نظریه و عمل در تربیت معلمان - راهبردهای نوین تربیت معلمان

نظریه و عمل در تربیت معلمان - راهبردهای نوین تربیت معلمان

نظریه و عمل در تربیت معلمان سال 10 بهار و تابستان 1404 شماره 19 (مقاله علمی وزارت علوم)

مقالات

۱.

مؤلفه های برنامه درسی بر اساس نظریه شناخت موقعیتی با روش سنتز پژوهی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی شناخت موقعیتی روش سنتز پژوهی مدل مفهومی یادگیری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۶
پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر باهدف دستیابی به مؤلفه های برنامه درسی بر اساس نظریه شناخت موقعیتی، به عنوان یکی از متأخرترین نظریه های حوزه یادگیری که یادگیری را موقعیتی و وابسته به زمینه می داند؛ انجام پذیرفته است. در این مقاله مؤلفه های اصلی برنامه درسی (4 عنصر هدف، راهبردهای یاد دهی یادگیری، تجارب یادگیری و ارزشیابی) بر اساس این نظریه به دست آمده است. روش ها: روش پژوهش کیفی و از نوع سنتز پژوهی است. کتب و پژوهش های علمی فارسی و انگلیسی نمایه شده و مرتبط از سال 1993 با استفاده از ترکیب کلیدواژه های فارسی و انگلیسی نظریه شناخت موقعیتی و هریک از عناصر برنامه درسی جستجو، بررسی و مطالعه شد. از جستجوی اولیه، 120 مقاله به دست آمد و با انجام مراحل شش گانه گاف، غربالگری سطح 1 و 2 انجام پذیرفت و 40 پژوهش، انتخاب شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از چارچوب الو و کینگاس استفاده و با تعیین واحدهای معنایی کدگذاری صورت گرفت و بر اساس تقسیم بندی فاسیونه، 170 کد به دست آمد. یافته ها: با استفاده از روش سنتز پژوهی تعداد 170 کد در 42 طبقه/ مقوله، سازمان دهی گردید و مؤلفه های هدف، راهبردهای یاددهی - یادگیری، تجارب یادگیری و ارزشیابی به دست آمد. بر اساس مؤلفه های به دست آمده، 10 درون مایه حاصل و مدل طراحی گردید. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش چارچوب برنامه درسی منعطفی را با تأکید بر ویژگی های فرهنگی و ملاحظات محیطی جهت آموزش ارائه می دهد. این چارچوب فرصتی برای فعالیت اجتماعی فراهم می کند که عواملی چون زمینه، ذهن، بدن و تعاملات در آن دخیل هستند.
۲.

مطالعه انگیزش در بخش آموزش عالی با روش علم سنجی: دورنمای مطالعات و مصورسازی مرز دانش(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: آموزش عالی انگیزش انگیزش در آموزش عالی ترسیم مرز دانش علم سنجی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۳۱
پیشینه: انگیزش به معنای برانگیختن علاقه و توجه فراگیران به مطالب و محتوای درسی و کلاسی، مفهومی است که در آموزش عالی یک حوزه پژوهشی در حال توسعه ،با پتانسیل مطالعات عمیق، برای بهبود زمینه های یادگیری ست. علیرغم حجم بالای انتشارات این حوزه، ساختار فکری پژوهشگران و چشم انداز آن ناشناخته است. اهداف و روش : این پژوهش با استفاده از روش علم سنجی و بر اساس استخراج 4884 مقاله بین المللی از پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس به دنبال شناسایی الگوی توزیع زمانی انتشارات، نمایش همکاری ها و مشارکت های پژوهشگران، کانون های پژوهشی، و روندهای نوظهور و جریان ها و جهت گیریهای پژوهشی آتی است. یافته ها : ترسیم تصاویر مفهومی از محتوای پژوهشها و بررسی روند موضوعی و مرز دانش در دوره های زمانی مختلف شامل :دوره ی اول، تا پیش از سال 2000 : حوزه علمی ضعیف ، مهجور، دوره دوم ، قبل از 2010 دوره نوزادی. دوره سوم : تا قبل از سال 2015 ، شروع رشد و دوره چهارم ، تا قبل از سال 2020و دوره آخر، از سال 2020 تا زمان حاضر دوره ی رشد، توسعه و بلوغ این حوزه ی علمی است. نتیجه: مطالعات حاکی از افزایش سریع تعداد مطالعات این حوزه بخصوص با رویکرد بین رشته ای است. همچنین محورهای انگیزش متناسب با تغییر در اهداف و انگیزهای آموزش تغییر و گسترش یافته و نقش محوری آن در بهبود عمکرد و تغییرات روزافزون بوده است.
۳.

بررسی برنامه درسی تربیت هنری دوره ابتدایی، از منظر رویکرد سازنده گرایی(مورد مطالعه: نو معلمان استان چهارمحال و بختیاری)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی تربیت هنری دوره ابتدایی رویکرد سازنده گرایی نومعلمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۹
هدف این پژوهش تحلیل برنامه درسی تربیت هنری دوره ابتدایی، از منظر رویکرد سازنده گرایی بوده است. نوع پژوهش کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی و پیمایشی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی نومعلمان دوره ابتدایی استان چهارمحال و بختیاری در سال تحصیلی 1400-1399، بوده که به روش تصادفی، 176 نفر از آنان به عنوان نمونه آماری انتخاب شد. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل یک پرسشنامه پژوهشگرساخته بسته پاسخ بر مبنای طیف پنج درجه ای لیکرت بوده که روایی آن توسط 9 نفر از متخصصان(مدرسان درس های آموزش هنر دانشگاه فرهنگیان استان) تأیید و ضریب پایایی آن به روش آلفای کرانباخ، 0.93 محاسبه شد. پرسشنامه ها به صورت الکترونیکی بین افراد نمونه آماری اجرا شدند. یافته های پژوهش حکایت از عدم اجرای مناسب برنامه با استفاده از رویکردسازنده گرایی داشته است. میزان مطلوبیت هدف ها/پیامدهای برنامه درسی، با توجه به رویکرد مذکور، کمتر از متوسط و محتوا، بیشتر از متوسط بود. مطلوبیت برنامه درسی درس هنر بر مبنای رویکرد هنری، از منظر رویکرد سازنده گرایی در مراحل برقراری ارتباط و تجربه کردن، بیشتر از متوسط، کاربست متوسط، به اشتراک گذاشتن و انتقال یادگیری ها به موقعیت های جدید کمتر از متوسط و سنجش آموخته ها، بیشتر از متوسط بوده است. مطلوبیت برنامه در زمینه فرآیندهای هدایت، تحلیل و بازخورد، بیشتر از متوسط بود.
۴.

ارزشیابی اثربخشی دوره های آموزش ضمن خدمت معلمان درس فرهنگ و هنر مقطع متوسطه استان البرز براساس الگوی ارزشیابی سیپ (CIPP)(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: اثربخشی دوره های آموزش ضمن خدمت ارزشیابی زمینه ارزشیابی درون داد ارزشیابی فرایند ارزشیابی برون داد الگوی ارزشیابی سیپ

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۰
پژوهش حاضر به بررسی اهمیت آموزش و توسعه در سازمان ها می پردازد و نشان می دهد که سرمایه گذاری در آموزش منابع انسانی برای رشد و موفقیت سازمان ها حیاتی است. برنامه های آموزشی باید بر اساس نیازهای واقعی کارکنان و به صورت داوطلبانه طراحی شوند. ارزیابی برنامه های آموزشی برای اطمینان از دستیابی به اهداف و بهبود عملکرد کارکنان ضروری است. در این پژوهش، برای ارزیابی اثربخشی دوره های آموزشی معلمان درس فرهنگ و هنر استان البرز، از مدل ارزشیابی سیپ استفاده شده است. عوامل کلیدی مؤثر بر موفقیت برنامه های آموزشی مانند ثبات شغلی، استفاده از ابزار مناسب، عوامل انگیزشی، و حمایت مداوم مورد بررسی قرار گرفته اند. مطالعات نشان می دهند که اجرای صحیح برنامه های آموزشی می تواند منجر به صرفه جویی در هزینه، افزایش بهره وری، رضایت کارکنان، و بهبود کلی سازمان شود. در این پژوهش، 71 نفر از معلمان فرهنگ و هنر استان البرز در سال 1402-1401، پرسشنامه ای را تکمیل کردند. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون های آمار استنباطی تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین آماره مجذور کای (48/6) در سطح کمتر از 0.05 معنی دار است، که حاکی از تفاوت اثربخشی دوره ها از نظر زمینه، ورودی، فرآیند و برونداد است. فرآیند دارای بالاترین میانگین رتبه و زمینه کمترین میانگین را داشت. بر این اساس، دوره های آموزشی باید به ترتیب از حیث زمینه، درون داد، برون داد و فرآیند بهبود یابند.
۵.

طراحی چارچوب سرفصل درسی با رویکرد یادگیری ترکیبی به منظور ارتقای کیفیت روش های تدریس(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: یادگیری ترکیبی سرفصل ایران روش تدریس یادگیری ترکیبی در سرفصل مصوب

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۳۶
در سرفصل های درسی مصوب، اهمیت لازم به یادگیری ترکیبی با بهره مندی از فناوری های نوین تاکید نشده و بیشتر از راهبردهای تدریس سنتی یاد می شود. وجود چالش هایی مانند افت تحصیلی در آموزش کاملا مجازی در حین کرونا و از سوی دیگر چالش های تدریس کاملا حضوری مانند منفعل بودن یادگیرنده، ضرورت اجرای یادگیری ترکیبی را در مدارس و دانشگاه ها تایید می نماید. هدف از این تحقیق ارایه چارچوبی برای یادگیری ترکیبی در قالب سرفصل های مصوب است. روش تحقیق، بصورت مرور نظام مند برای انتخاب منابع و تحلیل محتوای آنها با روش استقرایی با واحد تحلیل تم یا مضمون می باشد. با استفاده از برنامه مکس کیودا مضامین باز، محوری و مولفه ای استخراج، دسته بندی و در نهایت چارچوب پیشنهادی برای طراحی سرفصل با رویکرد یادگیری ترکیبی، ارایه گردید. کلمات کلیدی تحقیق عبارتند از یادگیری ترکیبی و سیلابس درسی و کلید واژه های مرتبط با عنوان تحقیق است. پایگاه های اطلاعاتی انتخاب شده با دو زبان انگلیسی و آلمانی عبارتند از: گوگل اسکالر، اریک، الزویر و سای اسپیس از 2020 در منابع خارجی و 1390 در منابع فارسی است. با توجه به منابع و تجارب جهانی پیشنهاد می شود اساتید در یک ترم تحصیلی، حداقل بیست درصد از ساعات آموزشی دروس نظری یا دروس نظری-عملی را براساس مدل های ترکیبی یادگیری معکوس، ایستگاهی، آزمایشگاهی تلفیق شده و پروژه محور تدریس نمایند. به منظور پویا بودن سرفصل ها، ایجاد سامانه در وزارت عتف به منظور اشتراک گذاری آخرین تغییرات براساس نظرات متخصصین، ضروری است.
۶.

تبیین روش های تربیتی مبتنی بر اصل تداوم با تأکید بر آموزه های قرآن و حدیث(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: قرآن حدیث تربیت روش تداوم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۱۷
هدف: اصل تداوم، یکی از اصول مهم تربیت است که در منابع دینی اعم از قرآن و حدیث مورد تأکید قرار گرفته است. روش-های تربیت مبتنی بر تداوم نیز از مسائل مورد بحث در قرآن و حدیث است که مربی و متربی با به کار گیری آن ها به اصل تداوم در تربیت کمک می کنند.بر این اساس هدف پژوهش حاضر تبیین روش های تربیتی مبتنی بر تداوم با تأکید بر آموزه های قرآن و حدیث می باشد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی است و شیوه آن کتابخانه ای و اسنادی است. پیشینه: با توجه به این که پژوهش های در خور و مستقلی در تبیین و کشف رابطه بین اصل تربیتی تداوم و روش های آن، به ویژه از منظر دینی، انجام نشده است، پژوهش حاضر بر آن شد تا به تبیین روش های تربیتی مبتنی بر تداوم با تأکید بر آموزه های قرآن و حدیث بپردازد. یافته ها: بنا بر بررسی انجام شده، یافته های تحقیق، در هفت مقوله احصا شده است که عبارتند از: تلاش و کوشش، صبر و تحمل، نظم و انضباط، تمرین و تکرار، تذکر و یادآوری، مراقبت و محافظت، و نظارت و ارزیابی. یافته ها: بنا بر بررسی انجام شده، یافته های تحقیق، در هفت مقوله احصا شده است که عبارتند از: تلاش و کوشش، صبر و تحمل، نظم و انضباط، تمرین و تکرار، تذکر و یادآوری، مراقبت و محافظت، و نظارت و ارزیابی.
۷.

بررسی تحلیلی رویکردهای ارتباطی و آموزشی برای دانش آموزان با آسیب شنوایی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: آسیب شنوایی دانش آموزان رویکردهای ارتباطی کم شنوا ناشنوا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۲۰
پیشینه و اهداف: مقاله حاضر با هدف بررسی طیف رویکردهای ارتباطی معلمان و دانش آموزان با آسیب شنوایی انجام شد. روش ها : به این منظور، مقاله های منتشرشده به زبان انگلیسی و فارسی در پایگاه های اطلاعاتی Scholar Google، Science Direct، Elsevier، EBSCO و Springer برای مقاله های انگلیسی و در پایگاه های اطلاعاتی ISC ، SIDو IranDoc برای مقاله های فارسی به کار گرفته شدند و به روش پدیدار شناسی انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که رویکردهای ارتباطی مبتنی بر تقویت مهارت های زبانی و اجتماعی، با تأثیر مثبت بر کیفیت یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش آموزان با آسیب شنوایی همراه است. علاوه بر این، رویکردهای تخصصی مانند استفاده از زبان اشاره و تکنولوژی های نوین، نقش مهمی در بهبود تعاملات روزمره این دانش آموزان دارند. همچنین، این رویکردها به تقویت اعتماد به نفس و خودکارآمدی دانش آموزان در فرآیند یادگیری و توسعه مهارت های ارتباطی آن ها کمک می کنند. به طور کلی، این پژوهش نشان داد که انتخاب رویکرد مناسب باید بر اساس نیازهای خاص دانش آموزان و ویژگی های فردی آن ها انجام گیرد. پیشنهاد می شود که متخصصان آموزش و پرورش با در نظر گرفتن ویژگی های جمعیت شناختی و نیازهای آموزشی هر دانش آموز، از ترکیب مناسبی از این رویکرد ها بهره برداری کنند. این مداخلات به ویژه برای دانش آموزانی که نیاز به حمایت ویژه در مهارت های ارتباطی و زبانی دارند، ضروری است. نتیجه گیری: این پژوهش می تواند به عنوان مبنای علمی برای طراحی و توسعه برنامه های آموزشی و درمانی برای دانش آموزان با آسیب شنوایی و همچنین بهبود تعاملات اجتماعی و ارتباطی آنان با اطرافیان مورد استفاده قرار گیرد.
۸.

مقایسه وتحلیل دوگانگی اهداف اسلامی آموزش درکشورهای منتخب وراهکارهای مواجهه معلمان(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: آموزش اسلامی آموزش سکولار مطالعه تطبیقی بوم نظام ایران سکولاریسم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۳۴
پیشینه واهداف:تعلیم و تربیت درظرف جامعه وفرهنگ تحقق پیدا می کندتعارض بین محیط اسلامی و محیط سکولار می تواند محیط آموزشی را نیز دستخوش تنش و استرس کند.گاهی نیز بین نهادها تداخل کارکردی رخ می دهد.نهاد هایی همچون سیاست، دین، خانواده و رسانه های جمعی هریک می خواهند اصول و ارزش هایی را آموزش دهند و در تعامل با نهادآموزشی، تعارض خود را نشان می دهند.آموزش اسلامی از این روند مستثنی نیست. هدف این نوشتار تحلیل و مقایسه اهداف آموزش اسلامی در مالزی، ترکیه، عربستان و ایران است.روشها: این مطالعه با روش مطالعه تطبیقی جورج بردی صورت گرفته است. یافته ها: نتایج نشان داد علیرغم وجود شباهت های متعدد، پیگیری چنین اهدافی در این کشورها جنبه های متفاوتی نیز بخود گرفته است.یافته ها تعداد نه (9) شباهت و پنج تفاوت را درکشورهای مورد مطالعه نشان داد. وجه شباهت اصلی همه آنها این است که نظام آموزش دوگانه تلاشی برای راضی نگه داشتن خانواده های دیندار در حاشیه جریان اجتماعی سکولار است. کشورهای مورد مطالعه از بین سیاست آموزشی مدارا و سازش یا اصلاحگری اجتماعی راه نخست را برگزیده اند. نتیجه گیری:به زعم نگارنده رویکرد بوم نظام در صورت تحقق در درازمدت می تواند راهی برای برون رفت نظام آموزشی بومی از انزوا و حاشیه نشینی فراهم کند. امروز با الهام از آموزه های متخصصان باید اذعان کرد نقش و تاثیر محیط بر فرآیند تربیت درمدرسه و دانشگاه بیش از هر زمان دیگری است و سیاست آموزشی نمی تواند از پیوستگی و درهم تنیدگی محیط نهاد آموزشی با دیگر اکوسیستم های همجوار غفلت کند.درپایان این مقاله راهکارهایی برای معلمان ارائه شده است تابتوانند دوگانگی موجود را راهبری کنند.
۹.

آزمون الگوی علی نقش ادراکات محیطی کلاسی دانشگاهی در خودکارآمدی معلمی دانشجو معلمان(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: ادراکات محیط کلاسی خودکارآمدی معلمی آزمون علی الگو مدلیابی معادلات ساختاری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۳
خودکارآمدی معلمی، عامل مهمی است که در انگیزش شغلی و تداوم حرفه ای معلمی نقش دارد. یکی از عوامل مهم اثرگذار بر خودکارآمدی معلمی، ادراک از محیط کلاس های دانشگاهی است. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ادراکات محیطی کلاس بر خودکارآمدی معلمی دانشجو-معلمان بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع مدل معادلات ساختاری و جامعه ی آماری شامل دانشجو معلمان دو ترم آخر دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی (مشهد) ورودی سال 1397 بودند. از این جامعه 400 دانشجو به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به پرسشنامه ی خودکارآمدی معلمی و ادراکات محیط کلاسی دانشگاهی پاسخ دادند. جهت تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج اجرای همبستگی پیرسون نشان داد که مؤلفه های ادراکات محیط کلاسی دانشگاهی و خودکارآمدی معلمی دو به دو با یکدیگر همبستگی دارند (001/0P<). نتایج اجرای الگوی معادلات ساختاری نیز نشان دهنده ی برازش مطلوب الگوی پیشنهادی بود. بر این اساس به نظر می رسد بهبود محیط کلاسی دانشگاهی به لحاظ جاذبه، چالش انگیزی، انتخاب، معنا و خودکارآمدی تحصیلی به خودکارآمدی معلمی دانشجو-معلمان کمک خواهد کرد. برای بررسی نقش هر یک از مولفه های ادراکات محیطی کلاسی در خودکارآمدی معلمی از رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان می دهد که حق انتخاب (t= 3/12، p,0.05 β=0/25) نقش قابل توجهی در پیش بینی خودکارآمدی معلمان دارد.
۱۰.

تقویت نگرش مثبت و امید شغلی دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان برای کارآفرینی: نقش مربی گری آموزشی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: امید نگرش مثبت آموزش کارآفرینی مربی گری دانشجومعلمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۴
در سال های اخیر در کشور ما انواع رویدادهای آموزشی کارآفرینی با هدف تقویت امید و ایجاد نگرش مثبت در دانشجویان نسبت به آینده شغلی و راه اندازی کسب و کار در حوزه تخصصی شان در حال برگزاریست. اما اغلب این آموزش ها در حوزه تخصصی علوم فنی و مهندسی صورت پذیرفته است و خلاء آموزش و هدایت دانشجومعلمان برای ترویج کارآفرینی در حوزه علوم انسانی وجود داشته است. بنابراین هدف این مقاله مطالعه آموزش کارآفرینی و بررسی تأثیر آن بر ارتقا سطح امید دانشجومعلمان و بهبود نگرش ایشان نسبت به آینده شغلی و راه اندازی کسب و کار در حوزه علوم انسانی است. در این مطالعه با بهره گیری از روش نیمه آزمایشی و با تمرکز بر دانشجومعلمان رشته های حوزه علوم انسانی در دانشگاه فرهنگیان، نمونه ای به صورت دردسترس از میان افرادی انتخاب شد که در دانشگاه علامه طباطبایی به صورت مهمان در حال تحصیل بودند ولی دارای شغل نبودند. یک گروه به عنوان مداخله (20= n) و گروه دیگری نیز به عنوان کنترل (10= n) به منظور مقایسه اثربخشی مطالعه شدند. هر دو گروه قبل و بعد مداخله، پرسشنامه امید و نگرش مثبت را تکمیل کردند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد افرادی که در آموزش شرکت کردند در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری نگرش مثبت و امید بیشتری به آینده شغلی و کاربرد ایده هایشان از طریق راه اندازی کسب و کار دارند. از پیشنهادات این تحقیق به سیاستگذاران حوزه علم و فناوری کشور، حمایت از برگزاری دوره های آموزشی در حوزه علوم انسانی است.
۱۱.

تأثیر کاربرد برنامه های هوش مصنوعی در افزایش یادگیری خود راهبر و توسعه حرفه ای نو معلمان دوره ابتدایی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: فناوری هوش مصنوعی یادگیری خود راهبر توسعه حرفه ای نومعلمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۲۱
پیشینه و اهداف: در عصر حاضر، با پیشرفت روزافزون فناوری های هوش مصنوعی، تحولات چشمگیری در حوزه های مختلف از جمله آموزش و پرورش رخ داده است. معلمان، به عنوان محور اصلی فرآیند یاددهی-یادگیری، نیازمند سازگاری با این تغییرات و بهره گیری از ابزارهای نوین آموزشی هستند هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر استفاده از فناوری ها و برنامه های کاربردی هوش مصنوعی در افزایش یادگیری خود راهبر و توسعه حرفه ای نو معلمان دوره ابتدایی بود. روش ها : روش انجام پژوهش،شبه آزمایشی و طرح پیش-آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی معلمان پایه دوم ابتدایی ناحیه 2و 3 شهر کرج در سال تحصیلی ۰۳-۱۴۰۲ بود و روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای بود که از هر دو ناحیه آموزش و پرورش به تصادف دو مدرسه انتخاب شد. ابزار گردآوری داده شامل به پرسشنامه یادگیری خودراهبردی فیشر و همکاران (۲۰۱۳) و پرسشنامه استاندارد توسعه حرفه ای معلمان گروه استانداردهای حرفه ای کنتاکی(۲۰۱۱) استفاده شد. گروه آزمایش طی ۷ جلسه ۵۵ دقیقه ای مهارت های تدریس اثربخش را با کمک فناوری ها و برنامه های کاربردی هوش مصنوعی Sider extension, Imagica AI, Taskade آموزش دیدند. گروه کنترل با روش مرسوم در این مدت آموزش دید. به منظور تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از شاخص های آمار توصیفی فراوانی میانگین، انحراف معیار) و جهت بررسی فرضیه ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد.. یافته ها: نتیجه تحقیق نشان داد استفاده از هوش مصنوعی در افزایش یادگیری خود راهبر و زیر مولفه های آن شامل خود مدیریتی و خود کنترلی اثربخش بود. همچنین نتیجه تحقیق نش
۱۲.

بازخوانی گفتمان های موجود در حوزه توسعه حرفه ای معلمان؛ از حرفه ای گرایی تا حرفه ای گری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلیدواژه‌ها: گفتمان توسعه حرفه ای معلم حرفه ای گرایی حرفه ای گری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۲۶
هدف این مقاله بازنمایی و بازاندیشی در گفتمان رایج توسعه حرفه ای معلمان است و پیامدهای مرتبط با برنامه و عمل توسعه حرفه ای معلم را از منظر حرفه ای گرایی و حرفه ای گری مورد توجه قرار می دهد. بازده و نتایج برنامه های توسعه حرفه ای در میدان عمل یکی از چالش های نظام برنامه ریزی توسعه حرفه ای کارکنان است که فارغ از روند و مراحل اجرا، می بایست به عنوان برونداد در میدان واقعی عمل از طریق مشاهده رفتار حرفه ای کارکنان مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. روش پژوهش در این مقاله کیفی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی و برآمده از روایت های محیطی است. جامعه آماری آموزگاران شاغل به تدریس در دوره ابتدایی هستند. نمونه ها براساسِ نمونه گیری هدفمند از چند مدرسه با سطوح مختلف انتخاب شدند. تعداد نمونه ها براساسِ اصل اشباع نظری تعیین شد. روش جمع آوری داده ها، مشاهده مشارکتی و روش تحلیل اطلاعات، تحلیل گفتمان انتقادی است. پس از تجزیه و تحلیل روایت های محیطی، رفتار معلمان در قبال برنامه های توسعه حرفه ای در پیوستاری از درجات حرفه ای گرایی تا حرفه ای گری تنظیم و در چهار گفتمان عمده مقاومت، سازش، پذیرش و کنش ساماندهی شد. روایت ها حاکی از آن است که گفتمان مقاومت و سازش در مواجهه با الزامات توسعه حرفه ای معلمان گفتمانی اثربخش به شمار نمی رود لیکن در گفتمان های پذیرش و کنش می توان نوعی توسعه حرفه ای را در رفتار معلمان ادراک نمود که ناشی از تلفیق توسعه نگرشی با توسعه عملکردی می باشد.
۱۳.

بازنمایی نقش مدیران آموزشی در گسترش اجتماعات یادگیری معلمان(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: اجتماعات یادگیری حرفه ای توسعه حرفه ای مدیران آموزشی معلمان پدیدارشناسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۲۶
با توجه به اینکه اجتماعات یادگیری حرفه ای، چارچوب و فرآیندی را برای یادگیری مداوم و رشد حرفه ای معلمان فراهم می آورد و از سویی نقش مهم مدیران مدارس در شکل گیری اجتماعات یادگیری حرفه ای معلمان بر کسی پوشیده نیست لذا هدف پژوهش حاضر بازنمایی نقش مدیران آموزشی در گسترش اجتماعات یادگیری حرفه ای معلمان است. رویکرد این مطالعه کیفی و روش توصیفی- تحلیلی بوده است. مشارکت کنندگان در این پژوهش مدیران آموزشی و همچنین معلمان مدارس ابتدایی شهر مشهد بودند که در اجتماعات یادگیری حرفه ای شرکت کرده اند و تمایل به بیان تجربیات خود در ارتباط با پدیده مورد مطالعه را داشتند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با روش ملاک محور انتخاب شدند. داده ها به وسیله مصاحبه نیمه ساختاریافته با 14معلم و 8 مدیر آموزشی گردآوری شد. تحلیل داده ها بر اساس تحلیل محتوا و طی سه مرحله کد گذاری انجام شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که نقش های مدیر آموزشی در گسترش اجتماعات یادگیری حرفه ای معلمان شامل 3 مقوله کلی نقش های فردی (تلاش در جهت توسعه حرفه ای خویش، اثر گذاری در معلمان، مسئولیت پذیری و دغدغه مندی، برخورداری از دیدگاه مثبت نسبت به اجتماعات یادگیری حرفه ای)، نقش های میان فردی (ارتباط موثر و مدیریت تعارض، شبکه سازی، همکاری و مشارکت) و نقش های اجرایی (برنامه ریزی و سازماندهی فعالیت ها، گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش، ایجاد انگیزه در معلمان، ارزیابی و توسعه حرفه ای معلمان) می شود. تحلیل روابط میان مقوله ها نشان داد این نقش ها به صورت پویا و تعاملی عمل کرده و نقش های فردی، زیربنای نقش های میان فردی و اجرایی هستند.
۱۴.

کارآمدی برنامه روان آموزشی گروهی پویشی در تقویت ایگو و کاهش تعارضات دانشجو معلمان(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: تعارضات بین فردی توانمندسازی ایگو روان آموزشی گروهی پویشی دانشجومعلمان دفاع های تاکتیکی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵ تعداد دانلود : ۲۴
پیشینه و اهداف:هدف پژوهش حاضر کار آمدی روان آموزشی گروهی پویشی در توانمندسازی ایگو و کاهش تعارضات برون سازی شده در دانشجو معلمان بود. روش ها: طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون - پس آزمون و گروه گواه بود.جامعه آماری در این پژوهش را کلیه دانشجو معلمان دختر و پسر مشغول به تحصیل در دانشکده های دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی در سال تحصیلی 1403-1402 تشکیل می دهند.نمونه مورد مطالعه در پژوهش حاضر 30 نفر بودند که به روش نمونه گیری در دسترس و از طریق فراخوان انتخاب و پس از مصاحبه بالینی اولیه به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند.ابزار اندازه گیری شامل پرسش نامه مقیاس توانمندی ایگو (PIES، مارکستروم و همکاران، 1993) و مقیاس حل تعارض (CRQ، فیشر و ویکز، 1994) بود. گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه بسته روان آموزشی گروهی پویشی در قالب مدیریت دفاع های تاکتیکی را دریافت کردند،گروه کنترل برنامه عادی خود را داشتند و پس از اجرای آزمایش ها و پس آزمون، در یک درمان گروهی شرکت داده شدند.داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها:نتایج نشان داد که مداخلات روان آموزشی گروهی پویشی بر افزایش توانمندسازی ایگو موثر بوده است؛همچنین مداخلات روان آموزشی گروهی پویشی بر کاهش تعارضات بین فردی نیز موثر بوده است.نتیجه گیری:بنابراین استفاده از برنامه روان آموزشی گروهی پویشی برای افزایش توانمندی ایگو و تعارض های برون روانی دانشجو معلمان مؤثر است و استفاده از این روش می تواند برای شناخت بهتر دانشجومعلمان از خود سودمند باشد.
۱۵.

مدل پارادایمی توسعه اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور با تأکید بر آسیب شناسی وضع موجود(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: اوقات فراغت دانشجومعلمان نظریه داده بنیاد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۳۲
اوقات فراغت از مهم ترین مفاهیم زندگی ماشینی امروزه است همین طور، نحوه گذران آن توسط دانشجومعلمان که قشری اثرگذار در توسعه ی آموزش کشور می باشند. بر همین راستا پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل پارادایمی توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان کشور با تأکید بر آسیب شناسی وضع موجود انجام گرفت. رویکرد تحقیق، کیفی بوده و با روش مبتنی بر تئوری داده بنیاد اجرا گردید. داده ها با استفاده از مصاحبه ی عمیق نیمه ساختاریافته از بین سه گروه درگیر در موضوع تحقیق یعنی دانشجومعلمان، اعضای هیأت علمی و کارکنان حوزه رفاهی دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور در سال تحصیلی 1401- 1400 جمع آوری گردید. شرکت کنندگان با روش نمونه گیری نظری انتخاب شدند و تعداد مصاحبه ها تا دست یابی به اشباع داده ها به 64 نفر رسید. برای تحلیل محتوای مصاحبه ها از روش تحلیلی تفسیری با استفاده از کدگذاری سه مرحله ایِ باز، محوری و انتخابی استفاده گردید. در انتها 274 کد باز شناسایی گردید که در 19 کد محوری، سپس در 6 مقوله (عوامل علی، مقوله اصلی، راهبردها، عوامل مداخله گر، مؤلفه های زمینه ای و پیامدهای توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان با تأکید بر آسیب شناسی وضعیت موجود) تجمیع و به صورت مدل شماتیک ارائه گردید. براساس نتایج پژوهش حاضر، امید است با عنایت مسئولین امر بتوان در مسیر ارتقاء اهداف، برنامه ریزی و مدیریت توسعه ی اوقات فراغت دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان سراسر کشور و در نتیجه نیل به معلمان و دانش آموزانی آگاه و فعال از نظر علمی، جسمانی و روانی و لذا جامعه ای سالم، شاد و پویا گام برداشت.
۱۶.

تأثیر شخصیت پویا با نقش میانجی درگیر شدن در شغل بر شایستگی شغلی معلمان ورزش(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: شخصیت پویا مشارکت شغلی شایستگی شغلی مهارت آموزشی معلمان ورزش

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۶
پیشینه و اهداف: طراحی توسعه آموزش مدرن در سیستم آموزشی باید به گونه ای باشد که پاسخگو و سازگار با تغییرات ناگهانی و بازآموزی معلمان و دانش آموزان در تمام مراحل و سطوح آموزشی باشد (Meyer & Norman, 2020)؛ لذا هدف اصلی این پژوهش مطالعه تأثیر شخصیت پویا با نقش میانجی درگیر شدن در شغل بر شایستگی شغلی معلمان ورزش بود. روش ها : . این تحقیق کاربردی با بهره گیری از روش تحقیق پیمایشی اجرا شد. جامعه آماری آن شامل کلیه معلمان تربیت بدنی استان گلستان بود که 247 معلم به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده های پژوهش شامل پرسش نامه های شخصیت پویا (Parker et al., 2010)، درگیر شدن در شغل (Skas, 2006) و شایستگی شغلی (Diyanati & Erfani, 2009) بود. تحلیل داده های گردآوری شده به شکل توصیفی و استنباطی با استفاده از دو نرم افزار آماری اس پی اس اس (نسخه 25) و اسمارت پی ال اس (نسخه 4) انجام گردید. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد اثر شخصیت پویا بر درگیر شدن در شغل معلمان ورزش مثبت و معنی دار است. همچنین نتایج مشخص نمود اثر شخصیت پویا بر شایستگی شغلی معلمان ورزش مثبت و معنی داری می باشد. در نهایت، اثر مثبت و معنی دار شخصیت پویا بر شایستگی شغلی معلمان ورزش با نقش میانجی درگیر شدن در شغل تأیید گردید. نتیجه گیری: با توجه به یافته های این پژوهش می توان چنین نتیجه گیری کرد مدیران باید ویژگی های شخصیتی را در فرآیندهای استخدام و توسعه حرفه ای معلمان در نظر بگیرند تا نیروی کار آموزشی مؤثرتر و اختصاصی تری در تربیت بدنی پرورش دهند.
۱۷.

تطور مفهومی تأمل معلمان: مرور نظا مند و تحلیل مضمون بر پایه پارادایم های تربیتی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: تأمل عمل تأملی تأمل معلمان پارادایم های آموزشی مضامین تأملی رویکردهای تأملی مرور نظام مند

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۲۵
تأمل، به عنوان پیوند دهنده نظریه و عمل، در مطالعات معلمان با رویکردها و دیدگاه های مختلف بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر، تطور مفهومی تأمل از طریق شناسایی پارادایم های نظری-فلسفی، استخراج مضامین تجربی تأمل و تحلیل روابط میان آن ها است . این مطالعه کیفی با راهبرد مرور نظام مند و روش تحلیل مضمون محور به شیوه قیاسی- استقرایی، 91 منبع (شامل: 32 منبع نظری و 59 منبع تجربی) منتشر شده بین سالهای 1983 تا 2025 را بررسی کرده است. یافته ها نشان دادند: که شش پارادایم بنیادین شامل: "پراگماتیسم"، "پدیدارشناسی" (توصیفی و تفسیری)، "سازنده گرایی" (شناختی، اجتماعی و انتقادی)، "نظریه انتقادی-اجتماعی"، "پسا ساختارگرایی"، و "رویکردهای نوین مابعد آن" (مانند: نظریه پیچیدگی، رئالیسم انتقادی و پساانسان گرایی)، هر یک بُعد خاصی از تأمل را برجسته کرده اند. تحلیل مطالعات تجربی نیز منجر به شناسایی طیفی گسترده ای از مضامین تأملی پرتکرار (22 مضمون) از تأمل فنی، عملی، انتقادی تا تأمل پراش، علّی و چندبعدی شد. نتایج نشان داد: که میان پارادایم های نظری و مضامین تأملی معلمان در مطالعات تجربی، رابطه ای معنادار و جهت دار وجود دارد. این پژوهش با ارائه تصویری یکپارچه از مبانی نظری و عملی تأمل، چارچوبی مفهومی برای تحلیل و ارتقای تربیت معلم در سطوح نظری، آموزشی و سیاستی ارائه کرده است. در حالی که مفهوم تأمل در گذشته عمدتاً به صورت ابزار بازنگری در عمل تعریف می شد، یافته های این مطالعه تأکید می کنند، که تأمل باید به مثابه فرایندی وجودی، انتقادی، اجتماعی و فناورانه بازتعریف شود . تأمل معلمی، آن گونه که در این پژوهش تحلیل شد، نه فقط برای معلم بودن، بلکه برای «انسان تربیتی بودن» در دنیای معاصر ضرورت دارد .
۱۸.

تأثیر آموزش روش های تفکر منطقی (قصه گویی و اجتماع پژوهشی) بر مهارت استدلال، سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان(مقاله علمی وزارت علوم)

کلیدواژه‌ها: قصه گویی اجتماع پژوهشی تفکر منطقی آموزش فلسفه به کودکان مهارت های استدلال سازگاری اجتماعی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۸
پیشینه و اهداف: آموزش تفکر به دانش آموزان، یکی از اساسی ترین وظایف نظام آموزش و پرورش است. از مهم ترین شیوه هایی که در این زمینه در سال های اخیر رشد پیدا کرده، آموزش فلسفه به کودکان (فبک) است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش روش های تفکر منطقی (قصه گویی و اجتماع پژوهشی) بر مهارت استدلال، سازگاری اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان اجرا شد. روش ها : روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها کمی از نوع شبه آزمایشی بود. برای دستیابی به اهداف، نمونه ای به حجم 187 نفر از دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهرستان خرم آباد در شش کلاس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه سازگاری اجتماعی دانش آموزان، آزمون مهارت های استدلال نیوجرسی و آزمون پیشرفت تحصیلی بودند که پس از بررسی و اطمینان از روایی و پایایی در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. مداخله آزمایشی در دو روش قصه گویی و اجتماع پژوهشی هر کدام با الگو و فرایند مشخص به مدت پنج جلسه اجرا شدند. یافته ها: نتایج نشان دادند دو روش قصه گویی و اجتماع پژوهشی بر پیشرفت تحصیلی، سازگاری اجتماعی و استدلال اثرگذار بودند (لامبدای ویلکس 0.32 با 47.69=F و سطح معناداری 0.01>p). در سازگاری اجتماعی و استدلال روش اجتماع پژوهشی نسبت به قصه گویی اثربخشی بالاتری داشت. نتیجه گیری: بر این اساس می توان نتیجه گرفت آموزش فلسفه به کودکان در قالب قصه گویی و تشکیل اجتماعات پژوهشی علاوه بر ارتقای کیفیت های عاطفی (سازگاری اجتماعی) بر ارتقای کیفیت تحصیل (پیشرفت تحصیلی) و رشد مهارت-های تفکر (استدلال) اثرگذار است.

آرشیو

آرشیو شماره‌ها:
۲۰