درخت حوزه‌های تخصصی

نظام طبقاتی در عهد ساسانیان، هر یک از اقشار جامعه را به حسب طبقه اجتماعی، مستحق مالکیت اموال و اراضی می دانست. مقاله حاضر با هدف مقایسه میان طبقه دهقانان با طبقات دیگر در رویکرد به تحول خواهی و گرایش به اسلام، پرده از این واقعیت بر می دارد که دهقانان با توجه به حضور و نقش آفرینی آنان در عرصه های گوناگون اجتماعی و سیاسی، اقتصادی و زراعی، علمی و فرهنگی و اصالت و پیشینه ای که داشته اند، علاوه بر اینکه خودشان در گرایش به اسلام به جهت فرهنگ و آداب ایرانی پیش قدم بوده اند، به طبقات دیگر در تحول خواهی به سمت مؤلفه های اصیل ایرانی به خصوص با ظهور پاره ای از نقاط ضعف در بدنه حاکمیت ساسانی کمک نمودند. وجود این ویژگی ها و لیاقت های دهقانان در دوره بنی امیه (عهد عمر بن عبدالعزیز) و بنی عباس (به ویژه عهد منصور، مهدی و مقتدر بالله) موجب آن شد که حاکمان این دو حکومت، تغییری در وظایف و مأموریت دهقانان ایجاد نکنند. این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی کوشیده است نمونه های ممتاز از تحقق تحول خواهی دهقانان در عرصه های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و علمی را بازتاب دهد. یافته های تحقیق نشان می دهد که طبقه دهقانان به سبب نقش آفرینی، بیش از سایر طبقات، حتی موبدان ساسانی، در جذابیت و گرایش به اسلام مؤثر بوده اند.

فرهنگ وقف که در سنت اسلامی ریشه دارد، در طول تاریخ نقش موثری در شکل دادن به جوامع و ارتقای رفاه اجتماعی داشته است. در سال های اخیر، علاقه فزاینده ای به مطالعه گسترش فرهنگ وقف و موقوفات تاریخی در مناطق مختلف از جمله شهرستان کاشان وجود داشته است. هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر افزایش بهره وری از موقوفات تاریخی در شهرستان کاشان و تأثیر آن بر توسعه جامعه است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و جمع آوری داده ها و اطلاعات به صورت اسنادی و پیمایشی است. با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، نوع تحقیق کاربردی است. در بخش مطالعات کتابخانه ای، به بررسی مقالات صورت گرفته و در بخش مطالعات میدانی نیز از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شده است. قلمرو مورد مطالعه موقوفات تاریخی، محدوده شهرستان کاشان است و جامعه آماری تحقیق، روحانیون و طلبه هایی هستند تحت پوشش مرکز خدمات حوزه علمیه کاشان که شامل 19 حوزه علمیه و تعداد 5792 روحانی زن و مرد می باشد. حجم نمونه براساس فرمول نمونه گیری تعداد 116 نفر تعیین شد. یافته های تحقیق نشان می دهد متغیر میزان نقش مسئولین، مدیران و شناسایی نیازها و کمبودهای موقوفات موجود، دو عامل موثر بر افزایش بهره وری در محدوده موقوفات تاریخی شهرستان کاشان هستند.

پیروزی انقلاب اسلامی ایران نقطه عطفی در طرح «تمدن نوین اسلامی» به شمار می آید. علوم انسانی اسلامی در تحقق، تداوم و پایداری این تمدن نقش بسزایی دارند. هدف مقاله حاضر آن است که با واکاوی مؤلفه های تمدن نوین اسلامی، نقش علوم انسانی اسلامی را در هریک از این مؤلفه ها با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح یزدی نشان دهد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه دست یافته است که مؤلفه های تمدن نوین اسلامی به دو بخش ساختاری (سخت افزار) و محتوایی (نرم افزار) تقسیم پذیرند و علوم انسانی اسلامی، هم در مؤلفه های ساختاری تمدن نوین اسلامی (یعنی فناوری، سیاست، اقتصاد و عرصه نظامی) و هم در مؤلفه محتوایی (یعنی فرهنگ) تأثیرگذار است. ارائه مبانی صحیح، ارائه نظام و ساختار تمدنی، تعیین اهداف و ارزش ها، هدایت و جهت دهی از مهم ترین تأثیرهای شناسایی شده علوم انسانی اسلامی بر مؤلفه های تمدن نوین اسلامی بر اساس آثار گفتاری و نوشتاری علامه مصباح یزدی است.

واژه ی «خزائن» با مفاد تفسیری کلامی، جمع «خزینه» است که در متون قرآنی و دینی تنها ناظر به ذخایر مادی و انبارهای محسوس نبوده، بلکه حقیقتی عمیق تر را بازگو می کند. حقیقتی که از آن به عنوان مظهر اراده و فیاضیت الهی در نظام خلقت یاد می شود. مسأله ی محوری پژوهش جایگاه خزائن در ساختار وجودی و نظام فیاض الهی و کیفیت اشتمال آن بر منابع طبیعی و مادی محدود یا مراتب متعالی تر و مجردی است. پژوهش با هدف تبیین و تحلیل ابعاد هستی شناختی مفهوم «خزائن» در قرآن کریم به شیوه ی توصیفی تحلیلی و بر پایه ی داده های تفسیری و کلامی معتبر سامان یافته است. بررسی ها نشانگر آن است که مفهوم «خزائن» در سه ساحت عمده قابل تحلیل است؛ نخست، خزائن مادی مشتمل برآسمان ها، زمین و ذخایر طبیعی در عالم محسوس است؛ دوم، خزائن معنوی که به جلوه هایی چون علم، رحمت، وحی، و قدرت مطلق الهی مربوط می شود؛ و سوم، خزائن اُخروی که ناظر به پاداش و کیفر در عالم قیامت است. بر اساس یافته های پژوهش، «خزائن الهی» نشانگر احاطه مطلق خداوند بر مراتب هستی در مقام ایجاد، بقا و تدبیر است؛ بدین معنا که هر موجودی در عرصه هستی، ظهور و تحقق خود را از خزائن بی پایان حق تعالی دریافت می کند و هیچ ذره ای از قلمرو وجود، از فیض و علم بی کران او بیرون نیست. از این رو، تحلیل مفهوم «خزائن» می تواند راهی در جهت فهم عمیق تر از نظام فیاض و وحدت وجودی عالم در پرتو ربوبیت الهی باشد.

هنجارگریزی و آشنایی زدایی از جمله مباحث مهم در نظریه ی ادبی فرمالیسم هستند. برای تبیین این دو اصطلاح، ابتدا باید به درکی صحیح از زبان معیار دست یافت. هدف نگارندگان از این مقاله تبیین هنجارگریزی و آشنایی زدایی در قرآن با رویکردی توصیفی-تحلیلی است. مهم ترین دستاوردهای این پژوهش این است که می توان زبان قرآن را در قالب زبان معیار، یک زبان هنجارگریز نیز دانست. اما باید توجه داشت که هنجارگریزی در قرآن بدین معنا نیست که کلام خداوند برخلاف قاعده و قیاس است بلکه شیوه بیان آن متفاوت است. اگر ملاک آشنایی زدایی را زبان معیار در نظر بگیریم می توان به آشنایی زدایی در قرآن معتقد بود اما اگر ملاک آشنایی زدایی را اشخاص و اذهان آنها در نظر بگیریم در این صورت نمی توان به آشنایی زدایی در قرآن باور داشت؛ زیرا متن قرآن برای ادیبانی که در زیبایی شناسی آن کار می کنند با مرور زمان عادی  می شود؛ هر چند که زیبایی های ادبی و علمی قرآن پایان ناپذیر است. اما در مورد اینکه چه چیزی را به عنوان معیار و سنجه  قرار دهیم؛ زبان قرآن را یا با لهجه های موجود در زبان عربی و زبان ارجاعی جامعه می توان مورد بررسی قرار داد و یا باید مجموعه ای از قواعد دستوری (آوایی،نحوی و صرفی) را به عنوان شاخص، هنجار و معیار در نظر گرفته و زبان ادبی و هنری، نسبت به آن سنجیده شود؛ که در حقیقت، زبان ادبی، عدول و انحراف از آن هنجارها و قواعد دستوری است.

تغلیب به معناى غلبه در بیان، پیش از اسلام در زبان عربی وجود داشته است. زرکشی اولین کسی بود که در البرهان باب جداگانه ای به آن اختصاص داد. قرآن کریم این اسلوب را به کار گرفته است؛ لذا می توان گفت: تغلیب یکی از مظاهر اعجاز قرآنی است. تغلیب برتری و ترجیح لفظی یکی از دو شخص یا دو شیئ یا دو گروه بر دیگری است، و این ترجیح در تمام جوانب زبان، اعم از آوا، صرف، نحو و معناشناسی رعایت می شود، اما همواره این سوال به ذهن پژوهشگران و زبان پژوهان می رسد که  در اسلوب تغلیب دلیل غلبه و برتری و ترجیح یکی بر دیگری چیست؟ تغلیب یک بحث نحوی - بلاغی است، این مبحث از یک طرف در علم معانی مورد بررسی قرار می گیرد و از طرف دیگر برخی برآنند که با توجه به اینکه لفظ در جایگاه خود استعمال نشده لذا مجاز لغوی است. آنچه که این مقاله در پی آن است معناشناسی اسلوب تغلیب است، که با بهره گیری از آیات قرآن دلایل آن مورد بررسی قرار می گیرد. یافته های تحقیق حاکی است تغلیب یک پدیده زبانی است و فقط یک حکم لفظی نیست بلکه لفظی و معنوی است. که در آن جانب لفظ و معنا هردو رعایت می شود.

واژه "ضنک" از واژگان تک کاربرد قرآن است که در آیه 124 طه به عنوان صفتی برای معیشه آمده است. مترجمان در انتخاب معادلِ این واژه، گونه های مختلفی از ترجمه به کار گرفته اند که به علّت بی توجهی به تنوع معنایی آن در تفاسیر، با آنها فاصله دارد. پژوهش حاضر که بر روش توصیف و تحلیل استوار است با هدف بررسی برخی از ترجمه های فارسی و انگلیسی و نحوه انتخاب معادل در این آیه، به بررسی معناشناسانه از این واژه می پردازد تا به پاسخ این سؤال برسد که تکامدِ اسمی "ضنک" با تأکید بر علم معناشناسی توصیفی، چه مفهومی را تداعی می کند و مترجمان(فارسی و انگلیسی) قرآن کریم تا چه اندازه ترجمه درستی از واژه "ضنک" ارائه داده اند؟ نتیجه پژوهش حاضر چنین است که مترجمان فارسی از روش ترجمه تحت اللفظی و تفسیری توأمان استفاده کرده اند و مترجمان انگلیسی صرفاً ترجمه تحت اللفظی را مناسب دیده اند. با این وجود هیچکدام از این دو گروه در انتقال معنای آن که از معناشناسی واژه حاصل می شود موفق عمل نکرده اند.

هنجارگریزی معنایی یکی از ابزارها و شیوه های هنری و ادبی است که شاعر با استفاده صحیح از آن در سبک بیان و زبان شعری خود نوآوری ایجاد می کند. فرزان سجودی یکی از پژوهشگران معروف در زمینه هنجارگریزی معنایی است که با تلفیق دیدگاه های خود با دیدگاه های دیگر نظریه پردازان هنجارگریزی به ویژه لیچ به این شگرد ادبی شکل و هویتی بومی بخشیده است و انواع هنجارگریزی معنایی را در دو بخش تجسم و تجرید بخش بندی کرده است و الگوی منظمی را در اختیار پژوهشگران ادبیات قرار داده تا با آن متون شعری را تحلیل کنند. سنان انطون شاعر و نویسنده معروف عراقی از شاعران نوگرایی است که برای پدید آوردن زبان شعری خاص خود از انواع هنجارگریزی معنایی بهره برده است. پژوهش حاضر می کوشد تا بر اساس نظریه فرزان سجودی انواع هنجارگریزی معنایی در اشعار سنان انطون را بررسی کند و نقش نشانه ها و تعامل میان آن ها در شکل گیری هنجارگریزی معنایی در اشعار این شاعر را بیان می کند. بر اساس یافته های پژوهش، انطون به کمک ظرفیت های هنری موجود در حیوان پنداری، انسان پنداری، گیاه پنداری، جسم پنداری و سیال پنداری، مجموعه ای از نشانه ها را در متن شعرش پدید می آورد و به کمک بازی نشانه از قواعد زبان هنجار عدول می کند و در اشعارش هنجارگریزی معنایی ایجاد می کند و جنبه های نوآوری شعرش از حیث معنا را تقویت می کند و به مفاهیم انتزاعی همچون جنگ، مرگ، دشمنی، زندگی، عشق، صلح و نوع دوستی تجسمی حسی و بُعدی فیزیکی می بخشد.

شیعه امامیه، ائمه (ع) و پیشوایان خود را دارای اوصاف و خصوصیات فراطبیعی و منحصربه فرد می داند که ازجمله این خصوصیات، وجود عصمت و صفات فوق بشری در ائمه (ع) و خاستگاه پیدایش شیعه اثنی عشری است. اعتقاد به این باور، منجر به ایجاد شبهات و مناقشاتی علیه عقاید شیعیان امامی، خصوصاً در مباحث مرتبط با مهدویت و منشأ شکل گیری شیعه اثنی عشری گردیده است. چنین اشکالاتی زاییده رویکردی قیاسی است که در آن قاعده توهم بودن هرنوع خرق عادتی را می پذیرند و سپس بر همین مبنا شیعیان را با عقایدی خوارق عادت، توهم و غیرواقع گرا می دانند. هدف اصلی این پژوهش پاسخ به شبهات مربوط به صفات فوق بشری ائمه (ع) و منشأ شکل گیری شیعه اثنی عشری با روش کتابخانه ای و رویکردی استقرایی است. این پژوهش درصدد است تجارب متعددی از خوارق عادت اثبات شده و یقینی از ائمه (ع) را منسجم و رونمایی نموده و از این رهگذر امتناع بروز خوارق عادت در ایشان را مخدوش نماید. خصوصیات فراطبیعی ائمه (ع) در متون تاریخی غیر شیعیان، نشانگر فضایلی انبوه برای این نسل دوازده گانه است که تواتر این حجم از فضایل در یک نسل دوازده گانه پی درپی با سنت تاریخی حاکم بر جوامع بشری سازگار نیست. همچنین تواتر تشرف به محضر ائمه (ع) در تجارب نزدیک به مرگ اثبات شده گروه های متفاوت اجتماعی، سِنی و جغرافیایی، خود نشانگر خرق عاداتی در این نسل دوازده گانه است. تراکم شگفتی ها در احوالاتِ ثابت شده این نسلِ منحصربه فرد، چالشی جدی در مسیر مدعای تطوّر عقاید شیعیان ظرف صدها سال و وهم آلود بودنِ عقاید شیعی پیرامونِ خصوصیاتِ اهل بیت است؛ بنابراین آنچه مستشرقان با رویکردی قیاسی به عنوان شبهه برای تشیع مطرح کرده اند پس از اتخاذ نگاه استقرایی-آماری به نقطه قوت بدل خواهد شد.

پیکار روایت ها که به تقابل و رویارویی چند روایت در یک متن اشاره دارد، یکی از عوامل اساسی در شکل گیری فرم داستان  و معنای آن است. این پژوهش با تأکید بر نقش پیکار روایت ها در "داستان آن پادشاه جهود که می کشت نصرانیان را از بهر تعصب" (از دفتر اول مثنوی مولوی)، می خواهد تأثیر این تقابل های روایی را بر ساختار و فرم نهایی داستان بررسی و تحلیل کند. در این داستان، کشمکش های زبانی، فکری و فیزیکی به شیوه ای پیچیده و تصاعدی جریان می یابند. در واقع، کشمکش ها نه به عنوان عنصری در کنار سایر عناصر، بلکه به عنوان نیروی محرکه اصلی در شکل دهی به ساختار روایی نقش آفرینی می کنند. این پژوهش نشان می دهد که پیکار روایت ها در کنار دیگر عوامل، همچون حذف و اضافه ها، تأخیرها، شتاب ها و خلأهای زمانی، به گسترش و پیشبرد داستان کمک می کنند و در نهایت، به شکل گیری فرم نهایی و عمق بخشیدن به معنای اثر منجر می شوند. روش تحقیق در این پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی است و با مطالعه دقیق متن به شناسایی نقاط کلیدی پیکارهای روایی و تأثیر آن ها بر فرم پرداخته شده است. افزون بر این، نقش خواننده در فرآیندِ ادراک فرم، با تأکید بر پیکار روایت ها و انتظارات و پرسش هایی که در ذهن او شکل می گیرد، بررسی شده است. این پژوهش همچنین به تحلیل نقش فرجام یا غیاب فرجام و تأثیر آن بر انسجام و ساختار نهایی داستان پرداخته است و تأثیر این عوامل بر فرم داستان و معنای آن را آشکار می سازد و در نهایت، این نکته آشکار می گردد که چطور عناصر مختلف و گاه متضاد، تحت تأثیر انواع کشمکش ها و پیکارهای روایی، در این داستان به هم می پیوندند و روایتی یک پارچه را شکل می دهند. همچنین، در این پژوهش بر این نکته تأکید می شود که رخدادهای اصلی و فرعی داستان در جهت تقویت و پیشبرد کشمکش ها عمل می کنند.

قرآن مجید تنها خود را به عنوان معجزه نبی مکرم اسلام (ص) مطرح می کند و ظاهراً آن حضرت (ص) را از ارائه معجزات مادی و محسوس بی نصیب می داند. از سوی دیگر در خطبه قاصعه (192) نهج البلاغه، کلامی از حضرت علی (ع) می آید که خود ایشان با چشم، شاهد و راوی ماجرای شجره ای است که با خواست خدا و فرمان رسول او (ص) در مقام معجزه، به حرکت درمی آید. حال لازم است که آن مطلب قرآن روشن شود و این بخش از خطبه و کلام حضرت امیر (ع) تبیین گردد و اختلاف بین آن دو برطرف شود. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از آیات قرآن و مباحث علوم قرآن و منابع روایی و شروح نهج البلاغه، بررسی و شناسایی صورت می گیرد و به دست می آید که نوع عموم در آیات مرتبط قرآنی، از نوع عام نسبی است و مانعی برای داشتن یک یا چند معجزه مادی دیگر برای رسول اکرم (ص) وجود ندارد و کلام امیرالمؤمنین (ع) درست و بدون منافات با قرآن و بیانگر معجزه ای دیگر برای نبی مکرم (ص) است.

براساس آموزه های دینی، اصلی ترین راه برای هدایت و سعادت انسان ها از طریق معارف انبیای الهی است اما در عین حال اندیشه خطاپذیری و عدمِ عصمت پیامبران، می تواند زمینه سَلب اعتماد و عدمِ اطمینان نسبت به آموزه ها و تبعیت ننمودن از پیامبران را فراهم نماید. بنابر این با دقت در آیات قرآن از جمله آیات مهمی که به دلایل گوناگونی همواره توانسته است به ظاهر در تضاد و نافی عصمت انبیا (ع) باشد آیات دعایی-طلبی پیامبران از قبیل طلب مغفرت آدم (ع)، طلب نوح (ع) برای نجات فرزندش، دعای طلب زنده شدن مردگان ابراهیم (ع) و... بوده است که این نگرش به صورت ویژه ای در تفاسیر کُهنِ روایی اهل سنّت منعکس گردیده است. از این رو در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی کوشش شده است ضمن شناسایی، به نقد و بررسی تحلیلیِ تصورات به ظاهر نافی عدمِ عصمت پیامبران که زمینه عدمِ باورمندی به عصمتِ پیامبران را فراهم ساخته، با استفاده از تفاسیر شیعی و همچنین تأکید بر روایات امام رضا (ع) که نسبت به روایات سایر ائمه اطهار (ع) در این حوزه برجستگی خاصی دارد پرداخته شود. سرانجام با توجه به پژوهش انجام یافته، روشن گردیده است آن چه در تفاسیر کُهن روایی اهل سنّت اعم از روایت یا آراء مفسران پیرامون عدمِ عصمت، در ذیل آیات دعایی نقل شده، هرگز با تحلیل های تفاسیر امامیه همخوان نبوده و همچنین روایات رضوی ناظر به پاسخ شُبهات و تصورات غیرصحیح از آیات مذکور، با تأکید بر تحلیل های تفسیری درون آیه ای درصدد بوده است که علاوه بر زدودن این پندارها، عصمت مطلقه را در تمامی ابعاد برای رسولان الهی به اثبات برساند.

الهام گیری از آموزه ها و سیره امام علی7 می تواند مسیر برنامه ریزی ها و تعیین رویکردهای آینده را اصلاح و به مسیر صحیح هدایت کند و بررسی سیره حکومتی ایشان در دوره کوتاه خلافت، راهبردهای مقابله با فساد اداری و اقتصادی را نمایان سازد. امام علی با اتخاذ راهبردهایی؛ مانند پیش گیری، نظارت، مجازات های بازدارنده و راهکارهایی از قبیل ترویج فرهنگ قناعت و ساده زیستی، انتخاب افراد شایسته و متخصص برای مناصب حکومتی، شفافیت در عملکرد حکومت، نظارت دقیق و همه جانبه بر عملکرد مدیران اقتصادی، توزیع عادلانه ثروت و امکانات، نظارت مستقیم و غیر مستقیم بر کارگزاران، تشویق و ترویج نظارت عمومی، وضع قوانین و مقررات در جهت تناسب مجازات با جرم، تسریع در رسیدگی به پرونده های مفاسد و قاطعیت در اجرای احکام مفسدان، توانست به طور قابل توجهی با فساد مقابله کند. با مقایسه این راهبردها با برنامه های مقابله با فساد در کشور، می توان به این نتیجه دست یافت که برنامه های موجود با چالش هایی؛ مانند عدم عدالت در برخوردها و ناکافی بودن مجازات ها روبه رو هستند. چالش هایی که با اجرای برخی سیاست های لیبرالیستی مضاعف شده است و پژوهش حاضر با مطالعه توصیفی تحلیلی به دنبال یافتن الگویی مناسب برای مبارزه با فساد در حکومت اسلامی است.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر رهبری تحول گرا بر خلاقیت معلمان با نقش واسطه ای توانمندسازی روانشناختی بود. جامعه آماری این تحقیق را تمامی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان میامی در سال تحصیلی 1403-1402 تشکیل داده اند که تعداد آ ن ها حدود 300 نفر تخمین زده شد. جهت انتخاب نمونه پژوهش از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد که از تعداد 165 پرسشنامه توزیع شده پس از کنار گذاشتن پرسشنامه های بی اعتبار و ناقص، تعداد 148 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جهت جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه رهبری تحول گرا رافرتی و گریفین (2004)، پرسشنامه خلاقیت کوالهو (2011) و پرسشنامه توانمندسازی اسپریتزر و میشرا (1997) استفاده شد. برای بررسی فرضیات تحقیق از روش مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها در پژوهش حاضر از نرم افزارهای SPSS23 و Smart-PLS 3.2.8 استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که رهبری تحول گرا بر خلاقیت و توانمندسازی روانشناختی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان میامی تاثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین توانمندسازی روانشناختی بر خلاقیت معلمان تاثیر مثبت و معناداری دارد و نقش واسطه ای توانمندسازی روانشناختی در ارتباط بین رهبری تحول گرا و خلاقیت مورد تایید قرار گرفت.

بر اساس رویکردهای انتقادی، نابرابری اجتماعی به مثابه یکی از علّت های اصلی ارتکاب جرمْ محصول بی عدالتی و تبعیض اجتماعی است. هم گرایی میان نابرابری، طبقه گرایی و جرم در جرم شناسی انتقادی نشان می دهد که ارتکاب جرم در قشر فرودستْ بیش از آن که ناشی از حالت خطرناک باشد، نتیجه ساختارهای جرم زا است. بر این اساس، این پژوهش درصدد است تا با استفاده از روش نشانه شناسی فیسک در سه قالب رمزگان فنی، اجتماعی و ایدئولوژیکْ ارتکاب جرم را در پرتو نابرابری اجتماعی در فیلم برف شکن بررسی کند. بر اساس یافته های پژوهش، رمزگان فنی در قالب هایی چون نورپردازی، طراحی لباس، صحنه پردازی، موسیقی متن، تدوین و نحوه فیلم برداری، شکاف طبقاتی میان قشر فرودست و فرادستِ قطار را در واگن های مختلف بازنمایی می کند. بر اساس رمزگان اجتماعی مشخص می شود که فیلم برف شکنْ از یک سو، قشربندی اجتماعی در نظام سرمایه داری را در واگن های مختلف یک قطار بازنمایی می کند و از سوی دیگر، نشان می دهد که نابرابری اجتماعی و فشار عمومی نه تنها موجب ارتکاب جرم می شود، بلکه ممکن است منجر به شورش و طغیان علیه نظام حاکم شود. با این حال، رمزگان ایدئولوژیکْ ضمن تأکید بر تضاد طبقاتی، نابرابری، نقد نظام سرمایه داری و استعاره واگن به مثابه طبقه، بازتاب شکست انقلاب پرولتاریا است.

نقض های شدید حقوق بشردوستانه یکی از موارد صلاحیت موضوعی دادگاه های کیفری بین المللی است. علی رغم عدم اشاره به حقوق بشر در اسناد حقوق بین الملل بشردوستانه،اما در اساسنامه های دیوان های کیفری بین المللی با تأثیرات متعدد حقوق بشر و حقوق بین الملل بشردوستانه بر یکدیگر مواجه می شویم. پرسش اصلی در تحقیق حاضر که به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته است، این است که با توجه به رویه دادگاه های کیفری بین المللی، تأثیرگذاری متقابل حقوق بین الملل بشردوستانه و حقوق بین الملل بشر چیست؟فرضیه تحقیق حاضر آن است که  قواعد حقوق بشر مانند حق بر دادرسی عادلانه برای مرتکبین جنایات بین المللی،شاهدین و بزه دیدگان و عدم مدنظر قرار دادن مصونیت مقامات دولتی متهم در رسیدگی های کیفری بین المللی رسوخ پیدا کرده است. از سوی دیگر،حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در یک نقطه تحت عنوان انسانی بودن با یکدیگر تلاقی می نمایند.

در ساعت ۱:۰۷ بامداد در ۱۳ دی ۱۳۹۸، ارتش ایالات متحده آمریکا به دستور دونالد ترامپ، سپهبد قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و دیگر همراهان را در عملیاتی به نام آذرخش کبود به شهادت رساند. در این مقاله سعی می شود تا ابهامات مربوط به توجیهات ایالات متحده در ترور سپهبد قاسم سلیمانی، شهید ابومهدی المهندس و دیگر همراهان از دیدگاه حقوق بین الملل تجزیه وتحلیل و با بهره گیری از اصول و اسناد بین المللی در موضوعات مختلف اقدام تروریستی و توجیهات دولت آمریکا در ترور سپهبد سلیمانی بررسی شود و به سؤالات مربوط به آیا عمل آمریکا در اصول دفاع مشروع، توجیه پذیر است، آیا منطبق با معاهدات بین المللی بوده؟ پاسخ داده شود. با استفاده از روش توصیفی –تحلیلی مبتنی بر جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای، به بررسی نقض قواعد بین المللی و حاکمیت دولت عراق در شهادت رساندن سپهبد قاسم سلیمانی پرداخته شده است. در نتیجه اقدام آمریکا در ترور سپهبد حاج قاسم سلیمانی با استناد به اصول و اسناد بین المللی ضمن نقض حاکمیت دولت عراق، موجه و مشروع نیست.

به دلیل شرایط متزلزل اجتماعی- اقتصادی، پناهندگان بیش از سایر جوامع انسانی در معرض دشواری های زیست جمعی قرار می گیرند و بحران کرونا در زمینه سلامت و بهزیستی آنان نگرانی های جدی ایجاد نموده است. پرسش اصلی آن است که مقتضیات شرایط اضطراری ناشی از همه گیری بیماری کرونا، بر حقوق پناهندگان تضمین شده در معاهدات بین المللی، چه اثراتی گذاشته است؟ مطالعه سیاست های موردی و استقراء در رویکرد های عملی دولت های جهان در جوامع هدف نشان می د هد که به دلیل تعدد بازیگران تصمیم گیر در عرصه بین المللی و ملی، تضمین و رعایت حقوق بشر پناهندگان از الگوی واحدی تبعیت نمی نماید و طیف وسیعی از اقدامات متنوع از خودداری کامل رعایت حقوق این قشر تا پوشش فراگیر آن را نشان می دهد. غالب راه حل های مرتبط با مدیریت بحران نسبت به جوامع پناهندگی، کوتاه مدت بوده و از فراگیری و اثرگذاری برخوردار نیستند؛ همچنین تا میزان بسیار زیادی به درجه رفاه و توسعه یافتگی، و شدت و ضعف مقبولیت نهادها و موازین دموکراتیک کشور میزبان بستگی دارند. در نتیجه چنین شرایطی حقوق پناهندگان به طور مستمر و به نحو گسترده ای نقض گردیده و نگرانی های جدی را در خصوص تداوم این وضعیت در دوران پسا کرونا مطرح می نماید.

روابط ایران و ایالات متحده با کودتای 1953 (28مرداد 1332) وارد فصل جدیدی شد و تا رفتن شاه از ایران یعنی 26 دی ماه 1357 و مدتی پس از آن ادامه پیدا کرد. در این بین، قراردادهای زیادی به منظور خرید و فروش اقلام نظامی بین دو کشور امضا شد. با خاتمه روابط دوستانه دو کشور و پیرو آن امضای بیانیه های الجزایر و تشکیل دیوان داوری دعاوی ایران و آمریکا، ادعای نقض این قراردادها از سوی ایالات متحده مبنای طرح دعوا از سوی ایران علیه آمریکا در دیوان یادشده قرار گرفت که اکنون در حال رسیدگی است. با عنایت به عدم تصریح قانون حاکم در این قراردادها، تعیین قانون حاکم بر آنها از اهمیت بسزایی برخوردار است. تعیین ماهیت حقوقی این قراردادها از عوامل مهم در احراز قانون حاکم بر آنهاست. بر همین اساس، در این مقاله با اتکا به روش توصیفی و تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی هستیم که ماهیت حقوقی قراردادهای فروش نظامی منعقده بین ایالات متحده و ایران چیست؟ با عنایت به وجود عناصر معاهده در این قراردادها، می توان گفت که قراردادهای مورد بحث در واقع معاهده در معنی مدنظر کنوانسیون حقوق معاهدات هستند.