تحلیل پدیدارشناسانه مکان در برنامه درسی: مطالعه موردی سرای دانشجویی دانشگاه فرهنگیان(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
آموزش و ارزشیابی سال ۱۷ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۶۸
61 - 84
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر با هدف تحلیل پدیدارشناسانه معنای مکان در برنامه درسی و با مطالعه موردی سرای تربیت معلم در ذهن دانشجو معلمان و توصیف تجربیات آن ها از این مکان انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و پدیدارشناسی است که به کشف و تحلیل مفاهیم و مضامین موجود در تجربه زیسته دانشجومعلمان می پردازد. داده های تحقیق از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با دانشجو معلمان، مشاهده و یادداشت های میدانی جمع آوری شد. سپس به کمک تحلیل پدیدارشناسی داده ها، مضامین اصلی شناسایی و تفسیر گردید. شرکت کنندگان در این پژوهش دانشجومعلمانی بوده اند که به مدت یک سال تحصیلی را در مکان مورد نظر یعنی یکی از ساختمان های مربوط به پردیس دانشگاه فرهنگیان،گذرانده اند. نمونه گیری با روش هدفمند انجام گرفت و افراد مورد نظر با توجه به اینکه محقق به عنوان مشاهده گر مشارکتی(استاد) در مکان مورد نظر حضور داشت، بر اساس شناختی که از آنها داشت، انتخاب شدند. بعد از انجام 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته و عمیق گردآوری داده ها به اشباع نظری رسید. یافته ها نشان داد که معنای مکان تربیت معلم برای دانشجومعلمان فراتر از یک فضای فیزیکی است و شامل مفاهیم پیچیده ای همچون مختصات فیزیکی، شکل گیری هویت، معنای عاطفی و روان شناختی، معنای نمادین است. این مفاهیم نقش مهمی در شکل دهی به نگرش های حرفه ای و هویت معلمی دانشجومعلمان ایفا می کنند و بر انگیزه های شخصی و حرفه ای آن ها تأثیرگذار است. نتایج این تحقیق بیانگر این است که مکان تربیت معلم نه تنها محیطی برای یادگیری علمی است، بلکه به عنوان بستری اجتماعی و فرهنگی در شکل گیری هویت معلمی دانشجومعلمان عمل می کند.