درخت حوزه‌های تخصصی

علوم سیاسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آثار و زندگینامه اندیشمندان سیاسی آثار و زندگینامه بزرگان روابط بین الملل اصول روابط بین الملل اقتصاد سیاسی بین الملل امنیت ملی و بین المللی اندیشه سیاسی تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی ایران تاریخ روابط بین الملل توسعه و مسایل سیاسی اجتماعی مربوط به شمال و جنوب جامعه شناسی سیاسی جهانی شدن روابط خارجی ایران روانشناسی سیاسی روش شناسی سازمان های بین المللی سیاست خارجی (مبانی و مفاهیم نظری) سیاست خارجی ایران سیاستگذاری عمومی فرهنگ و سیاست مبانی علم سیاست مسایل ایران مطالعات منطقه ای نظریه های روابط بین الملل نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۳۳٬۷۴۱ تا ۳۳٬۷۶۰ مورد از کل ۳۳٬۸۹۱ مورد.
۳۳۷۴۱.

تبارشناسی الهیات سیاسی شیعه در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های روابط بین الملل دوره ۱۵ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۵۶) 273-292
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۶۲
مطالعات در حوزه الهیات سیاسی روز به روز گسترده تر می شود، اما سوال درباره ماهیت و ذات این شاخه، و نیز روند سیر تحولات تاریخی و تبار شناسی آثاری که تفکرات محوری این مهم در جوامع مختلف برجای می گذارد همچنان یکی از مسائل کلیدی و مهم باقی مانده است. تبارشناسی الهیات سیاسی در ایران نیز یکی از موضوعات مهم و پیچیده است که به بررسی تاریخچه، پیش زمینه ها، شکل گیری و تحول مفاهیم و نگرش های مرتبط با این حوزه می پردازد در این راستا لازم است تا علاوه بر تحولات مرتبط با فقه سیاسی، به دیدگاه های علما و اندیشمندان جهانی این حوزه نیز توجه گردد. از این رو در این مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از منابع و متون کتابخانه ای به انجام رسیده؛ با توجه به رویکردهای اثرگذار الهیات سیاسی در ایران، این مهم، با دیدگاه های دو تن از مهمترین اندیشمندان غربی حوزه الهیات سیاسی یعنی «کارل اشمیت» و «یان آسمن» مورد تطبیق و تحلیل قرار گرفته است. پس از بررسی نظرات این اندیشمندان در تبیین و فهم الهیات سیاسی شیعه در ایران راهکار جامع تری از طریق دیدگاهی سوم ارائه شود. در این نگاه، ترکیب و دیالکتیک میان الهی سازی و سیاسی سازی به عنوان رویکردی مؤثر مطرح می شود که می تواند تاثیرات متقابل سیاست، فقه و شریعت را در بستر ایران بهتر تبیین کند.این رویکرد سوم بر این اساس استوار است که شیعه به کمک اثرگذاری های متقابل میان دین و سیاست، توانسته است جایگاه قدرت دینی و سیاسی خود را از حاشیه به متن حاکمیت برساند.
۳۳۷۴۲.

آینده پژوهی در نظام داوری پروژه های عمرانی و زیرساختی ایران: رهیافتی تحلیلی با تاکید بر ارائه ی پارادایم نوین حقوقی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سال ۳۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱۱۵ 404-436
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۶۰
در پروژه های کلان عمرانی و زیرساختی، پیچیدگی های فنی، مالی و قراردادی زمینه ساز بروز اختلافات حقوقی است که حل وفصل آن ها از طریق نهادهای داوری سنتی، به فرآیندهایی طولانی و پرهزینه منجر می شود. این پدیده، که در ادبیات حقوقی از آن به عنوان "قضایی سازی" یاد می شود، از کارایی داوری به عنوان یک مکانیسم حل وفصل جایگزین می کاهد. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد آینده پژوهی و با روش تحقیق کتابخانه ای و اسنادی، به تحلیل انتقادی وضعیت نهاد داوری در پروژه های زیر ساختی و عمرانی ایران می پردازد. چالش های کلیدی وضعیت فعلی نهاد داوری در ایران، شامل عدم تخصص داوران در مسائل میان رشته ای، رویه های فرآیندی سنتی و کند و محدودیت های قانونی در استفاده از داوری است. در حالی که نظام های داوری پیشرو جهانی در صنعت ساخت و ساز با اتخاذ رویکردی آینده نگر و مدرن بر پیشگیری از وقوع اختلاف از طریق مدل های فرآیندی و ابزارهای نوین تاکید دارند، نظام داوری ایران هنوز بر مبنای نگرش سنتیِ حل اختلافات پس از وقوع عمل می کند. این پژوهش تلاش می کند تا با پیش بینی تحولات آتی، پارادایمی را تدوین کند که داوری در پروژه های عمرانی و زیرساختی ایران را از یک مرجع صرفاً رسیدگی کننده به اختلافات، به یک مکانیسم استراتژیک مدیریت ریسک متحول سازد. این پارادایم نوین بر سه اصل بنیادین استوار است: داوری پیشگیرانه، تخصصی سازی داوران و کاربرد فناوری های نوین. نهایتاً، این پژوهش مبتنی بر نگرشی آینده پژوهانه، راهبردهای نوینی را برای دستیابی به یک نظام حقوقی کارآمد در زمینه ی داوری پروژه های عمرانی و زیرساختی ایران پیشنهاد می کند.
۳۳۷۴۳.

بازخوانی تجربه مجاهدین افغان در حکومت کمونیستی و شکل گیری بنیادگرایی در افغانستان

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۸) 94 - 128
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۹
اندیشه های کمونیستی در جامعه افغانستان، که دارای بافت مذهبی مبتنی بر اسلام شیعی و حنفی بود، زمینه های تنش ایدئولوژیک گسترده ای ایجاد کرد. اشغال افغانستان توسط اتحاد جماهیر شوروی و استقرار حکومت وابسته به آن، شکاف های سنتی جامعه را تشدید کرد و واکنش های هویتی مذهبی را تقویت نمود. در این شرایط، گروه های مجاهد افغان با هدف مقابله با نفوذ کمونیسم و استعمار شکل گرفتند. پس از خروج نیروهای شوروی و در ادامه با زمین گیر شدن ایالات متحده آمریکا در افغانستان، ساختار سیاسی کشور به جای حرکت به سوی انسجام ملی، وارد مرحله ای از جنگ داخلی و رقابت های فرقه ای شد. مجاهدین افغان نتوانستند از انشعابات داخلی و سلطه طلبی رهبران خود جلوگیری کنند و همین امر به تعمیق شکاف های قومی مذهبی انجامید.  این پژوهش نشان می دهد که برگزاری انتخابات بر پایه الگوهای قومی مذهبی و فقدان یک نظام نمایندگی فراگیر و نهادمند، نتوانست به شکل گیری دولت پایدار منجر شود و در عمل به هرج ومرج سیاسی دامن زد. بنابراین، مدعای اصلی مقاله آن است که پیوند میان ایدئولوژی های وارداتی، رهبری های اقتدارگرا و ساختار انتخاباتی مبتنی بر هویت های قومی مذهبی، عامل اصلی تداوم خشونت و بنیادگرایی در افغانستان معاصر بوده است. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که: شکل گیری اندیشه های کمونیستی و نحوه سازمان یابی سیاسی نیروهای اسلامی در افغانستان چگونه بر تداوم بنیادگرایی و خشونت های فرقه ای در این کشور تأثیر گذاشته است؟ نفوذ اندیشه های کمونیستی و شکل گیری حزب دموکراتیک خلق افغانستان از یک سو، و سازمان یابی گروه های مجاهدین اسلامی در قالب ساختارهایی متأثر از شکاف های قومی مذهبی از سوی دیگر، در غیاب یک نظام نمایندگی پایدار، به بازتولید بنیادگرایی و تشدید خشونت های فرقه ای در افغانستان انجامیده است.
۳۳۷۴۴.

The Instrumentalisation of Water by the Islamic State of Iraq and Syria

نویسنده:
منبع: سیاست پژوهی غرب آسیا سال اول بهار ۱۴۰۴ شماره ۳ 29-58
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۷۳
Intrastate wars involving non-state armed groups (NSAGs) are becoming an increasingly common form of violent conflict. How water is used conflict is therefore an important area of research. While previous research has traditionally viewed the use of water by NSAGs as a military tool, the Islamic State of Iraq and Syria (ISIS) instrumentalised water for a range of reasons which has not been examined in previous research. This paper addresses this gap by analysing the range of violent and non-violent means ISIS used to instrumentalise water for both state-building and military ends, linking this to the rebel governance cycle. Secondary literature analysis and thematic analysis are used to identify patterns in ISIS’ instrumentalisation of water within pre-existing literature. This is conducted in conjunction with two case studies: water governance and control of dams between 2014 and 2018. This paper finds that ISIS primarily instrumentalised water in three ways. Firstly, ISIS monopolised and institutionalised control over water services to build legitimacy as a state-like actor, symbolised by their control over dams. Secondly, ISIS used water to demarcate the territorial and demographic boundaries of their ‘alternative’ state, managing water supply to specific groups and controlling dams to flood or redirect water. Thirdly, as their territorial control became increasingly under threat, ISIS instrumentalised water through ‘scorched earth’ tactics, abandoning their governance of water entirely from 2016. These findings suggest that a new hybrid understanding of how NSAG’s interact with water (and other resources and built infrastructure) is needed to better analyse their dynamic and varying behaviour and priorities.
۳۳۷۴۵.

آثار دولت رانتیر بر شکل گیری جامعه مدنی در ایران ( مطالعه موردی دولت احمدی نژاد و روحانی)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 155-173
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۸ تعداد دانلود : ۵۸
اتکای ایران به درآمدهای نفتی تأثیر عمیقی بر ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور گذاشته و منجر به شکل گیری دولت رانتیر شده است. این مطالعه بررسی می کند که چگونه ساختار رانتیر دولت ایران بر شکل گیری و عملکرد جامعه مدنی تأثیر گذاشته است، با تمرکز بر دولت های احمدی نژاد (۱۳۸۴–۱۳۹۲) و روحانی (۱۳۹۲–۱۴۰۰). با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی، نشان داده شده است که ساختار رانتیر با کاهش وابستگی دولت به جامعه، تضعیف پاسخگویی و تمرکز قدرت، مانع رشد سازمان های مستقل غیردولتی و کاهش مشارکت مدنی شده است. یافته ها نشان می دهد که با وجود تفاوت در درآمد نفتی و گفتمان سیاسی، هر دو دولت دینامیک های رانتیر را بازتولید کرده اند و این امر مانع شکل گیری جامعه مدنی قوی و مستقل در ایران شده است.
۳۳۷۴۶.

قدرت هنجاری اتحادیه اروپا و جهت گیری هویتی در مشارکت شرقی: مطالعه روسیه سفید و مولداوی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اوراسیای مرکزی سال ۱۸ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۷) 437-462
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲ تعداد دانلود : ۵۱
اتحادیه اروپا از آغاز دهه 2000 تلاش کرده است نقش خود را به عنوان قدرت هنجاری تثبیت کند؛ یعنی قدرتی که با ترویج ارزش هایی مانند دموکراسی، حقوق بشر، حاکمیت قانون و اقتصاد بازار آزاد بر دیگر بازیگران بین المللی تأثیر می گذارد. در همین زمینه، ابتکار مشارکت شرقی که از سال 2009 به عنوان بخشی از سیاست همسایگی اروپا بنیان گذاشته شد؛ به عنوان ابزاری برای گسترش نفوذ هنجاری اتحادیه در شش کشور اروپای شرقی و قفقاز جنوبی طراحی شد. هدف اصلی این ابتکار، نزدیک کردن این کشورها به استانداردهای اروپا بدون وعده عضویت رسمی بود. تمرکز اصلی نوشتار حاضر بر روسیه سفید و مولداوی است. دو کشوری که با وجود اشتراک هایی مانند میراث شوروی و قرارگرفتن در حوزه نفوذ روسیه، مسیرهای متفاوتی را در تعامل با اتحادیه اروپا پیموده اند. با این توضیح ها می توان این پرسش را مطرح کرد که قدرت هنجاری اتحادیه اروپا چگونه بر بُعد هویتی سیاست خارجی در ابتکار مشارکت شرقی، با تأکید بر روسیه سفید و مولداوی تأثیر گذاشته است؟ در پاسخ می توان گفت تأکید اتحادیه اروپا بر هنجارهای دموکراسی، احترام به حقوق بشر و حاکمیت قانون، سبب برجسته شدن هویت اروپایی و تعمیق شکاف هویتی و فرهنگی اروپایی روسی در سیاست خارجی اتحادیه اروپا نسبت این کشورها شده است. یافته ها نشان می دهند، درحالی که مولداوی پذیرای هویت اروپائی بوده است؛ روسیه سفید در مسیر واگرایی و مقاومت باقی مانده است. تفاوت در مسیرهای هویتی، در تأثیر ساختارهای سیاسی داخلی، روابط با روسیه و برداشت نخبگان از نظم بین المللی شکل گرفته است.
۳۳۷۴۷.

ارزیابی چرخه سیاست گذاری زبان در افغانستان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات ملی سال ۲۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۱۰۴) 147 - 178
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۲
زبان یکی از بنیادی ترین مؤلفه های هویت فرهنگی و ملی محسوب می شود. افغانستان، باوجود تنوع گسترده زبانی، در عرصه سیاست گذاری زبانی با چالش های تاریخی مواجه بوده است. پس از استقلال، زبان پشتو با الگوبرداری از الگوی دولت ملت های مدرن، به عنوان ابزار وحدت ملی در اولویت سیاست گذاری قرار گرفت. این مقاله با طرح این پرسش که رویکرد حکومت ها در اجرای خط مشی های زبانی در طول تاریخ افغانستان چه بوده و این سیاست ها تا چه اندازه مبتنی بر اسناد حقوقی و فرامین قانونی اجرا شده اند، به بررسی عملکرد تاریخی دولت ها در قبال زبان ها می پردازد. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل تاریخی منابع اسنادی و کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهد که باوجود پیوند عمیق زبان فارسی با فرهنگ و هویت این سرزمین، تلاش هایی برای کاهش جایگاه آن و جایگزینی زبان دری و همچنین، حمایت از زبان های محلی، با هدف جلوگیری از تثبیت فارسی به عنوان زبان غالب صورت گرفته است که اغلب از تحقق به اهداف تعیین شده در رابطه با جایگاه زبان فارسی بازمانده اند.
۳۳۷۴۸.

تبیین ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه با تاکید بر راهکارهای دستیابی به صلح منطقه ا ی (ایران، ترکیه و عربستان)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳۳ 359-403
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۷۵
مطالعه عملکرد بازیگران منطقه ای باعث شناخت بیشتر سیاستها و قدرتهای منطقه ای می شود. در منطقه خاورمیانه چندین کشور با توجه به موقعیت و وزن ژئوپلیتیکی در جایگاه برتری نسبت به سایر کشورها در منطقه قرار دارند. ایران، ترکیه و عربستان از جمله بازیگران برتر در منطقه خاورمیانه هستند که با توجه به قدرت و وزن ژئوپلیتیکی که دارند تصمیمات آنها در کل منطقه خاورمیانه تاثیرگذار است. درکی دقیق و واقع بینانه از ظرفیت های ژئوپلیتیکی و جغرافیایی مشترک میان این کشورها می تواند زمینه ساز تقویت همگرایی، مدیریت اختلافات و تامین صلح پایدار در منطقه خاورمیانه باشد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که چگونه می توان از طریق درک مولفه های ژئوپلیتیک منطقه، به تنش زدایی و برقراری صلح پایدار میان سه قدرت ژئوپلیتیکی ایران، ترکیه و عربستان در منطقه خاورمیانه دست یافت؟ یافته های پژوهش نشان می دهد با تاکید بر بنیادهای جغرافیای مشترک منطقه، ژئوپلیتیک منطقه گرایی، همکاری های ژئواکونومیک و رویکرد ژئوپلیتیک صلح؛ می توان زمینه های تنش زدایی و تقویت صلح طلبی را در منطقه خاورمیانه (ایران، ترکیه و عربستان) فراهم کرد.
۳۳۷۴۹.

مسئله دو تابعیتی ها در ایران با بهره گیری از تجربیات سایر کشورها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی سال ۲۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۰۸) 101-128
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۸
در این پژوهش با روش کیفی و با تکیه بر اصل قدرت ملی، به ارزیابی دیدگاه برخی کشورها در قبال دوتابعیتی ها به عنوان مؤلفه ای تأثیرگذار در قدرت ملی پرداخته می شود. پرسش اصلی آن است که تجربیات رفتاری سایر کشورها در قبال دوتابعیتی ها چه درس هایی برای سیاستگذاری در ایران می تواند داشته باشد؟. فرض مقاله این است: «هرچند که همچنان برخی کشورها نفی دوتابعیتی ها را برای حفظ قدرت ملی ضروری می دانند، اما بسیاری از کشورها با پذیرش اصل دوتابعیتی ها به عنوان موضوعی جهانی و تدوین سیاست های راهبردی برای جذب حداکثری ضمن رعایت اصول امنیتی، توانسته اند مسئله دوتابعیتی ها را حل و در جهت ارتقای قدرت ملی کشورشان به کار گیرند». در ادامه نیز این امر مورد بررسی قرار می گیرد که بهره گیری از تجربیات سایر کشورها چه آنها که دوتابعیتی ها را نافی قدرت ملی می بینند و چه آنانی که آنها را تقویت کننده قدرت ملی ارزیابی می کنند، می تواند زمینه ساز نیل به سیاستگذاری راهبردی و پایان یافتن به مسئله ایرانیان دو تابعیتی شود.
۳۳۷۵۰.

نقش هویت ملی و جبهه مقاومت در سیاست خارجی روحانی (1392- 1400)

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰) 167 - 198
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۶
سیاست خارجی کشورها با هر پیشینه که باشند لاجرم در صحنه واقعیت های میدانی بر زمین می نشیند. آنها ترکیبی از اهداف ترسیمی راهکارهای انتخابی برای عملیاتی کردن اهداف و کامیابی در مدیریت چالش هایی هستند که توسط سایر بازیگران بر سر راه آن قرار می گیرد. هویت ملی مفهوم مرکزی است که در نظریه های روابط بین الملل مطرح است ، به بیانی دیگر عمل سیاسی با ارجاع به هویت کشور توضیح داده می شود. ایران از هویت مقاومت پیروی می کند تا از تمامیت ارضی و سیاسی خود محافظت کند و از تهدیدات نظامی و ژئوپلیتیکی جلوگیری کند و در جهت هویت ملی کشور منافع ملی خود را به حداکثر برساند. سازه انگاری به عنوان چارچوب نظری در نظر گرفته شد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی نقش هویت ملی و جبهه مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (1400-1392) در دوره روحانی می باشد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد. سوال اصلی تحقیق آن است که هویت ملی و جبهه مقاومت چه نقشی بر تکوین و شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره روحانی داشت؟ نتایج نشان دادند سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نظر جبهه مقاومت به عنوان یک قدرت منطقه ای در پی تغییر در جهت گیری سیاست خارجی از سال 1392 به بعد بوده است. جبهه مقاومت در شرایط کاملاً جدید و متفاوت راهبردی و میدانی در دوران روحانی نسبت به گذشته قرار گرفت. بطور کلی مجموعه سیاستگذاری خارجی دولت روحانی کوشیده با برساختن چهره ای متفاوت از جمهوری اسلامی ایران به عنوان بازیگری فعال و مسؤولیت پذیر در عرصه صلح و امنیت، تصویر برساخته پیشین از آن را تغییر داده و تهدیدها و تضییقات علیه کشور را کاهش دهد. دوره روحانی با هدف اولویت هویت ملی موجبات تغییر در جهت منافع ایران را فراهم ساخت و با تغییر در نگاه دولتمردان و طرفداران تحریم و فشار، زمینه های تعامل با جمهوری اسلامی ایران را تقویت کرد.
۳۳۷۵۱.

رسانه و ارتقای قدرت نرم در نظام بین الملل؛ رویکردی تطبیقی به تجربه چین و هند(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل سال ۱۴ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۲۷) 243 - 275
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۸
تأثیر رسانه ها در افزایش قدرت نرم کشورها به ویژه در بین قدرت های نوظهور در سه دهه اخیر اهمیت بیشتری یافته است. چین و هند ازجمله کشورهایی هستند که از دهه 1990 به بعد با تجدیدنظر در سیاست خارجی خود گام های مؤثری در مسیر ارتقای قدرت نرم برداشته و در این راستا سعی کرده اند تا از شبکه های اجتماعی و رسانه ها بهره گیرند. این مقاله با طرح این پرسش که که رسانه ها چه تأثیری بر افزایش قدرت نرم چین و هند در نظام بین الملل داشته اند؟ با اتکا به رویکرد مقایسه ای و تحلیل محتوای عملکرد این رسانه ها، معتقد است که رسانه های چینی و هندی در هر سه شاخص ذیل مؤلفه های قدرت نرم یعنی القای تصویر مثبت بین المللی، دیپلماسی عمومی و توانمندی های اقتصادی و فرهنگی این کشورها در سطح بین الملل تأثیرگذار بوده اند. یافته ها حاکی از آن است که رسانه های چینی با وجود مواجهه با کنترل و سانسور شدید، در پررنگ نشان دادن توانمندی های اقتصادی و فرهنگی و همچنین دیپلماسی عمومی با تمرکز بر نقش میانجی گری چین در منطقه و طرح کمربند- راه چین بسیار تأثیرگذار بوده اند. در مقابل، رسانه های هندی با وجود نفوذ و تأثیر جهانی کمتر دارای چشم انداز رسانه ای متنوع تر با ترکیبی از رسانه های دولتی و خصوصی بوده اند که در شاخص القای تصویر مثبت بین المللی از هند و دیپلماسی عمومی آن با تمرکز بر جلب اعتماد و اعتبار بین المللی و توانمندی های فرهنگی هند تأثیرگذارتر از چین فعالیت کرده اند.
۳۳۷۵۲.

الزامات ارتقای بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در پسا جنگ ۱۲ روزه

نویسنده:
منبع: غرب آسیا سال ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۰) 1 - 30
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۸۹
از دیرباز «بازدارندگی» یکی از مسائل اصلی همه دولت ها در محیط بین المللی بوده است. در دوران ظهور فناوری های نوین به ویژه فناوری هوش مصنوعی، بازدارندگی وارد مرحله تازه ای شده است. هوش مصنوعی با قابلیت های گسترده در حوزه های تحلیل داده، پیش بینی رفتار دشمن، جنگ سایبری، عملیات شناختی و کنترل اطلاعات، توانسته است محاسبات راهبردی دولت ها را تغییر دهد. این فناوری نه تنها ابزارهای دفاعی و تهاجمی را متحول کرده، بلکه به عنوان یک عامل تعیین کننده در شکل گیری بازدارندگی نوین مطرح شده است. با توجه به کاربست فناوری های نوین در جنگ دوازده روزه، ضرورت ارتقای بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران بیش از گذشته نمایان شده و الزامات بازدارندگی ایران را با پیچیدگی هایی مواجه ساخته است. هدف اصلی این مقاله شناسایی الزامات ارتقای بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در پساجنگ ۱۲ روزه است. پرسش اصلی این مقاله عبارتست است این که «الزامات ارتقای بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در پسا جنگ ۱۲ روزه کدامند؟» فرضیه مطروحه تحقیق این است که الزامات ارتقای بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در پساجنگ ۱۲ روزه عبارت است از الزامات سخت افزاری (تقویت توان موشکی و پهپادی و ... ) و الزامات نرم افزاری (استفاده از هوش مصنوعی، مدیریت ابزارها و فضای رسانه ای و ... .) این ترکیب می تواند ایران را در برابر تهدیدات نوین مقاوم تر سازد و به کشور امکان دهد تا در عرصه بین المللی، بازدارندگی خود را نه تنها بر پایه قدرت سخت، بلکه بر اساس توان فناورانه و نوآوری بومی تثبیت کند. مقاله از نوع کاربردی است و با استفاده از روش تحقیق توصیفی انجام خواهد شد. داده های مورد نیاز به روش کتابخانه ای و با استفاده از ابزار اسناد و مدارک گردآوری و به روش تحلیل محتوا مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
۳۳۷۵۳.

امنیتی سازی تغییر اقلیم در سیاست بین الملل؛ (روند، دلایل و اقدامات فردی و جمعی)

نویسنده:
منبع: سیاست پژوهی غرب آسیا سال اول بهار ۱۴۰۴ شماره ۳ 80-108
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۵۴
تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگ ترین تهدیدهای زندگی بشر ارزیابی می شود و این ظرفیت را دارد که سیاست بین المللی را به شکل بی سابقه ای تغییر دهد. این مقاله به بررسی این موضوع می پردازد که چه عوامل عینی باعث شده است که تغییر اقلیم به عنوان یک موضوع امنیتی در عرصه های سیاسی و توسط نهادها و سازمان های مختلف مورد توجه قرار بگیرد و چگونه بازنمایی های خاص تغییرات اقلیمی بر بحث ها، سیاست ها و عملکردهای سیاسی تأثیر گذاشته است. در پاسخ باید گفت که تغییر اقلیم با تغییر در شیوه معیشت مردم در مناطق مختلف جهان و تشدید فقر، پیامدهای امنیتی قابل توجهی داشته است. این عامل در کنار قدرت سازنده امنیتی سازی سبب شده است که تغییر اقلیم به عنوان یک موضوع امنیتی مورد توجه قرار بگیرد. همچنین با ورود تغییر اقلیم به عرصه سیاست و امنیتی شدن آن، سیاست بین الملل به سمت اتخاذ راه کارهایی برای کاهش دی اکسیدکربن در سطوح فردی و جمعی سوق یافته است. مباحث این مقاله به شیوه توصیفی-تحلیلی، روند، دلایل و پیامدهای امنیتی شدن تغییر اقلیم را تحلیل می کند.
۳۳۷۵۴.

آپارتاید خزنده؛ روندپژوهی سیاست های تبعیض آمیز اسرائیل و تغییر بافت جمعیتی فلسطین (2023-1996)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل سال ۱۴ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۲۷) 303 - 330
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۵۳
برخلاف رویکردهای رسمی که بر «راه حل دو دولت» تأکید دارند، تحلیل ها حاکی از آن است که اسرائیل از طریق مجموعه ای از اقدامات تدریجی و به ظاهر قانونی، ساختاری آپارتایدی را بر فلسطینیان تحمیل نموده است؛ بر این اساس، هدف پژوهش حاضر واکاوی سیاست های اسرائیل در قالب نظریه «آپارتاید خزنده» است و این سؤال مطرح شده است که «آپارتاید خزنده» چگونه در عمل به راهبردی برای تغییر بافت جمعیتی و ایجاد وابستگی ساختاری فلسطینیان به اسرائیل در بازه زمانی 2023-1996 بدل شده است؟ فرضیه پژوهش نیز بدین شرح است که اسرائیل از طریق تسلط فضایی و اعمال وضعیت تبعیض آمیز، شرایط زیست را برای فلسطینیان ناممکن ساخته و به موجب خروج جمعیت شده است. روش تحقیق روندپژوهی است و روند متغیرهای جمعیتی، اقتصادی و فضایی در بازه زمانی 1996 الی 2023 مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها حاکی از آن است که سیاست های اسرائیل سبب کاهش شدید جمعیت روستایی، محدود شدن زمین های کشاورزی، وابستگی یک جانبه ی اقتصاد فلسطین به اسرائیل، افزایش چشمگیر نرخ بیکاری و رشد مهاجرت و جمعیت پناهندگان شده است. این روندها بیانگر آن است که اسرائیل از طریق کنترل سرزمین، وابسته سازی اقتصادی و تحمیل شرایط زیست نامناسب، زمینه ی جابه جایی اجباری فلسطینیان و تغییر ترکیب جمعیتی سرزمین های اشغالی را فراهم آورده است. همچنین، آپارتاید خزنده نه یک وضعیت لحظه ای، بلکه فرآیندی تدریجی، نهادینه شده و قانونی سازی شده است که با انکار حق تعیین سرنوشت فلسطینیان و استمرار سلطه ساختاری اسرائیل، آینده ی تشکیل دولت مستقل فلسطینی را بیش از پیش با چالش مواجه ساخته است.
۳۳۷۵۵.

آینده نظام سیاسی عربستان و سناریو های محتمل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد سیاسی سال ۹ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳۴ 27-47
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۳۴
هدف این مقاله شناخت سناریوهای محتمل در آینده نظام سیاسی عربستان است. روش این مقاله آینده پژوهی بوده و از تکنیک های سناریو نویسی ، تجزیه و تحلیل روندها و پیش رانها ، پرسشنامه و ماتریس اثرات متقاطع استفاده شده است . جامعه آماری شامل پژوهشگران مسایل اجتماعی، سیاسی عربستان بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شده است. یافته های تحقیق ، شناسایی سه سناریو برای آینده نظام سیاسی عربستان است.در سناریو اول ، آینده نظام سیاسی عربستان به سمت تقویت، رشد و کارآمدی خواهد بود . در سناریو دوم ، وضعیت آینده نظام سیاسی عربستان به شکل ثبات و عدم تغییر خواهد بود. در سناریو سوم ، نظام سیاسی عربستان، اصلاحات عمیق و اساسی را تجربه خواهد کرد. احتمال وقوع این سناریو قوی بوده و تمامی توصیف گرهای آن نمره مثبت را داشته و ارزش سازگاری بالایی دارد. در چنین شرایطی اگر عوامل شتابدهند نیز بر این وضعیت اضافه شود، آینده نظام را به سمت تغییرات بنیادین سوق خواهد داد .
۳۳۷۵۶.

تحلیل تاریخی نفوذ سیاسی غرب در ایران (1799 م - 1925 م) با تأکید بر اندیشه حضرت آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ زمستان ۱۴۰۴ شماره ویژه 155 - 185
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۳ تعداد دانلود : ۳۹
این مقاله روند نفوذ سیاسی غرب در ایران از 1799 م تا استقرار سلطه پهلوی اول را بررسی می کند. پژوهش با تأکید بر اندیشه حضرت آیت الله خامنه ای سامان و گذار تدریجی نفوذ به سلطه را تبیین می نماید. روشِ تحقیق تاریخی-تحلیلی و مبتنی بر منابع و تحولات سیاسی دوره قاجار و پهلوی اول است. داده ها با تمرکز بر رویدادهای کلیدی و بسترهای اجتماعی-سیاسی تحلیل شده اند تا رابطه میان سیاست های قدرت های غربی و ضعف های داخلی روشن شود. یافته ها نشان می دهد روابط دیپلماتیک و پیوندهای درباری اواخر قرن هجدهم، زمینه نفوذ سیاسی غرب را فراهم کرد. در دوره قاجار، قراردادها و امتیازات گسترده این روند را تعمیق بخشید و استقلال سیاسی ایران را تضعیف نمود. نقطه عطف در انقلاب مشروطه بود؛ جایی که با وجود مشارکت سیاسی، بستر رُسوخ اندیشه ها و نهادهای غربی شکل گرفت و قدرت های خارجی با بهره گیری از شکاف های داخلی نفوذ خود را تثبیت کردند. درنهایت، کودتا و تأسیس سلطنت پهلوی اول با حمایت مستقیم غرب، نفوذ را به سلطه ساختاری بدل ساخت و الگویی از وابستگی سیاسی-فرهنگی را نهادینه نمود. نتیجه آنکه بی توجهی به ضعف های داخلی می تواند بار دیگر مسیر نفوذ و سلطه را هموار کند و مقابله آگاهانه با آن ضرورتی حیاتی برای امروز ایران است.
۳۳۷۵۷.

فراترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه الگوهای مدیریتی از منظر آموزه های اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: انقلاب پژوهی سال ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۶ 279-310
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۶۴
آموزه های اسلامی منابعی بسیار مهم و غنی هستند که با بررسی و استفاده از آن در حوزه های علوم مدیریتی می توان بسیاری از مسائل و مشکلات موجود در سازمان ها را مرتفع کرد. تحقیقات انجام گرفته و ارائه الگوهای مدیریتی از آموزه های اسلامی یک پراکندگی محتوایی در خصوص ارائه و تبیین الگوی مدیریتی در تراز جامعه اسلامی دیده می شود که باعث سردرگمی مدیران در استفاده از این الگوها شده است، هدف این پژوهش فراترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه الگوهای مدیریتی مبتنی بر آموزه های اسلامی برای جلوگیری از این سردرگمی و استفاده مدیران در جامعه اسلامی که چگونه می توان الگوهای مدیریتی موجود در پژوهش های انجام شده در زمینه مدیریت را با آموزه های اسلامی ترکیب کرده و یک مدل جامع و کارآمد برای مدیریت در سازمان ها و جوامع اسلامی و به خصوص کشور ایران ارائه داد؟ روش انجام این پژوهش به صورت کیفی است. استخراج داده ها و مؤلفه ها با روش تحلیل مضمون است که با استفاده از نرم افزار Maxqda نسبت به ترسیم شبکه مضامین اقدام شده است. کدهای استخراج شده به روش تحلیل مضمون از این پژوهش ها در قالب 129 کدباز، 46 مضمون پایه و 5 مضمون سازمان دهنده طبقه بندی شدند، نتایج پژوهش به صورت یک مدل پژوهشی در مدیریت جامعه اسلامی ارائه شد که شامل یک مضمون فراگیر به نام الگوی مدیریت اسلامی و پنج مؤلفه کلیدی شاخص شامل عوامل مدیریتی، شخصیتی، تعاملی، اعتقادی و سرمایه ای شناسایی شد.
۳۳۷۵۸.

هوش مصنوعی و تغییرات بنیادین در حوزه امر سیاسی: تحلیل چشم اندازهای جدید سیاسی برای ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه علوم سیاسی سال ۲۰ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۷۹) 199 - 246
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۴۵
هوش مصنوعی یکی از محورهای اصلی بحث و مناظره فکری در سال های 2020 تا 2024 بوده است. این فن-آوری امکان درک شرایط پیچیده، شبیه سازی فرایندهای تفکری و شیوه های استدلالی انسانی، توانایی یادگیری و کسب دانش و استدلال برای حل مسائل و در چشم اندازی کلان، توانایی یک سیستم برای انجام وظایفی مانند یادگیری، برنامه ریزی و توانایی تعمیم دادن را فراهم کرده است. پرسش اصلی مقاله حاضر چنین است: هوش مصنوعی چگونه در حوزه امر سیاسی بر نحوه حکومت و شیوه حکمرانی، الگوی رأی دهی و مشارکت سیاسی تأثیر می گذارد؟ فرضیه اصلی این است که هوش مصنوعی در حال حاضر در بسیاری از جنبه های دولت به کار گرفته شده و منجر به شکل گیری حکمرانی مجازی و دولت الکترونیک، ظهور ناسیونالیسم فنی، تکنوکراسی هوش مصنوعی، گسترش نوآوری و تقویت رقابت پذیری ملی، سیستم رأی گیری با پشتیبانی بلاک چین، ظهور بازیگران قدرتمند خصوصی یا فراملی، ناامنی سیاسی سایبری و شکل گیری شبکه های عصبی مصنوعی سیاسی شده است. درک نظری تحولات هوش مصنوعی با هدف تحلیل آینده سیاست در ایران هدف اصلی این مقاله است.
۳۳۷۵۹.

آینده پژوهی جنگ شناختی با محوریت زنان در پرتو سیر تطور تاریخی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: آینده پژوهی دفاعی سال ۱۰ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۳۹ 165 - 202
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۵۰
هدف: هدف اصلی این پژوهش «چگونگی آینده پژوهی جنگ شناختی با محوریت زنان در پرتو سیر تطور تاریخی» است. روش: پژوهش حاضر به تدوین سناریوهای آینده پژوهی جنگ شناختی با محوریت زنان در پرتو سیر تطور تاریخی با استفاده از نرم افزار سناریوویزارد می پردازد. نوع پژوهش حاضر، کاربردی و روش بررسی آن با استفاده از روش های جدید آینده پژوهی، اکتشافی است. در این پژوهش بر اساس ماهیت آن، اطلاعات لازم به دو شیوه گردآوری می شود: روش کتابخانه ای (بررسی متون تاریخی، دینی و مطالعات میان رشته ای) و پرسشنامه ای. با توجه به اینکه از نرم افزار سناریوویزارد برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده می شود، نوع پرسشنامه بسته و به صورت ماتریس آثار متقابل و با پیمایش نظرات کارشناسان و متخصصان است؛ درنهایت هشت عامل کلیدی به عنوان عوامل پیشران در سناریوویزارد استفاده و با توجه به تجزیه وتحلیل های متعدد و با بهره گیری از جامعه خبرگان، تعداد چهار سناریوی محتمل و قوی از نرم افزار سناریوویزارد استخراج شده است. یافته ها: یافته های پژوهش، چهار سناریوی آینده را شناسایی کرد. این سناریوها طیفی از وضعیت بحرانی تا مطلوب را دربرمی گیرند و نشان می دهند که نقش زنان در جنگ شناختی در دو سطح اصلی «قربانی سازی» و «کنشگری فعال» شکل می گیرد. ساختارهای فرهنگی، نوع سیاست گذاری و سطح سواد شناختی، پیشران های کلیدی مؤثر در شکل گیری این سناریوها هستند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقای سواد شناختی زنان، توسعه سیاست های فرهنگی و حمایتی، طراحی نظام های رصد هوشمند و تقویت مشارکت بین نهادی، الزامات اصلی مواجهه مؤثر با تهدیدات ترکیبی شناختی است. نادیده گرفتن ظرفیت های زنان در این حوزه، می تواند منجر به افزایش آسیب پذیری روانی، تضعیف انسجام اجتماعی و کاهش تاب آوری شناختی کشور شود
۳۳۷۶۰.

تبیین نقش نظام تعلیم و تربیت در مقاومت فرهنگی با تأکید بر اندیشه آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۱۱) 55 - 90
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۵ تعداد دانلود : ۵۲
یکی از پدیده های سال های معاصر، پدیده جهانی شدن است. این پدیده دارای ابعاد گوناگون اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و غیره است که با توجه به رویکردهای مختلف، می توان آن را هم یک فرصت محسوب کرد و هم یک تهدید. ازجمله تهدیدهای فرهنگی جهانی شدن، می توان به اضمحلال فرهنگی، تهاجم فرهنگی و غیره اشاره کرد که آیت الله خامنه ای این مسئله را همواره به مسئولان فرهنگی گوشزد فرموده اند. از همین رو هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش نظام تعلیم و تربیت در مقاومت فرهنگی با تأکید بر اندیشه آیت الله خامنه ای است. به همین منظور با استفاده از روش پژوهش استنتاجی و تحلیلی به استنتاج مؤلفه های مقاومت فرهنگی و تحلیل و تبیین نقش نظام تعلیم و تربیت در تحقق آن پرداخته شده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که نظام تعلیم و تربیت از طریق پرورش مؤلفه های ده گانه «آگاهی بخشی»، «معنویت»، «مجاهدت مداوم»، «مقابله با نظام سلطه»، «مشارکت و مسئولیت پذیری»، «اقتدار»، «عدالت خواهی»، «هویت ایرانی-اسلامی»، «کسب فضایل اخلاقی»، «خودسازی» به تحقق مقاومت فرهنگی می انجامد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان