بررسی مختصات ناسیونالیسم افراطی در جامعه دینی از منظر آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
مطالعات راهبردی انقلاب اسلامی دوره ۳ زمستان ۱۴۰۴ شماره ویژه
121 - 154
حوزههای تخصصی:
ناسیونالیسم و ملی گرایی افراطی به مثابه یکی از تهدیدات راهبردی در جامعه دینی، پیامدها و تبعات منفی زیادی را برای جوامع اسلامی به همراه داشته است؛ تا جایی که رهبران انقلاب اسلامی نسبت به تبعات مخرب آن برای امت اسلامی و علی الخصوص جامعه ایرانی هشدار دادند و همگان را به دوری از افراط گرایی قومی و مذهبی توصیه نمودند. در این میان، آیت الله خامنه ای در بیانات، پیام ها و سخنرانی های خویش در مناسبت های مختلف، ابعاد مختلفی از این پدیده را بررسی نموده اند که می تواند نقشه راه جامعه اسلامی در برابر تهدید قوم گرایی باشد. ازاین رو، مقاله حاضر تلاش دارد با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی و مطالعات کتابخانه ای به این سؤال پاسخ دهد که؛ ناسیونالیسم در اندیشه و آراء آیت الله خامنه ای دارای چه بار مفهومی است و پیامدها و راهبردهای مقابله با آن کدم اند؟ مرجع این مقاله نیز مجموعه بیانات و سخنرانی های آیت الله خامنه ای است و برخی از یافته ها نشان می دهند که ایشان با ملی گرایی مثبت که مبتنی بر تقوا، ایمان و احساسات دینی است، موافق هستند و در نقطه مقابل، هرگونه فعالیت های مرتبط با خون، نژاد و زبان که بسترساز ناسیونالیسم افراطی است را رد می کنند و اعتقاد دارند بسترهایی نظیر بی تدبیری سیاسی ملت های اسلامی، روشنفکران وابسته و بی توجهی نسبت به همبستگی اسلامی می توانند تهدید ناسیونالیسم را چند برابر سازند. ازاین رو آیت الله خامنه ای تأکید دارد باید از طریق بصیرت سیاسی، کثرت گرایی قومی، یکپارچگی ملی، بازگشت به اسلام و آموزه های دینی، تقویت عزت دینی و ملی به مهار گرایش های ملی گرایی افراطی پرداخت.