تحلیل زبان شناختی از رابطه «ترس» و «لرز» در قرآن کریم با رویکرد معناشناسی عواطف(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
از جمله مباحث نوپدید در پژوهش های زبان شناختی قرآن کریم بحث از نحوه مفهوم سازی احساسات و عواطفِ انسانی در آیات قرآنی، با هدف تبیین ابعادی از شبکه معنایی این کتاب مقدس است. در همین راستا، مسئله اصلی این نوشتار آن است که قرآن کریم چگونه مفهوم ذهنی و انتزاعی «ترس» را به عنوان یکی از مهم ترین عواطف انسانی مفهوم پردازی و در قالب امری ملموس و قابل فهم صورت بندی کرده است. در مطالعه حاضر، برای پاسخ به این پرسش، از رویکرد معناشناسی عواطف بهره برده شده است. این سنخ از مطالعات نشان می دهد از جمله رایج ترین شیوه های مفهوم سازی «ترس» در زبان های مختلف صورت بندی آن در قالب «لرز» بر پایه مَجاز است. با هدف پی جویی همین نگره در شبکه معنایی قرآن کریم، در مقاله حاضر کوشش شد از طریق ریشه شناسیِ واژه های قرآنیِ متعلّق به حوزه معنایی «ترس» نشان داده شود این شیوه مفهوم پردازی تا چه اندازه در زبان قرآن کریم به کار رفته است. مطالعه حاضر نشان می دهد مفهوم سازی «ترس» در قالب «لرز»، در فرآیند ساختِ حدود نیمی از واژه های قرآنیِ متعلّق به حوزه معنایی «ترس» شامل «زلزال»، «رُهب»، «رُعب»، «رَوع»، «فَزَع» و «فَرَق» ایفای نقش کرده است.