درخت حوزه‌های تخصصی

«حق» و «عدالت» از حقایقی اند که هر انسانی فطرتاً خواهان دستیابی به آنهاست. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی حقیقت حق و عدالت و رابطه آن دو با یکدیگر در پرتو تعالیم امام رضا(ع) پرداخته و بر این اعتقاد است که مفهوم «حق» و «عدالت» از س نخ مف اهیم فلسفی اند و عقل مفهوم «حق» را از مقایسه کردن صاحب حق، یعنی موجودی هدفمند و خود حق، یعنی هدف مطلوب یا مقصد متناسب، انتزاع می کند. حق از چیزی به نام «وجود» پدید می آید و وجود باری تعالی که غنیّ بالذات است منشأ همه وجودات و در نتیجه، منشأ تمام حق ها نیز هست. حرکت موجودات در جهت رسیدن به آن هدف مطلوب و مقصد متناسب مستلزم برخورداری از امتیازاتی است که خداوند تکویناً و یا تشریعاً به آنها اعطا می کند. حق در حقیقت، منشأ عدالت به شمار می آید که برگرفته از حقیقت توحیدی است و این معنا در تعالیم تمدنی امام رضا(ع) تجلی یافته است که فرمود: «کلمه توحید دژی است که هر کس در آن دژ وارد شود مصون خواهد ماند، اما به شرط این که از مسیر ولایت باشد». تبیین این امر بر اساس تعالیم رضوی(ع)، کمک شایانی به شناخت حقیقت حق و عدالت و اجرای آن در زندگی خواهد نمود که تأمین کننده ضرورت این بحث است.

ریشه شناسی نام محمد و پیشینه پیشااسلامی آن همواره چالشی برای پژوهشگران بوده و در این باره پرسش هایی مطرح است؛ از جمله آنکه آیا نام محمد برگرفته از نام یا واژه ای غیرعربی بوده؟ و آیا پیش از برآمدن اسلام، محمد نامی معمولی به شمار می آمده یا دلالت های ویژه اعتقادی و حتی پیامبرانه داشته است؟ مطالعات زبان شناختی، بینامتنی و یافته های باستان شناسی در این زمینه گزینه های گوناگونی پیش می نهند. در سنت اسلامی دست کم از سده دوم نام محمد با واژه «پاراکلیت» (فارقلیط) در انجیل یوحنا پیوند خورده است. البته درباره اصالت این اخبار تردیدهایی وجود داشته، اما انتقال واژه پاراکلیت از زبان یونانی یا با میانجی گری زبان های آرامی به محیط شبه جزیره، همچنان گزینه ای محتمل است. در کتیبه ای حمیری از سده ششم میلادی نیز به واژه ای هم ریشه با نام محمد برمی خوریم که در نوشته های اسلامی به ویژه داستان ابرهه هم ردپایی از آن یافت می شود. منابع اسلامی نیز می گویند عربان گمان می کردند در آینده پیامبری به نام محمد خواهد آمد و از چند نفر به نام محمد نام می برند که در گزارش های مربوط به آنها نوعی دلالت های دینی و پیامبرانه نهفته است. چالش مهم در ارتباط با این شواهد، اصالت سنجی و تاریخ گذاری آنها و سپس واکاوی ارتباط درونی میان آنهاست. در مقاله حاضر مجموعه این شواهد بررسی شده و به ویژه مهم ترین شواهد اسلامی ارزیابی انتقادی شده است. با شواهدی که بررسی شده ، می توان گفت در شبه جزیره پیش از اسلام نام های برگرفته از ریشه «حَمَدَ» دارای دلالت های دینی بوده اند. با این حال، درباره ارتباط ریشه حَمَدَ با فارقلیط فعلاً باید به گمانه زنی بسنده کرد.

شاخص اصلی و محوری فقه، در آثار فقیه دقیق النظر و بلندآوازه، معمار نظام جمهوری اسلامی، حضرت آیت الله العظمی امام سیدروح الله موسوی خمینی(ره)، حکومتی بودن است که از آن به فقه حکومتی یاد می شود. ضرورت پرداختن به فقه حکومتی در آثار امام خمینی(ره)، از آن روست که فقه ایشان دستمایه اصلی اسلامی بودن نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران است و هرگونه کاوش در فقه گران سنگ ایشان، کاوش و روشنگری در پایه های این نظام را نتیجه می دهد. نتایج تحقیق، اولا، در معنا و ماهیت فقه حکومتی و انطباق آن بر فقه در آثار ایشان است. ثانیا، در بررسی مبانی فقه حکومتی، چهار مبنای آمیختگی دین و سیاست، نقش محوری حکومت در سعادت فردی و جمعی انسان، حکومت محوری اهداف فقه و حکومت محوری احکام فقه، مطرح و در آثار آن فقیه گرانمایه تطبیق داده شد. ثالثا، در حوزه آثار کلی و اصولی فقه حکومتی و نیز، فتاوای فقهی ایشان، هر یک، سه مسئله مطرح و مورد تحلیل و نتیجه گیری قرار گرفت. در حوزه آثار کلی، خطابات قانونیه، حکومتی بودن قاعده لاضرر و اولی بودن احکام حکومتی در نظرگاه ایشان، از آثار عمده حکومتی بودن فقه ایشان است.  

یکی از مهم ترین گونه های ادبی که از ایران باستان، به ویژه از دوره میانه ادبیات ایرانی باقی مانده است، اندرزنامه ها است. تعداد زیاد اندرزنامه ها، که در زبان فارسی و عربی باقی مانده است، گواهی می دهد، این نوع از ادبیات در دوره باستانی و میانه ایران، رواج و مجبوبیت بسیار داشته است. شیوه نگارش اندرزنامه ها در زبان فارسی معمولاً از سبکی ساده و روان با جملاتی کوتاه و روشن پیروی می کند. پیشینه اندرزنامه نویسی در دوره باستانی و میانه ایران نیز همین شیوه و سبک را نشان می دهد. متن اندرزنامه های پهلوی معمولاً بیش از چند صفحه نیست و سبک آنها اغلب ساده و روان است. جملات کوتاه اندرزی، گاه به صورت جملات خبری و گاه مانند مینوی خرد، یادگار بزرگمهر و اندرز اوشنر دانا به صورت پرسش و پاسخ بیان شده اند. اندرزهای منسوب به انوشیروان در متون فارسی و عربی نیز اغلب همین گونه اند، یعنی با جملاتی کوتاه و با نثری ساده نوشته شده اند؛ اما همیشه نیز اینگونه نیست. گاهی اندرزنامه ها را با سبکی دشوار و نثری مسجع نوشته اند. در زبان فارسی بازنویسی اندرزها به شعر نیز بسیار رایج بوده که در مورد اندرزهای انوشیروان بجز شاهنامه می توان به پندنامه انوشیروان در دیوان ابن یمین اشاره کرد. هدف این پژوهش بررسی منابع اندرزی خسرو انوشیروان، تقسیم بندی و مقایسه آنها با یکدیگر است.

کارآیی اجتماعی هر نهاد در ساختار سیاسی، با توجه به فاصله آن از گرانیگاه آن نظام، با مانایی و توانایی حکومت سیاسی در ترابط اکید است. لهذا ضروری است درگام نخست، کارکردها که ترسیم گر مسیر دست یابی به کارآیی هستند، مورد اهتمام، اصطیاد و اعمال قرار گیرند. امام و رهبر معظم انقلاب از بدو تأسیس نظام دینی با توجه به اهمیت جایگاهی شورای نگهبان، تأکیدی ویژه بر بذل وسع شورا در ساحت کنش اجتماعی علاوه بر رسالت های مقرره قانونی داشتند. با توجه به تکثر و تنوع فرمایشات، نیازی جدی به صورت بندی تحلیلی از کارکردهای اجتماعی شورای نگهبان برای هموارسازی چشم انداز رفتار اجتماعی در راستای معاضدت و نظارت عمومی، امری ضروری قلمداد می شد. به این جهت بررسی و تحلیل فرمایشات امامین انقلاب از بدو تأسیس شورا تا تیرماه 1402 به روش تحلیل مضمون مورد مداقه قرار گرفت و منتج به استحصال 4 عنصر به عنوان رسالت های اجتماعی شورای نگهبان گردید که عبارتند از: نهادینگی جایگاه شورای نگهبان، حراست از جمهوریت و اسلامیت نظام، تثبیت اقتدار اجتماعی شورای نگهبان و تحکیم اعتماد سیاسی اجتماعی به شورای نگهبان. بالتبع تحقق این وظایف به مثابه دالّ مرکزی تکالیف اجتماعی شورای نگهبان، وظیفه خود شوراست که بایستی سازوکارهای آن تعبیه شده و مأموریت های اجتماعی هم طراز مأموریت های فقهی حقوقی صورت پذیرد.

مفهوم ملت یکی از مهم ترین مفاهیم تاریخ و اندیشه معاصر ایران است. از ابتدای قاجار تا نهضت تحریم، واژه «ملت» در ادبیات عمومی، به معنای کیش و آیین به کار می رفت. با شکل گیری جنبش های اجتماعی مردم ایران، به مرور واژه «ملت» به معنای جدید؛ یعنی جمعیتی که دارای یک هویت مستقل هستند، به کار رفت. این مفهوم چنان در تاریخ عینیت یافت که در دوران انقلاب اسلامی به یکی از واژه های کلیدی اندیشه رهبران انقلاب اسلامی تبدیل شد. سؤال تحقیق، چگونگی سیر مفهوم «ملت» و تحقق عینی آن در تاریخ معاصر ایران است. یافته های تحقیق نشان می دهد مفهوم جدید «ملت» در ایران معاصر در پی تجربه های بزرگ تاریخی که جنبش های اجتماعی و جریان بیداری اسلامی را رقم زدند، باورپذیر و امکان پذیر شد. این تجربه ها که ذیل ملت اسلام (به معنای کیش و آیین) شکل گرفت، مردم ایران را به یک «ملت» به معنای جدید تبدیل کرد.

بررسی مقوله الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در آثار امام خمینی و خصوصاً آیه الله خامنه ای از ساحت تربیت و ابعاد و الزامات آن، منظر جدیدی است که پژوهشی در این زمینه انجام نگرفته است. با توجه به محوریت تربیت در اندیشه امامین انقلاب اسلامی، شناخت دقیق ابعاد تربیت و الزامات آن در الگوی پیشرفت اسلامی از منظر امامین انقلاب اسلامی، سؤال اصلی این پژوهش می باشد. فرضیه پژوهش این گونه مطرح می شود؛ دیدگاه امام خامنه ای با امعان نظر به مبنای تربیت متعالیه امام خمینی به عنوان ساحت تربیت در الگوی پیشرفت دارای ابعاد و الزاماتی می باشد که شناخت آن ابعاد و الزامات می تواند زوایای پنهان الگوی پیشرفت را آشکار نماید. بر اساس هدف و فرضیه پژوهش، یافته های تحقیق عبارتند از: ساحت تربیت در الگوی پیشرفت اسلامی دارای ابعاد معرفتی، اخلاقی و فقهی می باشد. الزامات بُعد معرفت در الگوی پیشرفت اسلامی عبارتند از: معرفت به صیرورت داشتن دایمی حرکت پیشرفت و... . الزامات بُعد اخلاقی در الگوی پیشرفت اسلامی عبارتند از: نیاز به جرأت، شجاعت و انگیزه بسیار قوی در طراحی الگوی اسلامی ایرانیِ پیشرفت و... . الزامات بُعد فقهی الگوی پیشرفت اسلامی عبارتند از: لزوم ملاحظه به الگوی غیر غربی و مستقل اسلام در موضوع پیشرفت که منجر به نظام سازی و جامعه سازی می شود و... .

چکیده در فلسفه ی هنر پُست مُدرنیسم این مسأله مطرح است که آیا پدیده های طبیعی زیبا را هم می توان اثر هنری قلمداد کرد یا نه؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آفریننده این آثار اعم از حق تعالی، طبق رویکرد دین باورانه و طبیعت، طبق رویکرد الحادی را می توان هنرمند نامید یا نه؟ این جُستار بر مبنای رویکرد دین باورانه به طرح پرسش فوق، بر اساس تعریف هنر در چهار نظریه مشهور در فلسفه هنر می پردازد. بنا بر یافته های این پژوهش طبق نظریه محاکات نمی توان پدیده های طبیعی را آثار هنری و حق تعالی را هنرمند تلقی کرد. اما طبق تعریف توسعه یافته محاکات در فلسفه اسلامی این کار شدنی است. طبق تعریف اولیه مکتب بیان گروی، پدیده های طبیعی آثار هنری نیستند. اما بر اساس تعریف اصلاح شده این مکتب از هنر توسط بندتو کروچه و کالینگوود که در آن قید تجربه شدن احساسات بیان شده در اثر هنری توسط هنرمند، حذف شده است، خداوند هنرمند مطلق است و آفریده های زیبای او آثار هنری بدیع اند .طبق همه قرائت های مکتب فرمالیسم می توان آیات آفاقی زیبا را آثار هنری تلقی کرد و بلاخره طبق اکثر تعاریف مکتب زیباگروی از هنر بخصوص طبق تعریف اصلاح شده پیشنهادی این جُستار از هنر، خداوند هنر آفرین است. برای رعایت احتیاط در بحث توفیقی بودن اسماء الهی و همچنین احترام به ذوق سلیم، مناسب است بجای عنوان هنرمند از اسم مقدس "احسن الخالقین" برای هنرمندی حق تعالی استفاده کنیم که پرشمار در قرآن کریم و روایات بکار رفته است.

دستگاه فلسفی کانت، یکی از اثرگذارترین نظامات فلسفی غرب و تامین کننده تعامل و تلائم عقل و تجربه در نظام معرفت شناختی آنان است. در این دستگاه فلسفی ضمن تعیین ماهیت و منبع معرفت، جایگاه عقل و تجربه در تولید معرفت نیز به خوبی معین شده است. علاوه بر این، در نظام فلسفی کانت برای مقولاتی مانند خدا، نفس، اختیار و آزادی انسان و همچنین اخلاق که پس از رنسانس دچار بحرانهای جدی در زیرساختهای معرفتی خود شده بودند، نیز اندیشیده شده و تلاش شده بنیانهای معتبری برای آنها تدارک شود. نکته مهم این است که محور اصلی این دستگاه فلسفی، انسان شناسی است و کانت کوشیده بر این مدار، نظام فلسفی خود را سامان داده و به اهداف پیش گفته نائل شود. از این جهت، بررسی انتقادی انسان شناسی کانت می تواند، راهبرد مناسبی برای سنجش میزان اعتبار و کارآمدی نظام فلسفی او باشد. در این مقاله تلاش شده پس از تبیین دقیق تعریفی که کانت از حقیقت انسان ارائه داده و روش شناسی ای که برای شناخت این حقیقت مشخص کرده، نقدهای وارد بر آن از منظر حکمت اسلامی بیان شود و نقاط قوت و ضعف آن به عنوان میزانی برای سنجش اعتبار و کارآمدی مکتب فلسفی او معلوم گردد

رضی استرآبادی، از جمله دانشمندانی است که با تألیف دو اثر مشهور خود - شرح کافیه وشرح شافیه - در آسمان صرف و نحو خوش درخشیده است . بی شک نهج البلاغه و سخنان امام علی(ع) پس از قرآن که سخن خالق زبان هاست، وبعد از حدیث پیامبر (ص) که خود پیام آور آفریدگار سخن و فصیح ترین عرب، می باشد. برترین مجموعه ای است که به جهت اصول نقل، تمام ویژگی ها و صفات یک شاهد در آن تجلی یافته است. رضی استرآبادی، بر خلاف بیشتر نحویون جهت اثبات مدّعای خود در پاره ای از موارد به این کتاب ارزشمند استناد می کند. یکی از آراء منحصر به فرد رضی استرآبادی که باعث برتری وی گردیده است، «نظریه عامل نحوی» است. به عبارتی دیگر؛ تنها دانشمندی که به طور خاص وکاملاً متمایز، به بررسی این نظریه پرداخته،«رضی استرآبادی» بوده است . مقوّمات نظریه عامل از دیدگاه محقّق استرآبادی، علاوه بر جنبه ی عارضی وظاهریّ نحو، شامل جنبه بنیوی، ترکیبی وساختمانی آن - قرینه، سبب، علّت، شرط، رکن ودلیل- نیز می باشد که متّکی بر بعد معنایی قواعد می باشد. ایشان معتقد است که عامل پیدایش إعراب در یک کلمه: مُوجد(یا همان متکلم)، عامل(ویا همان آلت) ومحل(یا همان اسم)می باشند. رضی استرآبادی معتقد است که عامل نحوی، علاوه بر جنبه عارضی وظاهری نحو، شامل جنبه بنیوی وترکیبی وساختمانی نحو نیز – که در برگیرنده ی معناست - می باشد. ایشان هنگام تجویز قواعد با استناد به کلام حضرت امیر، با تکیّه بر بعد معنایی شواهد ذکر شده، بهترین استدلال ها را ذکر می کند که در نوع خود بی نظیر است.

معناشناسی علمی است که به بررسی دقیق ارتباط میان واژه و معنا می پردازد. این علم برای کشف معانی موجود در کلمات و جملات به شیوه های مختلف کاربرد دارد؛ بنابراین ضروری است که زبان شناسان جدید برای کشف اسرار آیات الهی، که نیاز به تفسیر و توضیح دارد از علم معناشناسی استفاده کنند.خداوند متعال بسیاری از معانی پوشیده را با بکارگیری استعاره بیان فرموده اند. استعاره از جمله ابزاری است که به معناشناسی نیاز مبرمی دارد. کاربرد این استعاره ها فقط صرف زیبایی شناختی نیست بلکه برای بیان مطلبی اتخاذ شده اند. پژوهش حاضر قصد دارد به تلفیق «معناشناسی» و «استعاره» درآیات جزءهای 25-21 قرآن کریم بپردازد تا بدین وسیله به معانی مکنون در استعاره ها و تصویر های موجود در آنها پی ببریم. از نتائج چنین بر می آید که تمامی انواع استعاره ها تصریحیه تبعیه، اصلیه، مکنیه و تمثیلیه در این اجزا بکار رفته اند. استعاره ی تمثیلیه بیشترین کاربرد را در این اجزاء دارند و هریک از استعاره های به کار رفته دلالت مختص به خود را دارند که عبارتند از: مبالغه و تأکید، مجسم کردن و تصویر آفرینی، روشن ساختن معنا. خداوند متعال به طور کلی استعاره ها را در این اجزا برای بیان مسائل اخروی و بیان حال کافران به کار برده است.

از جمله نظریه هایی که امروز جایگاه بنیادینی در حوزه ادبی و دیگر حوزه های ساختار زبان وجود دارد، نطریه موریس گرامون زبا ن شناس فرانسوی در بحث القاگری آواها در متن و بافت جمله است. گرامون اولین کسی بود که به مطالعه توازن بین کاربرد واج ها پرداخت و بیان داشت که شاعران بیشتر برای ایجاد موسیقی و هماهنگی در شعر از تکرار واج ها بهره می گرفتند؛ بنابر این در سطح ادبی کلام و ساختمان کلی جمله، سطح آوایی را نمی توان از سطح معنایی جدا کرد. می توان گفت تکرار آواها می تواند در تداعی معانی مورد نظر شاعر یا نویسنده نقش بسزایی داشته باشد. این جستار درصدد است با استفاده از روش توصیفی –تحلیلی (تحلیل محتوا) بر اساس نظریه موریس گرامون به بررسی ائتلاف لفظ با معنا در خطبه ی مشهور شقشقیه، بر اساس واژگان متقاربه المعنی در محور جانشینی و مبنی بر القاگری آواها در ساختار و بافت خطبه مورد بحث و بررسی قرار گیرد. پس از بررسی و تحلیل این نتیجه حاصل شد که آوای خطبه شقشقیه در نهایت زیبایی، مفاهیم و معانی را به مخاطب القا می کند و تکرار صامت ها و مصوت ها در انتقال پیام به مخاطب در نهایت تأثیر بیان شده است.

دو چهره و توصیف از شخصیت حضرت داود، در عهد عتیق وجود دارد که با هم سازگار نیستند، یکی بنده خدا و مطیع او و دیگری چهره ای گناهکار و سرکش در برابر حضرت حق. گرچه از او به عنوان یکی پادشاهان مهم یهودیت یاد می شود، قرآن کریم او را در زمره انبیائی قرار می دهد که به مقام خلافت و پادشاهی ظاهری نیز دست یافت. این پژوهش درصدد است تا بر مبنای اسناد کتابخانه ای پس از معرفی ایشان، به تبیین ویژگی های شخصیتی و شاخصه های حکومت آن حضرت در دو متن عهد عتیق و قرآن کریم پرداخته، و با بیان اشتراکات و تفاوت ها، ویژگی های برجسته آن حضرت در قرآن را معرفی و تبیین کند. از مهمترین یافته های تحقیق می توان، به مسیحا بودن حضرت داود در عهد عتیق، عصمت او در دیدگاه قرآن، معجزات فراوان و الهی بودن حکومت ایشان در دو سند اشاره نمود.

هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی بررسی رابطه ی سبک مدیریت مدرسه محور و تاب اوری با فرسودگی شغلی در معلمان مدارس ابتدایی  بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از کلیه معلمان ابتدایی شهر مشهد که بر اساس جدول مورگان تعداد نمونه 384 نفر براورد گردید.روش نمونه گیری در این پژوهش نمونه گیری تصادفی می باشد. به همین منظور برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه سبک مدیریت مدرسه محور داوادی پور و همکارانش (2008)،پرسشنامه فرسودگی شغلی مسلچ و جکسون (1981) ،پرسشنامه تاب اوریکانر و دیوید سون (2003) استفاده گردید. پس از جمع آوری اطلاعات نیز، برای تجزیه وتحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی ، همبستگی و رگرسیون با استفاده از نرم افزار SPSS  استفاده شد. یافته ها ی حاصل از تحلیل نشان داد که سبک مدیریت مدرسه محور و تاب اوری با فرسودگی شغلی در معلمان مدارس ابتدایی رابطه وجود دارد ( p< 0.05) .

این پژوهش با هدف بررسی رابطه هوش هیجانی و عملکرد سازمانی با نقش میانجی رضایت شغلی معلمان مقطع ابتدایی منطقه جواد آباد انجام شد. روش انجام تحقیق توصیفی از نوع همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه معلمان مقطع ابتدایی منطقه جواد آباد بوده  که تعداد 113 نفر برحسب جدول مورگان به عنوان  حجم نمونه تعیین شد. نمونه گیری با روش نمونه گیری داوطلبانه صورت گرفت و داده ها به صورت حضوری با استفاده از پرسشنامه های گلمن (2006)، یوسفی (1396) و  پرسشنامه عملکرد سازمانی فتحی (1396) جمع آوری گردید. . برای تجزیه و تحلیل داده های تحقیق از نرم افزارهای SPSS و AMOS استفاده شد. نتایج نشان داد  بر اساس ضریب مسیر 792/0 و آماره t بدست آمده می توان گفت هوش هیجانی در سطح اطمینان 99 درصد بر عملکرد سازمانی تاثیر معنی دار دارد.  بر اساس ضریب مسیر 820/0 و آماره t بدست آمده رضایت شغلی در سطح اطمینان 99 درصد بر عملکرد سازمانی تاثیر معنی دار دارد. بر اساس ضریب مسیر 252/0 و آماره t بدست آمده می توان گفت هوش هیجانی در سطح اطمینان 99 درصد بر رضایت شغلی تاثیر معنی دار دارد. 

هدف این پژوهش بررسی چگونگی بازتاب تصویر زنان ایرانی در سفرنامه های خارجی است. سیاحان خارجی در سفرنامه های خود اطلاعات درخور توجهی درباره شرایط اجتماعی جامعه ایرانی ارائه نموده اند؛ بنابراین، مطالعه این متون به عنوان یکی از منابع حوزه مردم شناسی و تاریخ اجتماعی می تواند ما را در شناخت هرچه بهتر نقش و جایگاه زنان در زندگی و حیات اجتماعی ایرانیان یاری کند. این مطالعه یک پژوهش توصیفی تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانه ای، چگونگی نحوه بازنمایی زنان در سفرنامه ها در آن مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که اگرچه گاه برخی گزارش ها بر نقش و جایگاه ضعیف و فرودستی زنان در مقایسه با مردان دلالت دارند، گزارش های زیادی نیز نشان می دهند که زنان در سطوحی، نقش برابر و گاه فرادستی در نسبت با مردان داشته و در عرصه های مختلف اجتماعی و اقتصادی و سیاسی، حضور و نقش چشمگیری داشته اند؛ بنابراین، به نظر می رسد می توان به تحلیل هایی که با اتخاذ رویکردی کلان نگر و عام گرایانه بر حاکمیت مردسالاری و نابرابری جنسیتی در فرهنگ و تاریخ جامعه ایرانی تأکید دارد به دیده تردید نگریست.

هدف: این پژوهش به دنبال ارائه مدل حکمرانی شبکه ای پیشگیرانه در مواجهه با فرار مؤدیان مالیاتی به صورت مطالعه موردی در سازمان امور مالیاتی جمهوری اسلامی ایران است. طرح پژوهشی/ روش شناسی/ رویکرد: جامعه و نمونه آماری به صورت هدفمند و در دسترس به تعداد 30 نفر که متشکل از مدیران سازمان امور مالیاتی کشور بودند، انتخاب شدند. پژوهشگران از طریق نظریه داده بنیاد چندگانه نسبت به طراحی مدل حکمرانی شبکه ای اقدام نمودند که در این راستا 341 مفهوم در قالب 79 کد باز اولیه در 12 بُعد تجمیع و نهایی گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که مقوله های استخراج شده تحت شش دسته مقوله محوری، زمینه های اجتماعی، نتایج و پیامدها، بسترهای حمایتی، و شرایط عوامل درونی و بیرونی قرار گرفتند که بر اساس این 1- جریان های اقتصادی و فرهنگی در دسته زمینه های اجتماعی، 2- جریان های قضایی و قوانین و مقررات در دسته بسترهای حمایتی، 3- جریان های بین المللی و ساختاری و سازماندهی در دسته عوامل بیرونی، 4- جریان های سرمایه انسانی و جریان های سازمانی اداری در دسته عوامل درونی، 5- شبکه حاکمیت بخش خصوصی و نهادهای مدنی در دسته مقوله محوری، و 6- نظام مالیاتی مشارکت جو، نظام مند و سالم در دسته نتایج و پیامدها قرار گرفتند.