درخت حوزه‌های تخصصی

برنامه ریزی درسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آموزش کودکان استثنایی برنامه ریزی آموزشی برنامه ریزی درسی تکنولوژی آموزشی روشها و فنون تدریس طراحی فضاهای آموزشی فعالیتهای هنری و بازی ها مدیریت آموزشی
اصول و روشها پیش دبستانی دبستان متوسطه نظریه ها و کاربرد آن
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۵۴۱ تا ۱٬۵۶۰ مورد از کل ۱٬۶۹۰ مورد.
۱۵۴۱.

تحلیل کیفی محتوای سند ملی برنامه درسی ایران بر اساس مهارت های ده گانه یونسکو برای سال 2020 میلادی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۴ بهار ۱۴۰۲ شماره ۱۰ 114 - 162

کلیدواژه‌ها: سند ملی برنامه درسی ایران مهارت های ده گانه یونسکو تحلیل محتوا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۷
هدف از پژوهش حاضر «تحلیل کیفی محتوای سند ملی برنامه درسی ایران بر اساس مهارت های ده گانه یونسکو برای سال 2020 میلادی » است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا است.جامعه آماری پژوهش را اسناد بالادستی آموزش و پرورش یعنی سند برنامه درسی ملی تشکیل می دهد. در پژوهش حاضر حجم نمونه پژوهش برابر با جامعه آماری است. و کل متن سند برنامه درسی ملی به عنوان نمونه برای تحلیل محتوای کیفی انتخاب شده است. در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات از فهرست وارسی(چک لیست) محقق ساخته جهت تحلیل متن سند برنامه درس ملی استفاده شد. برای تعیین روایی محتوا، فهرست وارسی دراختیار چند نفر از متخصصان قرار گرفت و روایی آن تایید شد. برای تفسیر و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا از نوع قیاسی استفاده شد. مقوله ها در این پژوهش، مهارت های ده گانه مورد نظر یونسکو و گویه های ساخته شده برای هر مهارت، معیار(مولفه) تحلیل متن است. یافته های پژوهش حاکی از آن است میزان تاکید بر تمامی گویه های مهارتهای ده گانه یونسکو در سند ملی برنامه درسی ایران یکسان نیست. نتایج تحلیل محتوا نشان داد به تمامی گویه های مهارت شایستگی های فرا فرهنگی، مهارت فرارشته ای،مهارت تفکر محاسباتی،مهارت هوش اجتماعی،مهارت تفکر طراحی، در سند برنامه درسی ملی ایران توجه شده است. اما در سایر مهارت ها ناهمسانی در تاکید بر گویه ها مهارت های تفکر بدیع و انطباق پذیر، مشارکت مجازی، معنی یابی، سواد رسانه ای جدید، مدیریت بارشناختی در سند ملی برنامه درسی ایران وجود داشت.
۱۵۴۲.

نگاهی به برنامه های درسی بازنگری شده ی رشته های کارشناسی علوم تربیتی، روان شناسی و زبان و ادبیات فارسی از حیث موفقیت آنها در حصول به اهداف قصده-شده(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲۲ 133 - 168

کلیدواژه‌ها: روان شناسی و زبان و ادبیات فارسی برنامه های درسی جدید اهداف قصد - شده برنامه درسی برنامه درسی قصد - شده رشته علوم تربیتی رشته روان شناسی و رشته زبان و ادبیات فارسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۹
روش این تحقیق توصیفی از نوع پیمایشی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان مقطع کارشناسی ورودی سال 95 رشته های علوم تربیتی، روانشناسی و زبان و ادبیات فارسی که در زمان اجرای پژوهش در نیم سال هفتم تحصیل خود بودند و تعداد آنها 439 دانشجو بود. حجم نمونه با مراجعه به جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی 205 نفر انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده پژوهش، پرسشنامه های محقق ساخته بود که پایایی پرسشنامه نیز از طریق آلفای کرونباخ 847/0 به دست آمد. یافته های پژوهش نشان داد که در حیطه شناختی و نگرشی (عاطفی)، برنامه های درسی جدید منجر به کسب دانش و اطلاعات لازمه و حصول نگرش های مطلوب نسبت به رشته تحصیلی در دانشجویان گردیده است؛ اما در حیطه روانی- حرکتی(مهارتی) برنامه های درسی جدید منجر به کسب مهارت های مطلوب نشده است.
۱۵۴۳.

تجارب زیسته معلمان و دانش اموزان پایه ششم ابتدایی از برنامه درسی کار و فناوری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۵ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۷ 69 - 111

کلیدواژه‌ها: برنامه ی درسی کاروفناوری پایه ششم دوره ابتدایی مهارت های علمی تجارب زیسته پدیدارشناسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۵
هدف این مطالعه، بررسی تجارب زیسته معلمان و دانش آموزان پایه ششم ابتدایی از برنامه درسی کار و فناوری است. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات نشان می دهد، 15 مقوله شامل کمبود امکانات و تجهیزات، عدم تخصیص بودجه موردنیاز، سنگین بودن حجم کتاب های پایه ششم، عدم تنوع و کارایی فعالیت های کتاب، عدم پردازش مناسب به نیازها و ویژگی های فراگیران، عدم علاقه و انگیزه لازم در معلمان و فراگیران، ضعف دانشی و مهارتی معلمان، عدم توجه و اهمیت کافی به درس کار وفناوری، ضعف در فرایند نظارت و ارزشیابی، ضعف در زبان انگلیسی فراگیران، عدم هم خوانی زمان اختصاص یافته به تدریس درس کار و فناوری، ضعف در طراحی محتوای منسجم و کاربردی کتاب، عدم برگزاری برنامه های آموزشی موثر و کاربردی برای معلمان، عدم هم سویی مدرسه و خانواده و نبود بسته های تشویقی اثربخش برای معلمان و فراگیران به عنوان چالش های آموزش کتاب کار و فناوری احصا گردید. 17مقوله شامل طراحی محتوای کتاب بر مبنای اصول علم برنامه ریزی درسی، تدارک امکانات و تجهیزات، توجه ویژه به مقوله تدریس، توجه به مسائل اقتصادی و انعطاف در طراحی و اجرای کتاب، بهره گیری از ظرفیت های والدین و فعالان منطقه و فضای مجازی، بهره گیری از روش های آموزش فعالانه و مشارکتی، تبیین اهمیت برنامه درسی کار و فناوری در ایجاد اشتغال و کارافرینی، آموزش زبان انگلیسی به دانش اموزان، نظارت و ارزشیابی برنامه درسی کاروفناوری، برگزاری نشست های علمی، تعیین سرگروه درسی، بهره گیری از نظر متخصصان و تدارک برنامه های حمایتی و تشویقی شکل دهنده ی راه کارهای بهبود برنامه آموزش درس کار و فناوری در پایه ششم است.
۱۵۴۴.

نحوه ی مواجهه ی معلمان مقطع ابتدایی با تغییر برنامه ی درسی ریاضی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۴ بهار ۱۴۰۲ شماره ۱۰ 84 - 112

کلیدواژه‌ها: تغییر برنامه درسی ریاضی واکنش معلمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۱
هدف این پژوهش شناسایی چگونگی واکنش معلمان ابتدایی با تغییر برنامه درسی ریاضی چهارم ابتدایی می باشد. با عنایت به این که به تازگی با تغییرات ایجاد شده در کتب درسی ریاضی در پایه های مختلف دوره ی ابتدایی مواجهه هستیم ، لازم است که واکنش معلمان را به عنوان مجریان اصلی چنین تغییرات مهمی، بدانیم. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام گرفته است.مشارکت کنندگان 20 نفر از معلمان ابتدایی شهرهمدان در سال تحصیلی 1399-1398بودندکه به شیوه گلوله برفی نمونه گیری شدند.ابزارجمع آوری اطلاعات، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهدات کلاسی بوده است.داده های این پژوهش به روش کدگذاری و مقوله بندی و با بهره گیری از عناصر چهارگانه تایلر، در سطوح آگاهی و نگرش تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که معلمان به طور کلی نسبت به تغییرات برنامه درسی ریاضی آگاهی دارند، آن را پذیرفته و اجرا می کنند. علت این امر آن است که تغییرات اخیر موجب بهبود برنامه درسی ریاضی شده است بنا به دلایلی از جمله: ایجاد علاقه برای دانش آموزان و جلوگیری از سستی و رخوت در یادگیری درس ریاضی، به روز و جذاب شدن فعالیت های داخل کتاب.به علاوه آن ها با کسب دانش،آگاهی و فهم خوبی در مواجهه با تغییرات داشته و نگرش های مثبت و منفی در برخورد با محتوا، روش تدریس و ارزشیابی آن داشته اند و تغییرات صورت گرفته مورد مطلوب معلمان قرارگرفته و در جهت تسریع، بهبود عملکرد آنان توانسته گامی تازه و موفق بردارد.
۱۵۴۵.

بررسی رابطه برنامه درسی ضمنی با بهزیستی تحصیلی: نقش میانجی خودپنداره تحصیلی

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ 147 - 167

کلیدواژه‌ها: بهزیستی تحصیلی برنامه درسی ضمنی خودپنداره تحصیلی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۴
یکی از اهداف و وظایف آموزش وپرورش، ایجاد زمینه برای رشد همه جانبه فرد و تربیت انسان های سالم، کارآمد و مسئول برای ایفای نقش در زندگی فردی و اجتماعی است. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه برنامه درسی ضمنی با بهزیستی تحصیلی: نقش میانجی خودپنداره تحصیلی دانش آموزان متوسطه دوم شهرستان در ه شهر بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی با مدل معادلات ساختاری (SEM) می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان متوسطه دوم شهرستان دره شهر در سال تحصیلی 1401-1402 بود. نمونه این پژوهش شامل 300 نفر دانش آموز بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی تحصیلی (تومینین - سوینی و همکاران، 2012)، پرسشنامه برنامه درسی پنهان (تقی پور و غفاری، 1388) و پرسشنامه خودپنداره تحصیلی (یسن چن، 2004) بود. یافته ها نشان داد میان متغیرهای پژوهش حاضر که شامل ابعاد برنامه درسی ضمنی، خودپنداره تحصیلی و بهزیستی تحصیلی بود، رابطه معناداری وجود دارد؛ افزون بر آن، خودپنداره تحصیلی در رابطه بین برنامه درسی ضمنی با بهزیستی تحصیلی نقش میانجی دارد. نتایج این پژوهش حاکی از اهمیت توجه به برنامه درسی ضمنی و خودپنداره تحصیلی در بهبود بهزیستی تحصیلی دارد.
۱۵۴۶.

اندازه گیری مبتنی بر برنامه درسی خواندن: مروری بر چیستی، چرایی و چگونگی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱۸ 27 - 62

کلیدواژه‌ها: خواندن اندازه گیری مبتنی برنامه درسی (سی بی ام) سنجش تحصیلی سنجش تکوینی شواهدبنیاد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۱
پژوهش حاضر با هدف مروری بر ماهیت، زمینه های توسعه و کاربردهای اندازه گیری مبتنی بر برنامه درسی به منزله روشی کارآمد برای سنجش مهارت خواندن انجام شد. روش پژوهش مرور ادبیات یکپارچه بود که از چهار مرحله تشکیل می شد. از میان 817 سند، در نهایت 43 مورد وارد مطالعه و متن آن ها با رویکردی انتقادی تحلیل شد. برای مدیریت اسناد از پروتکل پریزما استفاده شد. نتایج نشان داد که اندازه گیری مبتنی بر برنامه درسی شیوه ای معتبر برای سنجش عملکرد دانش آموزان در مهارت های تحصیلی پایه از جمله خواندن است. کاوشگرهای سیالی بلندخوانی، هزارتو و سواد آغازین از مهم ترین ابزارهای سنجش خواندن و پیش نیازهای آن به شمار می روند. این شیوه که پیدایش آن در جنبش شواهدبنیاد ریشه داشت امروز به عنصری حیاتی در ارائه خدمات چندسطحی تبدیل شده است. از مهم ترین کاربردهای آن می توان به تولید پایگاه داده معتبر، مداخله زودهنگام، غربالگری، پایش پیشرفت و توسعه و ارزیابی برنامه های مداخله اشاره کرد. در ادامه، پیرامون این رویه و کاربست آن در خواندن با رویکردی انتقادی بحث شد و امکان توسعه آن در نظام آموزشی ایران مورد بررسی تطبیقی قرار گرفت. با توجه به گسترش روزافزون این رویکرد در نظام های آموزشی جهان، نتایج پژوهش می تواند زمینه را برای تولید و توسعه آن به زبان فارسی فراهم کرده و مدارس ایران را همگام با تحولات جهانی به تصمیم گیری مبتنی برداده سوق دهد.
۱۵۴۷.

شناسایی مؤلفه های برنامه درسی شایستگی محور جهت پرورش اشتغال پذیری در آموزش عالی: یک مطالعه مروری

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ 221 - 238

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی شایستگی محور اشتغال پذیری آموزش عالی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۱۲
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های برنامه درسی شایستگی محور جهت پرورش اشتغال پذیری در آموزش عالی انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و روش مرور سیستماتیک بود. با استفاده از کلید واژه های برنامه درسی شایستگی محور، اشتغال پذیری، تعداد 84 منبع در پایگاه های اطلاعاتی ساینس دایرکت، اسکاپوس، اریک،گوگل اسکولار و پایگاه اطلاعات و اسناد علمی ایران مطالعه قرار گرفت. ابزار پژوهش چک لیست بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل مقوله ای استفاد شد. بر اساس بررسی منابع تعداد 13 مضمون؛(3 مضمون فراگیر و تعداد 10مضمون سازمان دهنده) برای برنامه درسی شایستگی محور شناسایی و استخراج شد. برای تعیین اعتبار، مضامین استخراج شده در اختیار 15 نفراز متخصصان برنامه درسی شایستگی محور قرار گرفت و میزان اعتبار آن 74/. محاسبه گردید. انتظار می رود با لحاظ ابعاد شناختی، عاطقی و روانی- حرکتی برنامه درسی شایستگی محور اشتغال پذیری و مضامین زیر مجموعه آنها در برنامه درسی قصد شده و اجرایی، بتوان زمینه تحقق شایستگی های اشتغال پذیری در دانشجویان را فراهم ساخت.
۱۵۴۸.

طراحی برنامه درسی علوم دوره ابتدایی برمبنای واقع گرایی استعلایی باسکار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 365 - 394

کلیدواژه‌ها: رئالیسم استعلایی باسکار آموزش علوم عناصر برنامه درسی علوم دوره ابتدایی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۲
:  این مقاله براساس پژوهشی است که هدف آن، طراحی یک برنامه درسی علوم برای دوره ابتدایی، بر مبنای فلسفه واقع گرایی استعلایی [1] باسکار است. این مطالعه به روش استنتاجی و برمبنای واقع گرایی هستی شناختی، نسبی گرایی معرفت شناختی و عقلانیت داوری به عنوان هسته مرکزی واقع گرایی استعلایی، انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که اهداف آموزش علوم شامل بهبود تصورات دانش آموزان از ماهیت علم، پرورش تفکر انتقادی، پرورش تفکر خلاق، پرورش مهارت های فرایندی و توجه به فراورده های علم است. در انتخاب محتوا برای این برنامه، قابلیت جرح و تعدیل دانش علمی و اهمیت حقایق علمی، هم زمان درنظر گرفته می شود. در این برنامه، یادگیری فرایند ساخت دانش توسط دانش آموز و مبتنی بر دانش قبلی وی و در تعامل اجتماعی  اتفاق می افتد و در دنیای واقعی، معنا می یابد. در این فرایند، معلم نقش تسهیل کننده را دارد. همچنین ارزیابی از آموخته های دانش آموزان فرایندی نظام مند، کل نگر و مکمل یادگیری محسوب می شود.   [1] Transcendental Realism
۱۵۴۹.

بررسی مطالعه تطبیقی اهداف و فعالیت های یادگیری مقطع کارشناسی رشته حقوق در دانشگاه های برتر جهان با رویکرد تلفیق با کار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات برنامه درسی آموزش عالی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۳۰ 297 - 323

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی یادگیری همراه با کار رشته حقوق هدف و فعالیت های یادگیری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۳
هدف مقاله حاضر مطالعه تطبیقی اهداف و فعالیت‎های یادگیری مقطع کارشناسی رشته حقوق در دانشگاه‎های برتر جهان با رویکرد تلفیق با کار بود. پژوهش کاربردی توصیفی، با استفاده از روش مطالعه تطبیقی جرج بردی انجام شد. در این روش اطلاعات مورد نیاز پژوهش با استفاده از اسناد و مدارک موجود در سایت‎ دانشگاه‎های منتخب گردآوری شده است، سپس به‌صورت مقوله‌های مجزا طبقه‌بندی و مورد بررسی، مقایسه و تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری شامل برنامه‎درسی رشته حقوق در دانشگاه‎های جهان می‎شود و ده دانشگاه برتر به‌صورت هدفمند و بر اساس سه پایگاه رتبه‌بندی شانگهای، تایمز و اشتغال دانش‌آموختگان به عنوان نمونه انتخاب شد. نتایج پژوهش نشان داد از میان انواع یادگیری همراه با کار، ارائه دروس مهارتی و کارورزی در برنامه‌درسی رشته حقوق بیشتر مورد توجه دانشگاه‌های برتر دنیا قرار گرفته است. مهم‌ترین اهداف در یادگیری همراه با کار، ارتقا و تعمیق دانش نظری و تمرین مهارت‌های عمومی مورد انتظار محیط کار می‌باشد. توجه به فعالیت‎های عمومی و تخصصی رشته حقوق به‌عنوان مهم‌ترین فعالیت‎های یادگیری همراه با کار مطرح شده‌است.
۱۵۵۰.

کاوش نقش شبکه شاد دانش آموزی در دگرگون سازی نقش معلم: یک مطالعه پسا پدیدارشناختی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های برنامه درسی دوره ۱۵ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 139 - 160

کلیدواژه‌ها: رفتار آموزشی معلم دگرگون سازی نقش معلم شبکه دانش آموزی شاد رویکرد پساپدیدارشناسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۳
پژوهش حاضر با هدف کاوش نقش شبکه شاد دانش آموزی در دگرگون سازی نقش معلم و ساختارهای افزایشی و کاهشی ادراکی و عملی ایجاد شده به وسیله شبکه شاد، انجام شد. پژوهش ازنظر هدف کاربردی؛ ازنظر نوع داده ها، کیفی و ازنظر روش اجرا، پساپدیدارشناسی بود. جامعه آماری تحقیق معلمان مدارس ابتدایی (دوره دوم ابتدایی) شهر ایلام بود که از شبکه دانش آموزی شاد برای تدریس استفاده می کردند، که به روش گلوله برفی نمونه گیری شدند و تعداد ۱۹ نفر به عنوان نمونه برای مصاحبه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در این مطالعه شامل مشاهده و تجارب دسته اول محقق، مصاحبه با شی (شبکه شاد) و مصاحبه با معلمانی بود که از شبکه دانش آموزی شاد در کلاس های درس خود استفاده می کردند، که پس از جمع آوری داده ها، بر اساس دیدگاه پساپدیدارشناختی مورد تحلیل قرار گرفت. برای تعیین اعتبار درونی یافته ها، از تطبیق داده ها با مبانی نظری و پیشینه و مصاحبه با خبرگان استفاده شد، برای تأیید دقّت و صحت داده ها، در مورد اعتبار مطالعه از شیوه بررسی به وسیله اعضای پژوهش استفاده گردید، جهت تعیین اعتبار بیرونی یافته ها از تکنیک حصول اشباع نظری استفاده شد. معلم با شبکه شاد رابطه آلتریتی برقرار می کند که این رابطه آلتریتی باعث تقویت ها و کاهش هایی در ادراک و رفتار معلم می شود و ساختار های افزایشی و کاهشی را ارائه می دهد.
۱۵۵۱.

شناسایی مولفه ها و خرده مولفه های برنامه درسی آینده پژوهانه و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش و پرورش

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ 25 - 50

کلیدواژه‌ها: آموزش و پرورش اسناد بالادستی برنامه درسی آینده پژوهانه تحلیل محتوا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۹
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه ها و خرده مولفه های برنامه درسی آینده پژوهانه و تحلیل جایگاه آن در اسناد بالادستی آموزش و پرورش انجام شد. روش پژوهش توصیفی شامل؛ تحلیل اسنادی و تحلیل محتوا و رویکرد آن کاربردی بود. جامعه پژوهش در بخش تحلیل اسنادی کلیه متون مرتبط با برنامه درسی آموزش آینده پژوهانه و در بخش تحلیل محتوا چهار سند بالادستی نظام آموزش و پرورش می باشد؛ با توجه به ماهیت موضوع از نمونه گیری صرف نظر و کل جامعه بررسی شد. ابزارهای اندازه گیری  فرم، فیش برداری و سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته است. داده های اسنادی به شیوه کیفی و داده های تحلیل محتوا با استفاده از شاخص های توصیفی در فرایند تحلیلی آنتروپی شانون مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد: چارچوب مفهومی برنامه درسی آینده پژوهانه را می توان در پنج مولفه تربیت چند فرهنگی، تربیت شهروندی، تربیت فناوری اطلاعات و ارتباطات، تربیت هنری و زیبا شناسانه و تربیت جنسی نشان داد. میزان توجه به مولفه های برنامه درسی آینده پژوهانه در اسناد بالادستی متفاوت است، به طوری که بیش ترین تأکید بر مولفه «هنر و زیبایی شناسی» و کم ترین تأکید بر مولفه «فناوری اطلاعات و ارتباطات» و «تربیت جنسی» است. در بین اسناد مورد بررسی، بیش ترین ضریب اهمیت مربوط به سند چشم انداز بیست ساله (439/) و کم ترین مربوط به سند نقشه جامع علمی کشور (232/) بوده است؛ بنابراین لازم است مولفان و تدوین کنندگان اسناد بالادستی در ویراست های آتی اسناد، به مولفه ها و خرده مولفه های کم تر مورد تاکید قرار گرفته اند، توجه بیش تری داشته باشند.
۱۵۵۲.

شناسایی ادراک اساتید دانشگاه فرهنگیان از فرهیختگی و عوامل زمینه ساز آن درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲۴ 92 - 69

کلیدواژه‌ها: مبانی فرهنگی برنامه درسی فرهیختگی ادراکات عوامل زمینه ساز اساتید دانشگاه فرهنگیان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۸
هدف پژوهش، شناسایی ادراک اساتید دانشگاه فرهنگیان از فرهیختگی و عوامل زمینه ساز آن درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی بود. برای دستیابی به این هدف، از پارادایم تفسیری با رویکرد کیفی و کاربست تحلیل مفهومی از نوع تفسیر مفهوم و روش های اسنادی-کتابخانه ای، توصیفی-تحلیلی و جُستار نظریه پردازانه، بهره برده شد. جامعه مطالعه، شامل 11 نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان استان کردستان در سال 1403-1402 با استفاده از نمونه گیری هدفمند معیارمحور بود. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه ی عمیق نیمه ساختاریافته محقق ساخته بود. یافته ها در دوبخش ادراک اساتید از فرهیختگی، شامل ادراک کلی (7 مورد) و ادراک خاص فرهیختگی (9 مورد) و بخش بایستگی های آن، شامل چهارزمینه ی: فردی (2 مورد)، اجتماعی (4 مورد)، آموزشی (5 مورد) و موقعیتی (1 مورد)، ارائه شد. نتایج نشان داد، درراستای تقویت مبانی فرهنگی برنامه درسی، در کنار برنامه ریزی برای علم پروری و مهارت پروری، توجه به اخلاق پروری نیز جهت کسب مدارج بالای فرهیختگی، ضروری است. دراین راستا، می توان زمینه ی فرهیختگی فراگیران را فراهم ساخت.
۱۵۵۳.

واکاوی الگوی جاری یادگیری مادام العمر در دانشگاه فرهنگیان: رویکرد گراندد تئوری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 145 - 186

کلیدواژه‌ها: دانشگاه فرهنگیان یادگیری مادام العمر برنامه درسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۹
هدف پژوهش حاضر، بررسی الگوی جاری یادگیری مادام العمر در دانشگاه فرهنگیان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش داده بنیاد انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه اساتید، دانشجویان و مدیران دانشگاه فرهنگیان استان خراسان جنوبی بود، که با شیوه نمونه گیری هدفمند و از نوع ملاک محور، 29 نفر برای مشارکت در پژوهش انتخاب شدند. روش جمع آوری اطلاعات، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که به منظور تجزیه وتحلیل داده ها از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. به منظور اعتبارسنجی و تأمین روایی و پایایی یافته های پژوهشی از معیارهای 4 گانه لینکن و گوبا استفاده شد. نتایج پژوهش نشان دهنده بیست مفهوم محوری بود، که با توجه به مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین (2008) در قالب، پدیده محوری پژوهش (تمرکزگرایی و ضعف در فرهنگ سازی یادگیری مادام العمر)، شرایط علی، راهبردها، عوامل زمینه ای و عوامل مداخله گر گزاش شد.
۱۵۵۴.

آسیب شناسی ارزشیابی کیفی- توصیفی در مدارس ابتدایی: مطالعه ای کیفی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۴ پاییز ۱۴۰۲ شماره ۱۲ 86 - 114

کلیدواژه‌ها: ارزشیابی ارزشیابی کیفی- توصیفی معلمان ابتدایی دوره ی ابتدایی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۸
هدف مقاله ی حاضر شناسایی آسیب های ارزشیابی کیفی- توصیفی در مدارس ابتدایی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهره گیری از طرح پژوهش غیر پیدایشی انجام گرفت. شرکت کنندگان 24 نفر (8 کارشناس ارزشیابی کیفی- توصیفی، 8 معلم و 8 اولیاء) بودند که با شیوه هدفمند انتخاب و با آن ها مصاحبه ی نیمه ساختار یافته انجام گرفت. رویکرد مورداستفاده در تجزیه وتحلیل داده ها رویکرد توصیفی- تفسیری بود. تحلیل مصاحبه ها به شیوه مقایسه مستمر داده ها تا رسیدن به نقطه اشباع شدگی صورت گرفت. نتایج نشان داد آسیب ها در 5 عنصر ارزشیابی، ابزار (فهرست وارسی، محتوا، خودسنجی و هم سال سنجی، آزمون های عملکردی، دفتر مدیریت کلاس، پوشه ی کار، و کارنامه و ارتقاء)، نمره، بازخورد و والدین وجود دارد. کارشناسان بیان داشتند معلمان از اهداف ارزشیابی اطلاعی ندارند و روح آن هنوز حاکم نشده است. معلمان به وقت گیر بودن درج بازخوردهای توصیفی، محتوای زیاد و پراکنده، نبودن اهرم فشار برای درس خواندن و غیره اشاره کردند. علاوه بر این والدین نیز بر این باور بودند که انگیزه ی دانش آموزان کم و رقابت از بین رفته است.؛کلاس های توجیهی برگزار نمی شود، ملاک عینی برای قضاوت وجود ندارد و وضعیت درسی دانش آموز به خوبی نشان داده نمی شود.
۱۵۵۵.

شاخص های کیفی یکپارچگی دانش در برنامه درسی؛ مطالعه موردی : تحلیل محتوای علوم تجربی دوره ابتدایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۴ زمستان ۱۴۰۲ شماره ۱۳ 174 - 213

کلیدواژه‌ها: یکپارچگی دانش وحدت علوم برنامه درسی آموزش ابتدایی طرح تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۰
هدف از تحقیق حاضر قابل ارزیابی نمودن دیدگاه یکپارچگی دانش در برنامه درسی و بهره بردن از فواید آموزشی و تربیتی آن است؛ لذا از همه دیدگاه های علمی، فلسفی و دینی در تعیین معیارها استفاده شده است. در این مقاله اصول اساسی وحدت علوم بر اساس انطباق با اسناد بالادستی تعلیم و تربیت کشور و همسو با دیدگاه توحیدی مورد نظر قرار گرفته است. روش تحقیق حاضر تحلیل محتوا است که در تعریف شاخص های کیفی وحدت علوم و تطبیق آن بر کتابهای درسی علوم تجربی ابتدایی مورد استفاده بوده است. یافته های تحقیق حاکی است که شش معیار اصلی برای تقویت هدف وحدت علوم می توان ذکر نمود که عبارتند از : 1- رویکرد بین رشته ای(بر اساس 11 حوزه معرفتی طرح تحول)، 2- فلسفه علم، 3- تاریخ علم، 4- جهان بینی توحیدی و فطری، 5- شعارها و استعاره های علمی و تربیتی، 5- گفتگو و تعامل. در نتیجه گیری به نظر رسید کتابهای علوم تجربی ابتدایی در برخی شاخص های ذیل معیار اول قابل قبول و در برخی دیگر قابل قبول نیست. معیارهای دوم تا چهارم نیز وضعیت قابل قبولی ندارند. معیار پنجم شامل مشارکت، کار گروهی و بحث و بررسی در کلاس وضعیت قابل قبولی دارد.
۱۵۵۶.

تحلیل وضع موجود و مطلوب برنامه درسی دانشگاه شهید باهنر کرمان بر اساس مؤلفه های دانشگاه خدمت محور(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های برنامه درسی دوره ۱۵ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 225 - 254

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی نسل های دانشگاهی دانشگاه خدمت محور

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۶
هدف اصلی مقاله حاضر تحلیل وضع موجود و مطلوب برنامه درسی دانشگاه شهید باهنر کرمان براساس مؤلفه های دانشگاه خدمت محور است که از نظر اعضای هیأت علمی این دانشگاه جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است. بدین منظور از جامعه آماری شامل اعضای هیأت علمی دانشگاه شهید باهنر (605)، 234 نفر با روش نمونه گیری سهمیه-ای، انتخاب شدند. روش پژوهش توصیفی- پیمایشی و ابزار پژوهش، پرسش نامه محقق ساخته دو سویه بود که 31 گویه در قالب پنج عنصر برنامه درسی اهداف، محتوا، فعالیت های یاددهی- یادگیری، روش های ارزش یابی، محیط آموزشی را در دو وضعیت موجود و مطلوب بررسی کرد. ضریب آلفای کرونباخ برای این مقیاس برابر 70 صدم محاسبه گردیده است. نتایج نشان دادند که از نظر اعضای هیأت علمی، در وضعیت موجود دو عنصر محتوا و فعالیت های یاددهی-یادگیری برنامه درسی از نظر رعایت مؤلفه های دانشگاه خدمت محور از وضعیت مطلوب برخوردارند، اما سه عنصر اهداف، ارزشیابی و محیط آموزشی مبتنی بر مؤلفه های دانشگاه خدمت محور نیستند. در وضعیت مطلوب عنصر محیط آموزشی برنامه درسی از نظر رعایت مؤلفه های دانشگاه خدمت محور، بیشترین اختلاف را با وضعیت مطلوب خود دارد.
۱۵۵۷.

بررسی شاخص های ذهنیت تفکر طراحی در آموزش عالی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات برنامه درسی آموزش عالی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۳۰ 169 - 196

کلیدواژه‌ها: ذهنیت تفکر طراحی اساتید آموزش عالی دانشگاه فرهنگیان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۵
کیفیت یک نظام آموزشی ارتباط تنگاتنگی باکیفیت اساتید آن دارد. توجه به شایستگی حرفه‌ای اساتید، به‌عنوان یکی از عناصر برنامه درسی حائز اهمیت است. ذهنیت به‌عنوان یک مجموعه شایستگی تفکر طراحی نقش مهمی در توسعه تفکر طراحی افراد ایفا می‌نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص‌های ذهنیت تفکر طراحی اساتید دانشگاه فرهنگیان است. روش پژوهش حاضر، توصیفی از نوع پیمایشی است. ابزار پژوهش، پرسش‌نامه ذهنیت تفکر طراحی با ۷۲ گویه در پنج شاخص «ریسک‌پذیری»، «همدلی»، «فرایندهای طراحی مسئله»، «تیمی» و «یادگیرنده مادام‌العمر» بوده که میزان آلفای کرونباخ کل پرسش‌نامه ۹۵۸/۰ به دست آمد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تی تک نمونه‌ای، آزمون تی مستقل، آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون شفه، آزمون کندال وی و تجزیه‌وتحلیل MICMAC استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه اعضا هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای از بین مراکز دانشگاه فرهنگیان شهر تهران به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد که سطح پنج شاخص پژوهش در میان اساتید بالاتر از حد متوسط است و تنها دو گویه از شاخص ریسک‌پذیری نسبت به میانگین نظری تفاوت معنادار نداشته است. هیچ‌کدام از شاخص‌های تفکر طراحی بر اساس متغیرهای جنسیت و سابقه خدمت معنی‌دار نشدند؛ اما بر اساس حوزه‌های دانشی، شاخص‌های ریسک‌پذیری و یادگیرنده مادام‌العمر در بین سه حوزه دانشی دارای تفاوت معنی‌داری هستند. همچنین آزمون کندال وی حاکی است که رتبه‌بندی شاخص‌های تفکر طراحی به ترتیب شامل یادگیرنده مادام‌العمر، تیمی، همدلی، فرایندهای طراحی مسئله و ریسک‌پذیری است.
۱۵۵۸.

تبیین مولفه های موثر در روند طراحیِ دروس طرح در رشته معماری برای دانشجویان(مورد پژوهشی: دانشجویان کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای تفرش و هشتگرد)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲۲ 517 - 552

کلیدواژه‌ها: فرآیندطراحی معماری ایده منطق خلاقیت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۳۱
معماری هنر خلق فضا است که بر اساس یک روند منطقی و برنامه ریزی شده اتفاق می افتد. از این رو پژوهش حاضر در پی آن است تا با ارائه راهکاری در قالب یک مدل پیشنهادی، نحوه رسیدن به طرح را شبیه سازی نماید. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و نتایج پرسشنامه در خروجی نرم افزار «اس .پی. اس .اس » می باشد. تحلیل مبتنی بر اطلاعات ثبت شده از دانشجویان و اساتید رشته معماری در مقطع کارشناسی در دانشگاه های آزادِ تفرش و هشتگرد، با آزمون رگرسیون چند متغیره و فن افتراق معنایی است. یافته های پژوهش در بعد منطقی-فنی و هنری-خلاقانه قابل ارزیابی است. نتایج نشان می دهد، توجه به زیرشاخه های ابعاد پژوهش به ویژه آن دسته که از میانه تئوری بالاتر بوده، عوامل بحرانی محسوب می شوند که با در نظر گرفتن آنها در دروس طرح رشته معماری، تا حد زیادی نظام مندیِ مطلوبی ایجاد خواهد شد و ابهام زدایی در روند آموزشی طی دستورالعمل پیشنهادی، حاصل می شود.
۱۵۵۹.

تاثیر آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی بر ماندگاری مفاهیم و مطالب درس ریاضی(مدل تونی بوزان)

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ 200 - 220

کلیدواژه‌ها: آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی ماندگاری مفاهیم درس ریاضی دانش آموزان مدل تونی بوزان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۳
این پژوهش به بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی بر ماندگاری مفاهیم و مطالب درس ریاضی در دانش آموزان دختر و پسر پایه دهم ناحیه یک و دو دوره دوم متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی 1401-1402 پرداخته است. روش تحقیق نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل اجرا شد. نمونه ها به صورت تصادفی به دو گروه کنترل و آزمایش تقسیم شدند. گروه آزمایش آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی و گروه کنترل آموزش مرسوم را دریافت کردند. ابتدا پیش آزمونی برای ارزیابی سطح دانش اولیه هر دو گروه انجام شد. سپس آموزش آغاز و پس از اتمام، پس آزمون اجرا گردید. دو هفته بعد از آموزش نیز آزمون تثبیت یادگیری برای سنجش ماندگاری مفاهیم برگزار شد. نتایج آزمون تی همبسته نشان داد که ماندگاری مفاهیم ریاضی در هر دو گروه دختر و پسر پس از آموزش تصویرسازی ذهنی به طور معناداری افزایش یافته است .(p-value < 0.05) آنالیز کواریانس نیز تأثیر مثبت و معنادار آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی بر ماندگاری مفاهیم ریاضی را تایید کرد (p-value < 0.0001). این یافته ها نشان دادند که آموزش مبتنی بر تصویرسازی ذهنی در مقایسه با روش های مرسوم، تأثیر بیشتری بر ماندگاری مفاهیم و مطالب درس ریاضی دارد
۱۵۶۰.

ساخت و اعتبارسنجی مقیاس ارزشیابی از درس برای رشته های علوم انسانی دانشگاه های کشور

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 1 - 31

کلیدواژه‌ها: مقیاس اعتباریابی ارزشیابی درس برنامه درسی علوم انسانی دانشگاه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۷
پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتبارسنجی مقیاس ارزشیابی از درس برای رشته های علوم انسانی دانشگاه های کشور انجام شد. در پژوهش حاضر از طرح ترکیبی، از نوع اکتشافی متوالی، استفاده شد. همچنین در بخش کیفی از روش مطالعه موردی کیفی استفاده شد. مشارکت کنندگان بالقوه، صاحب نظران برنامه درسی در حوزه ارزشیابی و روش گردآوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که با استفاده از رویکرد نمونه گیری هدفمند و روش افراد کانونی با 20 نفر مصاحبه شد. برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل مضمون استفاده شد. در بخش کمی، از روش توصیفی – پیمایشی بهره گرفته شده است. جامعه آماری بخش کمی دانشجویان کارشناسی دانشگاه ها بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد 360 نفر انتخاب شدند. داده های پژوهش در بخش کمی از طریق پرسشنامه مستخرج از بخش کیفی جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده های کمی از روش تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. یافته های حاصل از بخش کیفی نشان داد که مقیاس ارزشیابی از درس متشکل از هفت مقوله اصلی، هدف (10 گویه)، محتوا (12 گویه)، روش های یاددهی-یادگیری (14 گویه)، ارزشیابی (10 گویه)، فعالیت های یاددهی و یادگیری (10 گویه)، محیط یادگیری (9 گویه)، زمان (8 گویه) است. در بخش کمی نیز مشخص گردید که بر اساس نتایج تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم عناصر و مولفه های مربوط به آن ها به درستی الگوی ارزشیابی از درس را مورد سنجش قرار می دهند. در مجموع می توان بیان کرد که مقیاس طراحی شده در 7 مقوله اصلی و 73 مولفه، مقیاسی روا و پایا برای ارزشیابی از دروس رشته های علوم انسانی دانشگاه ها می باشد که می تواند مبنای سیاست گذاری و بازنگری در حوزه برنامه درسی دروس و ارزشیابی از دروس توسط دانشجویان قرار بگیرد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان