مطالب

هدف این پژوهش، رابطه کیفیت زندگی در مدرسه و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان با توجه به نقش واسطه ای خودپنداره تحصیلی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از منظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پایه پنجم و ششم دبستان شهرستان ثلاث باباجانی (420 نفر) بوده است که با توجه به جدول مورگان و با استفاده از روش تصادفی طبقه ای 201 نفر برای نمونه (90 پسر و 111 دختر) انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های کیفیت زندگی در مدرسه، خودپنداره تحصیلی و اشتیاق تحصیلی استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS  و LISREL استفاده شده است. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که کیفیت زندگی در مدرسه به صورت مستقیم بر خودپنداره تحصیلی و اشتیاق تحصیلی و به صورت غیرمستقیم از طریق خودپنداره تحصیلی بر اشتیاق تحصیلی تأثیر دارد. همچنین اثر مستقیم خودپنداره تحصیلی بر اشتیاق تحصیلی دانش آموزان معنی دار شناخته شد. بنابراین برای افزایش اشتیاق دانش آموزان به تحصیل باید به متغیرهای کیفیت زندگی در مدرسه و خودپنداره تحصیلی توجه کرد.

مکان یابی[1] فرآیندی که از طریق آن می توان بر اساس شرایط تعیین شده برای یک کاربری مشخص و با توجه به منابع و امکانات موجود, بهترین محل مناسب را تعیین نمود. مکان یابی درواقع تجزیه وتحلیل توأمان اطلاعات فضایی و داده های توصیفی به منظور یافتن یک یا چند موقعیت فضایی با ویژگی های توصیفی موردنظر است. از سوی دیگر منطق فازی که می توان در تعریف آن گفت که از منطق ارزش های "صفر و یک" نرم افزارهای کلاسیک فراتر رفته و درگاهی جدید برای دنیای علوم نرم افزاری و رایانه ها می گشاید، زیرا فضای شناور و نامحدود بین اعداد صفر و یک را نیز در منطق و استدلال های خود به کار می گیرد (جورابیان، محمود و همکاران: 1381)، نیز می تواند در امر مکان یابی بسیار به کار آید چراکه مقادیر میان صفر و یک را در بر می گیرد. با توجه به تعریف فوق و نیز توجه به این مطلب که همه ساله شاهد افزایش نرخ رشد جمعیت هستیم ناگزیر با رشد و توسعه شهرها مواجه هستیم که این امر ضرورت مکان یابی محدوده های مناسب برای گسترش های بعدی هر شهری را ضروری می سازد. شهر کوهدشت واقع در استان لرستان نیز اگرچه نه به صورت گسترده ولی شاهد این توسعه در چند دهه گذشته بوده است آنچه در این پژوهش انجام شد بیانگر این واقعیت بوده است که شهر کوهدشت در ادامه توسعه فیزیکی خود، با محدودیت های گسل (در بخش جنوبی شهر)، شیب، انواع فرایندها (هوازدگی، دامنه ای، جریانی و فرسایشی)، خطرات ناشی از گسل (تخریب سدها، آب های زیرزمینی، تأسیسات و ...) و درنتیجه اثرات مخاطرات محیطی بر روی سازه های انسانی و افزایش هزینه های ساخت وساز ناشی از این مخاطرات مواجه است، به استثنای اراضی واقع در شرق و غرب (مناسب ترین مکان ها برای توسعه فیزیکی آتی)، دیگر جای برای توسعه فیزیکی شهر کوهدشت وجود ندارد.  

هدف این پژوهش پیش بینی اثربخشى سازمانى بر اساس هوش هیجانی دبیران ورزش مقطع متوسطه استان ایلام بود . کلیه جامعه آمارى دبیران ورزش مقطع متوسطه استان ایلام می باشد که تعداد آنها 152 نفر بود، که به دلیل کوچک بودن، تمام آنهابه عنوان نمونه آماری تعیین شد و به پرسشنامه هاى هوش هیجانى گلمن و اثربخشى سازمانى راتر پاسخ دادند. داده های آماری با استفاده از آزمون t تک نمونه اى، ضریب همبستگى پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش گام به گام به وسیله نرم افزار SPSS تحلیل شد. بر اساس یافته ها بین مولفه هاى مدیریت روابط(001/0≥P)، خود آگاهی(016/0≥P) و خودمدیریتى(001/0≥P) با اثربخشى سازمانى دبیران ورزش رابطه مستقیم معنادارى مشاهده شد. همچنین مولفه هاى خود مدیریتى و مدیریت روابط هوش هیجانى، توان پیش بینى اثربخشى سازمانى دبیران ورزش را داشتند. می توان چنین اظهار داشت که اثربخشی سازمانی دبیران ورزش با بهبود و تقویت هوش هیجانی آنان بویژه در دو فاکتور مدیریت روابط و خودمدیریتی، افزایش می یابد.

هزارو یک شب، معروفترین مجموعه داستانی است که عناصر فرهنگی ملّت های گوناگون مشرق زمین را در دل خود جای داده است. در این مجموعه داستان، نشانه هایی از افسانه های هندی، ایرانی، عربی و ... دیده می شود، اما با اطمینان نسبی می توان اظهار کرد که نخستین پایه هزارو یک شب، همان کتاب ایرانی هزارافسان بوده که پس از ترجمه به زبان پهلوی به قصّه های ایرانی افزوده گردید. هفت پیکر یا بهرام نامه، چهارمین منظومه نظامی از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او در کنار خسرو و شیرین از لحاظ کیفیّت است. از آن جا که داستان های این دو کتاب از نظر شخصیت پردازی و فضای داستان، توصیفات، محیط و ... تطابق و شباهت هایی دارند، این پژوهش سعی دارد به همانندی های داستان های هزارویک شب با هفت پیکر بپردازد.

زمینه و هدف: بدون شک ارتقای سطح علمی و تحصیلی می تواند سازمان ها رادررسیدن به چشم اندازهای تعیین شده یاری کند، درنیروی انتظامی این وظیفه برعهده دانشگاه علوم انتظامی امین است، این دانشگاه با فراهم نمودن ابزار های مورد نیاز درجهت رسیدن به این هدف متعالی گام برمی دارد. اما هم اکنون دغدغه ذهنی مسئولان امر و فرماندهان آن است که چرا علی رغم فراهم بودن شرایط تحصیل، بسیاری ازکارکنان واجد الشرایط (درجات افسرارشدی و بالاتر) تمایل چندانی به ادامه تحصیل در دوره مدیریت و فرماندهی انتظامی ندارند. روش: برای پاسخ گویی به سؤال تحقیق از روش پیمایشی تحلیلی و ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان ناجا که شرایط شرکت در دوره مدیریت وفرماندهی انتظامی را دارند، است، که تعداد جامعه آماری توسط جدول مورگان133نفرمحاسبه گردید، روش نمونه گیری روش تصادفی ساده است، وروش تجزیه وتحلیل داده ها استفاده ازتحلیل تک متغیره (شاخص ها گرایش به مرکز و پراکندگی) و تحلیل دومتغیره (همبستگی پیرسون) وبکارگیری نرم افزارspss است. یافته ها: بین درک افراد از عدالت سازمانی، میزان رضایت شغلی دانشجویان، انگیزه پیشرفت افراد، میزان تمایل افراد به شرکت در آزمون، نگرش مثبت به شغل و مزایای جانبی موجود و میزان تمایل افراد به شرکت در آزمون دوره مدیریت وفرماندهی انتظامی رابطه معناداری در سطح اطمینان 95 درصد وجود دارد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد بسیاری ازعواملی که سبب عدم استقبال کارکنان واجد الشرایط برای شرکت دردوره فوق می شوند شامل عوامل درونی فرد مانند انگیزه، ادراک عدالت، تمایل فردی و رضایت شغلی است و با تقویت این عوامل می توان شاهد استقبال بیشترکارکنان بود.

هدف پژوهش حاضر کمی سازی تاثیر شبکه های کسب و کار بر مزیت رقابتی با میانجی گری قابلیت ایجاد قابلیت ها میباشد. این شبکه ها با نقش آفرینی مشتریان، تامین کنندگان و رقبا همراه بوده است. در این تحقیق از پرسشنامه که 352 مورد آن قابل قبول بود، استفاده شد .نتایج حاصل از روش های تحلیل معادلات ساختاری نشان از تایید همه فرضیات تحقیق در حداقل سطح اطمینان 9/ دارد. میانگین شبکه های کسب و کار شرکت های خصوصی و فامیلی از شرکت ها با مالکیت خصوصی و غیر فامیلی بیشتر بود. از بین مقادیر ضریب تاثیر در بین فرضیه ها، بیشترین تاثیر به ارتباط شبکه های کسب و کار بر قابلیت کسب قابلیت اختصاص داشت. در مجموع می توان گفت شبکه های کسب و کار بر قابلیت های پویا که رویکرد جدید مزیت رقابتی می باشد تاثیر بسزایی می گذارند. از طرفی با توجه به نقش مهم مولفه ی شناختی از میان مولفه های شبکه های کسب و کار و همچنین تاثیر پذیری بالای انعطاف استراتژیک، نگاه ویژه سازمانها به روابط بلندمدت در بین شبکه های کسب و کار در این صنعت پیشنهاد می گردد.

مقاله ی حاضر به بررسی" عناصر دیداری در شعرشاعران نابینا" و روند شکل گیری تصویرهای شعری در ذهن و ضمیرآنان و بازتابش در سروده هایشان ، اختصاص دارد . در این بررسی ، با نُه تن از شاعران روشن دلی که سابقه ی دیداری نداشته اند، گفتگو و پاسخ های آنان در باره موضوع مورد بحث، بررسی شده است. نتیجه ی حاصل از گفتگوها، نشان می دهد نابینا،معلومات ذهنی اش را، که از راه حواس چهار گانه خود دریافت می کند، با تخیلش در آمیخته و به جای تصویر، تصور می آفریند و این تصورات را در شعر خویش باز می تاباند. همچنین تصویر ها، یا چنان که گفتیم، تصورات این شاعران در مقایسه با شعرهای شاعران دیگر، تفاوت چندانی ندارد به طوری که نمی توان با قطعیت، مشخصه ایی خاص یافت ،تا به وسیله ی آن، به نابینا بودن سرایندگان آنها پی برد.مگر از روی برخی نشانه ها و قراینی خاص ، که حکم دیگری دارد.

هدف این مقاله، بررسی رابطه ترکیب هیئت مدیره با اهرم مالی در شرکت های دارای ارتباطات سیاسی است. برای این منظور از الگوی چند معیاره به روش تاپسیس و وزن دهی به روش شاخص آنتروپی برای اندازه گیری سیاسی بودن شرکت ها استفاده شده است. جهت آزمون فرضیه های پژوهش از مدل رگرسیونی و برای برآورد های الگوها از نرم افزار  استفاده شده است. در این پژوهش در مجموع 120 شرکت به عنوان نمونه در نظر گرفته شده، که کلیه این اطلاعات با استفاده از داده های بورس اوراق بهادار تهران در یک دوره 11 ساله (1380-1390) تهیه گردیده است. یافته های حاصل از این پژوهش نشان دهنده آن است که در شرکت هایی که دارای ارتباطات سیاسی زیاد یا کمی هستند بین اهرم مالی و ترکیب هیئت مدیره رابطه ای وجود ندارد. بنابراین آن دسته از شرکت هایی که تبعیت بیشتری از قوانین و مقررات دولت می نمایند (ارتباطات سیاسی زیاد) و یا تبعیت کمتری می نمایند (ارتباطات سیاسی کم) به عنوان عامل تعیین کننده ریسک مالی قلمداد نمی گردد.

هدف: پژوهش حاضر به دنبال شناسایی، وزن دهی و اولویت بندی شاخص های ارزیابی عملکرد باشگاه های ورزشی تهران بود.روش شناسی: فرایند انجام پژوهش در این مطالعه در دو مرحله صورت پذیرفته است. در مرحله اول، شاخص ها و زیرشاخص های ارزیابی عملکرد باشگاه های ورزشی از طریق مرور ادبیات و پیشینه پژوهش، با نظرخواهی از 15 خبره، شامل اساتید، متخصصان، کارشناسان و صاحبنظران در مدیریت ورزشی و به کمک روش تصمیم گیری دلفی شناسایی شده است. در این مرحله، 6 شاخص و 33 زیرشاخص تعیین گردیدند. در مرحله دوم، وزن نسبی و رتبه هریک از شاخص ها و زیرشاخص های شناسایی شده در مرحله قبل، از طریق تکنیک تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و با نظرخواهی از 57 تن از اساتید مدیران باشگاه های شهر تهران به کمک نرم افزار Expert Choice محاسبه شده است. یافته ها: نتایج یافته های پژوهش نشان داد، مهمترین شاخص های ارزیابی عملکرد باشگاه های شهر تهران به ترتیب منابع انسانی، منابع مالی، منابع کالبدی و تجهیزاتی، محیط برنامه ریزی، سازماندهی و ارزیابی، امور فنی و ورزشی، و محیط حقوقی می باشند. همچنین مهمترین زیرشاخص های کلی نیز به ترتیب شامل ثبات مدیریتی، ثبات مربیگری، میزان دستمزد پرداختی به بازیکن، مربی و کارمندان، کمیت و کیفیت کادر تخصصی باشگاه و تعیین استانداردهای ارزیابی عملکرد بودند.نتیجه گیری: با توجه به اهمیت بالای منابع به عنوان مهمترین شاخص های ارزیابی عملکرد باشگاه های شهر تهران، توجه به منابع در این باشگاه ها باید در اواویت قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر بررسیاثربخشیآموزشبازشناسیهیجان هابرمهارت های اجتماعی کودکان دارای اتیسمباعملکردبالابود.روش پژوهش آزمایشی و دارای طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروهگواهبود. جامعهموردمطالعهراتمامیدانش آموزان اتیستیک شهر تهران تشکیلمی دادند که در سال تحصیلی 91-90 در مدارس مخصوص این کودکان مشغولبهتحصیلبودند. حجم نمونه 20 پسر 6 تا 12 سال با اتیسم عملکرد بالا بودند که به صورت در دسترس انتخاب و به طورتصادفیدردوگروهآزمایشوگواه قرار گرفتند. پرسشنامه اتیسم گیلیامو نیمرخمهارت های اجتماعی اتیستیک بر روی هر دو گروه اجرا گردید و سپس آموزش بازشناسیهیجان ها در 5 مرحله، به مدت 6 هفته و هر هفته 2 جلسه برای گروه آزمایش اجرا گردید و در پایان جلسه های مداخله، آزمون های یادشده به طور مجدد برای هر دو گروه اجرا گردید. نتایجپژوهشنشاندادکهآموزشبازشناسیهیجان ها منجر به بهبود مهارت های اجتماعی (05/0=P)، کاهش نارسایی تعامل اجتماعی (05/0=P) و همچنینکاهشنارسایی هایارتباطی (01/0=P) افراد اتیستیک با عملکرد بالا در مقایسه با گروه گواه می گردد (05/0 >P). با توجه به اثربخشی مداخله یادشدهو همین طور اهمیت افزایشمهارت های اجتماعی کودکان اتیستیک، پیشنهادمی شود این روش در کنار روش های مرسوم اتیستیک به مربیان و والدین آموزش داده شود.

مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری خودگردان بر مهارت حل مسأله اجتماعی دانش آموزان بود. روش: جامعه پژوهش حاضر شامل 1573 دانش آموز پسر سال اول دبیرستان بود که در سال تحصیلی 90-89 در مدارس دولتی شهر کرج مشغول به تحصیل بودند. بدین منظور از جامعه یاد شده با توجه به هدف تحقیق، نمونه ای به حجم50 نفر( 25 نفر گروه کنترل و 25 نفر گروه آزمایش )با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند.روشپژوهش نیمه آزمایشی بود وشرکت کنندگان در یک مداخله سه ماهه به مدت 15 جلسه و هر جلسه به مدت زمان 90 دقیقه آموزش دیدند؛ آنگاه با استفاده از طرح پیش آزمون،پس آزمون با گروه کنترل و اجرای پرسشنامه توانایی حل مسأله اجتماعی و دوره پیگیری اطلاعات لازم جمع آوری شد. برای تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کواریانس و آزمون تی استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان می دهد که آموزش راهبردهای یادگیری خودگردان در افزایش مهارت حل مسأله اجتماعی دانش آموزان گروه آزمایش مؤثر بوده است. همچنین میزان مهارت حل مسأله اجتماعی دانش آموزان گروه آزمایش در طول زمان از پایداری مناسبی برخوردار بوده است.بحث و نتیجه گیری: آموزش راهبردهای یادگیری خودگردان به دانش آموزان کمک می کند تاآن ها بتوانند در مورد مسائل اجتماعی و تحصیلی خود بهتر تصمیم گرفته و راه حل ارائه نمایند، دربارة تفکر و فرآیند یادگیری خود، عمیق تر و دقیق تر شوند و به این باور برسند که توانایی حل مسائل را دارند.

هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و قصه درمانی بر کاهش اختلالات رفتاری نوجوانان بود. برای دستیابی به این منظور از روش تحقیق نیمه تجربی با شمای طرح سه گروهی با پیش آزمون - پس آزمون استفاده شد. جامعه تحقیق دانش آموزان پسر مقطع متوسطه منطقه سرود همدان بودند. با استفاده از پرسشنامه SCL-90-R تعداد 30 دانش آموز دارای اختلالات رفتاری مختلط انتخاب شدند و با جایگزینی تصادفی در 3 گروه 10 نفری قرار گرفتند. با انتخاب تصادفی یک گروه به عنوان گروه کنترل و دو گروه دیگر به عنوان گروه آزمایشی، مداخله های قصه درمانی و درمان شناختی-رفتاری را دریافت نمودند. دو طرح درمانی برای مداخلات پی ریزی شده بود. برای درمان شناختی-رفتاری طرحی مبتنی بر طرح شناخت درمانی گروهی مایکل فری که با انجام تغییراتی طرح ریزی شده بود. طرح قصه درمانی، طرحی ترکیبی بر اساس روش گیل مورتون و روش دکتر برنز بود. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که در حالت کل هر دو روش درمان شناختی-رفتاری و قصه درمانی بر کاهش اختلالات رفتاری افسردگی، اضطراب، خصومت، فوبیا، افکار پارانوییدی، حساسیت در روابط متقابل، وسواس- اجبار و روان پریشی در سطح P

به نظر بسیاری از ناظران حوزة سیاست، فروپاشی اتحاد شوروی و از میان رفتن حزب کمونیست گامی بلند در مسیر مردم سالار شدن روسیه برآورد می شد. ولی در پی دگرگونی های نخستین دهة پس از تجزیة اتحاد شوروی آشکار شد که این روند با چالش های اساسی رو به رو است. ضعف شدید جامعة مدنی در این کشور همراه با تداوم قدرت متمرکز دولت، جنبه های پیچیدة این دگرگونی را مشخص می کند. پرسش اصلی این نوشتار این است که موانع شکل گیری جامعة مدنی در روسیة پساشوروی چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، چند سؤال فرعی هم طرح می شود: جامعة مدنی چیست؟ چه عواملی سبب تضعیف جامعة مدنی در روسیة پساشوروی شده است؟ فرضیة نویسندگان این است که عناصر تضعیف کنندة جامعة مدنی، همان اصلی ترین عناصر تولید نابرابری در روسیة پساشوروی است که به صورت سیستماتیک و در روندی مدیریت شده، جامعة مدنی را تضعیف کرده اند. نویسندگان این نوشتار با روش توصیفی – تحلیلی، بررسی خود را با استفاده از کتاب ها و مقاله های فارسی و انگلیسی در این زمینه، و بهره گیری از منابع اینترنتی انجام داده اند.

از تکنیک های مؤثر در عصر حاضر و در بازارهای درحال اشباع، با توجه به اهداف بازاریابی ارزش محور، توسعه مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکت در کالبد محصولات و خدمات است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر نحوه تصمیم گیری مصرف کنندگان در بازار درحال اشباع شرکت های مواد غذایی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر روش، توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری، مصرف کنندگان محصولات مواد غذایی اعم از محصولات لبنی، گوشتی و انجمادی در استان گیلان است. حجم نمونه برابر با 199 نفر است. جهت گردآوری داده ها، از پرسشنامه استاندارد و روش های کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های سنجش نرمال بودن داده ها و تحلیل عاملی تأییدی و مدل معادلات ساختاری، در نرم افزارهای LISREL و SPSS استفاده شده است. نتایج بیانگر آن است که مسئولیت اجتماعی شرکت در بازارهای درحال اشباع مواد غذایی، هم مستقیم و هم با میانجی گری عامل ترفیع، بر تصمیم گیری خرید مصرف کننده تأثیرگذار است.

یکی از مفاهیمی که در مطالعات نظری معماری از آن بسیار سخن گفته شده، مفهوم «مرکز» است. در حوزه هنر و معماری، کریستیان نوربرگ شولتس، رودولف آرنهایم و کریستوفر الکساندر، مفهوم «مرکز» را مبنا و اساس نظریه پردازی های خویش قرار داده اند. با رجوع به سخنان نظریه پردازان در این باب، آشکار می شود که آن ها از منظرهای متفاوتی به این مفهوم واحد نگریسته اند؛ بنابراین، با جمع آوری و کنار هم گذاشتن آرای این نظریه پردازان، نه تنها این مفهوم آشکارتر نمی شود، بلکه بر ابهام آن افزوده می شود. این نوشتار در پی آن است که با تأمّل در آرای مختلف درباره مرکز و یافتن جایگاه هر سخن، این ابهام را تا حدی برطرف کند. برای رسیدن به این هدف، ابتدا وجوه مشترک مرکز از خلال سخنان پراکنده نظریه پردازان نمایان می شود. سپس با تأمل در آرای ایشان آشکار می گردد که با وجود اینکه همگی از واژه مرکز استفاده می کنند، گویا انواع (مراتب) گوناگونی از مرکز را مدّنظر دارند؛ لذا تلاش می شود مراتب مختلف مرکز با تعمّق در سخنان نظریه پردازان، استخراج، نام گذاری و شرح داده شود. با تحلیل مضمونی گفته های ایشان در نهایت، پنج مرتبه برای این مفهوم معرفی می شود که عبارت اند از: مرکز حقیقی، جوهری، معنایی، عملکردی و کالبدی (شامل مصنوع و طبیعی). مرکز حقیقی هستی غالباً موضوع بحث ادیان بوده است. هرچند کریستوفر الکساندر آن را در پدیده های طبیعی نیز آشکار می یابد. مرکز جوهری اشاره به لایه هایی درونی هر پدیده دارد که چیستی آن را معیّن می کند. ترکیب واژگانی «مرکز معنایی» را نوربرگ شولتس به کار برده است و مفهوم آن را نیز کریستوفر الکساندر به مثابه یکی از مراکز شرح داده است. هر دوی آن ها به مرکز معنایی در ساحت باطنی اش توجه کرده اند. کریستوفر الکساندر و رودولف آرنهایم عملکردهای یک پدیده را نیز در زمره مراکز تشکیل دهنده کلیت پدیده به شمار می آورند و مرکز عملکردی با رجوع به آثار ایشان تعریف می شود. مرکز کالبدی، تمرکزی در فضای عینی است. چنانچه این تمرکز در طبیعت بوجود آید، آن را مرکز طبیعی گویند و اگر تمرکزی در محیط مصنوع توسط انسان به وجود آید، آن را مرکز کالبدی مصنوع می نامند. مرکز مانند هر مفهوم دیگری در عالم، نظام معنایی ذومراتبی دارد؛ نظامی که سیری از ظاهر به باطن را طی می کند و تمام پیکره معماری را در بر می گیرد. اختلاف نظریه پردازان در تبیین مفهوم مرکز، به علت همین مراتب مختلف آن است؛ بنابراین می توان از اطوار مرکز سخن گفت.