درخت حوزه‌های تخصصی

در سال های اخیر در کشور ما انواع رویدادهای آموزشی کارآفرینی با هدف تقویت امید و ایجاد نگرش مثبت در دانشجویان نسبت به آینده شغلی و راه اندازی کسب و کار در حوزه تخصصی شان در حال برگزاریست. اما اغلب این آموزش ها در حوزه تخصصی علوم فنی و مهندسی صورت پذیرفته است و خلاء آموزش و هدایت دانشجومعلمان برای ترویج کارآفرینی در حوزه علوم انسانی وجود داشته است. بنابراین هدف این مقاله مطالعه آموزش کارآفرینی و بررسی تأثیر آن بر ارتقا سطح امید دانشجومعلمان و بهبود نگرش ایشان نسبت به آینده شغلی و راه اندازی کسب و کار در حوزه علوم انسانی است. در این مطالعه با بهره گیری از روش نیمه آزمایشی و با تمرکز بر دانشجومعلمان رشته های حوزه علوم انسانی در دانشگاه فرهنگیان، نمونه ای به صورت دردسترس از میان افرادی انتخاب شد که در دانشگاه علامه طباطبایی به صورت مهمان در حال تحصیل بودند ولی دارای شغل نبودند. یک گروه به عنوان مداخله (20= n) و گروه دیگری نیز به عنوان کنترل (10= n) به منظور مقایسه اثربخشی مطالعه شدند. هر دو گروه قبل و بعد مداخله، پرسشنامه امید و نگرش مثبت را تکمیل کردند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد افرادی که در آموزش شرکت کردند در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری نگرش مثبت و امید بیشتری به آینده شغلی و کاربرد ایده هایشان از طریق راه اندازی کسب و کار دارند. از پیشنهادات این تحقیق به سیاستگذاران حوزه علم و فناوری کشور، حمایت از برگزاری دوره های آموزشی در حوزه علوم انسانی است.

هدف پژوهش حاضر، تبیین پدیدارشناسانه تجارب دانش آموزان افغانستانی در نظام آموزشی ایران بود. رویکرد پژوهش، کیفی و از روش پدیدارشناسی تفسیری استفاده شد. به منظور دست یابی به نمونه پژوهش، از نمونه گیری ملاکی استفاده شد. ملاک ورود، افغانستانی بودن و اشتغال به تحصیل دانش آموزان در پایه ششم دبستان های شاهرود بود. از این جهت پایه ششم انتخاب شد که پژوهشگر بتواند داده های بهتری به دست آورد. پایه ششم بودن، این امکان را به پژوهشگر می داد تا بتواند تجربه شش سال تحصیل دانش آموز افغانستانی را در مدارس ایران احصا کند. برای گردآوری داده ها از مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شد. مصاحبه ها با ۱۲نفر به اشباع رسید اما تا ۱۵ نفر هم ادامه پیدا کرد تا داده ها از اعتماد و اعتبار قابل قبولی برخوردار باشد. داده های به دست آمده بر اساس روش تحلیل مضمون انجام شد. تحلیل حاصل از مصاحبه ها حاکی از ۶ مضمون اصلی از جمله چالش های کژتابی اداری-قانونی، ترومای روانشناختی، آسیب تعارض نگهداشت زبان و زبان جدید، آسیب اجتماعی، تبعیض ومشکلات اقتصادی و ۲۶ زیرمضمون می باشد. یافته های این پژوهش می تواند در سیاستگذاری های نهاد آموزش رسمی ایران قابل اتکا باشد. پیشنهاد مهم و مشخص این پژوهش توجه به یافته ها و تصمیم گیری براساس این یافته هاست، تا شاید بتوان در فرایند بهبود امور مربوط به دانش آموزان افغانستانی شاغل به تحصیل در ایران، قدم هایی برداشت.

مقدمه در کنکور سراسری به منظور رعایت عدالت آموزشی سهمیه بندی برقرار شده است. از طرفی رسالت دانشگاه ها نیز تربیت نیروی انسانی حرفه ای مورد نیاز جامعه جهت ارتقای دانش می باشد لذا هدف از این مطالعه بررسی نقش سهمیه ی قبولی، بر عملکرد تحصیلی دانشجویان پزشکی می باشد. روش ها اطلاعات مربوط به تعداد واحدهای گذرانده، تعداد واحدهای مردودی، معدل نیمسال های اول تا هفتم و معدل مقاطع علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی و کارورزی از پرونده ی آموزشی دانشجویان پزشکی ورودی1391 تا 1398 دانشگاه علوم پزشکی دزفول، استخراج گردید. دانشجویان به گروه های سهمیه ای و غیر سهمیه ای تقسیم شده و متغیرهای بالا برای آن ها مقایسه گردید. یافته ها نتایج این مطالعه نشان دهنده ی اختلاف معنی دار در تعداد واحدهای گذرانده، معدل نیمسال دوم و معدل دوره ی کارآموزی دانشجویان دو گروه بود. که این اختلاف به نفع دانشجویان غیرسهمیه ای بوده است. میان معدل دیپلم، معدل دوره ی علوم پایه، معدل دوره ی فیزیوپاتولوژی و معدل دوره ی کارورزی دانشجویان و معدل نیمسال اول و نیمسال های سوم تا هفتم دانشجویان اختلاف معنی داری یافت نشد. نتیجه گیری به نظر می رسد با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، تفاوت دانشجویان سهمیه ای و غیرسهمیه ای در عملکرد تحصیلی فقط مربوط به ورود به دوره های جدید حین تحصیل می باشد که نیازمند فراهم سازی امکانات آموزشی و رفاهی لازم، قبل از ورود به این دوره ها می باشد.

سال هاست در نظام های تعلیم و تربیت بر کاربست فنّاوری و رسانه های برخط در امر آموزش تأکید می شود؛ با این حال تمرکز بر آموزش مجازی و برخط به ویژه درباره درس های عملی نظیر کارورزی که بر تلفیق نظریه و عمل تأکید دارد کاستی های فقدان آموزش حضوری را به همراه خواهد داشت. از رویکردهای تعدیل این مسئله بهره گیری از نظام طراحی و تدوین برنامه های درسی عملی با استفاده از رویکرد یادگیری ترکیبی است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر ارائه چهارچوب جامع برنامه درسی کارورزی بر اساس یادگیری ترکیبی در نظام تربیت معلم است. این پژوهش ازنظر ماهیت کیفی، از نظر هدف کاربردی و از نظر روش کیفی است. به منظور دستیابی به هدف اصلی چهار پرسش مطرح و برای پاسخ به آن ها از روش فراترکیب با الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو و تحلیل مضمون استفاده شد. نمونه گیری به روش هدفمند انتخابی از میان منابع علمی معتبر برای سال های 1380 تا 1402 و بر اساس روش CASP انجام گرفت. یافته های پژوهش شامل شناسایی سی مضمون اولیه از 118 مفهوم پایه بود. مضامین سی گانه ذیل مضامین ثانویه پنج گانه سازوکارهای سیاستی حمایتی، سازوکارهای آموزشی و پژوهشی، سازوکارهای مدیریتی و ساختاری، سازوکارهای کنشی و تعاملی و سازوکارهای نظارتی و ارزیابی تثبیت و برای ارائه چهارچوب جامع پژوهش جایابی و ارائه شدند. نتایج آزمون آنتروپی شانون اولویت اول تا پنجم را برای مضامین اصلی سازوکارهای مدیریتی ساختاری، سازوکارهای آموزشی و پژوهشی، سازوکارهای سیاستی، سازوکارهای نظارتی ارزیابی و سازوکارهای کنشی تعاملی مشخص کرد. در نهایت، اعتبار الگو با روش کدگذاری مجدد با دو ارزیاب و محاسبه فرمول ضریب کاپای کوهن تأیید شد.

یکی از چالش های اساسی در آموزش ریاضیات، بهبود همزمان عملکرد و علاقه دانش آموزان است. آموزش هایی که از راه حل های چندگانه در مسائل مدل سازی استفاده می کنند می توانند به ایجاد دانش کمک کنند، اما مزایای انگیزشی آن ها به طور کامل روشن نشده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر یک مداخله آموزشی برای تقویت علاقه و عملکرد ریاضی دانش آموزان به این شکاف می پردازد. روش پژوهش از نوع ترکیبی تبیینی بود؛ به طوری که بخش کمی آن به صورت نیمه آزمایشی و بخش کیفی آن به صورت مطالعه موردی انجام شد. ابزار سنجش عملکرد شامل ۷ آزمون محقق ساخته و ابزار سنجش علاقه شامل پرسشنامه و مصاحبه بود. در این پژوهش ۷۶ دانش آموز در گروه آزمایش و ۹۳ دانش آموز دختر پایه نهم در گروه کنترل از دو مدرسه دولتی منطقه ۳ تهران شرکت داشتند. مداخله آموزشی در قالب هفت جلسه و با تمرکز بر توسعه راه حل های چندگانه برای مسائل مدل سازی بازپاسخ ریاضی در گروه های کوچک اجرا شد. برای سنجش عملکرد از آزمون های مدل سازی استفاده شد که روایی آن ها با نظر خبرگان و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای جمع آوری داده های علاقه از پرسشنامه مبتنی بر سطح بندی لودینگ و زو (۲۰۰۸) در مقیاس لیکرت استفاده شد و برای تحلیل داده ها آزمون فریدمن به کار رفت.نتایج تحلیل داده ها نشان داد که علاقه و عملکرد ریاضی در گروه آزمایش افزایش معناداری داشته است. یافته های کیفی حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته نیز این نتایج را تأیید کرد و دانش آموزان حل مسئله مشارکتی و امکان کاوش راه حل های چندگانه را از عوامل اصلی افزایش تعامل و موفقیت خود دانستند.

امروزه سرعت بخشیدن به یادگیری و توسعه حرفه ای معلمان و اساتید با توجه به توسعه استفاده از هوش مصنوعی در آموزش از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا هدف پژوهش حاضر واکاوی چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی با تاکید بر توسعه حرفه ای معلمان بود. این پژوهش از نظر رویکرد کیفی-کمی و از نظر هدف کاربردی- توصیفی بوده، و از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختارمند، به تدوین و اعتباریابی چارچوبی مفهومی با روش تحلیل مضمون در سال 1403 پرداخته است . جامعه آماری شامل خبرگان و صاحب نظران و اساتید در حوزه آموزش پرورش و آموزش عالی 135 نفر بودند که از بین آنها 12 نفر به روش نمونه گیری هدفمند با استفاده از قاعده حداشباع برای قسمت کیفی و 100 نفر بعنوان نمونه با روش کوکران برای بخش کمی انتخاب شدند. به منظور حصول اطمینان از روایی تحقیق ، تلاش شد نمونه آماری از افرادی باشند که از دانش و تخصص لازم در زمینه تحقیق برخوردار بوده و همچنین مداخله محققین در تحقیق را به حداقل برسانند. برای محاسبه پایایی از شیوه توافق درون موضوعی یا دو کدگذار استفاده شده، که برابر با ۷۹ درصد است . با توجه به اینکه سطح پایایی بیش از ۶۰ درصد است ، پایایی کدگذاری تأیید شد. لذا می توان ادعا کرد که سطح پایایی تحلیل مصاحبه مناسب است . همچنین جهت تحلیل کیفی و کدگذاری از نرم افزار Atlasti 8جهت تحلیل داده ای کمی از SPSS26 استفاده شد. با توجه به نتایج حاصل از مصاحبه های انجام شده با خبرگان و فعالان، نقش هوش مصنوعی را می توان در خصوص فرصت ها و چالش ها و 9 مضمون سازمان دهنده برای توسعه حرفه ای معلمان طبقه بندی کرد. فرصت ها با 4 مضمون سازمان دهنده به ترتیب شامل: همگریی تکنولوژی با اهداف آموزشی، قابلیت شبکه سازی آموزشی، جهانی سازی آموزش و ارزش آفرینی شغلی معلمان شناسایی شدند. چالش ها نیز در قالب ۵ مضمون سازمان دهنده با ترتیب شامل فاصله استعدادها، امنیت و حریم خصوصی معلمان و دانش آموزان، تعمیر و نگهداری مداوم سیستم ها و عدم قابلیت های یکپارچه سازی، دسته بندی شده اند. در نهایت براساس تحلیل های صورت گرفته روی داده های کیفی و کمی، مدل پارادایمی نقش هوش مصنوعی در توسعه حرفه ای معلمان ارائه گردید. مدل نهایی این تحقیق می تواند در پیاده سازی و عملیاتی کردن هوش مصنوعی جهت توسعه حرفه ای معلمان مفید واقع گردد. این مطالعه با داشتن دو بازبین مستقل مسئول انتخاب مطالعه و استخراج داده ها، با توافق بسیار بالا در هر دو فرآیند، سوگیری انتخاب را به حداقل رساند.

مقدمه و هدف: یکی از چالش های اساسی نظام آموزش و پرورش، تأمین منابع مالی پایدار برای اداره مؤثر مدارس است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های تأمین منابع مالی مدارس از منظر مدیران، به واکاوی تجربه زیسته ایشان در این حوزه پرداخته است . روش شناسی پژوهش: این پژوهش با بهره گیری از رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. داده ها با مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 20نفر از مدیران مدارس گردآوری که پس از رسیدن به اشباع نظری ، با روش تحلیل مضمون به روش کلایزی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت . جهت بررسی روایی و پایایی پژوهش و جهت اطمینان از صحت و استحکام پژوهش از معیارهای لینکولن و گوبا (1985) استفاده شد. در این پژوهش از دو شاخص باورپذیری و انتقال پذیری استفاده شد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان می دهد که مدیران مدارس، در مواجهه با محدودیت های بودجه ای، راهکارهایی مبتکرانه برای تأمین منابع مالی اتخاذ کرده اند. می توان راههای تامین منابع رادر 5 بعد تقسیم بندی کرد: بعد مدیریتی، بعد اجتماعی ،بعد اقتصادی ، بعد نهادی و بعد آموزشی که هر کدام از این ابعاد شامل 3 مولفه می باشد .از مهم ترین مؤلفه هایی که در پاسخ های شرکت کنندگان شناسایی شد، می توان به مشارکت های مردمی، جلب حمایت خیرین، بهره گیری از ظرفیت های مدارس، تعامل با نهادهای محلی و همکاری با سازمانهای دولتی اشاره کرد. نتیجه گیری: به باور مدیران، تعامل سازنده با خانواده ها و نهادهای اجتماعی، نقش کلیدی در جذب منابع و ارتقای کیفیت آموزش دارد. همچنین، تجربه مدیران نشان می دهد که موفقیت در تأمین مالی مدارس تا حد زیادی به مهارت های ارتباطی، توان چانه زنی، و خلاقیت مدیریتی بستگی دارد.

هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه تلفیقی تعامل والد کودک، آموزش به والدین و تاب آوری خانواده بر رفتارهای چالشی و پردازش های حسی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم با عملکرد بالا بود. روش: این پژوهش کاربردی با روش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون بود. جامعه این پژوهش، کودکان اتیسم 5 تا 8 ساله، عملکرد بالا، دارای کلام و گفتار ساکن شهر تهران در سال 1403 بودند که به شیوه در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در هر گروه 15 نفر قرار داده شد. شرکت کنندگان پرسشنامه های رفتار چالش برانگیز (CCBS) نیمرخ حسی فرم مدرسه داون (1999) را برای پیش آزمون تکمیل کردند. سپس گروه آزمایش به همراه والدینشان 8 جلسه (یک ساعت کودک، نیم ساعت خانواده) برنامه را طی دو ماه دریافت کردند در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکردند در پایان هر دو گروه مجدد پرسشنامه ها را به عنوان پس آزمون تکمیل کردند. یافته ها: داده ها از طریق تحلیل کوواریانس چندمتغیره انجام شد. میانگین نمره های کنترل رفتارهای چالشی در گروه آزمایش افزایش و میانگین مشکلات پردازش های حسی کاهش داشته است. نتیجه گیری: برنامه تلفیقی تعامل والد-کودک، آموزش به والدین و تاب آوری خانواده بر افزایش توانایی کنترل رفتارهای چالشی و کاهش مشکلات پردازش های حسی کودکان دارای اختلال اتیسم با عملکرد بالا مؤثر است.

پژوهش با هدف بررسی امکان سنجی کاربست هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی ایران انجام شد. رویکرد این پژوهش کیفی و به روش پدیدارشناسی توصیفی است. ده نفر از اساتید علوم تربیتی، خبرگان و کارشناسان حوزه آموزش و متخصص در زمینه هوش مصنوعی به روش هدفمند (نمونه گیری فرد ماهر) و تا رسیدن به اشباع نظری داده ها انتخاب شدند و تحت مصاحبه نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. یافته ها نشان دهنده پنج مقوله اصلی و 24 مقوله فرعی بود. مقوله فراهم سازی ظرفیت ها و زیرساخت ها شامل شش مقوله فرعی توسعه فلسفه، فرهنگ و اهداف زیربنایی، ایجاد قوانین و مقررات، فراهم ساختن زیرساخت های سخت افزاری و نرم افزاری، آموزش معلمان و دانش آموزان، رفع کمبود معلم و ارزیابی بهتر عملکرد نظام آموزشی بود. مقوله فرصت های آموزشی شامل هشت مقوله فرعی افزایش توان معلمان، تقویت یادگیری دانش آموزان، هماهنگ شدن با تغییرات فرهنگی مدرن، افزایش دقت در ارزشیابی، کمک به دانش آموزان با نیازهای ویژه، گرفتن بازخورد و اصلاح به موقع، یادگیری شخصی سازی شده و کمک به والدین در راستای آموزش فرزندانشان بود. مقوله موانع شامل سه مؤلفه فرعی مقاومت، هزینه ها و پشتیبانی خانواده ها بود. مقوله چالش ها شامل سه مؤلفه فرعی تهدیدات سایبری، نادیده گرفتن توان نیروی انسانی و بی عدالتی آموزشی بود. مقوله چشم اندازهای روشن نیز شامل چهار مؤلفه فرعی علم کاربردی، افزایش اشتغال، رشد اقتصادی و پیشرفت صنعت بود. نتایج نشان داد که کاربست هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی ایران نیازمند اجرایی کردن برخی زیرساخت ها و ظرفیت ها بوده و علی رغم مزایایی که دارد می تواند با موانع و چالش هایی همراه باشد که توجه به آن ها در رشد چشم اندازهای آتی کشور ضروری است.

هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر بازی های رایانه ای بر تعاملات اجتماعی دانش آموزان بود. پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل صورت گرفته است و جامعه ی آماری آن را کلیه دانش آموزان شاغل به تحصیل دوره دوم ابتدایی ناحیه 4 استان قم در سال تحصیلی 1401-1402 تشکیل دادند که از بین آن ها 36 نفر به صورت نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (18 نفر شامل 9 پسر و 9 دختر) و کنترل (18 نفر شامل 9 پسر و 9 دختر) قرار گرفتند. دانش آموزان در مرحله پیش آزمون و پس آزمون به پرسش نامه تعامل با همسالان (Akbari Balotabangan  et al. 2016) پاسخ دادند. در پژوهش حاضر پایایی این پرسش نامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ 862/0 به دست آمد. روایی پرسش نامه نیز ازلحاظ محتوایی توسط چند تن از استادان رشته علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی قم مورد تأیید قرار گرفت. بازی ماینکرافت نیز به صورت گروهی، آنلاین و در ساعت مشخصی توسط دانش آموزان به مدت 20 روز انجام شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کوواریانس و ابزار spss استفاده شده است. نتایج نشان داد استفاده از بازی های رایانه ای در تعاملات اجتماعی دانش آموزان تأثیر داشت. استفاده از بازی های رایانه ای در ابعاد تعاملات اجتماعی (قربانی و قلدری) دانش آموزان تأثیر داشت. باتوجه به یافته های پژوهش پیشنهاد می شود در مدارس به نقش بازی های رایانه ای در تعاملات اجتماعی دانش آموزان توجه شود.

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی سواد اطلاعاتی در رابطه بین توسعه حرفه ای و ظرفیت یادگیری سازمانی معلمان بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، توصیفی- همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان آموزش و پرورش نواحی 1 و 2 شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 بود که نمونه ای به شیوه تصادفی ساده با حجم  423  نفر انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد ظرفیت یادگیری سازمانی نیکلوا و همکاران (2014)، توسعه حرفه ای معلمان نیوجرسی (2014) و سواد اطلاعاتی سیامک و داورپناه (1388) استفاده شد. روایی سازه پرسشنامه ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی بررسی و تایید گردید. برای تعیین پایایی نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد و ضرایب آلفا به ترتیب  96/0، 95/0 و 97/0 به دست آمدند. همچنین داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و LISREL مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که توسعه حرفه ای معلمان اثر مستقیم و معناداری بر ظرفیت یادگیری سازمانی داشت و این اثر از طریق سواد اطلاعاتی تقویت می شود. توسعه حرفه ای همچنین به طور مستقیم موجب ارتقای سواد اطلاعاتی می شود و سواد اطلاعاتی نیز اثر معناداری بر یادگیری سازمانی داشت. این یافته ها نشان می دهد که سواد اطلاعاتی نه تنها یک شایستگی فنی بلکه ظرفیتی فراشناختی و تحلیلی است که می تواند تعاملات یادگیری را در سطح فردی، گروهی و سازمانی ارتقا دهد. بر اساس نتایج، توجه به تقویت مهارت های اطلاعاتی در برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، راهکاری مؤثر در جهت ارتقای یادگیری سازمانی در نهادهای آموزشی محسوب می شود.

تحول دیجیتال آموزش عالی با چالش کلیدی «شکاف میان سیاست و عمل» روبروست که اغلب به پذیرش پراکنده و ناهماهنگ فناوری در دانشگاه ها منجر می شود. این پژوهش با هدف ارائه یک نقشه راه جامع برای عبور از این شکاف و هدایت راهبردی تحول دیجیتال با تمرکز بر فناوری های هوشمند (مانند هوش مصنوعی) و همگرا (NBIC) انجام شده است. این نقشه راه با بهره گیری از روش فراترکیب کیفی (سندلوسکی و با روسو، ۲۰۰۷) و تحلیل ۶۲ منبع معتبر (۲۰۱۴-۲۰۲۵) شامل مقالات علمی از پایگاه های داده ای مانند Scopus و Web of Science، گزارش های سیاستی نهادهای بین المللی و رتبه بندی های جهانی تدوین شده است. یافته ها در چهارچوب یک بسته سیاستی یکپارچه سازماندهی شده اند که بر چهار رکن اصلی استوار است: ۱) معیارهای کلیدی موفقیت به عنوان مبانی راهبردی (شامل زیرساخت فناورانه، آمادگی سازمانی، توانمندسازی انسانی و عدالت آموزشی)؛ ۲) راهکارهای اجرایی به عنوان مسیر عملیاتی (شامل توسعه زیرساخت، آموزش مستمر، نوآوری در برنامه ریزی درسی و همکاری های راهبردی)؛ ۳) چارچوب اخلاقی-حقوقی برای تضمین حکمرانی مسئولانه (با تأکید بر حریم خصوصی، شفافیت و عدالت الگوریتمی) و ۴) شاخص های ارزیابی جامع برای سنجش پیشرفت و نتایج (شامل عملکرد فنی، نتایج آموزشی و رقابت پذیری جهانی). نوآوری اصلی این مدل در ارائه یک ساختار یکپارچه، چرخه ای و مبتنی بر شواهد است که با پیوند دادن مستقیم هر راهکار به معیارهای موفقیت و شاخص های ارزیابی، ابزاری قدرتمند در اختیار سیاست گذاران و مدیران دانشگاهی قرار می دهد تا گذار از سیاست گذاری پراکنده به عمل یکپارچه را ممکن ساخته و مؤسسات خود را به جایگاهی راهبردی و آینده نگر سوق دهند.

نظام آموزش و پرورش ایران با تدوین سندی تحت عنوان «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» به عنوان نقشه راه تلاش نموده است تا گامی اساسی در راستای ترسیم چشم اندازی مطلوب و تحقق زیرساخت های تعالی همه جانبه کشور در عرصه های مختلف بردارد. لذا جهت نیل به مقصود، تقسیم بندی جامعی از ابعاد و ساحت های تربیت نموده است. یکی از ساحت های مطمح نظر سند، تربیت در ساحت اقتصادی و حرفه ای است که ریشه و سابقه آن را در اسناد و متون اسلامی می توان یافت. هدف از پژوهش حاضر بازخوانی ساحت «تربیت ا قتصادی» سند تحول بنیادین مبتنی بر «رساله حقوق» و «صحیفه سجادیه» است که با روش کیفی و به صورت تحلیل محتوا صورت پذیرفته است. دستاوردهای این پژوهش نشان می دهد که نظام تربیت اقتصادی امام سجاد(ع) از جامعیتی برخوردار است که تمامی ابعاد زندگی اقتصادی را پوشش می دهد و می تواند به عنوان مبنایی کارآمد برای اصلاحات آموزشی در راستای اهداف سند تحول بنیادین مورد استفاده قرار گیرد و به توسعه رویکردهای تربیتی در نظام آموزشی ایران کمک کند. نتایج همچنین تأکید دارند که آغاز تربیت اقتصادی از مقاطع کودکی ضروری است تا رفتارهای مالی صحیح و پایدار در آینده شکل گیرد. افزون بر این، تربیت اقتصادی در این نظام، تلفیقی از ابعاد معنوی، اخلاقی و اقتصادی است و در حوزه های تولید، توزیع و مصرف با رویکردهای بینشی، نگرشی، توانشی و ارزشی قابلیت اجرا و کاربرد دارد. این پژوهش پیشنهاد می دهد که ادغام آموزه های دینی و تربیتی با رویکردهای نوین آموزشی می تواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت تربیت اقتصادی در نظام آموزش و پرورش ایفا کند.

این پژوهش با هدف بررسی رابطه رهبری معنوی با رفتار شهروندی سازمانی معلمان و نقش میانجی اخلاق کار اسلامی انجام شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده ها توصیفی از نوع هم بستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهرستان اسدآباد در سال تحصیلی 1403-1402 بود. تعداد 201 نفر از آنها با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی برای مطالعه انتخاب شدند. روش برآورد حجم نمونه آماری جدول مورگان بود. برای گردآوری داده های پژوهش از سه پرسش نامه استاندارد رهبری معنوی فرای (2005)، اخلاق کار اسلامی یوسف (2001) و رفتار شهروندی سازمانی کانوسکی و ارگان (1996) استفاده شد. داده های پژوهش پس از جمع آوری با استفاده از ضریب هم بستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای آماری Lisrel وSPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که رابطه رهبری معنوی با اخلاق کار اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی مثبت و معنادار است. رابطه اخلاق کار اسلامی با رفتار شهروندی سازمانی مثبت و معنادار است. نقش میانجی اخلاق کار اسلامی در ارتباط بین رهبری معنوی و رفتار شهروندی سازمانی مثبت و معنادار است. نتایج بیان کننده این است که رهبری توأم با معنویت همراه با اخلاق کار اسلامی زمینه بهبود و ارتقای رفتار شهروندی سازمانی معلمان را فراهم خواهد کرد.        

پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی در آموزش و پژوهش دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفته است. از نظر شیوه گردآوری داده ها، پژوهشی کیفی و از نظر هدف دارای رویکردی اکتشافی می باشد که به منظور استخراج مولفه های چارچوب پیشنهادی با استفاده از نمونه گیری هدفمند با اساتیدی از دانشگاه علامه طباطبایی (ره) که در آموزش و پژوهش، هوش مصنوعی را به کار می گیرند مصاحبه شده است. با عنایت به فراوانی کدهای مستخرجه، در مقوله های چرایی کاربرد هوش مصنوعی، پیشنهادات کاربست بهینه و زمینه- مقدمات و زیرساخت ها، به ترتیب: افزایش دقت ، سواد و آموزش و شناخت، ایجاد آگاهی و فراآگاهی و ایجاد زیرساخت های سخت افزاری دارای بیشترین فراوانی و تکرار بوده اند. پس از آن در مقوله دیدگاه درخصوص کاربرد، ایده و تولید محتوا، در مقوله چرایی کاربرد، افزایش سرعت، در مقوله چگونگی و ابزارها، تولید متن- ویدئو- خلاصه سازی، چت بات ها و در مقوله زمینه- مقدمات- زیرساخت، فرهنگ سازی و ایجاد زیرساخت های نرم افزاری دارای بیشترین فراوانی بوده اند. همچنین الگویی برای کاربرد هوش مصنوعی در دانشگاه ها در این پژوهش ارائه شده است.

این پژوهش بهمنظور بررسی تأثیر سواد برنامهریزی درسی بر تدریس خلاق معلمان با نقش میانجی خودکارآمدی تدریس انجام شده است. روش: روش پژوهش توصیفی – همبستگی از نوع مدلیابی معدلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان زن دوره ابتدایی و متوسطه اول و دوم ناحیه 2 شهر کرمانشاه به تعداد 550 نفر بود که به روش کوکران و نمونه گیری تصادفی ساده تعداد 226 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شد اما تعداد 221 نفر با محقق همکاری کردند. برای اندازهگیری دادهها از سه پرسشنامه استفاده شد. الف: پرسشنامه تدریس خلاق (هانگ و همکاران، 2005)، ب: پرسشنامه خودکارآمدی تدریس (اسچانن موران و وولفولک، 2001)، ج: پرسشنامه سواد برنامهریزی درسی (نوربخش، 1391). برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای آمار استنباطی و مدل سازی معادلات ساختاری، حداقل مربعات جزئی با استفاده از نرمافزار Smart PLS استفاده شد. تحلیل دادهها نشان داد سواد برنامهریزی درسی بر تدریس خلاق و خودکارآمدی تدریس تأثیر مثبت و معنادار دارد، خودکارآمدی تدریس علاوه بر اینکه بر تدریس خلاق تأثیر مثبت و معنادار دارد در رابطه بین سواد برنامه ریزی درسی و تدریس خلاق، نقش میانجی دارد. همچنین مدل مفهومی با مدل تجربی از برازش مطلوب برخوردار است. بحث و نتیجه گیری: سواد برنامه درسی با ارائه چارچوبی که ادغام خلاقیت را در شیوه های آموزشی تشویق می کند، تأثیر قابل توجهی بر آموزش خلاق دارد. این ادغام برای پرورش محیطی که هم معلمان و هم دانش آموزان بتوانند پتانسیل خلاق خود را کشف و توسعه دهند، بسیار مهم است.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت هیجان مبتنی بر طرح واره درمانی و زوج درمانی هیجان مدار بر رضایت زناشویی زوجین جوان دارای تعارض زناشویی بود. روش : این مطالعه نیمه تجربی بر روی زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره رشت در ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر ۱۴۰۱ انجام شد. ۳۰ زوج به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه EFT، ST و کنترل قرار گرفتند. دو گروه آزمایش هر کدام ۱۰ جلسه درمانی ۹۰ دقیقه ای با یک جلسه هفتگی به مدت ۱۰ هفته دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله درمانی دریافت نکرد. علاوه بر این، یک مرحله پیگیری نیز در طرح گنجانده شد.. برای جمع آوری داده ها از مقیاس زوجی ENRICH استفاده شد و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تحلیل کواریانس چند متغیره در نرم افزارSPSS24 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله EFT و ST در مراحل پس آزمون بر افزایش رضایت زناشویی زوجین تأثیر مثبت و معنادار دارند(P<0/01). همچنین، نتایج آزمون تعقیبی، میزان اثربخشی مداخله EFTبر افزایش رضایت زناشویی زوجین را بیشتر از ST نشان داد(P<0/01). اما نتایج آزمون تعقیبی در مرحله پیگیری نشان داد که تفاوت میانگین، از نظرآماری معنی دار است (0/05 ≥ P). بنابراین می توان نتیجه گرفت که اثربخشی EFT و ST بر رضایت زناشویی زوجین، حتی در مرحله پیگیری نیز متفاوت است و EFT بیشتر از ST بر رضایت زناشویی زوجین اثر داشته است. نتیجه گیری: هر دو رویکرد بر افزایش رضایت زناشویی زوجین اثربخش است. اما اثربخشی EFT کارآمدتر از ST است.

این پژوهش با هدف سنجش کیفیت خدمات آموزشی مدارس دوره دوم متوسطه در استان خوزستان بر اساس مدل سرکوال انجام گرفته است. پژوهش از نوع توصیفی - پیمایشی بوده و جامعه آماری آن متشکل از دانش آموزان شهرهای اهواز، دزفول، لالی، اندیکا و مسجدسلیمان بوده که به تعداد 48126 نفر بوده که تعداد 400 نفر به عنوان نمونه آماری و به روش نمونه گیری تصادفی ساده بر اساس جدول مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه 30 سوالی محقق ساخته بوده که روایی صوری و محتوایی آن توسط متخصصین به تائید رسیده و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به مقدر 88/0 تعیین گردید که در حد قابل قبول می باشد. نتایج پژوهش بعد از تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه های دریافت شده، نشان داد که در بُعد ملموسات میانگین 59.5 درصدی، در بُعد قابلیت اطمینان میانگین 79 درصدی، در بُعد تضمین میانگین 68 درصدی، در بُعد همدلی میانگین 77 درصدی و در بُعد پاسخگویی میانگین 75 درصدی بدست آمد که همه موارد بالاتر از حد متوسط(میانگین 60 درصدی) در نظر گرفته شده در پژوهش بود که نشان دهنده این است که خدمات آموزشی مدارس دوره متوسطه دوم استان خوزستان بر مبنای پنج بُعد مدل سرکوال مطلوب ارزیابی می گردد.