ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۸۲٬۸۴۱ تا ۸۲٬۸۶۰ مورد از کل ۸۳٬۴۴۶ مورد.
۸۲۸۴۱.

علامه نائینی و حکمرانی در دوره غیبت(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۷
علامه محمدحسین نائینی با وجود تأیید خاص از حکمرانی ولایتیه در دوره مشروطه، به نیابت عام فقها در دوره غیبت مهر تأیید زده، دامنه و شمول مصداقی امور حسبیه را نسبت به آنچه در کلمات تعدادی از علما در مصادیق ولایت بر غیب و قصر دیده می شود، بسیار فراتر می داند. ایشان مصادیق امور حسبیه را به نظام معایش، انتظام امور، نظم و نسق جمعی، دفاع از ثغور و حکومت بر مردم گسترش می دهد. در ضمن در صورت انحصار حسبیه در حوزه های محدود، امور انتظامی جامعه را مهمتر از امور حسبیه و ولایت فقها و نواب عام را در عصر غیبت قطعی می داند. مبنای حکمرانی در اندیشه مرحوم نائینی، تأمین مصالح نوعیه و ممانعت از تفویت مصالح عامه و جلوگیری از ترتب فساد در زیست بوم سیاسی و نفی حکومت تملیکیه است. مالک رقاب دانستن حکمرانان بر مردم و فعال مایشاء (بدلخواه عمل کردن) و حاکم مایرید (حکمرانی بی ضابطه) بودن آنان و فقدان نظارت بر حاکمان و عدم پاسخ گویی در اعمال حاکمیت، چون مفسده انگیز و بر خلاف فلسفه حکومت و مصلحت ملت است، از نظر ایشان مردود است. در این پژوهش با واکاوی اندیشه علامه نائینی در حوزه حکمرانی در دوره فقدان ظاهری معصوم(ع) به نگاه ژرف ایشان در فلسفه حکومت و تأمین مصالح عمومی مورد توجه شده و یافته های تحقیق نشان می دهد نظر ایشان بر تثبیت ولایت فقیه است که خود مصداق بارز حکومت ولایتیه مشروع است. در این پژوهش، روش جمع آوری کتابخانه ای و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است.
۸۲۸۴۲.

تحلیل تاریخی مفهوم عدالت در فقه امامیه و بازتاب آن در حقوق بشر جهانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۵۳
زمینه و هدف: عدالت یکی از بنیادی ترین مفاهیم در اندیشه فقهی مسلمانان است که از آغاز شکل گیری فقه اسلامی تاکنون، همواره در تعامل با تحولات تاریخی، اجتماعی و فلسفی بازتعریف شده است. هدف این پژوهش، بررسی سیر تاریخی تحول مفهوم عدالت از منابع نخستین اسلامی تا گفتمان معاصر حقوق بشر جهانی است. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می باشد و روش جمع آوری اطلاعات بصورت کتابخانه ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که مفهوم عدالت در فقه اسلامی از عدالت الهی مبتنی بر توازن و قسط، به عدالت اجتماعی و حقوقی در بستر عقلانیت انسانی تحول یافته است. نتیجه: نتیجه آن که این تحول تاریخی، زمینه ای برای گفت وگو میان فقه اسلامی و نظام جهانی حقوق بشر فراهم ساخته و امکان بازخوانی عدالت اسلامی در چارچوب جهان شمولی کرامت انسانی را تقویت می کند.
۸۲۸۴۳.

انگ زنی به معتادان با نگاهی به فقه و جنبه های حقوق بشری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۴۸
زمینه و هدف: انگ و برچسب از موضوعات مهم جرم شناسی می باشد که به صورت زنجیره وار بسیاری از مسایل و دغدغه ها را به دنبال خود دارد. موضوعی بوده که جنبه حاشیه ای داشته و کمتر به آن پرداخته شده ولی بر خلاف این نگاه اشتباه، دارای اهمیت بالایی است. هدف ما بیان برخی مسایل بسیار مهم در این حوزه بخصوص در زمینه انگ و اعتیاد می باشد؛ تا نگاه نظام حاکم و تاثیر منفی آن بر این موضوع بررسی شود. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده؛ روش تحقیق به صورت توصیفی- تحلیلی می باشد و روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری مراعات شده است. یافته ها: جرم زدایی از مسائل مواد مخدر و توجه به ریشه های آن به جای برخورد کیفری و اینکه مساله انگ و برچسب بیشتر یک موضوع سیاسی می باشد. نتیجه: توجه به جرایم واقعی مانند تخلفات نظام حاکم در مساله بهداشت، شغل، امنیت اجتماعی، درامد، آموزش و ..
۸۲۸۴۴.

تحلیل تطبیقی کار شایسته و پیامدهای آن بر حقوق بشر و توسعه پایدار در ایران و افغانستان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۶۲
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی کار شایسته و پیامدهای آن بر حقوق بشر و توسعه پایدار در دو کشور ایران و افغانستان انجام شده است. در دهه های اخیر، کار شایسته به عنوان یکی از محورهای اصلی سیاست های سازمان بین المللی کار و همچنین هدف هشتم توسعه پایدار، بر ایجاد اشتغال مولد، منصفانه، ایمن و همراه با تضمین آزادی های بنیادین کار تأکید دارد. مواد و روش ها: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر اسناد و منابع کتابخانه ای و داده ها از گزارش های بین المللی، آمار رسمی دو کشور استخراج شده اند. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است. یافته ها: علاوه بر نقش آفرینی در رشد اقتصادی، با مفاهیمی همچون عدالت اجتماعی، فرصت برابر، رفع تبعیض، کرامت انسانی و رفاه نیروی کار پیوند مستقیم داشته و از منظر حقوق بشری اهمیت می یابند. از سوی دیگر، توسعه پایدار چارچوبی میان رشته ای برای تحقق هم زمان رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی و حفاظت از محیط زیست است. نتیجه : پژوهش بیانگر آن است که تقویت نهادهای کار، حمایت از آزادی های بنیادین کار، توسعه آموزش های مهارتی، افزایش مشارکت زنان و ارتقای امنیت شغلی، از پیش نیازهای اساسی برای تحقق هم زمان کار شایسته، ارتقای حقوق بشر و توسعه پایدار در هر دو کشور است؛ با این تفاوت که ایران باید بر بهبود کیفیت و پایداری اشتغال و افغانستان بر نهادسازی و رسمی سازی بازار کار تمرکز نماید.
۸۲۸۴۵.

متغیرهای بیرونی تأثیرگذار بر اعدام در جرایم مواد مخدر با نگاهی به موازین حقوق بشر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۷۸
زمینه و هدف: نظام حقوقی ایران همانند بعضی کشورهای دیگر، در خصوص برخی جرایم مواد مخدر، مجازات اعدام را پیش بینی کرده است که در این راستا ضرورت حذف مجازات اعدام از نظام حقوقی ایران، منطبق با تعهدات بین المللی و حقوق بشری می باشد. مواد و روش ها: این پژوهش، با روش میدانی و تطبیقی به بررسی متغیرهای بیرونی تأثیرگذار بر نظام کیفردهی مجازات اعدام در مواد مخدر می پردازد. در این راستا، با تحلیل محتوای اسناد و مدارک از جمله پرونده های قضایی محکومان به اعدام و مصاحبه با قضات و وکلای متخصص در این حوزه، بهره برده شده است. ملاحظات اخلاقی: در نگارش مقاله اصالت و امانتداری رعایت شده است. یافته ها: باور عمومی آنس ت که قضات در مقام صدور حکم، کاملا تابع قانون هستند و به هیچ وجه از مؤلفه های فراتر از متن قانون همچون سوء سابقه متهمین و وضعیت اجتماعی، تأثیر رسانه ها و.... تأثیر نمی پذیرند، امّا پاره ای مطالعات تجربی گویای آن است که در برخی موارد، قضات متأثر از این متغیرهای فراقانونی، تعیین مجازات می کنند. نتیجه : متغیرهای فراقانونی ممکن است در احکام صادره از جانب قضات مؤثر واقع ش ود. فلذا پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش است که شاخصه های خاص فراقانونی از جمله سوء سابقه متهم، نقش رسانه ها و یا خودِ قاضی رسیدگی کننده، چه تأثیری بر روند فرایند کیفری جرأییم مواد مخدر مستوجب اعدام در ایران دارد.
۸۲۸۴۶.

بررسی تحول و الگوی مجازات و زندان زنان (از خلافت عباسی تا پایان دوره صفویه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۳۲
بررسی مجازات و زندان زنان در تاریخ ایران فرآیندی است که چگونگی شکل گیری سیستم قضایی و قانون گذاری اسلامی، تدوین قوانین جزایی مرتبط با زنان مجرم و زندان زنان را در بستر تاریخ ایران اسلامی مورد کاوش قرار می دهد. این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی انواع مجازات زنان و گزاره های مرتبط با آن را از خلافت عباسی تا دوره صفوی شرح می دهد و درصدد پاسخ گویی به این پرسش بنیادی است که آیا زندان زنان در ایران به عنوان یک نهاد رسمی موضوعیت داشته است؟ در قرون نخستین اسلامی و در نقاط مختلف خلافت عباسی، زندان به عنوان یک نهاد رسمی در کنار سایر نهادهای شهری، کاربری داشت و علاوه بر آن از قلعه ها و کهن دژها به مثابه زندان استفاده می شد. اگرچه منابع، گزارش هایی مبنی بر زندانی شدن زنان بلندپایه ارائه داده اند، اما در ذکر انواع جرایم و مجازات مرتبط با جرم، صحبتی نکردند. در دیگر ادوار تاریخی کاربرد زندان به عنوان مکانی برای نگه داشتن مجرم به قصد تأدیب، محلی از اعراب نداشت و مجرمین پس از مدت کوتاهی به کیفر مرگ می رسیدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که زنان در قرون نخستین اسلامی و در زمان حکومت طاهریان در بغداد از زندان برخوردار بودند ولی منابع و شواهد گزاره ای دال بر کاربرد زندان زنان در دیگر ادوار تاریخی ارائه نمی دهند.
۸۲۸۴۷.

نقد معیار رکاکت لفظی در تشخیص احادیث موضوعه با تاکید بر معیار رکاکت معنوی و معرفت های یقینی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۳۵
علمای حدیث معیارهای مختلف سندی و متنی را برای نقد متن حدیث و شناسایی احادیث موضوعه بیان نموده اند که ازجمله معیارهای متنی ارائه شده، وجود رکاکت لفظی در حدیث است. رکاکت لفظی در دو معنای مخالفت با قواعد زبان عربی و مخل فصاحت و بلاغت بودن بکار رفته است. موافقان این معیار با ارائه نمونه هایی از رکاکت لفظی در احادیث به دنبال اثبات وجود این مسأله در برخی از احادیثند. در نقطه مقابل احادیثی که واجد رکاکت لفظی شناخته شده اند، ازسوی برخی دیگر، به چالش کشیده شده اند و نمونه ای از رکاکت لفظی محسوب نمی شوند. درواقع با توجه به وجود پدیده نقل به معنا در احادیث، اثبات رکاکت لفظی احادیث امری دشوار است و صرفا در احادیثی که راوی مدعی انتساب واژگان حدیث به معصوم(ع) است، می توان چنین معیاری را به کار بست. از این رو این معیار در کلیت خود قابل اثبات نیست. این مقاله درصدد بررسی و نقد مفهوم رکاکت لفظی و میزان کارایی این معیار در نقد و بررسی احادیث موضوعه است که برای بررسی آن ضمن تعریف این معیار به نقد نمونه هایی که مدعی وجود چنین معیاری در احادیثند، پرداخته خواهد شد. در نهایت می توان گفت رکاکت معنوی مناسب ترین جایگزین برای معیار رکاکت لفظی در تشخیص احادیث صحیح از ساختگی باشد و مخالفت با هر معرفت یقینی مانند: قرآن، سنت، عقل، ضروریات دین ومذهب، مسلمات تاریخی و ... معیاری در راستای شناسایی احادیث موضوعه است.
۸۲۸۴۸.

تحلیل انتقادی گفتمان ستایش و نکوهش در نهج البلاغه بر پایه الگوی نورمن فرکلاف(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۴۶
نهج البلاغه در کنار آموزه های توحیدی و اخلاقی، ساختاری منسجم از مدح و ذم را برای هدایت فردی و اصلاح اجتماعی ارائه می کند. مجموعه ستایش ها و نکوهش های ذکر شده در نهج البلاغه به عنوان یک سازوکار گفتمانی است که برای شکل دهی به الگوهای رفتاری، ترسیم نظام ارزشی جامعه و ارائه الگوهای هنجاری و ناهنجاری اجتماعی و فرهنگی به کار رفته است. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به دنبال این است که ستایش ها و نکوهش های نهج البلاغه را از منظر الگوی تحلیل گفتمانی فرکلاف مورد بررسی و   واکاوی قرار دهد. نتایج حاصل از بررسی ها نشان داد که ستایش شدگان و نکوهش شدگان از منظر امام (ع) محدوده گسترده ای از افراد، اعم از شخصیت های سیاسی، اجتماعی، پدیده های مادی و معنوی همچون اهل بیت (ع) و دنیا و آخرت و غیره را شامل می گردد. از این رو در سطح توصیفی، ستایش ها و نکوهش های نهج البلاغه با بهره گیری از واژگان ارزشی، ساخت های نحوی متعادل، استعاره ها، تقابل های معنایی و ایجاز بلاغی به ترسیم شفاف فضایل و رذائل می پردازد. در سطح تفسیری، این گفتمان در پیوند با شرایط تاریخی و اجتماعی عصر امام علی (ع) تولید شده و از طریق هدایت مخاطب، به هنجارسازی ارزش ها و افشای انحرافات دینی و رفتاری می انجامد. در سطح تبیینی نیز، مدح و ذم های نهج البلاغه به عنوان ابزارهایی گفتمان ساز، در نقد روابط قدرت، مقابله با ایدیولوژی های مسلط و بازسازی نظم اجتماعی مبتنی بر عدالت و تقوا و آگاهی جمعی ایفای نقش می کند.
۸۲۸۴۹.

نقش سهامداران در اقامه دعوی به نمایندگی از شرکت سهامی: واکاوی رویه قضایی ایران و فرانسه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۳۹
زمینه و هدف: نقش سهامداران در اقامه دعوی به نمایندگی از شرکت سهامی از مباحث بنیادین حقوق شرکت ها به شمار می رود، زیرا این سازوکار به عنوان ابزاری برای تضمین حاکمیت شرکتی و پیشگیری از سوءاستفاده مدیران عمل می کند. در حقوق تطبیقی، به ویژه در ایران و فرانسه، سهامداران می توانند در شرایط خاص به جای شرکت اقدام به طرح دعوی کنند تا خسارات وارد بر شرکت جبران گردد. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش آن به صورت توصیفی تحلیلی می باشد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانت داری رعایت شده است. یافته ها: در ایران، لایحه اصلاحی قانون تجارت ۱۳۴۷ مبنای اصلی این نهاد را فراهم کرده است، اما محدودیت هایی همچون نصاب سهام لازم و رویه قضایی پراکنده، کارآمدی آن را کاهش داده است. در مقابل، حقوق فرانسه با پذیرش «دعوی اجتماعی به نمایندگی فردی سهامدار»، سازوکاری منعطف تر و حمایت بیشتری از سهامداران اقلیت ارائه می دهد و رویه قضایی آن نیز نقش مؤثری در توسعه و تفسیر این نهاد ایفا کرده است. نتیجه: بررسی تطبیقی نشان می دهد که هر دو نظام حقوقی در اصل پذیرش حق سهامداران همسو هستند، اما تفاوت ها در شرایط اقامه دعوی، ضمانت اجراها و کارایی عملی مشهود است.
۸۲۸۵۰.

بررسی تطبیقی ساختار زبان آیه نور در اندیشه مفسران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۸
پیچیدگیِ ذاتیِ زبانِ قرآن، به ویژه در آیاتی مانند آیه ی نور، نیازمند روش شناسیِ دقیق و رویکردهای هرمنوتیکی است. این پیچیدگی ها منجر به تفاسیرِ گوناگون شده و ضرورتِ درکِ ابعادِ زبان شناختی و فراعرفیِ زبانِ قرآن را آشکار می سازد. پرسشِ بنیادینِ این پژوهش آن است که مفسرانِ قرآنِ کریم چه رویکردها و تفاسیری را ذیلِ آیه ی نور ارائه کرده اند تا به درکی عمیق تر از مقصودِ الهی دست یابند. پژوهش نشان می دهد که آیه ی نور با ساختارِ زبانیِ ترکیبی (عرفی فراعرفی) به برقراریِ رابطه ای عمیق میانِ انسان و خداوند کمک می کند و تحلیلِ آن مستلزمِ نگاهی چندوجهی و اجتناب از ساده انگاری است. در واقع، زبانِ قرآن زبانی پویا و چندلایه است که به هیچ سبکِ زبانیِ خاص یا قالبیِ معیّن محدود نمی شود و تابعی از مضامین، اهداف و جهان بینیِ قرآن است و از تلفیقِ شیوه های گوناگونِ زبانی تشکیل شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ساختارِ زبانیِ آیه ی نور، با بهره گیری از تمثیل و مجاز، مفاهیمِ عمیقی چون هدایتِ الهی را منتقل می کند، اما درکِ لایه هایِ عمیق ترِ آن نیازمندِ رویکردهایِ هرمنوتیکیِ فراتر از عرفِ عام است. مفسران تفاسیرِ متفاوتی ارائه داده اند و این امر بر اهمیتِ روش شناسی در فهمِ قرآن تأکید دارد.
۸۲۸۵۱.

رهیافتی بر باور کلامی برقعی بر انکار نصب امام از سوی خداوند؛ مطالعه موردی ارزیابی استنادات برقعی به احادیث و سیره امام علی در نفی خلافت امام علی (ع)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۳۳
سیدابوالفضل برقعی ازجمله روحانیون معاصر است که به دیدگاه های اهل سنت و ابن تیمیه متمایل شده و به نقد افکار و عقایدشیعی می پردازد. او، امامت امیرالمومنین و اهل بیت(ع) را الهی و انحصاری نمی داند و اعتقادی به نصب امام ازجانب خدا ندارد. برقعی بیعت و همکاری امام علی(ع) با خلفا را در همین راستا تحلیل نموده و به نوعی درصدد است تا نظر شیعیان درباره نصب الهی امام را غالیانه و افراطی معرفی کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به تحلیل استنادات برقعی به سیره امام علی(ع) در مسأله خلافت امام علی(ع) پرداخته است. مهمترین شبهات برقعی مستند به گفتار امام علی(ع)- شامل «اعلام بیزاری امام علی(ع) از خلافت»، «عدم استناد امام علی(ع) به روز غدیر»، «قائل شدن حق مشورت مهاجر و انصار در انتخاب خلیفه» و «تمجید امام علی(ع) از خلفا و صحابه» و مستند به رفتار حضرت- شامل «رابطه رفتار امام علی(ع) در یمن با صدور حدیث غدیر»، «معاشرت و روابط نزدیک امام علی(ع) با خلفا»، «بیعت با ابوبکر در شرایط عادی و بدون اختناق» و «شرکت در شورای شش نفره تعیین جانشین خلیفه دوم» مطرح شده است که براساس شواهد تاریخی و روایی و دلایل متقن، نظرات برقعی مردود بوده و قابل پذیرش نمی باشد.
۸۲۸۵۲.

معرفی نسخه خطی کهن المباحث المشرقیه اثر امام فخر رازی (نسخه وقفی شاه عباس صفوی به آستان حرم قم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۴
محمد بن عمر طبرستانی رازی (544 ق) معروف به فخرالدین الرازی، عالم گرانقدر شافعی الأشعری است که در رشته های مختلفی سرآمد روزگار خویش بوده و بسیاری از نظرات وی هنوز مورد نظر و گفت و گو هستند. فخر رازی آثار زیاد و متنوعی در موضوعات و رشته های گوناگون نگاشته است که شاید جدای از آثار منسوب به او، شمار رساله ها و تألیفات اصلی اش به حدود یکصد عنوان برسد. چندین اثر فخر رازی، جزء معروف ترین آثار او هستند؛ همانند کتاب مفاتیح الغیب و المحصل و همچنین کتاب المباحث المشرقیه فی علم الإلهیات و الطبیعیات که مجموعه ای مبسوط و مهمی از برکه فلسفه مشاء می باشد و در دوره معاصر، مناقشاتی پیرامون سرقت علمی ملاصدرا از این کتاب مطرح شده است. با توجه به اهمیت کتاب المباحث المشرقیه متأسفانه این اثر، تصحیحی براساس نسخ خطی متعدد و قدیمی خود ندارد. بنابراین مناسب است تا نسخه شناسی این کتاب و نیز تبارشناسی تمامی نسخ خطی آن کار شوند. در این میان، قدیمی ترین نسخه خطی این کتاب در ایران، نسخه خطی موجود در کتابخانه آستان مقدس قم می باشد. این مجموعه جدای از کهنگی نسخه (687 ق) یک ویژگی مهم دیگر در بر دارد و آن، وقف شدن (1037 ق) این نسخه توسط شاه عباس صفوی به آستان مقدس حرم حضرت فاطمه معصومه (س) است. در مقاله حاضر، مشخصات کامل فهرست این نسخه، بررسی شده است و اطلاعات قابل توجهی در اختیار پژوهشگران رشته های فلسفه، کلام و رشته های کتابداری و احیاء نسخ خطی قرار می دهد.
۸۲۸۵۳.

مطلق کمال گرایی، مبنای واقع گرایی اخلاقی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۱
هر مکتب اخلاقی می بایست عقلانیت خود را در چهار عنصر منطقی، معرفت شناختی، معناشناختی و هستی شناختی نشان دهد. ذیل هر یک از این عناصر سوال هایی وجود دارد که پاسخ به آنها برای شکل گیری یک نظریه ی اخلاقی کامل لازم است. مهم ترین سوال مروبوط به یک نظریه ی اخلاقی ناظر به عنصر هستی شناختی است که مفاد آن تعیین واقعی یا غیر واقعی بودن ارزش و لزوم و نیز الزامات اخلاقی است. با مبنا قرار دادن مطلق کمال می توان این سوال را پاسخ داد و کمال مدنظر اعم از کمال انسانی یا الهی خواهد بود. می توان گفت با تکیه بر کمال انسانی رویکردی سکولار در ارزش های اخلاقی اتخاذ کرده ایم و درعینحال معقولیت ارزش های اخلاقی را تبیین نموده ایم، اما با تکیه بر کمال الهی منطقی ترین و معقول ترین توجیه برای ارزش های اخلاقی فراهم می شود و بالاترین ارزش اخلاقی معنا می یابد. در مقاله حاضر با بررسی این چهار عنصر, نظریه ی اخلاقی منتخب را به روش عقلی و تحلیلی ارائه کرده ایم.
۸۲۸۵۴.

بررسی نقش فرقه کرّامیّه در مجادلات مذهبی نیشابور و رابطه آن با مناسبات قدرت سیاسی (قرن ۳تا ۵ هجری قمری)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۵ تعداد دانلود : ۶۵
فرقه کرّامیّه توسط محمد بن کرّام سجستانی نیشابوری (۱۶۸-۲۵۵ق) در نیشابور بنیان نهاده شد و این فرقه نقش مهمی در مجادلات مذهبی خراسان ایفا کرد. با گسترش نفوذ کرّامیّه بزرگان این فرقه مورد حمایت حاکمان قرار گرفتند. این حمایت ها موجب شد که آنها برای دستیابی به قدرت ، وارد مجادله با دیگر فرق دینی نیشابور شوند. درپژوهش هایی که درباره کرّامیّه نگاشته شده، به نقش کرّامیّه در مجادلات مذهبی نیشابور و نیز و رابطه آن با مناسبات قدرت سیاسی ، به صورت مستقل نپرداخته است . این پژوهش با استفاده از منابع اصلی و روش توصیفی-تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که کرّامیّه چه نقشی در مجادلات مذهبی نیشابور داشته و این نقش چه نسبتی با ساختار قدرت سیاسی دارد؟ یافته های پژوهش نشان می دهد پیشوایان کرّامیّه برای کسب منافع سیاسی، به تشدید مجادلات فرقه ای دامن می زدند و حاکمان حامی آنان نیز با پشتیبانی از این فرقه، در پی بهره برداری ابزاری از کرّامیان برای نیل به مشروعیت سیاسی و مقبولیت اجتماعی خود بودند.
۸۲۸۵۵.

بررسی تطبیقی سیره علوی در مذاکرات مربوط به جنگ های سه گانه با مذاکرات مربوط به جنگ تحمیلی عراق علیه ایران(مقاله ترویجی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۴۹
در دنیای دیپلماسی امروز، مذاکره نقش بسیار موثری در روابط بین الملل به خود اختصاص داده است. در اختیار داشتن الگویی از مذاکرات موفق، همچنین مطالعه مذاکرات نا موفق و بررسی علل عدم موفقیت آنها، به مذاکره کنندگان این امکان را می دهد تا در شرایط حساس و استراتژیک، اوقات و سرمایه های خود را برای آزمون و خطا هدر ندهند و دوباره قدم در مسیرهای نادرستی که در این زمینه طی شده است بر ندارند. پژوهش حاضر با رویکرد تطبیقی و با بهره گیری از چارچوب نظری «دیپلماسی اتمام حجت و عقلانیت دفاعی»، به استخراج اصول مشترک مذاکرات انجام شده در دو برهه مهم تاریخی دینی و ملی می پردازد. این پژوهش با بررسی سیره علوی در مذاکرات جنگ های سه گانه جمل، صفین و نهروان و مقایسه آن با مذاکرات و تلاش های دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در دوران دفاع مقدس نشان می دهد در هر دو دوره رهبران همواره پیش از نبرد و اقدامات خود با معتمدین و متخصصان حوزه های مرتبط به مشورت می پرداختند و با ارسال سفیران کارآمد، نامه های روشنگرانه و گفت وگوهای مستقیم، تمام تلاش خود را برای جلوگیری از خون ریزی و برقراری صلح به کار می بستند. در عین حال یافته ها حاکی از آن است که در این الگو، مذاکره نه برای سازش، بلکه به مثابه بخشی از «زنجیره اتمام حجت» عمل می کند به طوری که رهبران پس از اتمام حجت با قاطعیت در برابر دشمنان می ایستادند و همواره بر عهد و پیمان خود (حتی در شرایط سختی چون پذیرش قطعنامه ۵۹۸ در تطبیق با حکمیت) استوار بودند. مطالعه تطبیق این دو دوره تاریخی به لحاظ الگو برداری در مذاکرات سیاسی و نظامی بسیار حائز اهمیت است.  
۸۲۸۵۶.

اعتبار سنجی وصایای صغیر ممیز (کودک ده ساله) از منظر فقهی حقوقی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۵
مسئله اعتبار وصیت افراد غیر بالغ، به ویژه صغیر ممیز ده ساله، در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران به دلیل تعارض روایات و ابهامات قانونی، از موضوعات چالش برانگیز است که باعث طرح این سوال شده است که آیا برای صحت و اعتبار وصیت، بلوغ شرط است یا اینکه وصایای افراد غیر بالغ نیز از اعتبار فقهی حقوقی برخودار است؟ در پاسخ این سوال، دو دیدگاه عمده بین محققین وجود دارد؛ جمعی از محققین با استناد به قواعد و اصل کلی حاکم بر قراردادها بر این باورند که برای اعتبار و صحت وصیت، باید وصیت کننده بالغ باشد و از این جهت تفاوتی بین وصیت و سایر اعمال حقوقی نیست. در مقابل گروهی از محققین با استناد به ادله خاص فقهی، بر این اعتقادند که در خصوص وصیت، قواعد عمومی قراردادها، تخصیص خورده و وصایای افراد غیر بالغ ده ساله، نافذ و معتبرند. در پژوهش حاضر که مبتنی بر روش توصیفی تحلیلی است، با تکیه بر روایات معتبر فقهی و شهرت عملی و فتوایی، وصایای افراد غیر بالغ ده ساله صحیح و معتبر است مشروط بر اینکه در أمور خیریه و برای أقارب باشد. از این رو، ضرورت دارد ضمن اصلاح متن ماده 835 قانون مدنی، یک تبصره بدان ملحق شود تا ضمن رفع ابهام از ماده مذکور، دیدگاه مشهور فقها در قانون مدنی منعکس شود.
۸۲۸۵۷.

تحلیل و بررسی مبانی کلامی فقه الحدیثی سیّد مرتضی در کتاب الامالی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۳۷
علی بن حسین موسوی، معروف به سیّد مرتضی در حوزه های مختلف کلامی و اصولی موجب تغییرات و پیشرفت های چشم گیری در تفکر شیعی گردید. او در همه علوم و دانش ها سهمی فراوانی نصیب خود کرده بود. کتاب الامالی یکی از آثار برجسته و مهم سیّد است که از هشتاد مجلس تشکیل شده است. در این اثر، سیّد مرتضی به بررسی و تبیین مبانی کلامی خاص خود در تأویل و تبیین روایات پرداخته است. پژوهش حاضر درصدد تبیین و تحلیل مبانی کلامی فقه الحدیثی سیّد مرتضی در تأویل و تبیین روایات الامالی است. ازاین رو، ضرورت دارد اولاً استفاده راحت و مطلوب از این کتاب ممکن گردد، ثانیاً مخاطب از مبانی کلامی عمیق سید مرتضی در الامالی و همچنین نوع نگرش کلامی سید در مواجهه با تأویل و تفسیر روایات که منجر به درستی عقاید شیعی گردیده آگاهی یابد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر محتوای کتاب الامالی نشان می دهد که سیّد مرتضی در مواجهه با روایات، به مبانی کلامی خاصی نظیر جسمانی نبودن خداوند، اعتقاد به برتری انبیاء علیهم السلام بر فرشتگان، استحقاقی بودن ثواب و عقاب و اعتقاد به عدم انحصار عصمت در پیامبران و امامان (ع) و... پایبند بوده است.
۸۲۸۵۸.

ماهیت دوگانه حق از منظر شهید مطهری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۴
نوشتار حاضر در خصوص یکی از بحث های مهم فلسفه حق از منظر شهید مطهری است و آن اینکه «حق» در کاربرد «حق داشتن» و نه «حق بودن» از نظر ایشان آیا امری تکوینی است یا اعتباری؟ به این معنا که وقتی حق داشتن در سیاست و یا حقوق و یا اخلاق بکار می رود، با قطع نظر از جعل جاعل آیا دارای واقعیت نفس -الامری بوده یا اینکه صرفا امری اعتباری است؟ با توجه به اینکه مباحث فلسفه حق در سه حوزه حقوق و سیاست و اخلاق تاثیرگذار بوده و همچنین شهید مطهری از شخصیتهای برجسته و صاحب نظر در علوم انسانی بوده و نظرشان تأثیرگذار در این زمینه می باشد، نوشتار حاضر با روش تحلیل عقلی و انتقادی و جمع آوری اطلاعات به صورت مطالعه کتابخانه ای به بررسی نظر ایشان در این خصوص پرداخته است. یافته نوشتار پیش رو آن است که از منظر شهید مطهری حق ماهیتی دوگانه –اعتباری و تکوینی- دارد.
۸۲۸۵۹.

تحلیل نسبت قدرت و خودسامانی انسان در تعیین سرنوشت در نظام دینی و سکولار(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۳۸
با پذیرش این مفروض که انسان موجودی اجتماعی است، رعایت قوانین در جهت تنظیم روابط اجتماعی و در نتیجه محدودشدن اراده فردی امری ضروری است. این امر در پژوهش پیش رو «خودسامانی» نامیده شده و به معنای تنظیم روابط اجتماعی با محدودساختن اراده فردی و پایبندی به قوانین الهی در نظم دینی و قرارداد اجتماعی در نظم سکولار است. پرسش اساسی پژوهش حاضر آن است که قدرت به مثابه متغیری اثرگذار در عرصه دینی، سیاسی و حقوقی چه نقشی در مسأله خودسامانی بشر در تعیین سرنوشت خود دارد. پژوهش با طرح این فرضیه که قدرت نیرویی سازمان دهنده و ابزاری جهت تحقق خودسامانی است و مردم یک کشور به مدد آن می توانند سرنوشت خود را چارچوب خواست خداوند سامان دهند؛ همان گونه که در نظم سکولار این قوانین در چارچوب قرارداد اجتماعی تعریف می گردد. نتیجه این پژوهش آن است که خودسامانی مانع تمرکز قدرت و سوء استفاده از آن و استبداد می شود و فقدان قدرت، هرج ومرج و ناتوانی در اجرای قوانین را به دنبال دارد.
۸۲۸۶۰.

باستان گرایی مورخان شوشتری در دوره پهلوی؛ با تأکید بر محمد علی امام و عباس مهرین

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۵
به نظر باستان گرایی یکی از مولفه های روشنفکری در دوره قاجار و پهلوی بوده است؛ به نحوی که بسیاری از شاعران و نویسندگان ایرانی به باستان گرایی علاقه مند شدند. آثار فتحعلی آخوند زاده و آقاخان کرمانی یا چاپ مجله کاوه و ایرانشهر در برلین (1914-1918م) در گسترش باستان گرایی تاثیرگذار بود. نویسندگان و تاریخ نگارانی مانند سیدمحمد علی امام و عباس مهرین شوشتری از جمله کسانی بودند که تمایل بسیاری در بازگویی داستان ها، اندرزنامه ها، آیین نامه ها و کارنامه های پادشاهان ایران باستان داشته و از دادگری های اردشیر بابکان (224-240م) یا خسرو اول (531-579م) و تأسیس دانشگاه جندی شاپور در دوره شاپور اول (240-270م) ستایش ها کردند. این دو نویسنده از خاندان های علمی و فرهنگی شوشتری بوده و در آثار خود از پیامبر اکرم (ص) نیز سخن گفته و اهل بیتش را مدح کرده اند. با این حال، آن ها از دوران خلافت اسلامی تنفر داشته و به شکل های متفاوتی این نارضایتی را نشان داده اند. پرسش این پژوهش بر این استوار است که در آثار امام شوشتری و مهرین شوشتری باستان گرایی چگونه ارائه شده است؟ 

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان