درخت حوزه‌های تخصصی

این پژوهش با هدف ترکیب کمی نتایج پژوهش های انجام شده در زمینه خوش بینی تحصیلی با استفاده از رویکرد فراتحلیل انجام شد. بدین منظور؛ تمامی مقالات منتشرشده مجلات مختلف درزمینه خوش بینی تحصیلی از فروردین سال 1392 تا تیرماه 1400 در پایگاه های اطلاعاتی جهاد دانشگاهی، مگ ایران و گوگل اسکولار گردآوری و بررسی شد. درنهایت، با استفاده از چک لیست بررسی مقالات از لحاظ فنی و روش شناختی 47 پژوهش انجام گرفته درزمینه خوش بینی تحصیلی با استفاده از نرم افزار CMA2 تحلیل شد. نتایج تحقیق منجر به شناسایی 11 عامل مؤثر بر خوش بینی تحصیلی شد که با دسته بندی صورت گرفته، 5 عامل اعتماد، تأکید علمی، خودکارآمدی، انگیزش و پیشرفت تحصیلی دارای شدت تأثیر بالاتری بر خوش بینی تحصیلی بودند و اثرگذاری آنها در سطح اطمینان 95 درصدی معنادار ارزیابی شده است. همچنین؛ یافته های پژوهش نشان داد که اندازه اثر عامل های اعتماد (77/0)، تأکید علمی (772/0)، خودکارآمدی (583/0)، انگیزش (58/0) و پیشرفت تحصیلی (56/0) گزارش شده که قابلیت تبیین و پیش بینی خوش بینی تحصیلی در بین جوامع هدف یعنی آموزش وپرورش و نیز نظام دانشگاهی را دارند. بر این اساس، به مدیران آموزشی پیشنهاد می شود که برای توسعه خوش بینی تحصیلی در نظام آموزشی می بایست در گام نخست، فرهنگ اعتماد را تقویت کرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل گر حمایت اجتماعی همسر در رابطه استرس والدینی و صلاحیت والدینی بود. روش پژوهش توصیفی- همبستگی بود. جامعه پژوهش را مادران دارای فرزند تا 5 سال ساکن شهر تهران و کرج در سال 1403 تشکیل دادند که از بین آنها به صورت در دسترس 227 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه استرس والدینی- فرم کوتاه (SF-PSI؛ آبیدین، 1995)، پرسشنامه صلاحیت والدینی (PSOC؛ گیباد و همکاران، 1978) و مقیاس حمایت اجتماعی (MSPSS؛ زیمت و همکاران، 1988) استفاده شد. داده های پژوهش با روش های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین استرس والدینی با احساس صلاحیت والدینی (48/0- r= ، 01/0>P) و حمایت اجتماعی همسر (24/0- r= ، 01/0>P) رابطه منفی و معنادار و بین صلاحیت والدینی و حمایت اجتماعی همسر (68/0 r=، 01/0P<) رابطه مثبت و معنادار وجود داشت. همچنین حمایت اجتماعی همسر در رابطه بین استرس والدینی و صلاحیت والدینی نقش تعدیل گر داشت (01/0>p). بنابراین می توان نتیجه گرفت حمایت اجتماعی همسر می تواند تأثیر منفی استرس والدینی بر صلاحیت والدینی را کاهش دهد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی عملکرد خانواده در رابطه انعطاف پذیری شناختی و خود ارزشمندی با رضایت زناشویی در والدین دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل والدین دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم مراکز تحت نظر بهزیستی استان تهران در سال 1403 بود که با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس 200 والد به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها توسط پرسشنامه های انعطاف پذیری شناختی دنیس و واندروال (2010 ،CFI)، احساس خودارزشمندی دوستی و حسینی نیا (1399 ،SWQ)، شاخص رضایت زناشویی هودسن (1992 ،IMS)، عملکرد خانواده مک مستر اپشتاین و همکاران (1983 ،FAD-60) جمع آوری گردید. داده های به دست آمده از طریق مدل یابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل اصلاح شده از برازش مطلوبی برخوردار بود. بر این اساس انعطاف پذیری شناختی، خودارزشمندی و تاب آوری بر رضایت زناشویی در والدین اثر مستقیم و معناداری دارد (۰۱/0>P). همچنین انعطاف پذیری شناختی و خودارزشمندی بر رضایت زناشویی با میانجی گری عملکرد خانواده در والدین تأثیر غیرمستقیم و معناداری دارد (۰۱/0>P). ازاین رو، با اعمال مداخلات بالینی برای افزایش انعطاف پذیری شناختی و خودارزشمندی و همچنین بهبود عملکرد خانواده می توان سبب افزایش رضایت زناشویی در والدین دارای کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم شد.

زمینه و هدف: مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال اوتیسم، به علت شرایط و نیازهای مراقبتی خاص کودک، با استرس های زیادی در زندگی روزمره مواجه هستند که ممکن است ادراک آن ها از فرزندپروری، معناهای زندگی و پیش بینی شان از آینده را تغییر داده و زمینه را برای بروز آزردگی های روانی، از جمله نشانگان افت روحیه آماده کند. این امر می تواند به نوبه خود باعث افزایش احتمال درگیرشدن آن ها در یک چرخه مزمن، منفی شود که متعاقباً رفتارهای ناسازگار کودک را تشدید و بر دشواری های فرزندپروری بیفزاید. این مطالعه با هدف پاسخ به این سؤال که آیا رفتارهای فرزندپروری بر اساس نشانگان افت روحیه در مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم قابل پیش بینی است، انجام شد. روش: طرح پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بر پایه یک طرح همبستگی بوده است. با مراجعه حضوری به مدارس کودکان استثنائی و مؤسسات توان بخشی مستقر در چهار جهت جغرافیایی شهر تهران و جلب همکاری مدیران و مادران، 130 نمونه از بین مادران دارای فرزند مبتلا به اوتیسم در رده سنی 6 تا 12 سال ساکن شهر تهران که شدت و سطح اختلال فرزندشان بر اساس مقیاس گارز-3 منطبق با معیارهای شمول بود، به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. جمع آوری داده ها در زمستان 1401 انجام پذیرفت. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: پرسش نامه «رفتارهای فرزندپروری - نسخه اختلال طیف اوتیسم»، آزمون «گارز-3» و پرسش نامه «نشانگان افت روحیه». داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-22 برای محاسبه رگرسیون خطی بین متغیرهای پیش بینی و ملاک پردازش شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که نشانگان افت روحیه می تواند به ترتیب 6 درصد، 8 درصد،  13/6 درصد و 4/5 درصد از تغییرات در مؤلفه های فرزندپروری مثبت، انضباط، قوانین و تحریک رشد را پیش بینی کند نتیجه گیری: مادرانی که شدت نشانگان افت روحیه بیشتری را گزارش کرده بودند، رفتارهای انضباطی بیشتری از خود نشان داده، اما در مؤلفه های فرزندپروری مثبت، قوانین و تحریک رشد، نمرات کمتری به دست آوردند.

هدف پژوهش حاضر، تعیین نقش میانجی پریشانی روان شناختی در رابطه بین خود خاموشی و سوگیری تفسیری با ایده پردازی خودکشی در میان زنان متأهل با نشانگان افسردگی بود. روش پژوهش توصیفی همبستگی و از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از زنان متأهل ۱۸ تا ۵۰ ساله ی شهرستان میاندوآب با نشانگان افسردگی در سال 1403 بودند. 350 نفر با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس مورد بررسی قرار گرفتند و به پرسشنامه افکار خودکشی (BSSI؛ بک و همکاران، 1979)، سیاهه افسردگی (BDI-II؛ بک، 1961)، مقیاس خود خاموشی (STSS؛ جک و دیل، 1992)، پرسشنامه سوگیری تفسیری (AST-D؛ برنا و همکاران، 2011) و پرسشنامه پریشانی روان شناختی (KPDS؛ کسلر، 2002) پاسخ دادند. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مسیر انجام شد. نتایج نشان داد مدل پیشنهادی پژوهش از برازش مطلوب برخوردار بود. همچنین یافته ها نشان داد خود خاموشی، سوگیری تفسیری و پریشانی روان شناختی اثر مستقیم مثبتی بر ایده پردازی خودکشی داشتند (01/0> p). خود خاموشی و سوگیری تفسیری اثر مستقیم مثبتی بر پریشانی روان شناختی داشتند (01/0> p). هم چنین نتایج آزمون بوت استراپ نشان داد پریشانی روان شناختی بین خود خاموشی و سوگیری تفسیری با ایده پردازی خودکشی به طور مثبت و معنادار (01/0> p) نقش میانجی داشت. این نتایج نشان می دهد که خود خاموشی و سوگیری تفسیری با توجه به نقش مهم پریشانی روان شناختی می توانند تبیین کننده ی ایده پردازی خودکشی در زنان دارای نشانگان افسردگی باشند و لزوم توجه به این عوامل در تعامل با یکدیگر در برنامه های کاهش خودکشی ضروری است.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه ناگویی هیجانی و نظریه ذهن در دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص و دانش آموزان عادی انجام شد. نوع پژوهش توصیفی و روش آن علی–مقایسه ای بود. جامعه پژوهش را دانش آموزان ۱۰ تا ۱۲ ساله دارای اختلال یادگیری خاص و دانش آموزان عادی مدارس ابتدایی منطقه ۴ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ تشکیل دادند که از بین آن ها به صورت در دسترس ۳۰ نفر از دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص و به صورت خوشه ای چندمرحله ای ۳۰ نفر از دانش آموزان عادی به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه ناگویی هیجانی کودکان (CAS؛ نسائی مقدم و همکاران، ۱۳۹۹) و پرسشنامه نظریه ذهن (ToMI؛ هوتچینز و همکاران، ۲۰۱۲) بود. روش تحلیل داده ها تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) بود. یافته های پژوهش نشان داد که بین میزان ناگویی هیجانی و نظریه ذهن در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص و عادی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0p<). میانگین نمرات گروه دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص در ناگویی هیجانی و خرده مقیاس های آن بالاتر از گروه دانش آموزان عادی بود (001/0p<). همچنین میانگین نمرات گروه دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص در نظریه ذهن و ابعاد آن پایین تر از گروه دانش آموزان عادی بود (001/0p<). این نتایج بر اهمیت توجه به جنبه های هیجانی–شناختی در ارزشیابی و مداخلات مرتبط با نیازهای اجتماعی–هیجانی کودکان دارای اختلال یادگیری خاص تأکید دارد.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت(ISTDP) بر مشکلات خواب، اضطراب و علائم گوارشی زنان مبتلا به اختلالات عملکرد گوارشی بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان با شکایت عملکرد گوارشی مراجعه کننده به پزشکان متخصص داخلی شهر قزوین در سال 1403 بودند. از بین آن ها 24 نفر به شیوه هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 12 نفر) جایگذاری شدند. روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت (10 جلسه 60 دقیقه ای به صورت هفتگی) به گروه آزمایش به صورت فردی ارائه گردید. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های کیفیت خواب پترزبوگ (PSQI، 1989)، اضطراب بک (BAI، 1988) و مقیاس شدت علایم گوارشی (GSRS) استفاده شد. داده ها با آزمون آماری تحلیل کواریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد با کنترل اثرپیش آزمون بین میانگین پس آزمون مشکلات خواب، اضطراب و شدت علائم گوارشی در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح (05/0>p)، وجود داشت. روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت منجر به بهبود مشکلات خواب، کاهش اضطراب و شدت علایم گوارشی در زنان مبتلا به اختلال عملکرد گوارشی شده است. روان درمانی پویشی به بیماران کمک می کند، اضطراب شان را تنظیم و به شیوه مناسبی احساسات شان را تجربه کند تا هیجانات به شکل جسمانی برون ریزی نشوند. بنابراین می توان از درمان پویشی برای بهبود جنبه های مختلف مشکلات فردی بیماران مبتلا به اختلال عملکرد گوارشی استفاده کرد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای متوالی آمیختگی شناختی و اجتناب تجربه ای در رابطه میان طرحواره های ناسازگار اولیه و نشانگان اضطراب اجتماعی در بزرگسالان ایرانی انجام شد. این پژوهشِ بنیادی، از نوع توصیفی-همبستگی و تحلیل مسیر بود. جامعه مورد مطالعه، تمامی ایرانیان بزرگسال 18 تا 30 ساله در سال 1403 بودند که از میان آن ها، 512 شرکت کننده با روشِ نمونه گیریِ دردسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل سیاهه هراس اجتماعی (SPIN، کانور و همکاران، 2000)، پرسشنامه طرحواره های یانگ-نسخه سوم فرم کوتاه (YSQ-S3، یانگ، 2005)، پرسشنامه آمیختگی شناختی (CFQ، گیلاندرز و همکاران، 2014) و پرسشنامه پذیرش و عمل-نسخه دو (AAQ-II، باند و همکاران، 2011) بودند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که حوزه های طرحواره خودگردانی و عملکرد مختل، بریدگی و طرد و بازداری و گوش به زنگیِ مفرط به طور غیر مستقیم از طریق آمیختگی شناختی به تنهایی، نشانگان اضطراب اجتماعی را پیش بینی می کنند (05/0>p). نتایج حاکی از برازش عالی این مدل بود. این نتایج نشان می دهند که آمیختگی شناختی می تواند مکانیسمی که از طریق آن، طرحواره های ناسازگار اولیه نشانگان اضطراب اجتماعی را پیش بینی می کنند تبیین نماید. بنابراین می توان با مداخله روی آمیختگی شناختی به کاهش اضطراب اجتماعی دست یافت.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیکی بر راهبردهای سازگار و ناسازگار تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان مبتلا به چاقی انجام شد. روش پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون_ پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه این پژ وهش دختران مقطع متوسطه دوم شهر رشت مبتلا به چاقی در سال 1404 بود که از بین آن ها، 55 دانش آموز به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به روش تصادفی در سه گروه درمان شفقت (17 نفر)، رفتاردرمانی دیالکتیکی (18 نفر)، و گروه کنترل (20 نفر)، تخصیص یافتند. ابزار این پژوهش، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و کرایج، 2006) (CERQ) بود. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. نتایج نشان داد که نمرات پیش آزمون راهبردهای سازگار و ناسازگار تنظیم شناختی هیجان با نمرات پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشت (05/0>P). همچنین نتایج دلالت بر این داشت که بین دو درمان در طول زمان تفاوت معناداری وجود داشت (05/0>P)؛ که نشان دهنده اثربخشی بیشتر رفتاردرمانی دیالکتیکی نسبت به درمان متمرکز بر شفقت بود. بنابراین، می توان نتیجه گرفت هر دو درمان به عنوان یک مداخله پایدار بر راهبردهای سازگار و ناسازگار تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان مبتلا به چاقی مؤثر می باشد؛ اما رفتاردرمانی دیالکتیکی مؤثرتر است.

در پژوهش حاضر خانواده های شهدای مدافع حرم و خانواده های جان باختگان عادی کل کشور از لحاظ متغیرهای رشد پس از سانحه، مقابله مذهبی و تعهد مذهبی مورد مقایسه قرار گرفتند. جامعه آماری این پژوهش را خانواده های شهدای مدافع حرم و جان باختگان عادی کل کشور را تشکیل داده بودند که 212 نفر از آنان به صورت هَدفمند انتخاب و پرسشنامه های رشد پس از سانحه، مقیاس مقابله مذهبی و پرسشنامه تعهد مذهبی را تکمیل کردند. روش این تحقیق نیز علّی مقایسه ای است و داده ها از طریق واریانس چندمتغیری در بسته نرم افزاری spss 27 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین خانواده های شهدای مدافع حرم و جان باختگان عادی از لحاظ متغیرهای رشد پس از سانحه و تعهد مذهبی تفاوت معنادار اما از نظر مقابله مذهبی (031/2F= و 01/0<p) با هم تفاوت معناداری نداشتند. از نتایج پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که خانواده های شهدای مدافع حرم در پاسخ به از دست دادن عزیزشان نسبت به خانواده های جان باختگان عادی در متغیرهای رشد پس از سانحه و تعهد مذهبی، عملکرد بهتری دارند.

هدف از پژوهش حاضر مقایسه فشار روانی، صفات شخصیت و الکسی تایمیا در افراد مبتلا به بیماری التهاب روده و افراد سالم بود. روش پژوهش علی_مقایسه ای بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد مبتلا به بیماری التهاب روده بود که به فاصله زمانی6 ماه به پژوهشکده گوارش و کبد بیمارستان شریعتی مراجعه کرده بودند و جامعه غیر مبتلا شامل افرادی بودند که با توجه به متغیرهای سن، جنس و وضعیت تاهل با گروه مبتلایان همتا شدند. از میان آ ن ها تعداد 160 نفر ( 80 نفر مبتلا به بیماری التهاب روده و 80 نفر سالم) از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه 16 عاملی شخصیت (SPFQ، 1949)، پرسشنامه س نجش فش ار روان ی ک ودرون (CPSQ، 2009) و مقیاس نارسایی هیجانی تورنتو (TAS، 1994) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین افراد مبتلا به بیماری التهاب روده و افراد سالم از لحاظ میزان تنش عصبی، الکسی تایمیا و فشار روانی تفاوت معناداری وجود داشت (001/0>P) و افراد مبتلا به بیماری التهاب روده در مقایسه با افراد سالم میزان تنش عصبی، الکسی تایمیا و فشار روانی بالاتری داشتند.

هدف: هدف مقاله حاضر مطالعه و شناسایی طرح واره های جنسیتی از دید زنان شاغل در دستگاه های اجرایی شهر مشهد بود. روش: این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش کلیه زنان شاغل در دستگاه های اجرایی شهر مشهد بودند. حجم نمونه به تعداد 20 نفر از زنان بودند که با نمونه گیری اشباعی یا قضاوتی (هدفمند) انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل: روش مطالعه کتابخانه ای (با استفاده از ابزار فیش برداری) و میدانی (با استفاده از ابزار مصاحبه) بود. یافته ها: یافته ها نشان داد مضامین مردم آمیز، عاطفی و حمایت گر سه ویژگی جنسیتی زنانه و مضامین مقتدر، خودمحور و مدیر سه ویژگی جنسیتی مردانه بودند. همچنین اشتغال زنان باعث تغییر طرحواره های نقش جنسیتی آنها شده و آنها ویژگی های جنسیتی خود را ترکیبی از طرحواره های زنانه و مردانه توصیف می کردند. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت اشتغال می تواند بر طرحواره های نقش جنسیتی اثر بگذارد . لذا پیشنهاد می شود سیاستگداران با درنظر گرفتن ملاحظات روانشناختی و به دور از نگاه جنسیتی راهکارهای لازم را در جهت توانمندسازی و اشتغال زنان اتخاذ نمایند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی مدل یابی نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطه بین استقامت با فرسودگی شغلی در کارکنان اقماری شرکت راه اندازی و بهره برداری صنایع نفت بود. مطالعه حاضر توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری کارکنان اقماری شرکت راه اندازی و بهره برداری صنایع نفت (اُیکو) در سه ماهه بهار سال 1402 به تعداد 4500 نفر بودند. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران و با روش نمونه گیری در دسترس 500 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل سیاهه فرسودگی شغلی مسلاچ (MBI) مسلاچ و همکاران (1986)، فرم کوتاه مقیاس استقامت (GRIT-S) داکوورث و کوین (2009) و مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (MSPSS) زیمت و همکاران (1988) بود. تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS نسخه 28 انجام گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که استقامت (33/0-=β و 05/0>p) بر فرسودگی شغلی اثر مستقیم و معنادار دارد. در نهایت حمایت اجتماعی ادراک شده (40/0-=β و 05/0>p) دارای اثر مستقیم و معنادار بر فرسودگی شغلی بود و توانست در رابطه بین استقامت با فرسودگی شغلی نقش میانجی معنادار ایفا کند. همچنین مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (04/0=RMSEA و 05/0>p) و 59 درصد فرسودگی شغلی تبیین می شود. می توان نتیجه گیری کرد که با توجه به نقش میانجی معنادار حمایت اجتماعی ادراک شده، می توان با به کارگیری توانمندسازی شغلی و آموزش استقامت به کارکنان اقماری از بروز فرسودگی شغلی در آنان پیشگیری به عمل آورد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نظامند شناسایی انتظارات روان شناختی نوجوانان از سیستم های بوم شناختی انجام شد. با جستجو در پایگاه داده های داخلی از جمله نورمگز، ایرانداک، سیویلیکا، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پرتال جامع علوم انسانی و همچنین پایگاه داده های بین المللی همچون ساینس دایرکت، اریک، پاب مد، سیج، الزویر و گوگل اسکالر، تعداد 112 سند در بازه زمانی 2023-2015 مورد بررسی قرار گرفتند. سپس با استفاده از نشانگرهای فهرست وارسی ارزیابی پریزما، 15 سند براساس ملاک ارتباط، سودمندی و اعتبار انتخاب شدند. داده ها با روش تحلیل کیفی آلتاید انجام چهار مقوله براساس تعداد نشانگرها، شامل انتظار از خانواده با اختصاص 31 نشانگر از مجموع 77 نشانگر (26/40 درصد) شناخته شد. پس از انتظار از خانواده، مسائل اجتماعی با 22 نشانگر (57/28 درصد) و بعد از آن امور تحصیلی با 15 نشانگر (48/19 درصد)؛ و انتظارات از همسالان با 9 نشانگر (69/11) مهمترین مقوله ها بودند. این نتایج ضرورت افزایش آگاهی سیستم های بوم شناختی با انتظارات نوجوانان را برجسته می کند و براین اساس پیشنهادهایی ارائه گردید.

هدف: هدف این پژوهش شناسایی ارزش ها و هنجارهای شیوع و گسترش مواد اعتیادآور در منطقه شوش تهران بود. روش: رویکرد پژوهش کیفی و روش پژوهش تحلیل مضمون بود. جامعه مورد مطالعه شامل معتمدان محلی و کسبه و بازاریان، کارکنان نیروی انتظامی، ساکنان قدیمی محلات، معتمدین مساجد و پژوهشگران فعال در خصوص تاریخ تهران قدیم بود. نمونه گیری به صورت هدفمند از نوع گلوله برفی انجام شد که بعد از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 31 نفر اشباع حاصل شد. برای تحلیل داده ها از تحلیل مضمون استفاده شد. یافته ها: با کدگذاری داده ها 169 مفهوم پایه، 27 مضمون فرعی و 7 مضمون اصلی استخراج شد. یافته ها نشان داد که ارزش ها و هنجارهای مولد شیوع و گسترش مواد اعتیادآور در منطقه شوش شامل هنجار شکست و سوژه شدگی، هنجار منفعت آسان، اعتماد شبکه ای، زایایی زیست مکان، هنجار الگوپذیری و مشابه سازی، زنجیره های خویشاوندی و خانوادگی موید مصرف و بازپیوندسازی بی هزینه بودند. نتایج: نتایج تحقیق نشان داد که به منظور ریشه کنی مواد اعتیادآور در این منطقه باید با به کارگیری رهیافت های اجتماع محور همراه با توانمندسازی افراد و گروه های اجتماعی مختلف شرایط را برای بازسازی اجتماعی منطقه فراهم ساخت تا بهنجاری موقعیتی شکل گرفته حول مواد اعتیادآور کمرنگ شود.

مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش میانجی ترس از دست دادن در رابطه بین نیازهای روانشناختی و رفتار فابینگ در دانشجویان متاهل انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان متاهل دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت در سال 1403 بودند که از بین آن ها به روش نمونه گیری در دسترس 220 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از مقیاس ترس از دست دادن (FoMoS؛ وگمانن و همکاران، 2017)، مقیاس عمومی فابینگ (GSP؛ چوتپیتایاسونوند و داگلاس، 2018) و پرسشنامه ارضاء نیازهای روانشناختی پایه (PNSS؛ دسی و رایان، ۲۰۰۰) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوب برخودار بود. همچنین نتایج نشان داد اثرات مستقیم نیازهای روانشناختی و ترس از دست دادن بر رفتار فابینگ معنادار بود؛ اثر مستقیم نیازهای روانشناختی بر ترس از دست دادن معنادار بود (05/0>P)؛ نتایج آزمون بوت استرپ نشان داد که ترس از دست دادن در رابطه بین نیازهای روانشناختی و رفتار فابینگ نقش میانجی داشت (05/0>P). در مجموع می توان نتیجه گرفت که نیازهای روانشناختی به طور مستقیم و با نقش میانجی ترس از دست دادن بر رفتار فابینگ در دانشجویان متاهل اثر داشت.

هدف پژوهش حاضر مقایسه تفاوت رابطه والد-فرزند، ادراک از رابطه با همسالان و نگرش نسبت به رابطه با جنس مخالف در دختران دارای تجربه شکست عشقی در دو گروه با و بدون اقدام به خودکشی بود. روش پژوهش علّی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل دختران نوجوان مقطع متوسطه دوره اول و دوم دارای تجربه شکست عشقی ساکن شهرستان جیرفت در سال تحصیلی 1404-1403 بود. از جامعه آماری تعداد 60 نفر نمونه (30 نفر با اقدام به خودکشی و 30 نفر بدون اقدام به خودکشی) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رابطه والد-فرزند (PCRS؛ فاین و همکاران، 1983)، پرسشنامه ادراک از رابطه با همسالان (PPRQ؛ چو و یانگ، 2012) و پرسشنامه نگرش به رابطه با جنس مخالف قبل از ازدواج (کردلو، 1380) بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره یک راهه (مانکووا) استفاده شد. نتایج نشان دادند دو گروه از نظر متغیرهای کیفیت رابطه با پدر (104/128=(57 ،1)F، 001/0>p، 692/0=η²)، کیفیت رابطه با مادر (830/2=(57 ،1)F، 048/0=p، 047/0=η²)، ادراک از رابطه با همسالان (915/16=(57 ،1)F، 001/0>p، 229/0=η²) و نگرش نسبت به رابطه با جنس مخالف (453/49=(57 ،1)F، 001/0>p، 465/0=2η) با یکدیگر متفاوت بودند. این یافته ها بر اهمیت نقش کیفیت پایین تر روابط با والدین و همسالان و نگرش مثبت تر نسبت به رابطه با جنس مخالف در افزایش خطر اقدام به خودکشی در پی تجربه شکست عشقی در دختران نوجوان تأکید دارند.

امروزه حساسیت اضطراب نقش مهمی در زندگی و احساس درماندگی انسان ها دارد. از طرف دیگر؛ ذهن آگاهی می تواند به افراد کمک کند تا بتوانند احساس درماندگی کمتر داشته باشند. هدف پژوهش حاضر، اثربخشی رویکرد شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر درماندگی آموخته شده و حساسیت اضطرابی دانش آموزان دختر پایه نهم شهر زابل است. این پژوهش از نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل می باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه نهم شهر زابل می باشد. بر اساس گزارش مدیریت آموزش و پرورش شهر زابل، آمار دانش آموزان پایه نهم شهر زابل در سال تحصیلی 1403-1402؛ 890 دختر اعلام شد. 30 نفر از افراد مورد مطالعه برای نمونه و به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه حساسیت اضطرابی، فلوید و همکاران (2005)، پرسشنامه درماندگی آموخته شده سورنتی و کاستا (2014) و پروتکل آموزشی شناخت رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی (خدابخش پیرکلانی و جمارونی، ۱۳۹۲) بود. برای تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها از تحلیل کواریانس استفاده شد. نتایج یافته ها نشان داد رویکرد شناختی رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر درماندگی آموخته شده و حساسیت اضطرابی دانش آموزان دختر تاثیر دارد. نتیجه گیری: معلمان و خانواده ها با باور ارزشمندی و احساس امنیت به نوجوانان، احساس بی اعتمادی و درماندگی را از آنان دور کنند.

هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی بازی درمانی شناختی-رفتاری و توانبخشی شناختی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نارساخوان بود. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان 8 تا 12 سال مبتلا به نارساخوانی بود که در سال تحصیلی 1404-1403 به مراکز کودکان با ناتوانی های یادگیری شهر بابل مراجعه کرده بودند. که 54 دانش آموزان به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 18 نفر) جایگذاری شدند. شرکت کنندگان گروه بازی درمانی شناختی-رفتاری به صورت فردی در 10 جلسه 30 دقیقه ای و شرکت کنندگان گروه توانبخشی شناختی به صورت فردی در 8 جلسه 45 دقیقه ای تحت مداخله قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده پرسشنامه عملکرد تحصیلی (EPT) فام و تیلور (1999) بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین میانگین پیش آزمون و پس آزمون پیشرفت تحصیلی در دو گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری وجود داشت (01/0>P). اما بین پس آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0<P) و نتایج در دوره پیگیری حفظ شدند. همچنین بین دو گروه آزمایش، تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0<P). بنابراین بازی درمانی شناختی-رفتاری و توانبخشی شناختی اثربخشی یکسانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نارساخوان دارند و می توان از هر دو مداخله به عنوان رویکرد درمانی اثربخش و در دسترس استفاده کرد تا پیشرفت تحصیلی را بهبود بخشید.

هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش طرحواره درمانی بر علائم اضطراب، خودتنظیمی هیجانی و جهت گیری زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی مراجعه کننده به کلینیک های شهر اصفهان در سال 1403 بود که تعداد 30 نفر به شیوه هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. شرکت کنندگان قبل از اجرای مداخله مقیاس اضطراب کتل (1957، CAS)، پرسشنامه خود تنظیمی هیجانی هافمن و کاشدان (2010، ESQ) و آزمون جهت گیری زندگی شییر و کارور (1985، LOT-R) را تکمیل کردند. گروه آزمایش آموزش طرحواره درمانی را طی دوازده جلسه، هر هفته یک جلسه و به مدت 90 دقیقه دریافت نمودند. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بین میانگین پیش آزمون و پس آزمون متغیرهای علائم اضطرابی، خود تنظیمی هیجانی و جهت گیری در سطح 01/0>P تفاوت معناداری وجود داشت و علاوه بر این بین میانگین پس آزمون و پیگیری این سه متغیر نیز تفاوت معناداری در سطح 01/0>P وجود داشت. در نتیجه آموزش طرحواره درمانی می تواند به عنوان روش درمانی مؤثر در جهت کاهش علائم اضطرابی و افزایش خود تنظیمی هیجانی و جهت گیری زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی مورد استفاده قرار گیرد.