱۴۰۴ در شهر قزوین انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی-توسعه ای و از نظر ماهیت کیفی و اکتشافی است. در فاز کیفی، با ۱۲ نفر از خبرگان جامعه شهری که با روش گلوله برفی شناسایی شدند، مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت تا مؤلفه های بومی استخراج گردند. داده های این تحقیق از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با طیفی از متخصصان حوزه های شهرسازی، حکمرانی و توسعه شهری جمع آوری شد. تحلیل این داده ها با استفاده از تکنیک کدگذاری کیفی (باز و محوری) در محیط نرم افزارهای تحلیل داده کیفی (مانند MAXQDA) انجام پذیرفت. تحلیل داده های کیفی نشان داد که عوامل اصلی مؤثر بر بهبود وضعیت سیستم حمل ونقل عمومی، بر اساس مدل ساختاری، ترکیبی از فناوری های نوین (سیستم های نوین حمل ونقل، ناوبری هوشمند) و عوامل نرم افزاری-اجتماعی (مؤلفه های اجتماعی) هستند. تحلیل یافته ها نشان می دهد که در شهر قزوین، بهبود وضعیت سیستم حمل ونقل عمومی بیشتر مدیون «هوشمندی فرآیند» تا «تغییر ساختار سخت افزاری» بوده است. یعنی، سیستم های موجود با استفاده از ناوبری هوشمند (تاکسی های آنلاین) و سیستم های پرداخت الکترونیکی، کارآمدتر شده اند.

پژوهش حاضر با هدف آزمون روانسنجی پرسشنامه صدا بیزاری در بین گروهی از نوجوانان ایرانی انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان سنین 12 تا 18 ساله شهر ارومیه در سال 1403 بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 380 نفر انتخاب شدند. پس از ترجمه و اخذ نظرات کارشناسان خبره و آزمودنی ها، روایی صوری مقیاس تأیید شد. برای انجام تحلیل های آماری از نرم افزار AMOS و SPSS استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که در نمونه نوجوانان ایرانی ساختار تک عاملی مقیاس با داده ها برازش مطلوبی داشت. نتایج مربوط به همبستگی بین این مقیاس با مقیاس حساسیت به صدای واینشتاین به طور تجربی از روایی همگرا نسخه تجدیدنظر شده مقیاس میسوفونیا حمایت کرد. مقادیر ضرایب همسانی درونی نسخه تجدیدنظر شده مقیاس 93/0 به دست آمد. در مجموع، نتایج مطالعه حاضر نشان داد که پرسشنامه صدا بیزاری برای سنجش میسوفونیا در نوجوانان ایرانی ابزاری روا و پایا است. این ابزار می تواند جهت اندازه گیری صدا بیزاری در بخش های پژوهشی و درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

شیوع مواد مخدر و روانگردان در خاورمیانه، به ویژه در عراق و کشورهای همجوار، تهدیدی چندبعدی برای سلامت جامعه، ثبات سیاسی و امنیت منطقه ای محسوب می شود. عراق به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی حساس و هم مرزی با کشورهای تولیدکننده و مسیرهای ترانزیت، نقش محوری در شبکه قاچاق منطقه ای دارد. این مطالعه با هدف بررسی امکان سنجی و ارائه چارچوب همکاری استراتژیک میان عراق و کشورهای همجوار، مؤلفه های کلیدی همکاری منطقه ای را شناسایی و در سه محور فنی، مالی و محیطی–سازمانی دسته بندی می کند. یافته ها نشان می دهد که همکاری منطقه ای یک سازه چندبُعدی است؛ بعد محیطی–سازمانی شامل حاکمیت، قوانین، اعتماد و شرایط امنیتی نقش تعیین کننده دارد، در حالی که ابعاد فنی و مالی با تمرکز بر زیرساخت ها، فناوری های نظارتی و تأمین منابع پایدار، نقش تقویت کننده و تسهیل کننده ایفا می کنند. مدل مفهومی ارائه شده نشان می دهد که تعامل هم زمان این سه بعد، اثرگذاری همکاری های منطقه ای را بهینه می کند و می تواند راهنمای عملی برای ارتقای هماهنگی مرزی، کاهش شیوع مواد مخدر و تقویت انسجام امنیتی و توسعه پایدار در منطقه باشد.

بازسازی اقلیم دیرینه از جمله دمای محیطی در شناخت اقلیم حال و آینده نقش به سزایی دارد. هدف از این پژوهش بررسی شرایط اقلیمی و محاسبه دمای محیطی دو مغزه رسوبی گرفته شده در حوضه آبریز جازموریان در دوره هولوسن است. بازسازی دمای دیرینه از روش های مختلفی انجام می گیرد که جمله آن ها استفاده از مقدار ضریب تغییرات استاندارد شده ایزوتوپ اکسیژن 18 و کربن 13 است. در این راستا از روش آنالیز ایزوتوپ های اکسیژن 18 و 16 و کربن 13 بهره گرفته شده است. نتایج حاصل نشان می دهد. در مغزه شماره 1 جازموریان در ابتدا دمای 46 درجه وجود داشته است. سپس روند کاهشی 10 درجه سانتی گراد تا عمق 175 سانتیمتری در 8 سطح در منطقه ایجاد می شود، در عمق 175 سانتی متری به بعد روند اندکی افزایش و در سطح بعدی کاهش و سپس روند افزایشی و ثابت در دو سطح بعدی وجود دارد. در مغزه شماره 2 جازموریان در ابتدا دمای 50 درجه مشخص است، سپس کاهش شدید دما را در عمق 125-80 وجود دارد. سپس روند اندکی افزایش یافته (1 درجه) است و این دما تا عمق 170 ادامه دارد، بعد از این مجدداً در دولایه انتهایی کاهش دما وجود داشته است. مقادیر کربن 13 در گمانه شماره 1 بین 0 تا 25.6 - متغیر است و گمانه شماره 2 میزان این پارامتر بین 25.9- تا 27.1- متغیر است. در این منطقه در مغزه شماره 1 مقدار 6 نمونه ایزوتوپ کربن 13 صفر است که نشان از عدم وجود ایزوتوپ کربن 13 در رسوبات بوده است. در مغزه شماره 2 دامنه تغییرات به طور نسبی زیاد نیست. در این منطقه نیز دماهای متفاوت به تبع میزان مختلف ایزوتوپ ها دوره های اقلیمی متفاوتی در هولوسن دیده می شود که این تغییرات اقلیمی معمولاً با تغییرات فرهنگی همراه است و ایجاد، گسترش و افول تمدن ها با تعدیل آب هوا مرتبط است.

هدف: وجود داده های بلندمدت فرسایش بادی جهت مدیریت پایدار سرزمین ضروری است. استان خراسان رضوی تحت تاثیر فرسایش بادی و در نتیجه طوفان های گرد و غبار است که سالانه خسارات های زیادی را وارد می کنند. هدف این پژوهش درک الگوهای دینامیکی فرسایش بادی و محرک های اساسی آن است. روش و داده: این مطالعه به تحلیل تفاوت های مکانی و زمانی پتانسیل فرسایش بادی با استفاده از مدل RWEQ در استان خراسان رضوی می پردازد و چگونگی تأثیر عواملی مانند حساسیت خاک، جغرافیا و آب وهوا را بر وقوع آن با تجزیه و تحلیل داده ها در دوره ی زمانی (2000-2021) بررسی می کند. در نهایت با استفاده از داده های ماهواره ای AAI, BDI نتایج به دست آمده اعتبارسنجی می شود. یافته ها: تفاوت های قابل توجهی در حساسیت به فرسایش در خراسان رضوی تشخیص داده شد که در درجه اول به عوامل جغرافیایی مانند توزیع پوشش گیاهی، ویژگی های خاک و الگوهای آب و هوایی به ویژه، مناطقی با پوشش گیاهی کم و خاک های سطحی سست تر نسبت داده می شود. بخش های جنوب غربی و جنوب شرقی خراسان رضوی، توزیع گسترده تری از پتانسیل فرسایش بادی را نشان می دهند. برعکس، بخش های شمالی پتانسیل فرسایش خاک نسبتاً کمتری را به دلیل شرایط اقلیمی متفاوت از جمله بارش بیشتر و دمای پایین تر تجربه می کنند. نتیجه گیری: بیشترین گسترش مناطق مستعد فرسایش در طول فصول بهار و تابستان رخ می دهد. فعالیت های شدید فرسایش بادی در طول ماه های تابستان از بخش های جنوب شرقی و جنوب غربی (مانند خواف و بردسکن) به سمت مناطق مرکزی (مانند تایباد، تربت جام، سرخس و بجستان) جابه جا می شوند. با این حال، شرایط ریزاقلیمی خاص در مناطق خاص خراسان رضوی، مانند بخش های غربی سبزوار و داورزن، منجر به افزایش فرسایش بادی در فصل بهار نسبت به تابستان می شود. نوآوری، کاربرد نتایج: کاربرد مدل های فرسایشی در پلتفرم گوگل ارتث انجین، محدودیت های محاسباتی محلی و سنتی را از بین می برد و داده های فضایی گسترده را در یک بازه زمانی کوتاه پردازش می کند. این رویکرد به طور قابل توجهی فرآیند تولید نقشه های فرسایش بادی را ساده می کند و به طور بالقوه کاربردهای عملی طولانی مدت را امکان پذیر می کند.

هدف: این مطالعه به بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی و تغییرات کاربری اراضی بر تولید رواناب در حوزه آبخیز کهنه، واقع در منطقه ای نیمه خشک در خراسان رضوی می پردازد. روش و داده: در این تحقیق، از مدل شماره منحنی (SCS) برای تعیین میزان رواناب در حوزه آبخیز استفاده شد. برای تعیین زیرحوزه ها از ابزارهای آبخیز در نرم افزار ArcGIS بهره برداری گردید که در نهایت به شناسایی 8 زیرحوزه اصلی منجر شد. برای ارزیابی رواناب، بارش 72 میلی متری در مدت 24 ساعت در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین میزان تولید رواناب در زیرحوضه K3 به میزان ۵/۶۵ میلی متر رخ داده است، در حالی که کمترین میزان رواناب با 5/30 میلی متر در زیرحوضه K7 مشاهده شد. در مقیاس کل حوزه آبخیز، مجموع رواناب تولید شده به 2/359 میلی متر رسید. هنگامی که رواناب بر اساس واحد سطح (به ازای هر میلیون متر مکعب) محاسبه شد، زیرحوضه های ۲ و ۸ بالاترین میزان تولید رواناب را نشان دادند. در مجموع، حجم کل رواناب تولید شده در سطح کل حوزه آبخیز به حدود ۶ میلیون متر مکعب بالغ گردید که این مقدار برای برنامه ریزی و مدیریت منابع آب در منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است. به منظور ارزیابی اثرات بالقوه تغییرات اقلیمی بر الگوهای رواناب در آینده، شبیه سازی بارش نیز در این مطالعه انجام پذیرفت. نتایج حاصل از این پژوهش به وضوح نشان می دهد که تغییرات اقلیمی - به ویژه کاهش بارندگی تحت سناریوهای SSP245 و SSP5- می تواند منجر به کاهش قابل توجه رواناب در سطح حوزه آبخیز و زیرحوضه های آن گردد. این کاهش در تولید رواناب پیامدهای مهمی برای مدیریت منابع آب منطقه خواهد داشت. نتیجه گیری: مدل اقلیمی HadGEM3-GC31-LL برای شبیه سازی تغییرات اقلیمی در دو سناریو SSP245 (انتشار گازهای گلخانه ای متوسط) و SSP585 (انتشار گازهای گلخانه ای بالا) برای بازه زمانی 2024 تا 2050 به کار رفت. نتایج نشان داد که بارش در هر دو سناریو کاهش خواهد یافت و در SSP585 نوسانات بیشتر و احتمال وقوع بارش های شدیدتر بالاتر است. نوآوری، کاربرد نتایج: این تحقیق بر اهمیت مدیریت پوشش گیاهی و اتخاذ سیاست های سازگار با تغییرات اقلیمی تأکید دارد. یافته ها به مدیریت منابع آبی و کاهش خطر سیلاب در مناطق نیمه خشک کمک می کند.

فرض مسئولیت کیفری کودک در صورت ارتکاب قتل عمد، با دو چالش رو به رو است: از یک سو، کودک یا طفل بزهکار نا بالغ، از مسئولیت کیفری، مبرا و از مجازات، معاف است و از سوی دیگر، تشتت آراء، در معیار بلوغ و ایجاد مسئولیت کیفری برای کودک وجود دارد که موجب دوگانگی در حقوق کیفری ایران شده است. نوشتار پیش روی، به چگونگی شرایط مسئولیت کیفری کودک در ارتکاب قتل عمد از منظر فقه و حقوق ایران می پردازد. بر همین اساس، لازم است تا مفاهیم: صغر و کودکی و بلوغ، معیار بلوغ، بلوغ اشد، تفاوت رشد و اشد، رویکردهای فقهای امامیه و اهل سنت قبال بلوغ قاتل و رویکردهای حقوق ایران قبال بلوغ قاتل تبیین گردد. این تحقیق، با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به این نتایج دست یافته است که از دیدگاه فقهای امامیه و اهل سنت اجرای قصاص، منوط به عقل و بلوغ است و فقدان یکی از این دو شرط، رافع مسئولیت کیفری است. در حقوق کیفری ایران، قانونگذار، با پذیرش نظرات فقهای امامیه و تعیین مجازات از نوع اقدامات تأمینی، میان بلوغ و قابلیت إعمال مجازات، قائل به تفصیل است. اتخاذ این سیاست کیفری، یعنی: لزوم رشد و کمال عقلی و درک ماهیت جرم، در مواد ۹۱ و ۱۲۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 ظاهر و بارز است.

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه میزان مالکیت شرکتی (مالکیت نهادی، خانوادگی و دولتی) و شیوه های برنامه ریزی مالیاتی شرکت می باشد. جهت تحقق هدف مزبور شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سال های 1396 تا 1401 بررسی شده و با به کارگیری مدل رگرسیون حداقل مربعات معمولی آزمون فرضیه ها انجام شد. یافته ها نشان داد که بین میزان مالکیت خانوادگی و درگیر شدن شرکت ها در شیوه های برنامه ریزی مالیاتی رابطه معنی دار وجود ندارد. علاوه بر این بین مالکیت نهادی و برنامه ریزی مالیاتی ارتباط معنی دار و معکوس وجود دارد. در نهایت اینکه بین مالکیت دولتی و برنامه ریزی مالیاتی نیز ارتباط معنی دار و معکوس وجود دارد. بر این اساس هرچه میزان مالکیت نهادی و همچنین مالکیت دولتی افزایش یابد میزان درگیر شدن شرکت در برنامه ریزی مالیاتی کاهش می یابد. یافته های این پژوهش می تواند به ذینفعان برون سازمانی کمک کند تا میزان مالکیت سهامداران شرکت را نیز مورد توجه خود قرار دهند. چرا که میزان مالکیت نهادی و دولتی رابطه معنی داری با کاهش برنامه ریزی های مالیاتی دارد.

امروزه اقتصاد روبه رشد زمین گردشگری، اهمیت جاذبه های ژئوتوریسمی و ویژگی های منحصر به فرد میراث زمین، توجه به ژئوتوریسم و ارزیابی ژئومورفوسایت ها را بیش از پیش ایجاب کرده است. لذا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کمّی ژئومورفوسایت های آبشار بیشه، دریاچه گهر و تنگه لی لی انجام شد که به لحاظ نوع، کاربردی و از نظر روش، تحلیلی است. بدین منظور از مدل پرالونگ استفاده شد که توانمندی گردشگری ژئومورفوسایت ها را بر پایه چهار شاخص زیبایی، علمی، فرهنگی و اقتصادی، و ارزش بهره وری آنها را ازطریق شاخص های میزان و کیفیت بهره برداری ارزیابی می کند. براین اساس پرسشنامه های تخصصی مدل پرالونگ تدوین و توسط 60 متخصص به صورت مجزا برای هر ژئومورفوسایت تکمیل شد. علاوه براین پرسشنامه عمومی برای بررسی رفتار گردشگران، امکانات و خدمات، و حفاظت از ژئومورفوسایت ها تهیه و توسط 100 گردشگر تکمیل شد. نتایج نشان داد آبشار بیشه، دریاچه گهر و تنگه لی لی به ترتیب با کسب امتیاز گردشگری ۶۳/0، 6/0 و 57/0، و امتیاز بهره وری ۶۲/0، 48/0 و 56/0 در رتبه های اول تا سوم قرار دارند. دراین بین، آبشار بیشه از نظر عیارهای زیبایی و اقتصادی به ترتیب با کسب امتیاز 85/0 و ۷۵/0 رتبه نخست را دارد که بیانگر بیشترین جذابیت و دسترسی مطلوب این ژئومورفوسایت از طریق جاده با سطح اهمیت ملی است. سایر ژئوسایت ها نیز نیازمند توسعه راه های دسترسی و همچنین افزایش سطح تمهیدات حفاظتی و بهره وری هستند. ازنظر عیار علمی دریاچه گهر با امتیاز ۶۲/0 در رتبه اول قرار گرفت که نشانگر قابلیت علمی و آموزشی این سایت برای توسعه ژئوتوریسم است. عیار فرهنگی در ارزیابی ژئومورفوسایت ها، امتیاز بسیار پایینی را کسب کرد که حاکی از نبود رخدادهای فرهنگی و هنری است و توجه بیشتری را می طلبد. این نتایج می تواند به توسعه پایدار ژئوتوریسم در سایت های مورد مطالعه کمک کند و شرایط ایجاد تجربه ی مطلوب برای گردشگران فراهم آورد.